Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

05.2013 Samochody w mieście jako wyzwanie dla procesów rewitalizacyjnych

1,107 views

Published on

Prezentacja Adama Piotra Zająca z IV Kongresu Młodej Socjologii, który odbył się 17 maja 2013 roku w Krakowie.

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

05.2013 Samochody w mieście jako wyzwanie dla procesów rewitalizacyjnych

  1. 1. Samochody w mieście jako wyzwanie dlaprocesów rewitalizacyjnychAdam Piotr ZającEUROREG UW, Instytut Socjologii UW, SISKOMKongres Młodej Socjologii, Kraków 16/05/2013
  2. 2. 1. Co to jest rewitalizacja?2. Automobile dependency – czy jesteśmy uzależnieni od samochodu?3. Negatywne strony indywidualnego transportu samochodowego4. Samochód w refleksji socjologicznej i uspołecznienie transportu5. Przykłady rewitalizacji ulic w Polsce6. Ograniczanie miejsca dla aut w przestrzeni miejskiej7. Uspokajanie ruchu i Woonerf8. PodsumowaniePlan prezentacji
  3. 3. Co to jest rewitalizacja?"Rewitalizacja to kompleksowy, skoordynowany, wieloletni, prowadzony na określonym obszarzeproces przemian przestrzennych, technicznych, społecznych i ekonomicznych, inicjowany przezsamorząd terytorialny (głównie lokalny) w celu wyprowadzenia tego obszaru ze stanu kryzysowego,poprzez nadanie mu nowej jakości funkcjonalnej i stworzenie warunków do jego rozwoju, w oparciuo charakterystyczne uwarunkowania endogeniczne." definicja wg. Wytycznych Ministra RozwojuRegionalnego w zakresie programowania działań dotyczących mieszkalnictwa, Warszawa 13sierpnia 2008 r."Rewitalizacja jest to skoordynowany proces, prowadzony wspólnie przez władzę samorządową,społeczność lokalną i innych uczestników, będący elementem polityki rozwoju i mający na celuprzeciwdziałania degradacji przestrzeni zurbanizowanej, zjawiskom kryzysowym, pobudzanierozwoju i zmian jakościowych, poprzez wzrost aktywności społecznej i gospodarczej, poprawęśrodowiska zamieszkania oraz ochronę dziedzictwa narodowego, przy zachowaniu zasadzrównoważonego rozwoju." definicja przyjęta przez Komitet Naukowy Projektu Instytutu RozwojuMiast w dniu 15 lutego 2008 r.za: http://www.forumrewitalizacji.pl/
  4. 4. Czy jesteśmy uzależnieni od samochodów?Kraj 1999 2009 zmianaPolska 240 432 +80%Włochy 563 602 +7%Francja 487 488 +0,2%Niemcy 516 503 -3%Liczba pasażerów poszczególnych gałęzi transportu oraz liczbaaut na 1000 mieszkańców (powyżej)Liczba samochodów osobowych na 1000 mieszkańców wwybranych krajach UE (za: Beim 2011)Litman, Laube (2002): Automobile dependency isdefined as high levels of per capita automobiletravel, automobile oriented land use patterns andreduced transport alternatives. The opposite ofautomobile dependency is a balancedtransportation system with more mixed travelpatterns. […] In its extreme, nearly all local trips aremade by personal automobile because alternativesare so inferior.
  5. 5. Automobile dependency w USANa przedmieściach Orlando najkrótsza droga pomiędzy sąsiednimi domami wynosi 7 mil i zajmuje mniej więcej 20min. Po prawej: The Judge Harry Pregerson Interchange Los Angeles,
  6. 6. Negatywne strony indywidualnegotransportu samochodowegooEmisja zanieczyszczeńoZapotrzebowanie na miejsce (ruch + parkowanie), które w miastach jestograniczoneoMało efektywny środek transportu – wielokrotne wykorzystanie podczas dniapraktycznie niemożliwe (por. autobus, tramwaj, rower miejski)oWydatki na infrastrukturę (drogi, parkingi)oZdrowie (samochód w przeciwieństwie do np.roweru nie zachęca do ruchu)oWysokie koszty podróżowaniaoKoszty zewnętrzne (wypadki itp.)
  7. 7. Samochód w refleksji socjologicznej• Prymat aut. Pojawienie się aut w miastach spowodowało zmianę sposobu myślenia o tym, dla kogo przeznaczone sąulice. Dotychczas z ulicy mógł korzystać każdy, kto nie zagrażał innym użytkownikom (Norton 2008, s. 66)• Niebezpieczeństwo ze strony samochodów. Poruszając się po mieście użytkownicy muszą wchodzić ze sobą winterakcje, na przykład obserwując swoje zachowania nawzajem, chociażby w celu uniknięcia zderzenia (Conley 2012,s.. 220)•Formy zagospodarowania przestrzeni, uwzględniające potrzeby właścicieli samochodów (Newman, Kenworthy 2000, s.31). Ich zadaniem było przede wszystkim umożliwienie sprawnego poruszania się stale rosnącej liczby aut.•Nowy priorytet dla planistów przestrzeni miejskiej : miejsce interesu publicznego zastąpiła efektywność i stałe dążeniedo zwiększenia efektywności środków transportu, a zatem szybkości, przepustowości i płynności ruchu na miejskichulicach (Norton 2008, s. 104).•John Urry (2009): deprywatyzacja transportu. Samochody nie zawsze będą prywatną własnością użytkowników leczbędą należały do prywatnych i publicznych podmiotów, które będą je udostępniały użytkownikom (np. carsharing) .Sposób na ograniczenie liczby aut, zwłaszcza w miastach.
  8. 8. W stronę uspołecznienia transportu?o Efektyo Większa efektywnośćo Niższe kosztyfunkcjonowaniao Możliwość cyrkulacjio Uniformizacjao Mniejsza niezależnośćo Oddajemy coraz więcej wręce regulatorao Koordynacja działańjednostek
  9. 9. Rewitalizacja ulic –przykłady z PolskiRewitalizacja przez ograniczenie przestrzeni dlasamochodów
  10. 10. Przykłady rewitalizacji: Łódź, ul.Piotrkowska (1992-1997)
  11. 11. Przykłady rewitalizacji: Warszawa, ul.Nowy Świat 1995-1996
  12. 12. Przykłady rewitalizacji: Katowice ul.Mariacka a (2008)
  13. 13. Przykłady rewitalizacji: Kraków (2014),Planty
  14. 14. Ograniczanie miejsca dla aut wprzestrzeni miejskiejSkala mikro
  15. 15. Uspokojenie ruchu Kształtowanie drogi i jej otoczenia(przestrzeni publicznej) za pomocą środkówplanistycznych i inżynieryjnych celemosiągnięcia łącznego efektu:a) zapewnienia bezpieczeństwa wszystkichuczestników ruchu (zapobieganie nadmiernejprędkości i innym niebezpiecznymzachowaniom),b) ograniczenia uciążliwości ruchudrogowegoi negatywnego wpływu na środowisko,c) ładu przestrzennego i jakości życiamieszkańców.Źródło: Bohatkiewicz, Jamrozik (2012)
  16. 16. Uspokojenie ruchu - przykłady
  17. 17. Woonerf – miejski podwórzecWoonerf: Pojęcie to pochodzi z językaholenderskiego i w wolnymtłumaczeniu oznacza „ulicę domieszkania”. Termin ten dotyczysposobu projektowania ulicy w strefiezurbanizowanej w taki sposób, abyprzy zachowaniu podstawowychfunkcji danej ulicy położyć szczególnynacisk na uspokojenie ruchu. Ideawoonerven pojawiła się w latach 70.XX wieku w Holandii, kiedy gwałtownywzrost liczby samochodów zmusiłinżynierów do ograniczenia ruchu wstrefach wymagających szczególnejochrony – w pobliżu szkół i strefzamieszkania.Za: Fundacja Fenomen (2013)
  18. 18. •Zmiana paradygmatu projektowania: równouprawnienie różnych form mobilności lub wręczdyskryminacja samochodów.•Ograniczanie przestrzeni zajmowanej przez auta pozwala oddać ja innym użytkownikom.•Do tej pory rewitalizowano (ograniczano ruch) właściwie tylko główne ulice miast,wyzwaniem w najbliższych latach wyznaczanie stref „Tempo 30” Jak przekonać mieszkańcówdo progów zwalniających i innych utrudnień?•Zwiększające się znaczenie transportu publicznego – żeby był efektywny, musi być właściwiefinansowany i planowany.•Grupy lobbujące na rzecz ograniczenia miejsca dla samochodów wykorzystują głównieprzykłady i wiedzę z zachodu. Pytanie o przekładalność perspektyw.•2 Perspektywy: mikro (skala ulicy) i marko (skala dzielnicy/miasta). Bez właściwegoplanowania miast nie da się ograniczać korzystania z samochodu.• Zmienność perspektyw, nowe paradygmaty: Czy miasto bez samochodów prywatnych możeistnieć? Czy nadmierna liczba rowerów nie spowoduje tych samych problemów w przyszłości?Podsumowanie
  19. 19. Źródła•Beim Michał (2011) Transport miejski w obliczu zmian, Analiza Instytutu Sobieskiego #40,http://www.sobieski.org.pl/transport-miejski-w-obliczu-zmian/ ,dostęp 16-05-2013.•Bohatkiewicz Jacek, Krzysztof Jamrozik(2012) prezentacja Bezpieczna infrastruktura drogowa: od pomysłu doeksploatacji, źródło: https://www.gddkia.gov.pl .•Conley Jim (2012) A Sociology Of Traffic: Driving, Cycling, Walking. W: Vannini Philip Technologies of Mobilityin the Americas. Oxford & Bern: Peter Lang.•Dennis Kingsley, John Urry (2009) Post-Car Mobilities. W: Conley Jim, Arlene Tigar Mclaren Car Troubles.Critical Studies of Automobility and Auto-Mobility. Burlington: Ashgate Publishing Company.•Fundacja Fenomen (2013) Woonerf, - podwórzec miejski, źródło:http://www.fundacjafenomen.pl/fundacja/aktualnosci/443-woonerf-podworzec-miejski•Todd Litman, Felix Laube (2002) Automobile Dependency and Economic Development, Victoria TransportPolicy Institute, Murdoch University, Perth, Australia.•Norton Peter (2008). Fighting Traffic: The Dawn of the Motor Age in the American City, Cambridge,Massachusetts: The MIT Press.•Newman Peter, Jeffrey Kenworthy (2000). The Ten Myths of Automobile Dependence, W: World TransportPolicy & Practice, Volume 6, Number 1, (2000) s. 15–25.•Strona: www.forumrewitalizacji.pl
  20. 20. Dziękuję za uwagę i zapraszam do kontaktuzajac@siskom.waw.pltwitter.com/adampiotrzajachttps://www.facebook.com/adampiotrzajac

×