วารสารเทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ปีที่ 26 ฉบับที่ 1 ประจำปีการศึกษา 2562 ISSN 1686-7475

3. ¡Ÿ≈π‘∏‘»“ μ√“®“√¬åÀ¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
„πæ√–√“™Ÿª∂—¡¿å ¡‡¥Á®æ√–‡∑æ√—μπ√“™ ÿ¥“œ ¬“¡∫√¡√“™°ÿ¡“√’
‡∑§‚π‚≈¬’ ◊ËÕ “√°“√»÷°…“
����� 19 ������� 1 ��������������� 2555
❖❖❖
���������
��.�� ������� �.��.������� ��������
��.��.����� ����������� �.��.���� ����������
����������
��.��.������� �����
�������������������
��.��.������� ����� ��.��.������� ����������
��.��.����� ��������� ��.��.������� �������
��.��.���� �������� ��.������ ����������
��.��.����� ���������� ��.��.��������� ��������
��.��.������� ������ ��.��.����� ��������
�.�.��.����� ��������� ��.��.������������ ��������
��.��.����� ������������� ���������� ���������
��������� �����������
������������������ ����������������
��������� ����������� ��������� ����������
�������
������������������������������� ������� ���������������������������������������
����������������
��������
������������������������������� �������
������ 114 ����� 14 ���� 2 �������������������������� ���.0-2259-1919 ������.0-2261-1777
มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ปีที่ 26 ฉบับที่ 1 ประจำ�ปีการศึกษา 2562
เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ที่ปรึกษา
รศ.ชม ภูมิภาค รศ.ดร.ไชยยศ เรืองสุวรรณ
ศาสตรเมธี ศ.ดร.ผดุง อารยะวิญญู ดร.จันทร์ ชุ่มเมืองปัก
บรรณาธิการ
ผศ.ดร.ไพโรจน์ เบาใจ
คณะกรรมการดำ�เนินงาน
ผศ.ดร.ไพโรจน์ เบาใจ ศาสตรเมธี รศ.ดร.ประหยัด จิระวรพงศ์
รศ.ดร.สาโรช โสภีรักข์ รศ.ดร.สานิตย์ กายาผาด
รศ.ดร.วีระ ไทยพานิช ผศ.ดร.พูลศรี เวศย์อุฬาร
รศ.ดร.สุนทร โคตรบรรเทา ศาสตรเมธี รศ.ดร.สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ
ผศ.ดร.ไพบูลย์ เปานิล รศ.ดร.เผชิญ กิจระการ
รศ.ดร.พงษ์ประเสริฐ หกสุวรรณ ศาสตรเมธี รศ.ดร.วินัย วีระวัฒนานนท์
อาจารย์น้ำ� สุขอนันต์ นางวันดี บุญทวี
นางเยาวดี น่วมสวัสดิ์
ผู้จัดการฝ่ายโฆษณา และประชาสัมพันธ์
นางเยาวดี น่วมสวัสดิ์
เจ้าของ
มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
สำ�นักงาน
มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
เลขที่ 114 อาคาร 14 ชั้น 2 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
โทรศัพท์ 0-2259-1919 โทรสาร 0-2261-1777

4. หน้า
สารบัญ
บก.แถลง .................................................................................................................................................................................. 3
คณะกรรมการร่วมกลั่นกรอง .................................................................................................................................................... 4
พระคติธรรม สมเด็จพระอริยวงคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ............................................................. 6
พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร .................................. 9
พระราโชวาทสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีี ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร ........... 11
ประวัติย่อ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ................................................................................................................ 14
ลักษณะของบุคคลที่เกื้อต่อสันติภาพโดย : รองศาสตราจารย์ชม ภูมิภาค ............................................................................................. 21
การปฏิรูปการศึกษาไทย “นวัตกรรมของนักการศึกษาไทย” : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ .................................................. 29
Pedagogical Innovations: Lessons Learned from École 42 นวัตกรรมการสอน: บทเรียนจาก École 42 : ผศ.ดร.พูลศรี เวศย์อุฬาร ................... 35
เทคโนโลยีการศึกษาในอนาคต: แนวโน้ม การประยุกต์ใช้และความท้าทาย : ศาสตรเมธี รศ.ดร.ประหยัด จิระวรพงศ์ .......................... 46
มวยไทย มรดกชาติที่เราควรภาคภูมิใจศาสตรเมธี : ดร.ศักดิ์ชาย ทัพสุวรรณ ...................................................................................... 63
พลังปัญญาที่มาสารสนเทศท้องถิ่น : ศาสตรเมธี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ฉวีลักษณ์ บุณยะกาญจน ...................................................... 67
คุณค่าของเพลงและดนตรีในมิติปัจจยาภิรมย์ : ศาสตรเมธี ดร.ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์ ............................................................................... 79
หน้าต่างงานวิจัย .............................................................................................................................................................................. 83
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับการประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในมหาวิทยาลัย :
ภูมิพัฒน์ โทอินทร์, ผศ.ดร.สมภพ ทองปลิว, ผศ.ดร.ประกาศิต ช่างสุพรรณ ............................................................................................ 84
การพัฒนาระบบการสอนจุลภาคอิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร เพื่อพัฒนาทักษะการสอน ส�ำหรับนักศึกษาครู
มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา : ลัลน์ลลิต สืบประดิษฐ์, ทิพย์เกสร บุญอ�ำไพ, ไพโรจน์ เบาใจ ................................................................... 93
การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ :
ยุทธนา พันธ์มี, ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์, ประหยัด จิระวรพงศ์ .................................................................................................................... 110
การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน รายวิชาคอมพิวเตอร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 :
ภานุพงศ์ พลซื่อ, ธนดล ภูสีฤทธิ์ .................................................................................................................................................... 129
การพัฒนาระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา : โสมณุดา สัมมานุช, ธนดล ภูสีฤทธิ์, สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ ................................................... 140
การพัฒนาระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาและ
ทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา : สุชัญญา เยื้องกลาง, ธนดล ภูสีฤทธิ์, สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ .............. 153
การใช้บล็อกเพื่อการจัดการความรู้ ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม :
กรกฎ ผกาแก้ว, รองศาสตราจารย์ ดร.ณรงค์ สมพงษ์ ....................................................................................................................... 166
การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
โรงเรียนปรีชานุศาสน์ : พงศกร สุวรรณะ, สุขมิตร กอมณี, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง .................................................................................. 173
การพัฒนาหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน�้ำและอากาศ เพื่อส่งเสริมความสามารถ
การคิดวิเคราะห์ สําหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 : เพ็ญประภา สีมา, ณรงค์ สมพงษ์ ........................................................ 182
การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สําหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 :
ศรัญญา เจริญผล, รศ.ดร.ณรงค์ สมพงษ์ ........................................................................................................................................ 188
การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม : ขนิษฐา ผาลทอง, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง, สุขมิตร กอมณี .............................. 197
การพัฒนาชุดการสอน เรื่องการแต่งกลอนสุภาพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา :
ภัทร์ศยาพรรณ เกตุสิงห์, ภูเบศ เลื่อมใส, ดวงพร ธรรมะ ................................................................................................................... 213
การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเพื่อการดูแลตนเองส�ำหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ :
สิรวีณ์ ด�ำรงค์ธนัทโรจน์, ภูเบศ เลื่อมใส, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง ................................................................................................................ 224
กิจกรรมของมูลนิธิ ............................................................................................................................................................... 241
แนะน�ำเว็บไซต์ มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวง ปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ..........................245

5. ∫°.·∂≈ß∫°.·∂≈ß
���������������������������������������� ����������������
���������������������� �����������������������������������������
����������������������������������������������������� ������
��������������������������������������������� �����������������������
�������������������������� E-Learning ��������� Agmented Reality
����������������������������������������� �����������������������������
M-Learning ��������������������������������������������������������
���������� �������������������������������������������� ���������
��������������������������������������������������������������������������
��������������� ���������������������������� �������������������������
�������
�������������������������������������������������������������
���������������� ���������������������������������������
������������������ ��.������� �����
������������������������� ������������� �������
��������������������������������������� ����������������
บ.ก.แถลง
หนังสือเทคโนโลยีสื่อสารการศึกษาฉบับนี้เป็นปีที่ 26 ยังให้ความส�ำคัญกับ
นักเทคโนโลยีการศึกษา และนักการศึกษา ที่ท่านสามารถน�ำบทความมาเผยแพร่ในเล่มนี้ได้
นอกจากนี้ยังให้ความส�ำคัญกับงานวิจัย เพื่อผู้อ่านจะได้น�ำไปใช้ประโยชน์ ในการอ้างอิงงาน
เขียนต่างๆ ตลอดจนเพื่อน�ำไปใช้ในการเรียนการสอน ให้มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล
ทั้งนี้เนื่องจากความดีของการใช้เทคโนโลยีการสื่อสาร ที่จะช่วยให้ผลการเรียนของนักเรียน
สูงขึ้นได้
ส่วนบทความก็ยังให้ความส�ำคัญอย่างต่อเนื่อง และขอขอบคุณ ท่านศาสตรเมธี
สาขาต่างๆ ที่กรุณาส่งบทความมาลงในเล่มนี้ซึ่งมีประโยชน์มาก และขอขอบคุณคณาจารย์
ต่างๆ อาทิ รองศาสตราจารย์ชม ภูมิภาค ประธานมูลนิธิ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น
มาลากุลผู้ช่วยศาสตราจารย์ดร.พูลศรีเวศย์อุฬารดร.พีระพงษ์สิทธิอมรผู้ช่วยศาสตราจารย์
ดร.สมภพ ทองปลิว และท่านอื่นๆ ที่กรุณาส่งบทความมาลงในวารสารฯ จึงขอขอบคุณ ไว้
ณ โอกาสนี้
ข้าพเจ้าขอขอบคุณทุกท่านที่ให้การสนับสนุนการจัดพิมพ์วารสารฉบับนี้จนออกมา
เป็นเล่มสวยงาม ขอให้ท่านและครอบครัว มีความสุขและความเจริญในชีวิตตลอดไป
(ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ)
บรรณาธิการวารสารเทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
กรรมการและเหรัญญิกมูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

6. 1. √Õß»“ μ√“®“√¬å ™¡ ¿Ÿ¡‘¿“§
2. ºŸâ™à«¬»“ μ√“®“√¬å ¥√.‰æ‚√®πå ‡∫“„®
3. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√. ÿπ∑√ ‚§μ√∫√√‡∑“
4. »“ μ√“®“√¬å ¥√.º¥ÿß Õ“√¬–«‘≠êŸ
5. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√.«’√– ‰∑¬æ“π‘™
6. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√. “‚√™ ‚ ¿’√—°¢å
7. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√.ª√–À¬—¥ ®‘√–«√æß»å
8. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√. “π‘μ¬å °“¬“º“¥
9. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√.‡º™‘≠ °‘®√–°“√
10. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√.«‘π—¬ «’√–«—≤π“ππ∑å
11. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√.æß…åª√–‡ √‘∞ À° ÿ«√√≥
12. ºŸâ™à«¬»“ μ√“®“√¬å ¥√.æ‘μ√ ∑Õß™—Èπ
13. √Õß»“ μ√“®“√¬å ¥√. ÿ∑∏‘æß»å À° ÿ«√√≥
14. ¥√.æŸ≈»√’ ‡«»¬åÕÿÓ√
15. ¥√.æ’√–æß…å ‘∑∏‘Õ¡√
¡Ÿ≈π‘∏‘»“ μ√“®“√¬å À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
PROFESSOR MOMLUANG PIN MALAKUL FOUNDATION
¡À“«‘∑¬“≈—¬»√’π§√‘π∑√«‘‚√≤ ª√– “π¡‘μ√
ÿ¢ÿ¡«‘∑ 23 ‡¢μ«—≤π“ °√ÿ߇∑æœ 10110
‚∑√»—æ∑å.0-2259-1919 ‚∑√ “√.0-2261-1777
§≥–°√√¡°“√√à«¡°≈—Ëπ°√Õßคณะกรรมการร่วมกลั่นกรอง
1. รองศาสตราจารย์ ชม ภูมิภาค
2. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ
3. รองศาสตราจารย์ ดร.สุนทร โคตรบรรเทา
4. ศาสตรเมธี ศาสตราจารย์ ดร.ผดุง อารยะวิยญู
5. ศาสตรเมธี รองศาสตราจารย์ ดร.สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ
6. รองศาสตราจารย์ ดร.วีระ ไทยพานิช
7. รองศาสตราจารย์ ดร.สาโรช โสภีรักข์
8. ศาสตรเมธี รองศาสตราจารย์ ดร.ประหยัด จิระวรพงศ์
9. รองศาสตราจารย์ ดร.สานิตย์ กายาผาด
10. รองศาสตราจารย์ ดร.เผชิญ กิจระการ
11. ศาสตรเมธี รองศาสตราจารย์ ดร.วินัย วีระวัฒนานนท์
12. รองศาสตราจารย์ ดร.พงษ์ประเสริฐ หกสุวรรณ
13. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิตร ทองชั้น
14. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พูลศรี เวศย์อุฬาร
15. ดร.พีระพงษ์ สิทธิอมร

7. ¡Ÿ≈π‘∏‘»“ μ√“®“√¬å À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
PROFESSOR MOMLUANG PIN MALAKUL FOUNDATION
¡À“«‘∑¬“≈—¬»√’π§√‘π∑√«‘‚√≤ ª√– “π¡‘μ√
ÿ¢ÿ¡«‘∑ 23 ‡¢μ«—≤π“ °√ÿ߇∑æœ 10110
‚∑√»—æ∑å.0-2259-1919 ‚∑√ “√.0-2261-1777
������ ������������������������������� �������
��������������������������������������� ����������������
������ ������������������������������� �.�.2554-2558
���������������������������������� �������� 1/2554 ����������������� 14 ������ 2554 ������
���������������������������� ��� �.�.2554-2558 ���� ����������������������� ���������������� �������
����������������� ��������������������������� ��� 15 ��
���������������������� ��� 14 ���������������������������������������� �.�.2554-2558
������
1. ���������������� ������� �������������
2. �������������� ��.������������� ������� �������������� 1
3. ��.������ ������������ �������������� 2
4. ���������������������� ����� �������������������
5. ��.�������� �������� ��������������������������
6. ����������������� ��.������� ����� ������������������
7. ����������� ��.����� ��������� �������
8. �������������� ��.���������������������� ���������� �������
9. ������������� ����������� �������
10. ��.������ ���������� �������
11. �������� ������ �������
12. ������������������ ������� (�������) �������
13. ������������� ������� �������
14. ������������� ������� �������
������ � ������ 15 ������ 2554
(���������������� �������)
������������������������������������� �������
���������������������������������������� ����������������
มูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารมูลนิธิ พ.ศ. 2558-2562
¡Ÿ≈π‘∏‘»“ μ√“®“√¬å À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
PROFESSOR MOMLUANG PIN MALAKUL FOUNDATION
¡À“«‘∑¬“≈—¬»√’π§√‘π∑√«‘‚√≤ ª√– “π¡‘μ√
ÿ¢ÿ¡«‘∑ 23 ‡¢μ«—≤π“ °√ÿ߇∑æœ 10110
‚∑√»—æ∑å.0-2259-1919 ‚∑√ “√.0-2261-1777
������ ������������������������������� �������
��������������������������������������� ����������������
������ ������������������������������� �.�.2554-2558
���������������������������������� �������� 1/2554 ����������������� 14 ������ 2554 ������
���������������������������� ��� �.�.2554-2558 ���� ����������������������� ���������������� �������
����������������� ��������������������������� ��� 15 ��
���������������������� ��� 14 ���������������������������������������� �.�.2554-2558
������
1. ���������������� ������� �������������
2. �������������� ��.������������� ������� �������������� 1
3. ��.������ ������������ �������������� 2
4. ���������������������� ����� �������������������
5. ��.�������� �������� ��������������������������
6. ����������������� ��.������� ����� ������������������
7. ����������� ��.����� ��������� �������
8. �������������� ��.���������������������� ���������� �������
9. ������������� ����������� �������
10. ��.������ ���������� �������
11. �������� ������ �������
12. ������������������ ������� (�������) �������
13. ������������� ������� �������
14. ������������� ������� �������
������ � ������ 15 ������ 2554
(���������������� �������)
������������������������������������� �������
���������������������������������������� ����������������
ในการประชุมคณะกรรมการบริหารมูลนิธิ ครั้งที่ 2 / 2558 เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2558 เรื่องการ
เลือกตั้งคณะกรรมการบริหารชุดพ.ศ.2558 - 2562 ที่ประชุมมีมติเลือกตั้ง รองศาสตราจารย์ชม ภูมิภาค
เป็นประธานมูลนิธิ และได้เลือกตั้งกรรมการอื่นๆ อีกรวมทั้งประธานเป็นจ�ำนวน 14 คน
อาศัยมติที่ประชุมที่มอบหมายให้ด�ำเนินการขอจดทะเบียนกรรมการชุดใหม่ จึงประกาศแต่งตั้ง
คณะกรรมการมูลนิธิ ดังนี้
1. รองศาสตราจารย์ชม ภูมิภาค ประธานกรรมการ
2. รองศาสตราจารย์ ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ รองประธานกรรมการคนที่ 1
3. ดร.จันทร์ ชุ่มเมืองปัก รองประธานกรรมการคนที่ 2
4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์เลิศ ชูนาค กรรมการและเลขานุการ
5. ดร.พีระพงษ์ สิทธิอมร กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
6. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ กรรมการและเหรัญญิก
7. รองศาสตราจารย์ ดร.ท่านหญิงประภาพันธ์ กรโกสียกาจ กรรมการ
8. หม่อมหลวงจุฑามาตย์ (กมลาศน์) นีลเซ่น กรรมการ
9. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ฤทธิชัย อ่อนมิ่ง กรรมการ
10. นางวันดี บุญทวี กรรมการ
11. อาจารย์เฉลียว พงศาปาน กรรมการ
12. อาจารย์ประวิทร ตรีเพ็ญมาลย์ กรรมการ
13. ร้อยต�ำรวจโท บัญชา บุญทวี กรรมการและประชาสัมพันธ์
14. นางสาวชื่นชม จริโมภาส กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
ประกาศ ณ วันที่ 11 สิงหาคม 2558
(รองศาสตราจารย์ ชม ภูมิภาค)
ประธานมูลนิธิศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี

8. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา6
พระคติธรรม
สมเด็จพระอริยวงคตญาณ
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

9. 7เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา

10. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา8

11. 9เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
พระบรมราโชวาท
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
(รัชกาลที่ ๙)

12. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา10
ครูต้องตั้งมั่นในศีลธรรม
“เมื่อเจริญเติบโตขึ้น ก็เป็นหน้าที่ของครูอาจารย์สั่งสอนให้ได้รับวิชาความรู้สูง และอบรม
จิตใจให้ถึงพร้อมด้วยคุณธรรม เพื่อจะได้เป็นพลเมืองดีของชาติสืบต่อไป งานของครูจึงเป็นงาน
ที่ส�ำคัญยิ่ง ท่านทั้งหลายซึ่งจะออกไปท�ำหน้าที่ครู จะต้องตั้งมั่นอยู่ในหลักศีลธรรมและพยายาม
ถ่ายทอดวิชาความรู้แก่เด็กให้ดีที่สุดที่จะท�ำได้ นอกจากนี้จงวางตัวให้สมกับที่เป็นครู ให้นักเรียนมี
ความเคารพนับถือ และเป็นที่เลื่อมใสไว้วางใจจากผู้ปก ครองของนักเรียนด้วย”
พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร แก่บัณฑิตวิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร
13 ธันวาคม 2505
แม่พิมพ์ของชาติ
“เพราะทุกท่านส่วนใหญ่จะออกไปท�ำหน้าที่ครูบาอาจารย์ เป็นแม่พิมพ์ของชาติ จึงต้อง
เป็นแม่พิมพ์ที่ดี ให้กุลบุตรกุลธิดา ซึ่งเป็นศิษย์ของท่านเจริญรอยไปตามไปในทางที่ดีงาม จะต้อง
ส�ำนึกอยู่ตลอดเวลาว่าเราเป็นครู จะต้องปลูกฝังศิษย์ทั้งด้านความรู้ ความประพฤติ และหลัก
อันดีงาม ไม่ใช่เพียงด้านใดด้านหนึ่งเท่านั้น เราสอนด้านไหนก็ย่อมจะเน้นหนักในด้านนั้นเป็น
ธรรมดา จะต้องสอดแทรกด้านอื่น ๆ ตามโอกาสและความเหมาะสม”
พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตวิทยาลัยวิชาการศึกษา มหาสารคาม
27 พฤศจิกายน 2517
การสั่งสอนศิษย์
“ในการสั่งสอนศิษย์นั้น มีความจ�ำเป็นอย่างหนึ่งซึ่งส�ำคัญมากด้วย ที่จะต้องพยายาม
หาทางใช้หลักวิชาและ วิธีการสอนทีมีประสิทธิภาพ เพื่อที่จะช่วยให้นักเรียนสามารถคิด เข้าใจ
และเห็นจริงด้วยตนเองในเนื้อหาสาระ ตลอดจนกฎและหลักเกณฑ์ที่ได้เรียนรู้แล้วใช้ได้เอง โดย
มองเห็นและทราบถึงประโยชน์ของการใช้หรือการท�ำตามบทเรียนนั้น ๆ อย่างแน่ใจ ด้วยการ
ให้การศึกษาแก่ศิษย์ โดยหลักการนี้จะท�ำให้ได้ประโยชน์ถึงสองชั้น อย่างหนึ่งคือท�ำให้ครูได้ฝึกฝน
ตนเองให้ช�ำนิช�ำนาญในการใช้ทั้งหลักวิชาครูทั้งหลักวิชาสามัญ อีกอย่างหนึ่งจะท�ำให้ศิษย์เล่าเรียน
วิชาการได้อย่างถูกต้อง ได้ประโยชน์ตรงกับความมุ่งหมายของการให้การศึกษา”
พระบรมราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
23 มิถุนายน 2420

13. 11เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
พระราโชวาท
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร

14. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา12
พระราโชวาท
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้ส�ำเร็จการศึกษา
จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประจ�ำปีการศึกษา ๒๕๕๙
ณ อาคารกีฬา ๑ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อ�ำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก
วันพุธ ที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๐
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ข้าพเจ้ามา
ปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์ ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ ในวันนี้. ขอแสดงความชื่นชมต่อผู้ทรงคุณวุฒิและบัณฑิตทุกคน ที่ได้
รับเกียรติและความส�ำเร็จ.
คนเราโดยทั่วไป แม้จะเชื่อว่าตนมีความพร้อมในการท�ำงานอยู่มากก็ตาม แต่เมื่อ
ต้องประสบปัญหาข้อขัดข้องต่างๆ ก็อาจบังเกิดความท้อถอย เหนื่อยหน่ายขึ้นได้. ที่เป็น
ดังนี้ ก็เพราะขาดคุณสมบัติส�ำคัญ ๒ ประการ คือความอดทน กับการเพียร. ความอดทน
คือความมั่นคงหนักแน่นไม่หวั่นไหว เมื่อได้รับความยากล�ำบากหรือยู่ในสภาวะที่ไม่พึง
ประสงค์ส่วนความเพียรคือความกล้าที่จะต่อสู้ฟันฝ่าความยากล�ำบากทั้งปวงความอดทน
กับความเพียรนี้เมื่อมีประกอบพร้อมกัน ย่อมเกื้อกูลให้บุคคลสามารถผ่านพ้นอุปสรรค
ปัญหาในการท�ำงานทุกอย่าง จนงานที่ท�ำด�ำเนินก้าวหน้าและส�ำเร็จผลได้โดยสวัสดี.
บัณฑิตทั้งหลายนับว่าเป็นผู้มีความพร้อมทางสติปัญญา คือมีความรู้ทางวิชาการส�ำหรับ
จะน�ำมาใช้ปฏิบัติงานอยู่แล้ว หากจะได้สร้างเสริมความพร้อมทางจิตใจให้เป็นผู้มีความ
อดทนและความเพียรเป็นปรกตินิสัยก็จะสามารถสร้างสรรค์ความส�ำเร็จและความเจริญ
ก้าวหน้าทั้งในชีวิตและกิจการได้อย่างสมบูรณ์พร้อม.
ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ขออวยพรให้บัณฑิตทุกคน และทุกท่าน
ที่มาประชุมพร้อมกัน ณ ที่นี้ มีความผาสุกสวัสดีจงทั่วกัน.

15. 13เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
พระราโชวาท
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้ส�ำเร็จการศึกษา
จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประจ�ำปีการศึกษา ๒๕๕๘
ณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อ�ำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก
วันอังคาร ที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๕๙
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ข้าพเจ้ามา
ปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์ ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ ในวันนี้. ขอแสดงความชื่นชมต่อผู้ทรงคุณวุฒิและบัณฑิตทุกคน ที่ได้
รับเกียรติและความส�ำเร็จ.
ท่านทั้งหลายที่ส�ำเร็จการศึกษาเป็นบัณฑิต นับว่าเป็นผู้เตรียมตัวพร้อมแล้ว
ส�ำหรับการท�ำงาน ด้วยได้ศึกษาวิชาการมาครบถ้วนแล้วตามหลักสูตร. วิชาการทั้งปวง
ที่ท่านได้เล่าเรียนมานั้น ประกอบด้วยหลักความจริงที่เชื่อถือได้ว่าเป็นสิ่งดีทั้งสิ้น แต่จะมี
ประโยชน์มากน้อยเพียงใดย่อมขึ้นอยู่กับการน�ำไปใช้เป็นส�ำคัญ. หากน�ำไปใช้ในทางที่ถูก
ก็จะอ�ำนวยผลเป็นประโยชน์เป็นความเจริญ. หากน�ำไปใช้ในทางที่ผิด ก็จะก่อให้เกิดโทษ
เป็นความเสื่อม. เหตุนี้ ผู้ใช้จึงต้องมีความส�ำรวมระวัง ที่จะน�ำความรู้ไปใช้ด้วยเจตนาที่ดี
ที่บริสุทธิ์ และด้วยวิธีการที่เที่ยงตรงเป็นธรรมทั้งต้องศึกษาผลที่จะเกิดตามมาอย่าง
รอบคอบและรอบด้าน โดยใช้ความคิดพิจารณาที่ถูกต้องตามหลักเหตุผลความเป็นจริง.
จึงขอให้บัณฑิตทุกคนศึกษาเรื่องการน�ำความรู้ไปใช้ให้เข้าใจกระจ่างจะได้สามารถใช้ชีวิต
อันทรงคุณค่าที่อุตส่าห์เล่าเรียนมาด้วยยาก ให้ส�ำเร็จผลแต่ในทางที่ดีที่สร้างสรรค์ ทั้งแก่
ตนเอง แก่งานที่ท�ำ และแก่ชาติบ้านเมืองพร้อมทุกส่วน.
ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวขออวยพรให้บัณฑิตทุกคนมีความสุขและ
ความเจริญมั่นคงในชีวิต ทั้งขอให้ทุกท่านที่มาประชุมพร้อมกัน ณที่นี้มีความผาสุกสวัสดี
จงทั่วกัน.

16. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา14
π“¡ À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
«—π‡¥◊Õπªï‡°‘¥ «—π‡ “√å∑’Ë 24 μÿ≈“§¡ æ.».2446 ‡«≈“ 09.05 π. ≥ ∫â“π∂ππÕ—…Ɠߧå
∫‘¥“ ‡®â“æ√–¬“æ√–‡ ¥Á® ÿ‡√π∑√“∏‘∫¥’ (À¡àÕ¡√“™«ß»å‡ªï¬ ¡“≈“°ÿ≈)
¡“√¥“ ∑à“πºŸâÀ≠‘߇ ߒˬ¡ æ√–‡ ¥Á® ÿ‡√π∑√“∏‘∫¥’ ( °ÿ≈‡¥‘¡ « —πμ ‘ßÀå)
æ’ËπâÕß√à«¡∫‘¥“¡“√¥“ 1. À¡àÕ¡À≈«ßª° ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
2. À¡àÕ¡À≈«ßªÑÕß ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
3. À¡àÕ¡À≈«ßªÕß ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
4. À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
5. À¡àÕ¡À≈«ß‡ªπ»√’ ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
6. À¡àÕ¡À≈«ß‡ªïò¬¡ ‘π ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
7. À¡àÕ¡À≈«ßªπ»—°¥‘Ï ¡“≈“°ÿ≈ (∂÷ß·°à°√√¡)
8. À¡àÕ¡À≈«ßª“πμ“ (¡“≈“°ÿ≈) « —πμ ‘ßÀå
ª√–«—쑬àÕ
»“ μ√“®“√¬å À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈
ประวัติย่อ
ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล

17. 15เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
°“√»÷°…“
æ.».2450 ‡√‘Ë¡‡√’¬πÀπ—ß ◊Õ∑’Ë∫â“π°—∫§√Ÿ·©≈â¡ (·©≈â¡ »ÿªμ√—°…å ¿“¬À≈—߇ªìπæ√–¬“
Õπÿ»“ μ√åæ“𑙬°“√)
æ.».2451 ‡√’¬πÀπ—ß ◊Õ°—∫§√ŸÕŸã (æ√–¬“æ𑙬»“ μ√å«‘∏“π)
æ.».2452 ‡√’¬π°—∫§√Ÿ‡™◊ÈÕ (À¡àÕ¡À≈«ß‡™◊ÈÕ Õ‘»√“ß°Ÿ√ ¿“¬À≈—߇ªìπÀ≈«ß‰«∑‡¬»)
æ.».2453 ‡¢â“‡√’¬π‚√߇√’¬π¡—∏¬¡√“™∫Ÿ√≥– (ªí®®ÿ∫—π§◊Õ ‚√߇√’¬π «π°ÿÀ≈“∫
«‘∑¬“≈—¬)‡≈¢ª√–®”μ—«145 Õ∫‰≈à‰¥â™—Èπª√–∂¡æ‘‡»…ªï∑’Ë3μ“¡·ºπ°“√
»÷°…“ æ.».2452 ´÷Ë߇ª≈’ˬπ‡ªìπ¡—∏¬¡ 3 μ“¡·ºπ°“√»÷°…“ æ.».2456
æ.».2457 ‡¢â“‚√߇√’¬π¡À“¥‡≈Á°À≈«ß ‡≈¢ª√–®”μ—« 199 ‡√’¬π´È”™—Èπ ¡—∏¬¡ªï∑’Ë 3
¬°‡«âπ«‘™“§≥‘μ»“ μ√å ·≈–¿“…“Õ—ß°ƒ… ¢÷Èπ‰ª‡√’¬π™—Èπ¡—∏¬¡ªï∑’Ë 4
æ.».2458 æ√–∫“∑ ¡‡¥Á®æ√–¡ß°ÿƇ°≈Ⓡ®â“Õ¬ŸàÀ—« ∑√ßæ√–°√ÿ≥“‚ª√¥‡°≈â“œ ·μàß
μ—Èß„À⇪ìππ—°‡√’¬π¡À“¥‡≈Á°„πæ√–∫√¡√“™«—߉¡à‰¥â‡√’¬π∑’Ë‚√߇√’¬πÕ’°·μà
ª≈“¬ªïπ—Èπ¬—ߧߡ“ Õ∫‰≈à·≈– “¡“√∂ Õ∫ºà“π™—Èπ¡—∏¬¡ªï∑’Ë 5 ‡≈◊ËÕπ
‰ª‡√’¬π™—Èπ¡—∏¬¡ªï∑’Ë 6 ‰¥â ·μà‰¡à‰¥â¡“‡√’¬πÀ√◊Õ¡“ Õ∫Õ’°‡≈¬
æ.».2464 ∑√ßæ√–°√ÿ≥“‚ª√¥‡°≈â“œ „À≥â√—∫∑ÿπ¢Õß°√–∑√«ß∏√√¡°“√ ÕÕ°‰ª
»÷°…“μàÕ ≥ ª√–‡∑»Õ—ß°ƒ… μÕπ·√°‰¥â‰ªÕ¬Ÿà°—∫§√Õ∫§√—« Marshall
∑’ˇ¡◊Õß brighton ‡æ◊ËÕΩñ°Ωπ¥â“π¿“…“·≈–ª√–‡æ≥’
æ.».2465 ‡¢â“»÷°…“¿“…“ —π °ƒμ ·≈–∫“≈’∑’Ë School of Oriental Studies ·Ààß
¡À“«‘∑¬“≈—¬≈Õπ¥Õπ
æ.».2467 ‡¢â“»÷°…“∑’Ë Brasenose College ·Ààß¡À“«‘∑¬“≈—¬ÕÕ°´åøÕ√å¥ ‚¥¬
‡≈◊Õ°¿“…“ —𠰃쇪ìπ«‘™“‡Õ° ·≈–¿“…“∫“≈’‡ªìπ«‘™“‚∑
æ.».2471 ”‡√Á®°“√»÷°…“·≈–‰¥â√—∫ª√‘≠≠“μ√’‡°’¬√μ‘π‘¬¡ B.A “¢“¿“…“
‚∫√“≥μ–«—πÕÕ°
æ.».2474 ¡À“«‘∑¬“≈—¬ÕÕ°´åøÕ√å¥æ‘®“√≥“¡Õ∫ª√‘≠≠“Õ—°…√»“ μ√å¡À“∫—≥±‘μ
(M.A)
æ.».2498 ”‡√Á®°“√»÷°…“ «‘∑¬“≈—¬ªÑÕß°—π√“™Õ“≥“®—°√ (√ÿàπ·√°)
¡√ ∑à“πºŸâÀ≠‘ߥÿ…Æ’¡“≈“ ¡“≈“°ÿ≈ ≥ Õ¬ÿ∏¬“ (‰°√ƒ°…å)
∏‘¥“‡®â“æ√–¬“¡À‘∏√·≈–∑à“πºŸâÀ≠‘ß°≈’∫ ‰¡à¡’∫ÿμ√∏‘¥“

18. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา16
√—∫√“™°“√
æ.».2455 ∂«“¬μ—«‡ªìπ¡À“¥‡≈Á°∑’Ëæ√–∑’Ëπ—ËßÕ—¡æ√ ∂“π
æ.».2458 ‡ªìππ—°‡√’¬π¡À“¥‡≈Á°√—∫„™â√ÿàπ‡≈Á°
æ.».2461 ‡ªìππ—°‡√’¬π¡À“¥‡≈Á°√—∫„™â√ÿàπ„À≠à
æ.».2474 Õ“®“√¬åª√–®”°Õß·∫∫‡√’¬π°√¡«‘™“°“√ Õ“®“√¬å摇»…§≥–Õ—°…√
»“ μ√å ·≈–«‘∑¬“»“ μ√å ®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬
æ.».2475 Õ“®“√¬å‚∑ Õ“®“√¬åª√–®”§≥–Õ—°…√»“ μ√å
æ.».2477 À—«Àπâ“·ºπ°Ωñ°À—¥§√Ÿ¡—∏¬¡ §≥–Õ—°…√»“ μ√å·≈–«‘∑¬“»“ μ√å
®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬ √—°…“°“√„πμ”·Àπàߧ√Ÿ„À≠à‚√߇√’¬π
¡—∏¬¡ÀÕ«—ß
æ.».2480 Õ“®“√¬å‡Õ° Õ—π¥—∫ 1 ºŸâÕ”π«¬°“√‚√߇√’¬π‡μ√’¬¡Õÿ¥¡»÷°…“ ·Ààß
®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬
æ.».2481 Õ“®“√¬å‡Õ° Õ—π¥—∫ 3
æ.».2482 Õ“®“√¬å‡Õ° Õ—π¥—∫ 4
æ.».2485 Õ∏‘∫¥’°√¡ “¡—≠»÷°…“ ÕÕ°®“°μ”·ÀπàßÀ—«Àπâ“·ºπ°Ωñ°À—¥§√Ÿ
¡—∏¬¡®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“≈—¬™—Èπ摇»… μ˔՗μ√“
æ.».2486 ™—Èπ摇»… Õ—π¥—∫ 1
æ.».2487 ™—Èπ摇»… Õ—π¥—∫ 2 æâπ®“°μ”·ÀπàߺŸâÕ”π«¬°“√‚√߇√’¬π‡μ√’¬¡
Õÿ¥¡»÷°…“ ∑’˪√÷°…“‚√߇√’¬π‡μ√’¬¡Õÿ¥¡»÷°…“∑”ß“π„πÀπâ“∑’Ë
‡≈¢“∏‘°“√®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬ (22 ‘ßÀ“§¡ - 6 μÿ≈“§¡)
æ.».2489 ™—Èπ摇»… Õ—π¥—∫ 3 ª≈—¥°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√ (∂÷ß 26 ∏—𫓧¡
æ.».2500)
æ.».2495-2496 √—°…“°“√„πμ”·ÀπàßÕ∏‘∫¥’°√¡«‘™“°“√
æ.».2497 √—°…“°“√„πμ”·ÀπàßÕ∏‘∫¥’°√¡°“√Ωñ°À—¥§√Ÿ (∂÷ß 27 °—𬓬π
æ.».2499) »“ μ√“®“√¬å摇»…„π§≥–§√ÿ»“ μ√å ®ÿÓ≈ß°√≥å
¡À“«‘∑¬“≈—¬
æ.».2500 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√·≈–°√–∑√«ß«—≤π∏√√¡
√—∞∫“≈™ÿ¥ π“¬æ®πå “√ ‘𠇪ìπ𓬰√—∞¡πμ√’
æ.».2500-2501 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√·≈–°√–∑√«ß«—≤π∏√√¡
√—∞∫“≈™ÿ¥ æ≈‚∑∂πÕ¡ °‘μμ‘¢®√ ‡ªìπ𓬰√—∞¡πμ√’ √—°…“°“√

19. 17เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
Õ∏‘°“√∫¥’®ÿÓ°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬ (18-29 ‘ßÀ“§¡ æ.».2501) æâπ
®“°μ”·Àπàß√—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß«—≤π∏√√¡ (1 °—𬓬π)
‡π◊ËÕß®“°¬ÿ∫°√–∑√«ß
æ.».2502-2506 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√√—∞∫“≈™ÿ¥®Õ¡æ≈ ƒ…¥‘Ï∏π–√—™μå
‡ªìπ𓬰√—∞¡πμ√’
æ.».2506-2512 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√√—∞∫“≈™ÿ¥®Õ¡æ≈∂πÕ¡°‘μμ‘¢®√
‡ªìπ𓬰√—∞¡πμ√’
°“√ª√–™ÿ¡π“𓙓쑧√—Èß ”§—≠
æ.».2467 ºŸâ·∑ππ—°‡√’¬π‰∑¬ °“√ª√–™ÿ¡ Meeting of University Leaque of
Nations
æ.».2472 ºŸâ·∑π√—∞∫“≈ °“√ª√–™ÿ¡ 1st
Work Conference on Adult Educa-
tion ∑’Ë Cambridge
æ.».2474 ºŸâªØ‘∫—μ‘ß“π™—Ë«§√“« °“√ª√–™ÿ¡ Leaque of Nations Temporary Col-
laborator ¢Õß —ππ‘∫“μ‘™“μ‘∑’Ë GENEVA
æ.».2491 À—«Àπⓧ≥–ºŸâ —߇°μ°“√≥å °“√ª√–™ÿ¡ ¡—™™“ ¡—¬ “¡—≠ (General
Conference) §√—Èß∑’Ë 3 ¢ÕßÕߧ尓√»÷°…“ «‘∑¬“»“ μ√å·≈–«—≤π∏√√¡
·Ààß Àª√–™“™“μ‘ (UNESCO) ∑’Ë°√ÿ߇∫√ÿμ ª√–‡∑»‡≈∫“πÕπ
æ.».2492 UNESCO ‡™‘≠‡ªìπºŸâÕ”π«¬°“√ —¡¡π“‡√◊ËÕß°“√»÷°…“ºŸâ„À≠à„π™π∫∑∑’Ë
√—∞‰¡‡´Õ√å (Mysore) ª√–‡∑»Õ‘π‡¥’¬ (UNESCO Seminar çRural Adult
Education for Community Actioné)
æ.».2493 ª√–∏“π°“√ª√–™ÿ¡ ECAFE - UNESCO Sorking Group ∑’Ë°√ÿ߇∑æœ
æ.».2494 À—«Àπⓧ≥–ºŸâ·∑π‰∑¬ °“√ª√–™ÿ¡π“π“™“μ‘«à“¥«¬°“√»÷°…“¢Õß In-
ternational Bureau Education (IBF) ∑’Ë°√ÿ߇®π’«“ ª√–‡∑» «‘μ
‡´Õ√å·≈π¥å
æ.».2495 ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ°√√¡°“√∫√‘À“√ (Executive Board) ¢Õß UNESCO
∑’Ë°√ÿߪ“√’
æ.».2497 ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ°√√¡°“√∫√‘À“√ (Executive Board) ¢Õß UNESCO
¡—¬∑’Ë 2 ∑’ˇ¡◊Õß¡Õπ‡μ√‘‡§‚Õ ª√–‡∑»Õÿ√ÿ°«—¬ ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ√Õß
ª√–∏“π°“√ª√–™ÿ¡ ¡—™™“¢Õß UNESCO ∑’ˇ¡◊Õß¡Õπ‡μ«‘‡¥‚Õ ª√–‡∑»
Õÿ√ÿ°«—¬ ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°‡ªìπ√Õߪ√–∏“π °“√ª√–™ÿ¡π“π“™“μ‘ «à“¥â«¬°“√
»÷°…“ International Bureau Education (IBF) ∑’Ë°√ÿ߇®π’«“ ª√–‡∑»
«‘μ‡´Õ√å·≈π¥å
Õ∏‘°“√∫¥’®ÿÓ°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬ (18-29 ‘ßÀ“§¡ æ.».2501) æâπ
®“°μ”·Àπàß√—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß«—≤π∏√√¡ (1 °—𬓬π)
‡π◊ËÕß®“°¬ÿ∫°√–∑√«ß
æ.».2502-2506 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√√—∞∫“≈™ÿ¥®Õ¡æ≈ ƒ…¥‘Ï∏π–√—™μå
‡ªìπ𓬰√—∞¡πμ√’
æ.».2506-2512 √—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√√—∞∫“≈™ÿ¥®Õ¡æ≈∂πÕ¡°‘μμ‘¢®√
‡ªìπ𓬰√—∞¡πμ√’
°“√ª√–™ÿ¡π“𓙓쑧√—Èß ”§—≠
æ.».2467 ºŸâ·∑ππ—°‡√’¬π‰∑¬ °“√ª√–™ÿ¡ Meeting of University Leaque of
Nations
æ.».2472 ºŸâ·∑π√—∞∫“≈ °“√ª√–™ÿ¡ 1st
Work Conference on Adult Educa-
tion ∑’Ë Cambridge
æ.».2474 ºŸâªØ‘∫—μ‘ß“π™—Ë«§√“« °“√ª√–™ÿ¡ Leaque of Nations Temporary Col-
laborator ¢Õß —ππ‘∫“μ‘™“μ‘∑’Ë GENEVA
æ.».2491 À—«Àπⓧ≥–ºŸâ —߇°μ°“√≥å °“√ª√–™ÿ¡ ¡—™™“ ¡—¬ “¡—≠ (General
Conference) §√—Èß∑’Ë 3 ¢ÕßÕߧ尓√»÷°…“ «‘∑¬“»“ μ√å·≈–«—≤π∏√√¡
·Ààß Àª√–™“™“μ‘ (UNESCO) ∑’Ë°√ÿ߇∫√ÿμ ª√–‡∑»‡≈∫“πÕπ
æ.».2492 UNESCO ‡™‘≠‡ªìπºŸâÕ”π«¬°“√ —¡¡π“‡√◊ËÕß°“√»÷°…“ºŸâ„À≠à„π™π∫∑∑’Ë
√—∞‰¡‡´Õ√å (Mysore) ª√–‡∑»Õ‘π‡¥’¬ (UNESCO Seminar çRural Adult
Education for Community Actioné)
æ.».2493 ª√–∏“π°“√ª√–™ÿ¡ ECAFE - UNESCO Sorking Group ∑’Ë°√ÿ߇∑æœ
æ.».2494 À—«Àπⓧ≥–ºŸâ·∑π‰∑¬ °“√ª√–™ÿ¡π“π“™“μ‘«à“¥«¬°“√»÷°…“¢Õß In-
ternational Bureau Education (IBF) ∑’Ë°√ÿ߇®π’«“ ª√–‡∑» «‘μ
‡´Õ√å·≈π¥å
æ.».2495 ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ°√√¡°“√∫√‘À“√ (Executive Board) ¢Õß UNESCO
∑’Ë°√ÿߪ“√’
æ.».2497 ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ°√√¡°“√∫√‘À“√ (Executive Board) ¢Õß UNESCO
¡—¬∑’Ë 2 ∑’ˇ¡◊Õß¡Õπ‡μ√‘‡§‚Õ ª√–‡∑»Õÿ√ÿ°«—¬ ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°μ—È߇ªìπ√Õß
ª√–∏“π°“√ª√–™ÿ¡ ¡—™™“¢Õß UNESCO ∑’ˇ¡◊Õß¡Õπ‡μ«‘‡¥‚Õ ª√–‡∑»
Õÿ√ÿ°«—¬ ‰¥â√—∫‡≈◊Õ°‡ªìπ√Õߪ√–∏“π °“√ª√–™ÿ¡π“π“™“μ‘ «à“¥â«¬°“√
»÷°…“ International Bureau Education (IBF) ∑’Ë°√ÿ߇®π’«“ ª√–‡∑»
«‘μ‡´Õ√å·≈π¥å

20. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา18
æ.».2505 √Õߪ√–∏“π °“√ª√–™ÿ¡√—∞¡πμ√’«à“°“√°√–∑√«ß»÷°…“∏‘°“√¢Õß
ª√–‡∑»„πÕ“‡´’¬ (Minister of Education of Asian States Meeting
on Education and Economic Planning ‡√’¬°¬àÕÊ «à“ MINEDAS)
√Õߪ√–∏“π“∏‘∫¥’®ÕÀåπ —π (Johnson) ·Ààߪ√–‡∑» À√—∞Õ‡¡√‘°“
‡™‘≠„À≪ª√–™ÿ¡ Peace Corps ‡√◊ËÕß °”≈—ߧπß“π™—Èπ°≈“ß ∑’˪√–‡∑»
ªÕ√å‚μ√‘‚° (Portorico)
æ.».2506 UNESCO ·≈– IAU (International Association of University) ·μàß
μ—Èß„À⇪ìπºŸâ‡™’ˬ«™“≠¥â“π°“√»÷°…“¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬·≈–‡™‘≠ª√–™ÿ¡
UNESCO-IAU Commission on the Fole of Higher Education in
the Development of Nations ∑’Ë°√ÿß°—«≈“≈—¡‡ªÕ√å ª√–‡∑»¡“‡≈‡´’¬
æ.».2508 ºŸâ‡™’ˬ«™“≠¥â“π°“√»÷°…“¢Õß¡À“«‘∑¬“≈—¬ ª√–™ÿ¡ UNESCO - IAU
Commission on the Role of Higher Education in the
Development of Nations ‡√◊ËÕß∫∑∫“∑¢ÕßÕÿ¥¡»÷°…“„π°“√æ—≤π“
ª√–‡∑» ∑’Ë°√ÿ߇∑æœ ª√–∏“π°“√ª™ÿ¡ MINEDAS ∑’Ë°√ÿ߇∑æœ (À≈—ß
®“°°“√ª√–™ÿ¡§√—Èßπ’ȉ¥â‡™‘≠™«π√—∞¡πμ√’°≈ÿà¡Õ“‡´’¬Õ“§‡π¬å®—¥μ—Èß
Õߧ尓√ SEAMEO (South-East Asia Minister of Education Orga-
nization) ‡ªìπº≈ ”‡√Á®
æ.».2511 ≈ßπ“¡„π π∏‘ —≠≠“ SEAMEO „ππ“¡√—∞∫“≈‰∑¬∑’˪√–‡∑» ‘ߧ‚ª√å
μ”·Àπàß∑’Ë∑√ßæ√–°√ÿ≥“‚ª√¥‡°≈â“œ ·μàßμ—Èß
æ.».2484 °√√¡°“√®—¥°“√√“™‘π’¡Ÿ≈π‘∏‘ (‚¥¬æ√–√“™‡ “«π’¬å)
æ.».2485 √“™∫—≥±‘μ ”π—°»‘≈ª°√√¡ “¢“«√√≥§¥’ ·≈–¿“…“»“ μ√å °√√¡°“√
¿“®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬
æ.».2490 °√√¡°“√ ¿“¡À“«‘∑¬“≈—¬‡°…μ√»“ μ√å
æ.».2507 °√√¡°“√ ¿“¡À“«‘∑¬“≈—¬‡™’¬ß„À¡à
æ.».2508 Õ∏‘°“√∫¥’¡À“«‘∑¬“≈—¬»‘≈ª“°√ ∂÷ß æ.».2514 Õÿªπ“¬°°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï„π
§≥–≈Ÿ°‡ ◊Õ·Ààß™“쑧√—Èß·√°
æ.».2512 Õÿªπ“¬°°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï„π§≥–≈Ÿ°‡ ◊Õ·Ààß™“μ‘ §√—Èß∑’Ë Õß ¡“™‘°«ÿ≤‘ ¿“
æ.».2515 °√√¡°“√ ¿“¡À“«‘∑¬“≈—¬»‘≈ª“°√(∂÷ßæ.».2519) ¡“™‘° ¿“π‘μ‘∫—≠≠—μ‘
·Ààß™“μ‘ (∂÷ß æ.».2516)
æ.».2518 ¡“™‘°«ÿ≤‘ ¿“ ¡—¬∑’Ë 2 (∂÷ß æ.».2519)
æ.».2529 √“™∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï

21. 19เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
‡§√◊ËÕß√“™Õ‘ √‘¬“¿√≥å
æ.».2458 ‡À√’¬≠√“™√ÿ®‘‡ß‘π ‡À√’¬≠√“™‘π’√—™°“≈∑’Ë 5 ( .º.) ‡À√’¬≠∫√¡√“™“¿‘‡…°
√—™°“≈∑’Ë 6 (√.√.».6)
æ.».2460 ‡À√’¬≠√—μπ“¿√≥å «.ª.√. ™—Èπ 5
æ.».2475 ‡À√’¬≠∑’Ë√–≈÷°ª∞¡∫√¡√“™“πÿ √≥å
æ.».2475 μ쑬®ÿ≈®Õ¡‡°≈â“ ( ◊∫ °ÿ≈)
æ.».2481 μ√‘¬“¿√≥å¡ß°ÿƉ∑¬
æ.».2483 μ√‘μ√“¿√≥å™â“߇º◊Õ°
æ.».2486 ∑«‘쑬“¿√≥å¡ß°ÿƉ∑¬
æ.».2491 ∑«‘쑬“¿√≥å™â“߇º◊Õ°
æ.».2492 ª√–∂¡“¿√≥å¡ß°ÿƉ∑¬
æ.».2493 ‡À√’¬≠∫√¡√“™“¿‘‡…° √—™°“≈∑’Ë 9 ‡À√’¬≠√“™°“√™“¬·¥π
æ.».2494 ª√–∂¡“¿√≥å™â“߇º◊Õ°
æ.».2495 ‡À√’¬≠®—°√æ√√¥‘¡“≈“
æ.».2497 ∑ÿ쑬®ÿ≈®Õ¡‡°â“ ¡À“«™‘√¡ß°ÿÆ ‡À√’¬≠√—μπ“¿√≥å ¿.ª.√.™—Èπ 3
æ.».2500 ‡À√’¬≠©≈Õß 25 æÿ∑∏»μ«√√… ¡À“ª√¡“¿√≥å™â“߇º◊Õ°
æ.».2503 ∑ÿ쑬®ÿ≈®Õ¡‡°≈â“«‘‡»…
æ.».2504 ‡À√’¬≠√—™°“≈∑’Ë 9 ‡ ¥Á®π‘«—μ‘æ√–π§√ ‡À√’¬≠≈Ÿ°‡ ◊Õ ¥ÿ¥’
æ.».2505 ‡À√’¬≠°“™“¥ √√‡ √‘≠ ™—Èπ 1
æ.».2510 ª∞¡®ÿ≈®Õ¡‡°≈â“
æ.».2516 ‡À√’¬≠¥ÿ…Æ’¡“≈“ ‡¢Á¡»‘≈ª«‘∑¬“
æ.».2528 ‡À√’¬≠√—μπ“¿√≥å ¿.ª.√. ™—Èπ 2
æ.».2532 ‡§√◊ËÕß√“™Õ‘ √‘¬“¿√≥åÕ—π‡ªìπ ‘√‘¬‘Ëß√“¡°’√μ‘
‡§√◊ËÕß√“™¬åÕ‘ √‘¬“¿√≥åμà“ߪ√–‡∑»
æ.».2505 Great Cross with Star and Sash (‡¬Õ√¡—π)
æ.».2507 Grand Cordon Leopod (‡∫≈‡¬’ˬ¡)
Sacred Treasure 1st Class (≠’˪ÿÉπ)
æ.».2510 The Order of Distinguished Diplomatic Merit Service Class
(‡°“À≈’)
æ.».2511 Grand Cordon of Order of Brilliant Star (®’π§≥–™“μ‘)

22. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา20
‡°’¬√쑉¥â√—∫®“°Àπ૬ߓπ·≈– ∂“∫—πμà“ßÊ
æ.».2505 §√ÿ»“ μ√å¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï ®ÿÓ≈ß°√≥å¡À“«‘∑¬“≈—¬
æ.».2507 π‘μ‘»“ μ√å¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï (LLD. ¡À“«‘∑¬“≈—¬Õ‘π‡¥’¬π“ ª√–‡∑»
À√—∞Õ‡¡√‘°“
æ.».2509 »‘≈ª¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï (‚∫√“≥§¥’) ¡À“«‘∑¬“≈—¬»‘≈ª“°√
æ.».2510 °“√»÷°…“¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï «‘∑¬“≈—¬°“√»÷°…“ (¡À“«‘∑¬“≈—¬
»√’π§√‘π∑√«‘‚√≤)
æ.».2516 »‘≈ª»“ μ√å¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï ¡À“«‘∑¬“≈—¬‡™’¬ß„À¡à
æ.».2517 »‘≈ª»“ μ√å¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï ¡À“«‘∑¬“≈—¬»‘≈ª“°√
æ.».2527 ª√—™≠“¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï( “¢“¿“…“‰∑¬)¡À“«‘∑¬“≈—¬√“¡§”·Àß
æ.».2530 Õ—°…√»“ μ√å¥ÿ…Æ’∫—≥±‘μ°‘μμ‘¡»—°¥‘Ï¡À“«‘∑¬“≈—¬»‘≈ª“°√»‘≈ªîπ·Ààß™“μ‘
“¢“«√√≥»‘≈ªá ∫ÿ§§≈¥’‡¥àπ¢Õß™“μ‘ “¢“æ—≤π“°“√»÷°…“
æ.».2531 ºŸâ π—∫ πÿπ°“√Õπÿ√—°…å¡√¥°‰∑¬¥’‡¥àπ √—∫æ√–√“™∑“πæ√–‡°’Ȭ«∑Õߧ”
„π∞“π–ºŸâ à߇ √‘¡¿“…“‰∑¬¥’‡¥àπ
æ.».2535 √—∫æ√–√“™∑“π‚≈àπ—°°“√Ωñ°À—¥§√Ÿ‰∑¬
æ.».2535 √—∫√“ß«—≈Õ“‡´’¬π “¢“«√√≥°√√¡ ‰¥â√—∫°“√¬°¬àÕ߇ªìπ∫ÿ§§≈∑’Ë
∑”§ÿ≥ª√–‚¬™πå·°à°“√»÷°…“¢Õß™“μ‘Õ¬à“ß Ÿß¬‘Ëß
æ.».2537 ‰¥â√—∫°“√ª√–°“»‡™‘¥™Ÿ‡°’¬√쑇ªìπªŸ™π’¬∫ÿ§§≈¥â“π¿“…“·≈–
«√√≥°√√¡‰∑¬
À¡àÕ¡À≈«ßªîòπ ¡“≈“°ÿ≈ ‰¥â°√“∫∂«“¬∫—ߧ¡≈“∂÷ß·°àÕ —≠°√√¡ ‡¡◊ËÕ«—πæƒÀ— ∫¥’∑’Ë 5
μÿ≈“§¡ æ.».2538 ‡«≈“ 17.05 π. ¥â«¬‚√§‡ âπ‡≈◊Õ¥„π ¡Õßμ’∫·≈–‰μ«“¬ ≥ ‚√ß欓∫“≈æ√–¡ß°ÿƇ°≈â“
‘√‘√«¡Õ“¬ÿ‰¥â 91 ªï 11 ‡¥◊Õπ 11 «—π
æ.».2546 ‰¥â√—∫°“√¬°¬àÕß®“°¬Ÿ‡π ‚° ‡ªìπ∫ÿ§§≈ ”§—≠¥’‡¥àπ¢Õß‚≈° ¥â“π°“√»÷°…“
«—≤π∏√√¡ «√√≥°√√¡ ·≈–°“√ ◊ËÕ “√

23. 21เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : รองศาสตราจารย์ชม ภูมิภาค
นายกสมาคมการศึกษาแห่งประเทศไทย
ท่านผู้ฟังที่เคารพ
สมาคมการศึกษาแห่งประเทศไทย
เสนอบทความชุด “การศึกษาเพื่อสันติภาพ”
ทางสถานวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
เดือนละ 1 ครั้ง ครั้งนี้เป็นครั้งที่ 2 จะพูดเรื่อง
“ลักษณะของบุคคลที่เกื้อต่อสันติภาพ”
สันติภาพของโลกนั้นจะเกิดขึ้นอยู่ที่
จิตใจของพลโลกทุกคน ใจมนุษย์นั้นน�ำไปสู่
พฤติกรรมรูปต่างๆใจของมนุษย์ต้องมีสันติภาพ
ต้องมีลักษณะต่างๆ ที่จะเป็นอุปการะแก่
สันติภาพ
นกพิราบคาบกิ่งมะกอก สัญลักษณ์ของสันติภาพ
การศึกษาต้องพยายามปลูกฝังบุคลิก
ลักษณะอันจะเอื้ออ�ำนวยต่อการเกิดสันติภาพ
ให้เกิดขึ้นในตัวผู้รับการศึกษาให้ได้ มิฉะนั้นแล้ว
ความฝันในเรื่องสันติภาพถาวรก็เป็นจริงได้ยาก
ผมได้เคยกล่าวมาแล้วว่า สันติภาพนั้น
อยู่ที่ใจมนุษย์ หากจิตใจของมนุษย์ทุกคนใน
โลกนี้มีความสงบสุข ปรากฎการณ์ที่แสดงออก
มาย่อมมีความสงบสุขไปด้วย ในภาวะเช่นนี้เรา
เรียกว่า สันติภาพในใจของมนุษย์
แม้ว่าในขณะนี้ในหลายจุดของโลกจะมี
ความวุ่นวายมีความรุนแรงแต่ก็มีปรากฎการณ์
แห่งความรักความเอื้ออารีความห่วงใยในเพื่อน
ลักษณะของบุคคลที่เกื้อต่อสันติภาพ

24. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา22
มนุษย์ร่วมโลกเกิดขึ้น เช่น จากความร่วมมือ
ร่วมใจของบุคคลและองค์การต่างๆที่เข้าไปช่วย
เหลือประเทศต่างๆ ในอาฟริกาที่พบกับทุกข-
ภิกภัย การเดินการกุศล เพื่อช่วยเด็กผู้ยากไร้
ไม่มีที่อยู่อาศัยของคนในอเมริกาเองเป็นต้นเมื่อ
เป็นเช่นนี้ ความหวังในสันติภาพของโลกจึงมีอยู่
และจ�ำเป็นที่จะต้องแพร่กระจายความคิดเรื่อง
สันติภาพถาวรให้เกิดขึ้นในจิตใจของมนุษย์ทุก
เพศทุกวัยเสียโดยเร็ว
หลักธรรมของศาสนาต่างๆนั้นเป็นสิ่งที่
ผู้คนนับถือศาสนานั้นจะได้ศึกษาและปลูกฝังให้
เกิดขึ้นในจิตใจของมนุษย์ซึ่งนับถือศาสนานั้นๆ
ศาสนาต่างๆ ทุกศาสนาย่อมมีหลักธรรมอยู่เป็น
อันมากที่จะน�ำไปสู่การมีสันติภาพในใจของผู้
นับถือศาสนานั้นๆ ความเชื่อในศาสนานั้นก็มี
เป็นอันมากที่บุคคลไม่ปรารถนาจะพิสูจน์แต่เชื่อ
มั่นและน�ำไปปฏิบัติในชีวิตประจ�ำวันเลยที่เดียว
ความเชื่อเป็นแรงส�ำคัญที่จะควบคุมพฤติกรรม
ของมนุษย์ ด้วยเหตุนี้ศาสนาต่างๆ ควรจะได้
คัดเลือกและเผยแพร่หลักธรรมนั้น ให้เกิดขึ้น
ในใจของศาสนิกชนของตน
หลักธรรมในพระพุทธศาสนานั้นมีอยู่
เป็นอันมาก ที่เป็นหลักธรรมซึ่งปลูกฝังลงใน
ใจของคนแล้ว ใจของเขาจะมีความสงบสุข มี
สันติภาพ และน�ำไปสู่สันติภาพในชุมชนใน
ประเทศ และชุมชนโลก
เรามาลองส�ำรวจดูว่าหลักธรรมใน
พระพุทธศาสนานั้นว่ามีหลักธรรมประการใด
บ้างที่จ�ำเป็นยิ่งต่อการสร้างสันติภาพ ความจริง
แล้วหัวใจส�ำคัญของพระพุทธศาสนานั้นก็คือ
การสร้างสังคมโลกที่มีความสงบสุข ความรัก
ความเมตตาอารี เกื้อกูลช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
ของมนุษย์ร่วมโลก ถือว่ามนุษย์ทั่วโลกนั้นเป็น
เพื่อนมนุษย์ ร่วมเกิดแก่เจ็บตายด้วยกันทั้งนั้น
จึงไม่ควรเบียดเบียนซึ่งกันและกัน
ความจริงแล้วหากเราจะพิจารณาศึกษา
จากแหล่งต่างๆ เช่น แผนการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ.2520หลักสูตรประถมศึกษา2521หลักสูตร
มัธยมศึกษาตอนต้น พ.ศ. 2521 หลักสูตร
มัธยมศึกษาตอนปลาย พ.ศ. 2524 โดยดูจาก
จุดมุ่งหมาย หรือจุดหมาย เราจะทราบว่า
คุณธรรมใดบ้างที่จะเป็นจะต้องปลูกฝังในจิตใจ
คนไทย เพื่อให้เกิดสันติภาพในจิตใจของคนไทย
อันจะน�ำไปสู่สันติภาพในชุมชนโลกในบั้นปลาย
เรามาดูแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.
2520 ในหมวด 1 ความมุ่งหมาย
ข้อความหมวด1ความมุ่งหมายเขียนไว้
ว่า
ตามนัยแห่งแผนการศึกษาแห่งชาติ
ฉบับนี้ การศึกษาเป็นกระบวนการต่อเนื่องกัน
ตลอดชีวิต เพื่อสร้างเสริมคุณภาพของพลเมือง
ให้สามารถด�ำรงชีวิตและท�ำประโยชน์แก่สังคม
โดยเป็นการศึกษาเพื่อสร้างเสริมความอยู่รอด
ปลอดภัย ความมั่นคงและความผาสุกร่วมกันใน
สังคมไทยเป็นประการส�ำคัญ
ความมุ่งหมายของการศึกษา มีดังนี้
1. ให้มีความเคารพในสิทธิและหน้าที่
ของตนเองและของผู้อื่น มีระเบียบวินัย มีความ
เคารพและปฏิบัติตามกฎหมาย ศาสนา และ
หลักธรรม

25. 23เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
2. ให้มีความเข้าใจและกระตือรือร้นที่
จะมีส่วนร่วมในการปกครองประเทศตามวิถีทาง
ประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข
ยึดมั่นในสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
3. ให้ความรับผิดชอบต่อชาติ ต่อท้อง
ถิ่น ต่อครอบครัวและตนเอง
4. ให้มีความส�ำนึกในการเป็นคนไทย
ร่วมกัน และการเป็นส่วนหนึ่งของมนุษยชาติ มี
ความรักชาติ ตระหนักในความมั่นคงปลอดภัย
ของชาติ และมีส่วนร่วมในการป้องกันประเทศ
5. ให้มีความยึดมั่นและผดุงความเสมอ
ภาพ ความสุจริตและความยุติธรรม
6. ให้มีบุคลิกภาพที่ดี มีสุขภาพและ
อนามัยสมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจ
7. ให้มีความขยัยหมั่นเพียร มีความ
สามารถในการประกอบอาชีพและจับจ่ายใช้สอย
อย่างประหยัด
8. ให้มีความสามารถในการติดต่อ
ท�ำความเข้าใจและร่วมมือซึ่งกันและกัน รู้จัก
แสวงหาความจริง มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
รู้จักแก้ปัญหาและข้อขัดแย้งด้วยสันติ ปัญญา
และโดยสันติวิธี
9. ให้มีความรู้ ความเข้าใจ และเห็น
คุณค่าในวิทยาการศิลปะ วัฒนธรรม ธรรมชาติ
สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรของประเทศ
ปัจจุบันได้มีพระบรมราชโองการให้ใช้
แผนการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช2535ตั้งแต่
วันที่ 10 มีนาคม 2535
ความมุ่งหมายของการจัดการศึกษา ได้
ก�ำหนดไว้ว่าการศึกษาเป็นกระบวนการที่ท�ำให้
มนุษย์สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตของตน
สามารถด�ำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีสันติสุข
และสามารถเกื้อหนุน การพัฒนาประเทศ
ได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับความ
เปลี่ยนแปลงในทุกๆ ด้านของประเทศ โดยนัย
ดังกล่าว ความมุ่งหมายของการจัดการศึกษาจึง
เป็นการพัฒนาบุคคลใน 4 ด้านอย่างสมดุลและ
กลมกลืนกัน คือ
1. ด้านปัญญา บุคคลที่ได้รับการศึกษา
พึงเป็นผู้มีปัญญา คือ รู้จักเหตุและผล รู้จัก
แยกแยะผิดชอบชั่วดี คุณและโทษ สิ่งที่ควร
กระท�ำไม่ควรกระท�ำบนพื้นฐานของความจริง
รู้จักแก้ไขปัญหาได้อย่างฉลาด และรู้เท่าทัน
ความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
และหลากหลาย มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
และใฝ่เรียนใฝ่รู้ เพื่อความก้าวหน้าทางความรู้
และวิทยาการต่างๆ รู้คุณค่าของภูมิปัญญาและ
วัฒนธรรมของสังคมไทย รู้จักเลือกรับวิทยาการ
และวัฒนธรรมจากภายนอก
2. ด้านจิตใจ บุคคลที่ได้รับการศึกษา
รู้จักฝึกฝนจิตใจคนให้มีความเจริญงอกงามทาง
คุณธรรม ได้แก่ ความละอายต่อการกระท�ำผิด
รู้จักควบคุมตนเองให้ประพฤติตามกรอบความ
ถูกต้องที่ดีงาม มีศาสนาเป็นเครื่องยึดเหนี่ยว
จิตใจ รู้จักพอ มีสมาธิและมีความอดทนหนัก
แน่น อันจะเป็นประโยชน์ต่อการปฏิบัติหน้าที่
การงานและการด�ำรงชีพ
3. ด้านร่างกายบุคคลที่ได้รับการศึกษา
มีร่างกายที่เจริญเติบโตเหมาะสมกับวัย รู้จัก
รักษาสุขภาพร่างกายทั้งของตนและของสมาชิก

26. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา24
ในครอบครัว
4. ด้านสังคม บุคคลที่ได้รับการศึกษา
พึงมีพฤติกรรมทางสังคมที่ดีงาม ทั้งในการ
ท�ำงานและการอยู่ร่วมกันในครอบครัว องค์กร
และสังคมรู้จักช่วยเหลือเกื้อกูลประโยชน์แก่กัน
และกัน โดยไม่เห็นแก่ตน มีความสามารถและ
ทักษะในการติดต่อสื่อสารของบุคคลอื่นสามารถ
ใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม รวม
ทั้งใช้ภาษาต่างประเทศเพื่อการติดต่อสื่อสารกับ
นานาประเทศได้ สามารถด�ำรงเอกลักษณ์และ
วัฒนธรรมที่ดีงามของไทย ตระหนักและปฏิบัติ
ตามสิทธิหน้าที่และความรับผิดชอบที่พึงมีต่อผู้
อื่น ต่อสังคม ต่อมวลมนุษยชาติ มีความมุ่งมั่น
ที่จะพัฒนาและสร้างสรรค์ ให้มีสันติสุข รู้จัก
เคารพสิทธิและเสรีภาพของตนเองและผู้อื่นตาม
ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็น
ประมุข รู้จักใช้และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
และสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี ตลอดจนร่วมส่งเสริม
บทบาทของประเทศไทยในประชาคมโลกในทาง
ที่เหมาะสม
หากเราจะมองลงไปในขั้นปฏิบัตินั่นคือ
หลักสูตร เราควรจะมองตั้งแต่หลักสูตรประถม
ศึกษาไปจนถึงหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย
ในหลักสูตรประถมศึกษา พ.ศ. 2521
ในส่วนจุดมุ่งหมายในหมวดที่ว่าด้วยคุณสมบัติ
ต้องการเน้นมีจุดหมาย ดังนี้
1. มีความเสียสละ เห็นแก่ประโยชน์
ส่วนรวม ให้เห็นแก่ตัว
2. มีวินัยในตนเอง มุ่งมั่นในการท�ำงาน
ให้ส�ำเร็จ
3. ขยันหมั่นเพียรซื่อสัตย์ประหยัดและ
อดทน
4. รู้จักคิด วิจารณ์และตัดสินใจอย่างมี
เหตุผล
5. มีขันติธรรมต่อค�ำวิจารณ์ และความ
แตกต่างระหว่างบุคคลหรือหมู่เหล่า
6. มีน�้ำใจเป็นนักกีฬา รู้จักยกย่องผู้อื่น
7. รู้จักท�ำงานและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้
โดยรู้จักเป็นผู้ให้ ผู้รับ ผู้น�ำ ผู้ตามที่ดี
นอกจากนี้ ยังมีจุดหมายที่ส�ำคัญยิ่งอีก
หมวดหนึ่ง คือ หมวด 3 คือชีวิตที่สงบสุข ใน
หมวดนี้ มีคุณสมบัติที่ส�ำคัญอยู่ 6 ข้อ คือ
1. รู้จักปรับตัวให้เหมาะสมกับการ
เปลี่ยนแปลงของสังคม สิ่งแวดล้อม และวิทยา
การใหม่ๆ
2. เข้าใจและศรัทธาในศาสนาที่ตน
นับถือ และน�ำหลักธรรมมาใช้ในชีวิตประจ�ำวัน
3. รู้จักใช้เวลาให้เกิดประโยชน์แก่
ตนเองและส่วนรวม
4. มีความคิดริเริ่มที่เป็นประโยชน์แก่
ตนเองและส่วนรวม
5. มีอิสระในการคิด แต่พร้อมที่จะรับ
ฟังความคิดเห็นของคนอื่นอย่างมีเหตุผล
6. รู้จักแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธี
คราวนี้มาดูจุดหมายของหลักสูตร
มัธยมศึกษาตอนต้นพุทธศักราช2521จุดหมาย
ของหลักสูตร มีดังนี้
1. เพื่อให้ผู้เรียนค้นพบและพัฒนาความ
สามารถ ความถนัดและความสนใจของตนเอง

27. 25เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
2. เพื่อให้มีนิสัยใฝ่หาความรู้ทักษะรู้จัก
คิดและวิเคราะห์อย่างมีระเบียบ วิธีการและมี
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
3. เพื่อให้เกิดทัศนะที่ดีต่อสัมมาชีพ
ทุกชนิด มีระเบียบวินัยในการท�ำงานทั้งในส่วน
ตนเองและหมู่คณะ มานะพากเพียร อดทน
ประหยัด และใช้เวลาให้เกิดประโยชน์
4. เพื่อให้มีความซื่อสัตย์ มีวินัยใน
ตนเอง เคารพต่อกฎหมายและกติกาของสังคม
รับผิดชอบต่อตนเองครอบครัวและสังคมตลอด
ทั้งเสริมสร้างความเสมอภาค และความเป็น
ธรรมในสังคม
5. เพื่อให้รู้จักสิทธิและหน้าที่ รู้จัก
ท�ำงานเป็นหมู่คณะ มีความสามัคคีและเสียสละ
เพื่อส่วนรวม รู้จักแก้ปัญหาด้วยสันติวิธีอย่างมี
หลักการและเหตุผล
6. เพื่อให้มีความรู้และทักษะที่เป็นพื้น
ฐานเพียงพอแก่การน�ำไปปรับปรุงการดรงชีวิต
ทั้งในส่วนงานและครอบครัว รวมทั้งการฝึกงาน
และการกศึกษาเพิ่มเติม
7. เพื่อให้มีสุขภาพสมบูรณ์ทั้งร่างกาย
และจิตใจ และให้รู้จักส่งเสริมการสาธารณสุข
ชุมชน
8. เพื่อให้รักและผูกพันกับท้องถิ่น
ของตน ให้รู้จักบ�ำรุงรักษาสภาพแวดล้อม เพื่อ
สร้างสรรค์ความเจริญให้แก่ท้องถิ่นตลอดจนส่ง
เสริมศิลปวัฒนธรรมไทย
9. เพื่อปลูกฝังให้มีความภูมิใจในความ
เป็นไทย มีความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระ
มหากษัตริย์ ให้มีความเลื่อมใสในการปกครอง
ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์
เป็นประมุข ร่วมกันธ�ำรงรักษาความปลอดภัย
และความมั่นคงของประเทศชาติ
10. ส่งเสริมความเข้าใจอันดีของ
มนุษยชาติในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข
หากเราพิจารณาจุดหมายของแผนการ
ศึกษาแห่งชาติพ.ศ.2520จุดหมายของหลักสูตร
ประถมศึกษา 2521 และหลักสูตรมัธยมศึกษา
ตอนต้น พ.ศ. 2521 ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว จะเห็น
ว่า ได้ให้ความส�ำคัญในเรื่องการแก้ปัญหาโดย
สันติวิธี เรื่องความเข้าใจระหว่างมนุษยชาติใน
โลก เพื่อให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข
ลักษณะส�ำคัญของบุคคลที่ต้องการเน้น
ต้องการให้เกิดขึ้นก็ล้วนแต่ให้ความส�ำคัญแก่
ชีวิตที่สงบสุข ตลอดจนคุณธรรมและลักษณะ
ของบุคคลที่จะส่งเสริมให้ชีวิตที่สงบสุข คือ ชีวิต
ที่มีสันติภาพทั้งสิ้น
คุณธรรมที่จะต้องปลูกฝังเพื่อให้เกิด
สันติภาพในใจของมนุษย์นั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า
มีคุณธรรมต่อไปนี้เป็นอาทิ

28. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา26
1. ความเห็นอกเห็นใจและเข้าใจเพื่อน
มนุษย์ร่วมโลก ถือว่ามนุษย์ทุกชาติเชื้อเผ่าพันธุ์
นั้นล้วนแต่เป็นเพื่อนเกิดแก่เจ็บตายด้วยกัน
ทั้งนั้น
2. ความเสียสละ นั่นคือความสามารถ
ที่จะเสียประโยชน์ส่วนตนให้แก่ส่วนรวม ให้แก่
เพื่อนมนุษย์ร่วมโลกได้เมื่อถึงคราวจ�ำเป็น
3. ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เป็นที่ทราบ
ดีอยู่แล้วว่า มนุษย์นั้นเกิดมาไม่เท่าเทียมกันใน
หลายๆ ด้าน ผู้มั่งมีอุดมสมบูรณ์ก็ต้องเอื้อเฟื้อ
เผื่อแผ่แก่ผู้ยากจนขาดแคลน ความขัดแย้งก็จะ
ลดน้อยลง จะเหลือแต่ความเข้าใจและเห็นอก
เห็นใจกัน
4. ความเมตตากรุณา เมตตาหมายถึง
ความรักใคร่ ปรารถนาที่จะให้ผู้อื่นมีความสุข
กรุณาคือ ความสงสาร เมื่อเห็นผู้อื่นตกทุกข์ได้
ยาก อยากช่วยให้เขาพ้นทุกข์
5. อิทธิบาท 4 เป็นคุณธรรมที่จะท�ำให้
ประสบความส�ำเร็จในการด�ำเนินชีวิต การ
ประกอบอาชีพด้วยความสุจริต ไม่เอารัดเอา
เปรียบใครด�ำเนินการทุกอย่างให้ส�ำเร็จไปได้วย
ความรัก ความใฝ่ใจ ความอดทน
6. ขันติธรรมได้แก่ความอดกลั้นอดทน
รู้จักเอาใจเขามาใส่ใจเรา
7. ความรู้จักเป็นทั้งผู้ให้และผู้รับลักษณะ
เช่นนี้จะท�ำให้เป็นคนไม่เอารัดเอาเปรียบกันการ
เอารัดเอาเปรียบกันย่อมให้เกิดปัญหาอันจะเกิด
ความรุนแรงตามมา ต้องหลีกเลี่ยงภาวะที่จะก่อ
ให้เกิดความรุนแรงต่อกัน
8. ยึดมั่นในกติกาสังคม ในสังคม
ประเทศก็ย่อมมีกติกา มีระเบียบกฎหมายที่
สมาชิกหรือพลเมืองในประเทศจะต้องประพฤติ
ปฏฺบัติ หากทุกคนปฏิบัติตามกติกาสังคมที่วาง
เอาไว้ ชีวิตในสังคมก็จะราบรื่นมีความสงบ
สุข มีสันติภาพในระหว่างประเทศก็มีองค์การ
สหประชาชาติที่วางกติกาไว้ให้ประเทศสมา
ชิกปฏฺบัติ หรือที่เรียกว่า กฎบัตรสหประชาชาติ
ซึ่งกฎบัตรสหประชาชาตินั้นมีแนวปฏิบัติส�ำหรับ
ประเทศสมาชิก เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง
ประเทศ หากประเทศสมาชิกทุกประเทศ
ปฏิบัติตามกฎบัตรสหประชาชาติอย่างเคร่งครัด
สงครามหรือความรุนแรงทั้งหลายย่อมไม่เกิดขึ้น
สันติภาพที่ชาวโลกปัจจุบันใฝ่ฝันย่อมจะเกิดขึ้น
อย่างแน่นอน
ท่านผู้ฟังที่เคารพ หากเราจะลอง
อ่านดูปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของ
สหประชาชาติแล้ว เราจะเห็นว่าปรัชญาที่
ประกอบกันเข้าเป็นปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิ
มนุษยชนนั้น ล้วนแต่เกี่ยวข้องเกี่ยวพันกับ
คุณธรรมที่ได้กล่าวมาแล้ว
องค์การสหประชาชาติได้ประกาศ
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน เมื่อ พ.ศ.
2491 เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความสัมพันธ์
ระหว่างบุคคลในชาติต่างๆ และระหว่างชาติ
อารัมภบทของปฏิญญาสากลว่าด้วย
สิทธิมนุษยชน กล่าวว่าการยอมรับนับถือเกียรติ
และศักดิ์ศรีอันมีแต่ก�ำเนิดของมนุษย์และความ
เท่าเทียมกันในสิทธิตามกฎหมายของเผ่าพันธุ์
มนุษย์ เป็นรากฐานของเสรีภาพ ความยุติธรรม

29. 27เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
และสันติภาพในโลก การไม่เคารพสิทธิมนุษย
ชนอันก่อให้เกิดการกระท�ำอันป่าเถื่อน ซึ่ง
ท�ำลายมโนธรรมของมนุษย์ การกระท�ำในโลก
ที่จะให้มนุษย์นี้มีเสรีภาพในการพูด การเชื่อถือ
ให้มนุษย์ปราศจากความกลัว ถือว่าเป็นยอด
ปรารถนาของมนุษย์สิทธิมนุษยชนจะต้องได้รับ
การคุ้มครองด้วยกฎหมาย และมีความส�ำคัญยิ่ง
ในอันที่จะสร้างความสัมพันธ์ฉันท์มิตรระหว่าง
ชาติต่างๆ พลเมืองของสหประชาชาติย่อมได้รับ
การรับรองในสิทธิมนุษยชนพื้นฐานในธรรมนูญ
ขององค์การสหประชาชาติว่ามนุษย์นั้นมีเกียรติ
และศักดิ์ศรีเท่าเทียมกันทั้งชายและหญิง และ
ได้มุ่งมั่นที่จะส่งเสริมให้เกิดความเจริญก้าวหน้า
ทางสังคม และมาตรฐานการด�ำรงชีวิตที่ดีขึ้น
มีเสรีภาพมากขึ้น รัฐสมาชิกทุกรัฐรับรองว่าจะ
ปฏิบัติการด้วยการร่วมมือกับสหประชาชาติ ใน
อันที่จะส่งเสริมให้เกิดการยอมรับนับถือปฏิญญา
สากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และรักษาไว้ซึ่งสิทธิ
มนุษยชนและเสรีภาพพื้นฐานทั้งหลายด้วยเหตุ
นี้สมัชชาสหประชาชาติ จึงประกาศปฏิญญา
เอลีนอร์ โรสเวลต์แสดงปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
ในปี ค.ศ. 1949
สากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนว่า เป็นมาตรฐาน
ร่วมกันของสัมฤทธิ์ผลของพลเมือง และบรรดา
ประเทศทั้งหมด เพื่อให้บุคคลทุกคน องค์การ
ทางสังคมทุกองค์การได้ระลึกและจดจ�ำปฏิญญา
นี้ไว้เสมอและจะใช้การสอนและการศึกษาเพื่อ
ส่งเสริมความเคารพในสิทธิและเสรีภาพ และ
ด้วยการปฏิบัติการสม�่ำเสมอทั้งในระดับชาติและ
นานาชาติ เพื่อให้เกิดความเคารพในปฏิญญานี้
ในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
จ�ำนวน 30 ข้อนั้น มีอยู่เป็นจ�ำนวนหลายข้อที่
เกี่ยวข้องกับคุณธรรมต่างๆ ที่กล่าวมาแล้ว เช่น
ข้อ 1 มนุษย์เกิดมาพร้อมเสรีภาพ มี
ความเท่าเทียมกันในศักดิ์ศรีและสิทธิ์ บุคคล
ทุกคนมีเหตุผลและมโนธรรม จึงควรปฏิบัติต่อ
กันฉันท์พี่น้อง
ข้อ 2 ทุกคนย่อมมีสิทธิและเสรีภาพ
ตามที่ประกาศไว้ในปฏิญญานี้ โดยไม่มีการ
แบ่งแยกประเภท เช่น เชื้อชาติ ผิว เพศ ภาษา

30. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา28
ศาสนา การเมือง ต้องไม่แบ่งแยกด้วยสถานะ
หรือประการอื่นใด
ข้อ 3 ทุกคนมีสิทธิในการด�ำรงชีวิต มี
อิสรภาพและความมั่นคง
ข้อ 4 ไม่มีใครที่จะถูกกักขังบังคับให้
เป็นทาสระบบทาสและการค้าทาสในทุกรูปแบบ
จะต้องถูกห้ามมิให้มี
ยังมีอีก 26 ข้อ ซึ่งแต่ละข้อนั้นแสดง
ความเชื่อหรือคุณธรรมใดคุณธรรมหนึ่งอยู่เบื้อง
หลังทั้งนั้น หากทุกประเทศปฏิบัติตามปฏิญญา
สากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ
แล้ว ประเทศแต่ละประเทศก็จะมีแต่ความสงบ
สุขและสันติภาพ และผลของความสงบสุขใน
แต่ละประเทศก็จะส่งผลต่อสังคมโลกหรือชุมชน
โลกโดยส่วนรวม โลกจะสงบสุข มีความเจริญ
ก้าวหน้า และมีสันติภาพ ข้อหนึ่งของปฏิญญา
สากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนนั้น ตรงกับคุณธรรม
และความเชื่อของพุ์ธศาสนา ที่ว่าบรรดาสัตว์
ทั้งหลายในโลกนี้ล้วนแต่เป็นเพื่อนร่วมเกิด
แก่เจ็บ ตายด้วยกันทั้งนั้น ไม่ควรเบียดเบียน
ซึ่งกันและกัน มนุษย์นั้นไม่ว่าเชื้อชาติใด ถือ
เป็นเพื่อนมนุษย์ร่วมโลก ไม่ควรเบียดเบียนกัน
หากใจมนุษย์คิดได้เช่นนี้ การเอารัดเอาเปรียบ
กันก็ไม่เกิดขึ้น ความสงบสุขก็เกิดได้ สันติภาพ
ก็ตามมา
คุณธรรมที่กล่าวถึงนั้นเป็นส่วนหนึ่ง
ของคุณธรรมอันจะน�ำไปสู่การสร้างสันติภาพ
ในโลก คุณธรรมตามหลักค�ำสอนของพระพุทธ
ศาสนานั้นมีอีกเป็นอันมาก ที่จะช่วยเสริมสร้าง
ให้เกิดสันติภาพขึ้นในโลก ศาสนาอื่นก็เช่นกัน
ทุกศาสนามุ่งสร้างคุณธรรมความดีในจิตใจของ
ศาสนิกชน มุ่งให้มนุษย์อยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข
และเป็นประโยชน์ต่อสังคม ศาสนิกชนทุกคน
ควรจะได้พิจารณาศึกษาคุณธรรมเหล่านั้นให้
เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ และน�ำไปปฏิบัติ
ด้วยความเชื่อในชีวิตประจ�ำวันของตน สังคม
มนุษย์จะมีแต่ความสงบสุขและมีสันติภาพ
ความรุนแรงในทุกรูปแบบจะลดน้อยถอยไป ขอ
ให้เพื่อนมนุษย์ เพื่อนร่วมโลก ได้ร่วมกันหลีกให้
พ้นความรุนแรง ให้ร่วมกันใช้ปัญญาแก้ปัญหา
ความขัดแย้งทั้งหลาย ใช้ความอดกลั้น อดทน
ใช้ความเมตตา ความเห็นอกเห็นใจซึ่งกันและ
กัน ขจัดความรุนแรงออกไปให้ได้ จงแก้ปัญหา
ด้วยสันติวิธีอย่างมีระบบ ด้วยเหตุด้วยผล ใช้
คุณธรรมค�ำสอนในศาสนาให้เกิดประโยชน์ต่อ
การแก้ปัญหาข้อขัดแย้งทั้งหลาย หากปรากฎ
การณ์เช่นนี้เกิดขึ้นทั่วโลก ความหวาดระเวง
ซึ่งกันและกันก็จะไม่มี การสะสมอาวุธก็จะไม่
เกิดขึ้น ทุกประเทศในโลกจะได้มีเวลาส�ำหรับ
การทุ่มเทเพื่อการพัฒนาประเทศ เพื่อยกระดับ
มาตรฐานความเป็นอยู่ของพลเมืองให้ดีขึ้น และ
อยากจะกล่าวไว้ในท้ายที่สุดนี้ว่าคุณธรรมค�้ำจุน
โลกผดุงสันติสุขและก่อให้เกิดสันติภาพถาวรแก่
โลกมนุษย์
ท่านผู้ฟังที่เคารพ บทความชุด การ
ศึกษาเพื่อสันติภาพ เรื่อง ลักษณะของบุคคลที่
เกื้อต่อสันติภาพ ที่เสนอโดยสมาคมการศึกษา
แห่งประเทศไทย ก็ขอยุติด้วยเวลาเพียงเท่านี้
สวัสดี.

31. 29เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ
การปฏิรูปการศึกษาไทย
“นวัตกรรมของนักการศึกษาไทย”
โลกปัจจุบันต้องการนักคิดแบบใหม่
ให้หลุดพ้นจากห่วงโซ่การคิดแบบเดิมๆ จึงจะ
ช่วยพัฒนาประเทศได้ ในวงการศึกษาก็เช่นกัน
จ�ำเป็นต้องสร้างคนรุ่นใหม่ให้เก่งเฉพาะทาง มี
อาชีพตามความถนัดและเต็มศักยภาพของแต่ละ
คนเพื่อสนองต่อความต้องการของประเทศและ
ของโลกผู้เขียนเป็นนักการศึกษาหลังจากจบชั้น
มัธยมศึกษาตั้งแต่ปีพ.ศ.2503แล้วหลังจากนั้น
ก็เข้าศึกษาสายครูมาโดยตลอดจนจบปริญญา
เอก ประสบการณ์เคยสอนระดับประถม มัธยม
และอุดมศึกษา(คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ) ในฐานะนักการศึกษาไทยจึง
ขอเสนอแนวคิดใหม่เพื่อปฏิรูปการศึกษาไทย
และขอเสนอเป็นล�ำดับดังนี้
การปฏิรูปการศึกษาต้องปรับเปลี่ยนทั้งระบบ
มิใช่เปลี่ยนบางจุดเท่านั้น เช่น เปลี่ยนแปลง
เนื้อหาการสอน มีการเพิ่มเติมเนื้อหา การ
ปรับปรุงเนื้อหาจาก ม.2 ไปไว้ ม.3 จาก ม.3
เอาไปไว้ ม.1 เป็นต้น การท�ำเช่นนี้เรียกว่า
ปรับปรุงไม่ใช่การปฏิรูป การปฏิรูปต้องท�ำทุก
ระบบตั้งแต่ระบบการบริหารงาน ระบบการ
เรียนการสอน ระบบเงินเดือน ระบบการเข้า
รับราชการครูเป็นต้นเพราะทุกส่วนต้องท�ำงาน
ให้สอดคล้องกันเป็นอย่างดี ในบทความนี้จะ
ขอกล่าวถึงระบบการเรียนการสอนเท่านั้น

32. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา30
แผนการศึกษา
ระดับอนุบาลศึกษาให้เรียน2ปีเหมือน
เดิม เพื่อเตรียมความพร้อมทางด้านร่างกาย
อารมณ์ สังคมและจิตใจของเด็กให้พร้อมที่จะ
เข้าเรียนในระดับประถมศึกษาต่อไป
ระดับประถมศึกษาให้เรียน6ปีเหมือน
เดิม ให้มีความรู้พื้นฐานทุกวิชาดั่งเช่นที่สอน
อยู่ในปัจจุบัน และควรเน้นเรื่องคุณธรรม ศีล
ธรรมให้เข้มข้นมากขึ้นเพื่อสร้างคนดี ตลอดจน
เทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยในการเรียนการสอนให้
มีทักษะสูงขึ้น (การเล่นเกมควรลดลง) ให้เน้น
เรื่องการใช้เหตุผล การคิดสร้างสรรค์ ความมี
น�้ำใจเป็นนักกีฬาและการเสียสละเพื่อส่วนรวม
ระดับมัธยมศึกษา เด็กวัยรุ่นจะเริ่ม
สนใจอาชีพในอนาคต โดยครูแนะแนวต้อง
ให้การแนะแนวเกี่ยวกับอาชีพต่างๆ ซึ่งจะมี
หนังสืออาชีพต่างๆเป็นคู่มือแก่นักเรียนอย่าง
ชัดเจน เช่น ถ้าเด็กชอบกีฬาก็ให้เลือกอาชีพ
การกีฬาและแยกรายละเอียดของประเภทกีฬา
ต่อไป ชอบศิลปะก็ให้เลือกศิลปะและแยกราย
ละเอียดของประเภทศิลปะ ชอบกฎหมายก็ให้
เลือกสายกฎหมาย ชอบแพทย์ก็ให้เลือกสาย
แพทย์ชอบครูก็ให้เลือกสายครูชอบการเกษตรก็
เลือกสายเกษตรชอบธุรกิจก็เลือกธุรกิจเป็นต้น
ในระดับนี้ครูแนะแนวต้องมีบทบาทส�ำคัญร่วม
มือกับนักเรียนและผู้ปกครองเพื่อให้ได้อาชีพตาม
ที่ตนฝันเอาไว้หรือมีความชอบส่วนกระบวนการ
เรียนการสอนจะด�ำเนินการ ตามรายละเอียด
ดังต่อไปนี้คือ

33. 31เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ได้ก�ำหนดตารางไว้มีทั้งหมด 6คาบเช้า
3 คาบ 8:30-11:30 น. และบ่าย 3 คาบ เริ่ม
12:30-15:30 น. ช่วงเช้าเป็นวิชาสามัญบังคับ
ทั่วไปช่วงบ่ายเป็นวิชาอาชีพตามความถนัดและ
ความชอบ โดยก�ำหนดให้เรียน 5 วัน จันทร์ถึง
วันศุกร์
คาบที่ 1 2 3 4 5 6
จันทร์
อังคาร
พุธ
พฤหัส
ศุกร์
วิชาสามัญบังคับเรียน ช่วงเช้า 3 คาบ
(8:30-11:30 น.) มีวิชาต่างๆ คือ
1. ภาษาไทย
2. ภาษาอังกฤษ
3. ภาษาต่างประเทศอื่นๆ
4. ศิลปะ
ตารางการเรียน ม. 1-6
ช่วงเช้า (วิชาสามัญ)
3 คาบ (คาบละ 1 ชั่วโมง)
พัก
1 ชม.
ช่วงบ่าย (วิชาอาชีพตามความถนัด
และชอบ) 3 คาบ

34. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา32
5. การพลศึกษาและสุขศึกษา
6. คณิตศาสตร์
7. วิทยาศาสตร์
8. สังคมศึกษาภูมิศาสตร์ประวัติศาสตร์
9. ศีลธรรม
10. เทคโนโลยีในชีวิตประจําวัน
11. ประเพณี วัฒนธรรม
12. อื่นๆ
โดยจัดลงในตารางแต่ละวันให้เหมาะสม
ช่วงบ่าย 3 คาบ (12.30-15.30 น.) ให้
เด็กเข้าเรียนตามความชอบและถนัด ตามที่เด็ก
ได้ตัดสินใจไว้ (ผู้ปกครองและครูแนะแนวมีส่วน
ร่วมพิจารณากับเด็ก) ให้เรียนทั้งภาคทฤษฎีและ
ปฏิบัติโดยครูสายอาชีพนั้นๆ จะเป็นผู้ก�ำหนด
ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติในห้องแลป หรือสนาม
กีฬา(อาชีพทางการกีฬา)ซึ่งจะลงการเรียนและ
กิจกรรมไว้ในตารางเรียน จึงเห็นได้ว่าเด็กจะได้
ลงมือปฏิบัติจริงท�ำให้การเรียนสนุกไม่เครียด
และมีความสุขรู้สึกว่าเรียนง่าย ผู้เรียนจะได้รับ
ทักษะในอาชีพนั้นๆ มาเป็นล�ำดับจากพื้นฐาน
จากง่ายไปสู่ยาก ตั้งแต่ชั้น ม. 1-6 ผู้เขียนขอยก
ตัวอย่างประกอบดังนี้ สมมุติว่าเด็กชอบอาชีพ
เป็นนักกีฬาวอลเลย์บอลคณะครูฝ่ายพลศึกษาก็
ต้องประชุมวางแผนการเรียนการสอนร่วมกันว่า
ในคาบที่4จะให้เรียนทฤษฎีอะไรบ้างส่วนคาบที่
5และ6ให้ลงสนามเพื่อฝึกทักษะต่างๆเป็นการ
ฝึกซ้อมให้เชี่ยวชาญท�ำเช่นนี้ตั้งแต่ ม.1-6มีการ
แข่งขันดูความสามารถและความก้าวหน้า ก็จะ
ได้เด็กเก่งเฉพาะทางตามความชอบของเด็กสิ่งที่
เกิดขึ้นเช่นเด็กบางคนเลือกอาชีพแล้วปรากฏว่า
ไม่ชอบเลือกผิดก็สามารถเปลี่ยนวิชาชีพใหม่ได้
ก็ให้ปรึกษากับผู้ปกครองและครูแนะแนวร่วม
กับเด็กเพื่อให้เข้าสายอาชีพใหม่ ตั้งแต่ชั้น ม.2
เป็นต้นไป หรือจะเปลี่ยนอาชีพใหม่ในชั้น ม.3
ก็ได้ เป็นการให้โอกาสกับเด็ก หลังจาก ม. 4-6
ก็จะได้ทักษะการเล่นตรงสายที่ตนชอบ เมื่อจบ

35. 33เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ม.6เด็กก็จะเชี่ยวชาญสามารถประกอบอาชีพได้
เป็นอย่างดี และสามารถต่อในระดับอุดมศึกษา
ได้ตามที่รักและชอบหรือจะออกประกอบอาชีพ
ก็ได้
ระดับอุดมศึกษา เป็นการศึกษาใน
ระดับมหาวิทยาลัยซึ่งจะมีคณะต่างๆที่เป็นอยู่
ในปัจจุบัน สามารถรับนักเรียนที่มีความถนัด
และเชี่ยวชาญจากมัธยมศึกษามาเข้าศึกษาต่อ
การคัดเลือกก็เป็นหน้าที่ของมหาวิทยาลัยแต่ละ
แห่งด�ำเนินการต่อไป เพื่อผลิตเด็กให้มีความรู้
ความสามารถมีทักษะสูงเต็มศักยภาพของแต่ละ
คน ประเทศชาติก็จะได้พลเมืองที่มีคุณภาพเพื่อ
พัฒนาประเทศต่อไป
ผู้เขียนขอให้แนวคิดโครงสร้างไว้ตาม
ที่เสนอมา ส่วนรายละเอียดมีมากกว่านี้เพราะ
ต้องท�ำงานเกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วนแต่คงมีผู้
โต้แย้งหลายประเด็นเช่นจะท�ำได้หรือ? จะเอา
ครูเชี่ยวชาญมาจากไหน มีห้องปฏิบัติการเพียง
พอหรือไม่ งบประมาณไม่มี การจัดการจราจร
จะแก้อย่างไร เป็นต้น ผู้เขียนขอเสนอความเห็น
ไว้บ้าง เช่น
1. จะเอาผู้เชี่ยวชาญมาจากไหน ตาม
ปกติโรงเรียนแต่ละแห่งจะมีครูที่เชี่ยวชาญตาม
วิชาเอกที่ได้ศึกษามาอยู่แล้ว อาจจัดอบรมครู
เพิ่มเติมให้เชี่ยวชาญมากขึ้น หรือถ้าขาด 2-3
คนก็อาจรับครูเพิ่มก็ย่อมท�ำได้เพราะแต่ละปีก็
มีครูเกษียณออกไปเช่นกัน
2. มีห้องปฏิบัติการไม่พอ ในปัจจุบัน
โรงเรียนต่างๆแต่ละแห่งจะมีห้องปฏิบัติการอยู่
ก็สามารถน�ำมารวมกันไว้ในโรงเรียนเดียวเมื่อ
อยู่เขตเดียวกัน เช่นห้องแลปวิทยาศาสตร์ ห้อง
ศิลปะห้องพลศึกษาและอื่นๆ ที่กล่าวเช่นนี้ เช่น
ในกรุงเทพมหานคร สมมติว่าในเขตจตุจักรมี
โรงเรียนมัธยมอยู่ 5 โรง และสมมติว่ามีอาชีพ
จัดจ�ำแนกแล้วมี 150 อาชีพ นั่นหมายความว่า
แต่ละโรงจะมีความเชี่ยวชาญอาชีพอยู่30อาชีพ

36. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา34
(150 / 5 = 30) โดยก�ำหนดให้
โรงเรียนที่ 1 เชี่ยวชาญอาชีพที่ 1-30
โรงเรียนที่ 2 เชี่ยวชาญอาชีพที่ 31-60
โรงเรียนที่3เชี่ยวชาญอาชีพที่61ถึง90
โรงเรียนที่ 4 เชี่ยวชาญอาชีพที่ 91-120
และ
โรงเรียนที่ 5 เชี่ยวชาญอาชีพที่ 121 ถึง
150
อาชีพที่ต้องใช้พื้นที่มากก็ให้ใช้โรงเรียน
ที่มีพื้นที่มาก เช่นอาชีพการกีฬาต้องใช้สนาม
มากก็ให้โรงเรียนที่มีความพร้อมเป็นอาชีพการ
กีฬาเป็นต้น จากที่กล่าวมานี้แต่ละโรงเรียนก็จะ
มีความเชี่ยวชาญไม่ซ�้ำกันเปรียบเสมือนมี 30
คณะ จะเห็นว่าสามารถแก้ปัญหาที่ผู้ปกครอง
มักจะส่งลูกหลานไปเข้าโรงเรียนดังๆ ได้เพราะ
ทุกโรงจะมีความเชี่ยวชาญต่างกัน จึงท�ำให้เด็ก
กระจายตามความถนัดของตนเอง การแข่งขัน
การเข้าโรงเรียนดังๆ จึงหมดไป
3. งบประมาณไม่มี เพราะต้องใช้ห้อง
ปฏิบัติการจ�ำนวนมากส�ำหรับประเด็นนี้ดูจะเป็น
ปัญหาแต่เมื่อพิจารณาจากข้อเท็จจริงแล้วก็
สามารถด�ำเนินการได้เพียงเอาเครื่องมือในอาชีพ
เดียวกันไปไว้ในโรงเรียนเดียวกัน เพราะแต่ละ
โรงเรียนจะไม่มีอาชีพซ�้ำกันอยู่แล้วอาจเพิ่มเติม
งบประมาณเล็กน้อย ก็สามารถด�ำเนินการได้
4. การจราจรติดขัด เพราะเด็กจะเดิน
ทางไปโรงเรียนที่ห่างไกลจากโรงเรียนที่ตนเลือก
อาชีพไว้ ในเรื่องนี้ น่าจะแก้ปัญหาได้ เพราะ
เรามีผู้เชี่ยวชาญทั้งต�ำรวจจราจร ฝ่ายประกอบ
การขนส่งมวลชนรถไฟลอยฟ้าและใต้ดินตั้งเป็น
คณะกรรมการร่วมกันเพื่อแก้ปัญหา และควร
พิจารณาค่าตั๋วเป็นรายเดือนในราคาถูก ส�ำหรับ
นักเรียน ก็น่าจะแก้ปัญหาได้
นอกจากปัญหาต่างๆ ดังกล่าวแล้วก็น่า
จะมีปัญหาอื่นๆอีกซึ่งควรตั้งเป็นคณะกรรมการ
ที่เชี่ยวชาญเป็นชุดๆ ก็สามารถด�ำเนินการได้
ผลดีที่เกิดจากการปฏิรูปการศึกษาครั้งนี้ ที่เห็น
ชัดเจนคือเด็กไม่ต้องแย่งกันเข้าโรงเรียนดังๆ
และเด็กเดินทางข้ามเขตไกลๆ ดังเหตุการณ์
ในปัจจุบัน ซึ่งสร้างความเหนื่อยล้าให้กับเด็ก
มากเหตุการณ์เช่นนี้ก็จะหมดไปและผู้ปกครอง
ก็คงพึงพอใจในระบบการศึกษาใหม่ ส่วนครูก็
ไม่จ�ำเป็นต้องพยายามไปบรรจุในโรงเรียนดังๆ
เพราะโรงเรียนแต่ละแห่งก็จะสอนไม่ซ�้ำกันใน
สายอาชีพ กลับเป็นสิ่งที่ดีที่ครูแต่ละโรงเรียนก็
พยายามให้โรงเรียนของตนเองมีชื่อเสียงในสาย
วิชาชีพที่รับผิดชอบอย่างดีต่อไป
ผู้เขียนยินดีที่จะเข้าไปชี้แจงรายละเอียด
หรือร่วมอภิปรายกับกระทรวศึกษาธิการ หรือ
หน่วยงานอื่นที่สนใจแนวคิดใหม่นี้ถ้าเริ่มต้นวันนี้
แล้ววันหน้าก็จะดียิ่งขึ้น เพราะมีการปรับปรุง
จากผู้เชี่ยวชาญทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างต่อเนื่อง
ตลอดไป

37. 35เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : ผศ.ดร.พูลศรี เวศย์อุฬาร
บัณฑิตวิทยาลัยการจัดการเทคโนโลยีขั้นสูง มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันการศึกษา
ที่ต้องเผชิญกับภาวะการแข่งขันทางวิชาการ
ท่ามกลางจ�ำนวนสถาบันการศึกษาทั้งในและ
นอกประเทศ เมื่อความต้องการจากภาคธุรกิจ
ที่ต้องการให้ผลิตบัณฑิตที่เป็นผู้น�ำยุคใหม่มี
ทัศนคติแบบผู้ประกอบการ มีความรู้ทางการ
เงินและมีสมรรถนะดิจิทัล มหาวิทยาลัยจึง
ต้องปรับระบบการเรียนการสอนด้วยการใช้
นวัตกรรมการสอนเพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะ
ที่ต้องการมีแนวความคิดใหม่และมีความรู้ที่ทัน
สมัยซึ่งแนวทางหนึ่งคือการจัดให้มี Informal
Education หรือการศึกษาตามอัธยาศัยมาก
ขึ้น เพราะสิ่งส�ำคัญในยุคที่โลกเต็มไปด้วยข้อมูล
มหาศาลเช่นนี้ ตัวชี้วัดความส�ำเร็จไม่ใช่ปริมาณ
ความรู้หรือชื่อใบปริญญาที่ผู้เรียนได้มา แต่เป็น
ทักษะความสามารถของนักเรียน นักศึกษาที่จะ
ก่อเกิดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงตนเอง
และสังคม (Learning to transform oneself
Pedagogical Innovations:
Lessons Learned from École 42
นวัตกรรมการสอน: บทเรียนจาก École 42
and society) หรือเสาหลักที่ 5 ทางการศึกษา
ตามที่องค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และ
วัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก
(UNESCO) ได้ระบุไว้ในการพัฒนาการศึกษา
อย่างยั่งยืน (Óladóttir, 2014) ดังนั้นจึงเป็น
ความท้าทายที่สถาบันการศึกษาจะพัฒนา ปรับ
และเปลี่ยน วิธีการสอนที่เหมาะสมกับยุคสมัย
อย่างแท้จริง
ดังนั้นการเปลี่ยน หรือ Change จึง
เป็นภาระกิจหลักตามนโยบาย และจุดเน้นที่
กระทรวงศึกษาธิการก�ำหนดให้ระดับอาชีวศึกษา
จัดการศึกษาระบบทวิภาคี ที่มุ่งเน้นให้พัฒนา
ผู้เรียนให้มีทักษะและความเชี่ยวชาญในอาชีพ
เฉพาะด้าน เรียนรู้จากสถานการณ์จริงและ
สถานการณ์จ�ำลอง และเรียนรู้จากกิจกรรม
ที่หลากหลาย (บัลลังก์ โรหิตเสถียร, 2018)
“ทวิภาคี” แปลว่า “สองฝ่าย” ซึ่งหมายถึง
สถานประกอบการและสถานศึกษา เยาวชน

38. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา36
ที่เข้าร่วมฝึกอาชีพในโครงการอาชีวศึกษา
ระบบทวิภาคีนั้นจะมี 2 สถานภาพในบุคคล
เดียวกัน คือ เป็นนักเรียนหรือนักศึกษาใน
โรงเรียน และในขณะเดียวกันก็เป็นพนักงาน
ฝึกอาชีพของสถานประกอบการด้วย จึงเป็นจุด
เปลี่ยนของสถานศึกษาจาก Outcome-based
Education ไปสู่ Competency-Based
Education (CBE) หรือการศึกษาแบบฐาน
สมรรถนะ เพราะเป็นกระบวนการศึกษาที่มุ่ง
เน้นการพัฒนาคุณสมบัติของบุคคลในระยะ
ยาว ซึ่งมักจะเป็นสิ่งที่จ�ำเป็นต่องานในอนาคต
วัตถุประสงค์ของ CBE คือ ต้องการให้บุคคล
รู้จักเรียนรู้ที่จะพัฒนาตนเอง หรือเกิด Self-
Learning ได้ในที่สุด กล่าวคือ บุคคลจะเรียน
รู้ที่จะแสวงหาความรู้และพัฒนาตนเองตลอด
เวลาจนก่อให้เกิดพฤติกรรมในการท�ำงานที่พึง
ประสงค์หรือเกิดผลงาน (Performance) ตาม
ที่องค์การคาดหวัง (นายิกา เดิดขุนทด, 2018)
Competencyหรือสมรรถนะประกอบ
ไปด้วย ความรู้ ความสามารถและทักษะ
(Knowledge, Abilities, and Skills) ชอง
ผู้เรียน (Blackboard, 2019) สุรชาติ ณ
หนองคาย(2011)อธิบายไว้ว่าComเป็นPrefix
น�ำหน้าค�ำใดแปลว่ามีมากกว่าหนึ่งหรือรวมเข้า
ด้วยกัน รากศัพท์ของ Competency ได้พัฒนา
มาจาก Com + Pete (Potent) เพราะในภาษา
อังกฤษค�ำว่าCompetencyมาจากคุณลักษณะ
ของพระเจ้าที่สร้างมนุษย์จากดินและเป่า Spirit
ของพระเจ้าลงไปในดิน Humus + Spirit =
Human ดังนั้นมนุษย์จึงมีคุณลักษณะ 3 Omni
คือPotent(แรง)Presence(การปรับตัว)และ
Science(ความรู้)รวมทั้งสามเข้าด้วยกัน(Com)
เป็น Competency
Competency-Based Education

39. 37เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สเตอร์จิส (Sturgis, 2017) ได้อธิบาย
Competency-BasedEducationในรูปจ�ำลอง
ของต้นไม้ไว้ว่า ในทางศึกษาศาสตร์ รากของ
CBE คือส่วนที่สร้างเป็นวัฒนธรรมและค่านิยม
ที่ต้องเกิดขึ้น ได้แก่
 ต้องเป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อผู้เรียน-
What is good for learners
 ความโปร่งใส-Transparency
 ใช้-Active Learning
 การท�ำให้ถูกต้องมากขึ้น-
Empowering
 มุ่งสร้างให้การเรียนรู้เป็นวัฒนธรรม-
Robust Culture of Learning
Competency-based Education
Source: (Sturgis, 2017)
 สร้างความส�ำนึกในหน้าที่-
Embedded Accountability และ
 คล่องแคล่ว-Agile
ส่วนกิ่งคือกระบวนการของ CBE ที่มี
องค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่
 พัฒนาและปรับทักษะและนิสัย-
Development and application of skills
and disposition
 จัดให้มีวัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่
ถูกต้องชัดเจน-Explicit and transparent
learning objectives empowers student
 ใช้การสาธิตเพื่อสร้างความช�ำนาญ
ขั้นสูง-Advance upon demonstrated
mastery
 ประเมินผลตามวัฏจักรของการเรียน
รู้-Align assessments are rooted in the
cycle of learning
 จัดให้มีการสนับสนุนที่หลากหลาย
เหมาะสมกับเวลา-Timelyanddifferentiated
support
ใบไม้เป็นกลยุทธ์และวิธีปฏิบัติที่
แตกต่างกันไปของแต่ละสถานศึกษา เช่น
Expedition-การเตรียมพร้อม Tempo rate-
ท�ำอย่างต่อเนื่องสม�่ำเสมอ Voice-คือ รับฟัง
ความต้องการของนักศึกษา Choice-การมี
ทางเลือก Learning plan-วางแผนการเรียน
ใช้ Online learning และ Habits of work
ท�ำงานจนเป็นนิสัย

40. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา38
สถาบันการศึกษาที่ใช้ CBE ซึ่งขอยกมา
เป็นตัวอย่างคือ École 42 ค�ำว่า École เป็น
ภาษาฝรั่งเศส หมายถึง โรงเรียน อาจเป็นระดับ
ประถมหรือมัธยมหรือสถาบันการศึกษาเฉพาะ
ทางก็ได้ École 42 หรือ โรงเรียนที่ชื่อว่า “42”
เป็นสถาบันการศึกษาเอกชน ที่เป็น Informal
education that occurs inside formal
education environment หรือเป็นการศึกษา
ตามอัธยาศัยที่จัดขึ้นในสภาพแวดล้อมของการ
ศึกษาในระบบ
“42” นับเป็นสถาบันการศึกษานอกกรอบ
ที่เปิดสอนการCodingcomputerapplication
แบบไร้ครู และให้เปล่า ก่อตั้งโดยมหาเศรษฐี
ชาวฝรั่งเศส เจ้าของกิจการด้านโทรคมนาคม
ซาเวียร์นีล(XavierNiel) และนิโคลัสซาร์ดิแรค
(Nicolas Sardirac) ผู้เป็นนักการศึกษา และ
เพื่อนอีก 2 คน จุดก�ำเนิดของ 42 มาจากความ
คิดของนีลที่คิดว่าระบบการศึกษาของฝรั่งเศส
นั้นช�ำรุด เขาจึงจ�ำเป็นต้องจัดการซ่อมส่วนหนึ่ง
ของระบบการศึกษาเพื่อให้ตอบโจทย์ของตนเอง
คือ แก้ปัญหาการขาดแคลนนักเขียนโปรแกรม
มืออาชีพ
Picture credit: Mitrofanoff (2017)
“École 42” และ “University 42”

41. 39เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
“ชื่อ”โรงเรียน42ได้แรงบันดาลใจจาก
หนังสือ the Hitchhiker’s Guide to the
Galaxyหรือฉบับภาษาไทยว่าคู่มือท่องกาแล็คซี่
ฉบับนักโบก แต่งโดย ดักลัส อดัมส์ (Douglas
Adams,1979) เป็นนิยายไซไฟสุดแสนจะตลก
42 เป็นค�ำตอบที่ Deep Thought ซึ่งเป็นชื่อ
ของซูเปอร์คอมพิวเตอร์ใช้เวลาคิดอยู่7.5ล้านปี
ว่า“อะไรคือค�ำตอบสุดท้ายของค�ำถามเกี่ยวกับ
ชีวิต จักรวาลและทุกๆ สิ่ง”
ในปี ค.ศ. 2013 นีล (คนที่ 2 จากซ้ายที่
สวมเสื้อเชิ้ตสีขาวและสูทสีด�ำ) เริ่มลงทุน 42 ใน
กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ด้วยการบริจาคเงิน
70 ล้านยูโร เขาคิดไว้ว่าเงินก่อตั้งเหล่านี้ควรจะ
สามารถให้โรงเรียนอยู่ได้อย่างน้อย10ปีหลังจาก
นั้นศิษย์เก่าทั้งหลายก็ควรจะสนับสนุนโรงเรียน
ให้อยู่ต่อไปได้ หนึ่งปีผ่านไป เมื่อ 42 ประสบ
ความส�ำเร็จดีมากจึงเกิดไอเดียของ“University
42” ที่ Silicon Valley ใกล้ Stanford
University ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศ
สหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นแหล่งผลิตเทคโนโลยี IT
ที่ใหญ่ที่สุดของโลก ซึ่งได้รับการต้อนรับดีมาก
โดยเฉพาะจากภาคอุตสาหกรรมที่ขาด
โปรแกรมเมอร์รุนแรง ซึ่งเขาบริจาคเงินก่อ
ตั้งอีก 100 ล้านดอลล่าร์ ในปี 2014 ปัจจุบัน
โครงการแนว 42 เกิดขึ้นใน Romania, South
Africa,Ukraine,Bulgaria,theNetherlands,
Tunisia และก�ำลังคิดจะเปิดกันในอีกหลาย
ประเทศ
นวัตกรรมการเรียนการสอนของ 42
สามารถอธิบายขยายความว่าสิ่งใดที่ “ไม่” และ
สิ่งใดที่ “ใช่” (42.us.org, 2019; Anderson,
2017; Tweney, 2014; Walt, 2019) ซึ่ง
จะอธิบายส่วนที่ไม่มี ก่อนจะอธิบายส่วนที่มี ดัง
ต่อไปนี้
Picture credit: Escamilla (2017)

42. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา40
 No-Fee ไม่เก็บค่าเล่าเรียน ซึ่งเป็น
ประเด็นที่ทาง 42 เน้นมาก กว่าครึ่งหนึ่งของ
ข้อมูลที่ปรากฎบนสื่อทุกชนิด 42 จะให้ข้อมูล
เกี่ยวกับค่าเล่าเรียน ที่เน้นว่าเป็นการให้เปล่า
แบบไม่มีข้อผูกพัน ตราบใดที่ผู้เรียนมี 2M+1S
นั้นคือ Merit, Motivation and Skill การมี
Merit คือ มีนิสัยที่จะสร้างคุณค่าให้กับตนเอง
และงานที่ท�ำอย่างมีคุณธรรม รวมไปถึงการ
สร้างความดี ต้องมี Motivation คือมีแรงจูงใจ
ในท�ำงาน เป็นคนที่มีแรงผลักดันให้ผลงานของ
ตนเองดีขึ้นตลอดเวลา และมี Skill คือมีทักษะ
ในการท�ำงาน
 No-Class or grade or degree
ไม่มีชั้นเรียนไม่มีเกรดหรือไม่มีปริญญาเพราะ
42 ใช้ Project-based learning ที่มุ่งเน้นให้
ผู้เรียนปล่อยของหรือ Creativity ออกมาตาม
แบบของ Gamification ซึ่งนักเรียนต้องท�ำงาน
เป็นทีม เมื่อใดที่ Project ส�ำเร็จก็จะเท่ากับผ่าน
ด่านขึ้นไป 1 ขั้น โดยที่มีขั้นทั้งหมดที่ก�ำหนดไว้
ในขณะนี้คือ 21 ขั้น เป้าหมายของ 42 คือ to
be brilliant problem’s solvers not just
coders
 No-Professor ไม่มีครู เพราะ 42
เชื่อว่าความรู้ด้านการ Coding สามารถเข้าถึง
ได้ฟรีทางอินเทอร์เน็ต บวกกับการเรียนตาม
ลักษณะของpeer-to-peerคือนักเรียนจะเรียน
รู้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและให้คะแนนกันเอง
ครูจึงไม่มีความจ�ำเป็น42ให้นักเรียนสอนกันเอง
ซึ่งเป็นแนวคิดแบบUberficationEducationที่
ตัดส่วนของครูออกจากระบบการศึกษา (Patty,
2019)42จัดให้ช่วงแรกเริ่มด้วยการเรียนทักษะ
การเขียนโปรแกรมเบื้องต้นเหมือนๆ กัน มีทั้ง
งานเดี่ยวและงานกลุ่ม และจะต้องน�ำเสนอ
โปรเจคเพื่อขอเลื่อนขั้น เมื่อเลื่อนขั้นมาได้
สักพัก นักเรียนจะสามารถเลือกท�ำโปรเจคตาม
ความสนใจของตนเองได้ เช่น ถ้าสนใจงานด้าน

43. 41เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
กราฟิกดีไซน์ หรืออยากเรียนรู้เกี่ยวกับการ
จัดการฐานข้อมูล ก็สามารถเลือกท�ำโปรเจคใน
ด้านนั้นๆ ได้ และในบางขั้น ก็จะให้นักเรียนไป
ฝึกงานกับบริษัทข้างนอก เมื่อท�ำโปรเจคส�ำเร็จ
ก็มีแต้มให้สะสม หากเก็บแต้มได้มากพอ ก็จะ
สามารถขอเลื่อนขั้นไปได้เรื่อยๆ จนกระทั่งจบ
การศึกษา
 No-Time barrier ไม่มีอุปสรรค
ด้านเวลา สามารถอธิบายเป็นมิติที่ต่างกันไป
เช่น 1) มิติของระยะเวลาที่ไม่ขึ้นกับปฏิทิน 2)
การเรียนขึ้นอยู่กับความพร้อมของนักเรียนแต่
ละคน42ประกาศว่าหลักสูตรสามารถเพิ่มหรือ
ลดได้ตามความต้องการ เพราะได้ออกแบบให้
น่าจะเรียนจบได้ภายใน 3 - 5 ปี หรือจบเมื่อ
มีทักษะที่จ�ำเป็นทั้งหมดที่จะสามารถท�ำงานใน
บริษัทด้าน Digital ได้ แต่เน้นที่จะต้องมีทักษะ
การท�ำงานเป็นทีม
 Yes-Free accommodation มี
สถานที่+อุปกรณ์คอมพิวเตอร์+หอพัก+อาหาร
ฟรี แม้จะไม่มีการเก็บค่าเล่าเรียน แต่ที่ส�ำคัญ
คือผู้เรียนต้องเข้าโรงเรียนอย่างสม�่ำเสมอ
โรงเรียนเปิดตลอด 24 ชั่วโมง มีคอมพิวเตอร์
+อินเทอร์เน็ตคุณภาพดี มีห้องเรียน มีพื้นที่
ท�ำโปรเจคหรือท�ำกิจกรรมอื่นๆ ร่วมกันได้อย่าง
เต็มที่
 Yes-Admission process มี
กระบวนการคัดเลือกเข้าศึกษา ซึ่งน่าสนใจ
และนับว่ามีความเข้มข้นมาก จนน่าจะสรุปได้
ว่า 42 ไม่ใช่โรงเรียนส�ำหรับทุกคน โดย 42 จะ
ไม่พิจารณาจากวุฒิการศึกษา หรือค่า Grade
Point Average (GPA) หรือความสามารถใน
การเขียนโปรแกรม ผู้สมัครไม่จ�ำเป็นจะต้องมี
ความรู้ด้านการ Coding มาก่อน ขอให้มีอายุ
ระหว่าง 18-30 ปี ในปี 2013 ซึ่งเป็นปีแรกของ
การด�ำเนินการ มีผู้สมัครกว่า 70,000 คน โดย
เริ่มจากขั้นที่ 1) ลงทะเบียนที่เว็บไซต์ของ 42
ซึ่งมีผู้ผ่านการคัดเลือกเพียง 20,000 คน ต่อมา
ขั้นที่ 2) ท�ำการทดสอบออนไลน์เกี่ยวกับความ
รู้ด้านการใช้ความคิดเชิงตรรกะ ซึ่งมีผู้ผ่านเพียง
4,000 คนเพื่อไปต่อใน ขั้นที่ 3) ได้รับบัตรเชิญ
ให้ไปโรงเรียนเพื่อทดสอบในขั้นต่อไปที่เรียกว่า
La Piscine (แปลว่า “สระว่ายน�้ำ”) ในขั้นนี้
ผู้สมัครจะต้องท�ำโปรเจคและเขียนโปรแกรม
แบบเข้มข้นทุกวันประมาณ100ชั่วโมง/สัปดาห์
24/7 เป็นเวลา 1 เดือน โรงเรียนจะคัดนักเรียน
จาก พรสวรรค์และแรงจูงใจ (Talent and
motivation) หรือเฉพาะ Best of the best
แล้วในที่สุดก็เลือกเพียง 890 คน ซึ่งคิดเป็น
เพียงร้อยละ 0.1 หรือสู้เข้ามาเป็นหนึ่งใน
พันคนนั่นเอง ที่พร้อมที่จะเรียนรู้การเป็น
โปรแกรมเมอร์ ที่ได้เข้ามาเรียนใน 42 ผู้ที่ผ่าน
การทดสอบในขั้นนี้จะมีความรู้เทียบเท่ากับ
การศึกษาระยะเวลา 2 ปีในหลักสูตรวิศวกรรม
คอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยในฝรั่งเศส
 Yes-Internships มีการฝึกงาน
เพราะเน้นการฝึกงานถึง 2 ครั้ง และส่งเสริม
ให้ท�ำงาน Part-time ระหว่างเรียน เพื่อให้
มีประสบการณ์ท�ำงานด้านนวัตกรรมและ
เทคโนโลยีอย่างมืออาชีพ นอกจากนี้ประเด็นที่
เป็นค�ำถามยอดนิยม คือ ผลงานของนักเรียน

44. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา42
แต่ละ Project นั้นเป็นของใคร ค�ำตอบคือ
ทรัพย์สินทางปัญญาดังกล่าว จะเป็นของทีม
นักเรียนผู้สร้างโครงการ ไม่ใช่ของโรงเรียน 42
จากผลการด�ำเนินจากปี ค.ศ. 2013 จนถึง
ปัจจุบันพบว่าประมาณร้อยละ40ของนักเรียน
ที่เข้าเรียนนั้นยังไม่จบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย
นอกจากนี้ในปัจจุบัน 42 ยังไม่เปิดสอนแบ
บอีเลิร์นนิง เพราะทางโรงเรียนมีความเชื่อว่า
รูปแบบการเรียนที่จัดขึ้นที่ 42 นั้นผู้เรียนจะ
เรียนได้ดีกว่าหากมีปฏิสัมพันธ์กับผู้เรียนอื่นๆ
โดยตั้งชื่อการเรียนแบบเดียวกับระบบการ
ท�ำงานของคอมพิวเตอร์บนเครือข่ายคือ Peer-
to-peer learning เพราะ Peer-to-Peer เป็น
ระบบที่เครื่องคอมพิวเตอร์ทุกเครื่องบนระบบ
มีฐานะเท่าเทียมกัน ซึ่งนักเรียนจะใช้ Github
ในการท�ำงานร่วมกัน ส่วนอัตราของผู้ลาออกไป
แม้จะผ่านการคัดเลือกอย่างเข้มข้นมีประมาณ
ร้อยละ 5-15 (Anderson, 2017)
ความส�ำเร็จของ 42 นั้นมีองค์ประกอบ
ที่ส�ำคัญ 3 ส่วนคือ คนเก่ง เงินหนา และการ
บริหารดี เพราะนีล มหาเศรษฐีผู้ก่อตั้งนั้นเป็น
คนที่ประสบความส�ำเร็จในชีวิต ด้วยเรียนการ
Coding ด้วยตนเองตั้งแต่ยังเป็นวัยรุ่น เขาเขียน
โปรแกรมการสื่อสารแบบลับขึ้นมา ซึ่งต่อมา
โปรแกรมดังกล่าวสามารถขายได้เงินมากพอที่
เขาจะตั้งบริษัท และเขาก็มีแนวคิดและวิธีการ
ลงทุนที่ไม่เหมือนใครจนเลื่อนขั้นเป็นมหาเศรษฐี
ของประเทศฝรั่งเศส นอกจากนี้เขายังเลือกที่
จะท�ำงานกับนักการศึกษาที่มีประสบการณ์
บริหารด้านโรงเรียนและหลักสูตรไอทีมา
กว่า 20 ปี
กรณีของ 42 นับเป็นนวัตกรรมการ
สอนที่ถูกสร้างขึ้นตามหลักการของ CBE โดย
เริ่มต้นที่ค่านิยมหรือรากฐานของสถาบัน ที่จะ
สอนแต่วิชาความรู้ที่มีคุณค่าต่อผู้เรียน บริหาร
งานอย่างโปร่งใสและคล่องแคล่ว เน้นการใช้
Active Learning ส่งเสริมให้เกิดการท�ำงานที่
ถูกต้องมากขึ้น มุ่งสร้างให้การเรียนรู้เป็น
วัฒนธรรม สร้างความส�ำนึกในหน้าที่เป็นส�ำคัญ
42 ได้ใช้กระบวนการของ CBE ตาม
องค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่ มีการพัฒนา
และปรับทักษะและนิสัยของผู้เรียน จัดให้มี
วัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่ถูกต้องชัดเจน ใช้การ
สาธิตเพื่อสร้างความช�ำนาญขั้นสูงมีการประเมิน
ผลตามวัฎจักรของการเรียนรู้ และจัดให้มีการ
สนับสนุนที่หลากหลายเหมาะสมกับเวลา
ส่วนกลยุทธ์การเรียนการสอนของ 42
เลือกมาได้แก่ การเตรียมความพร้อมให้ผู้เรียน
พร้อมที่จะเรียน ส่งเสริมให้การเรียนสามารถ
ท�ำได้อย่างต่อเนื่องสม�่ำเสมอ มีรับฟังความ
ต้องการของนักศึกษา มีทางเลือกให้กับผู้เรียน
มีการวางแผนการเรียน รวมไปถึงให้รู้จักรักที่
จะท�ำงานจนเป็นนิสัย แต่อย่างไรก็ดี 42 ยังไม่
เลือกที่จะใช้ Online learning เป็นส่วนหนึ่ง
ของการเรียนการสอน
อย่างไรก็ดีการอภิปรายถึงโรงเรียน
นอกกรอบแบบ 42 นั้นมีด้านบวกก็ย่อมจะมี
ด้านลบ ข้อมูลจาก Hacker News ซึ่งมีผู้คน
แสดงความคิดเห็นมากกว่า 150 คน ได้เริ่มต้น
จากเนื้อหาการสัมภาษณ์ผู้ที่จบการศึกษาจาก

45. 43เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
42 จ�ำนวนหนึ่งที่ระบุว่า 42 ไม่ได้สอนให้ “คิด”
ว่าก�ำลังท�ำอะไร แต่จะให้ไปเริ่มที่ Keyboard
และเขียน Code ออกมาให้มากที่สุดเท่าที่
จะท�ำได้ ซึ่งคล้ายกับการเล่น ไบเอทลอน
(Biathlon-กีฬาลูกผสมระหว่างสกีและการ
ยิงปืน ซึ่งในที่นี้หมายถึงการท�ำงานที่ยาก ซับ
ซ้อน ใหม่ และท้าทาย) แบบ “ไม่ต้องเล็งก่อน
ยิง” หรือ “ไม่ต้องคิดก่อนโค้ด” การแสดง
Biathlon กีฬาลูกผสมระหว่างสกีและการยิงปืน
Picture Credit: Manzoni (2017)
ความคิดเห็นยังเสริมอีกว่า 42 ควรจะสอนให้ผู้
เรียนเข้าใจถึงข้อมูลเชิงลึกที่จ�ำเป็นในการเขียน
โปรแกรมอย่างยั่งยืน และนั่นท�ำให้ “ครู” คือ
กลไกส�ำคัญที่ขาดไม่ได้ เพราะนั่นเป็นทักษะที่
หาได้ยากในบริษัทส่วนใหญ่เพราะการCoding
ต้องการสมรรถนะแบบ“นักพัฒนา”ที่มีปรัชญา
ลึกซึ้งด้านการเขียนโปรแกรมไม่ใช่แค่คนเขียน
Code ได้

46. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา44
บรรณานุกรม
42.us.org. (2019). 42 Silicon Valley: disrupting software engineering education.
Retrieved 28 April 2019, from https://www.42.us.org/
Anderson, J. (2017, September 4). École 42, a free, teacher-less university founded
by French billionaire Xavier Niel is schooling thousands of future-proof
programmers—Quartz.Retrieved28April2019,fromQuartzwebsite:https://
qz.com/1054412/a-french-billionaires-free-teacher-less-university-is-designing-
thousands-of-future-proof-employees/
Blackboard. (2019). Competency-Based Education. Retrieved 28 April 2019, from
Blackboard website: https://www.blackboard.com/competency-based-
education/index.html
Escamilla, J. (2017). École 42, la escuela sin profesores, sin libros y totalmente
gratuita — Observatorio de Innovación Educativa. Retrieved 28 April 2019,
from observatorio.tec.mx website: https://observatorio.tec.mx/edu-bits-
blog/2017/3/16/cole-42-la-escuela-sin-profesores-sin-libros-y-totalmente-
gratuita
Manzoni, C. (2017). EBU - Audience Figures at a Record High for 2017 Biathlon
World Championships. Retrieved 28 April 2019, from https://www.ebu.ch/
news/2017/02/audience-figures-at-a-record-high-for-2017-biathlon-world-
championships
Mitrofanoff, K. (2017). Ecole 42, l’ovni pédagogique de Xavier Niel et meilleure école
de code au monde - Challenges. Retrieved 28 April 2019, from Challenges.
fr website: https://www.challenges.fr/emploi/formation/ecole-42-l-ovni-
pedagogique-de-xavier-niel-et-meilleure-ecole-de-code-au-monde_448274
Óladóttir, H. (2014). UNESCO Education for Sustainable Development 2005-2014 -
Google Scholar. Retrieved 28 April 2019, from https://scholar.google.com/
scholar?oi=gsb95&q=UNESCO%20Education%20for%20Sustainable%20
Development%202005-2014&lookup=0&hl=en

47. 45เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
Patty, 2019. (2019). The ‘Uberfication’ of education: warning about commercial
operators. Retrieved 29 April 2019, from https://www.smh.com.au/business/
workplace/the-uberfication-of-education-warning-about-commercial-
operators-20181025-p50btw.html
Sturgis, C. (2017, September 21). Competency-Based Education in the K-12 Space.
Retrieved 28 April 2019, from Competency Works website: https://www.
competencyworks.org/higher-education-2/competency-based-education-in-
the-k-12-space/
Tweney, D. (2014, June 13). This French tech school has no teachers, no books,
no tuition - and it could change everything. Retrieved 21 April 2019, from
VentureBeatwebsite:https://venturebeat.com/2014/06/13/this-french-tech-
school-has-no-teachers-no-books-no-tuition-and-it-could-change-everything/
Walt, V. (2019). Free French Programming School ‘42’ Still Solving for the Skills
Gap. Retrieved 28 April 2019, from Fortune.com website: http://fortune.
com/2019/03/16/42-computer-programming-school-skills-gap/
นายิกา เดิดขุนทด. (2018). การพัฒนาศักยภาพของบุคลากร. Retrieved 28 April 2019, from
https://www.gotoknow.org/posts/51696
บัลลังก์โรหิตเสถียร.(2018,November29).นโยบายและจุดเน้นกระทรวงศึกษาธิการ.Retrieved
28 April 2019, from Ministry of Education, Thailand website: https://www.
moe.go.th/moe/th/news/detail.php?NewsID=53369&Key=news2
สุรชาติ ณ หนองคาย. (2011). การใช้ค�ำ 2 ค�ำในการพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม. Retrieved
from สมาคมหลักสูตรและการสอนแห่งประเทศไทย website: http://www.
curriculumandinstruction.org/index.php?lay=boardshow&ac=webboard_
show&No=1378021

48. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา46
โดย : ศาสตรเมธี รศ.ดร.ประหยัด จิระวรพงศ์
เทคโนโลยีการศึกษา
บทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิงของ
เทคโนโลยีการศึกษาในปัจจุบันจะต้องเกิดขึ้น
เพราะได้รับอิทธิพลจากเทคโนโลยีที่ล�้ำสมัยและ
แนวโน้มของ digital disruption ซึ่งเป็นการ
เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามเทคโนโลยีดิจิทัล
และรูปแบบของธุรกิจสมัยใหม่ที่เกิดขึ้นและ
ส่งผลกระทบต่อสินค้าและบริการที่มีอยู่เดิม
ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีต่างๆเป็นตัวเร่งรัด
การเปลี่ยนแปลงที่เร็วขึ้นกว่าการเปลี่ยนแปลง
ที่โลกเคยผ่านมา ในขณะที่เทคโนโลยีเปลี่ยน
โลกทั้งหลายได้เข้ามาแทนที่เทคโนโลยีต่าง ๆ
ที่มีอยู่เดิมนั้น เทคโนโลยีเหล่านี้ก็ได้สร้างความ
สั่นสะเทือนโลกและกระตุ้นให้ประชาชนทุกคน
บนโลกได้สร้างสรรค์การด�ำเนินชีวิตในรูปแบบ
เทคโนโลยีการศึกษาในอนาคต:
แนวโน้ม การประยุกต์ใช้และความท้าทาย
(Educational Technology in the Future:
Trends, Application, and Challenge)
ใหม่ ตัวอย่างของเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกและ
deep technology ยอดนิยม เช่น ปัญญา
ประดิษฐ์, เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน,
BlockchainTechnology,BigDataandData
Analytics, Internet of Things (IoTs), Cloud
Technology และ Quantum Computing
โดยที่เทคโนโลยีเหล่านี้ก�ำลังน�ำไปสู่เส้นทางของ
โลกในวันพรุ่งนี้ นอกจากนี้ เทคโนโลยี 5G เป็น
โครงสร้างพื้นฐานที่ส�ำคัญที่สุดของเทคโนโลยี
ดิจิทัลทั้งหมดซึ่งเปรียบเสมือนเป็นแพลตฟอร์ม
ของเทคโนโลยีขั้นสูงที่จะน�ำมาใช้จริงในปี ค.ศ.
2020
ปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีความ
เป็นจริงเสมือนจะเป็นเทคโนโลยีส�ำคัญที่ใช้

49. 47เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เป็นหลักในการพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษา
ส�ำหรับผู้เรียนซึ่งเป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ในอนาคต
โดยสรุปแล้วความท้าทายของเทคโนโลยีที่เกิด
ขึ้นใหม่นี้จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยส�ำคัญต่อ
วงการศึกษาอย่างสูงมากในระยะเวลาอันใกล้นี้
ค�ำส�ำคัญ: เทคโนโลยีการศึกษา เทคโนโลยี
เปลี่ยนโลกปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีความ
เป็นจริงเสมือน
Abstract
Revolutionofcurrenteducational
technologies will appear by influence
of modern technologies and trends of
digitaldisruption.The digitaldisruptionis
the change that occurs when new digital
technologies and business models affect
the value proposition of existing goods
andservices.Technological advancesare
nowaccelerating faster thaneverbefore.
According to disruptive technologies
displace established technologies, they
shake up the world and stimulate all
peopleto createthe new-wayof life.For
example,topofthedisruptivetechnology
and deep technology are included
Artificial Intelligence (AI), Blockchain
Technology, Virtual Reality (VR) and
AugmentedReality(AR),BigDataandData
Analytics, Internet of Things (IoTs), Cloud
Technology, and Quantum Computing.
Theyareleadingthewayfortheworldof
tomorrow.Furthermore,5Gtechnologyis
also the most importantinfrastructureof
alldigitaltechnologiesaswellasplatform
of these advanced technologies in 2020.
The AI and VR & AR are mainly essential
technologies to develop new education
technology for new-generation learners
in the future. In conclusion, challenge
of emerging technologies that will have
a highly significant impact on education
will be appeared in the near term.
Keywords: Educational Technology,
Disruptive Technology, Artificial
Intelligence, Virtual Reality, and
Augmented Reality
บทน�ำ
ปัจจุบันเป็นยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลมีการ
พัฒนาอย่างรวดเร็วแบบก้าวกระโดดท�ำให้เกิด
การหยุดชะงักทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง
การปกครองและด้านอื่น ๆ ส่งผลให้เกิดการ
ตื่นตัวและเกิดกระแสของ Digital Disruption
หรือ Disruptive Challenge กระจายออกไป
ทั่วทุกภูมิภาคของโลก
ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัล
เช่น อินเทอร์เน็ตไร้สาย (Wireless Internet
หรือ Mobile Internet/ Smartphone) ยาน

50. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา48
พาหนะไร้คนขับ (Autonomous Vehicles)
ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence หรือ
AI) เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน (Virtual
Reality/AugmentedReality/MixedReality)
รวมถึงเทคโนโลยีพันธุกรรมขั้นสูง (Advanced
Genomics) มาถึงจุดที่ส่งผลกระทบต่อการ
ด�ำเนินชีวิตประจ�ำวัน การประกอบธุรกิจรวม
ถึงสภาพเศรษฐกิจของโลกมีการเปลี่ยนแปลงไป
อย่างมากจนท�ำให้ผู้น�ำและผู้บริหารทุกระดับทั้ง
ภาครัฐและเอกชนเกิดการตื่นตัวตระหนักรู้และ
เตรียมพร้อมเพื่อตอบสนองต่อผลกระทบในมิติ
ต่าง ๆ ที่ก�ำลังจะเกิดขึ้นตามอย่างต่อเนื่องทั้ง
ทางตรงและทางอ้อม อาจกล่าวได้ว่าในขณะนี้
เทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลและเป็นเทคโนโลยีที่
ทรงพลังอย่างมากในการเปลี่ยนแปลงโลก
เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก
โดยทั่วไป เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก (Dis-
ruptiveTechnologies)จะหมายถึงเทคโนโลยี
ที่มีความก้าวหน้าและมีความสามารถหรือ
อิทธิพลท�ำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือเปลี่ยน
รูปแบบที่ชัดเจนและแตกต่างจากเดิมอย่าง
สิ้นเชิงทั้งในการด�ำเนินชีวิตประจ�ำวันการศึกษา
การประกอบอาชีพ การด�ำเนินการทางธุรกิจ
และการท�ำธุรกรรมทางการเงินของประชาชน
ส่วนใหญ่ทั่วโลกรวมถึงสภาพเศรษฐกิจโดยรวม
ของโลกอีกด้วย(ส�ำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทน
ราษฎร, 2562)
จากรายงานของ McKinsey Global
Institute ค.ศ. 2013 พบว่ามีเทคโนโลยี 12
ประเภทที่มีอิทธิพลและสามารถเปลี่ยนแปลง
โลก ได้แก่ (เศรษฐพงค์ มะลิสุวรรณ, 2559)
1. อินเทอร์เน็ตไร้สาย
2. เทคโนโลยีอัตโนมัติในด้านการ
วิเคราะห์
3. Internet of Things (IoTs)
4. Cloud technology
5. หุ่นยนต์ขั้นสูง
6. ยานพาหนะไร้คนขับหรือกึ่งไร้คนขับ
7. Next-Generation Genomics
8. อุปกรณ์เก็บสะสมพลังงาน
9. การพิมพ์สามมิติ
10. Advanced Materials
11. การส�ำรวจและขุดเจาะน�้ำมัน
12. พลังงานทดแทน
1. อินเทอร์เน็ตไร้สาย (Mobile
Internet)
เป็นเครื่องมือที่ใช้เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต
เชื่อมโยงทั่วโลกผ่านอุปกรณ์ดิจิทัลเช่นLaptop
หรือโทรศัพท์มือถือ (Smartphone) โดยอาศัย
โปรแกรมหรือแอพพลิเคชั่น (Application)
เพื่ออ�ำนวยความสะดวกในการท�ำกิจกรรม
ต่าง ๆ เช่น การติดต่อสื่อสาร การส่งข่าวสาร
การแบ่งปันข้อมูล การทักทายทางอินเทอร์เน็ต
การท�ำธุรกรรมการเงินออนไลน์ (หรือ Mobile
Banking)
2. เทคโนโลยีอัตโนมัติในด้านการ
วิเคราะห์ (Automation of Knowledge
Work)

51. 49เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เป็นเทคโนโลยีที่บริษัท IBM ประดิษฐ์
ขึ้นโดยตั้งชื่อเครื่องมือนี้ว่า “Watson” และ
สร้างซอฟต์แวร์ที่ “ฉลาด” หรือ “อัจฉริยะ”
สามารถคิดวิเคราะห์สิ่งต่าง ๆ ได้จากข้อมูลน�ำ
เข้าหรือการส่งข้อมูลเข้าในระบบ มีการพัฒนา
และน�ำมาทดลองใช้ในการวินิจฉัยโรคจากข้อมูล
และอาการป่วยการร่างค�ำฟ้องและให้ค�ำแนะน�ำ
ทางกฎหมาย (เศรษฐพงค์ มะลิสุวรรณ, 2559)
3. Internet of Things (IoTs)
เป็นเทคโนโลยีที่อุปกรณ์หรือสิ่งต่าง ๆ
ถูกเชื่อมโยงกับอินเทอร์เน็ต ท�ำให้ผู้ใช้สามารถ
สั่งการควบคุม ใช้งานอุปกรณ์หรือวัสดุต่าง ๆ
(เช่น ตู้เย็น เครื่องซักผ้า หลอดไฟ โทรทัศน์)
ผ่านเครือข่ายทางอินเทอร์เน็ต (รูปที่ 1) โดยฝัง
อุปกรณ์ตรวจจับสัญญาณ (Sensor) ขนาดเล็ก
จนถึงเล็กที่สุดเพื่อส่งข้อมูลสื่อสารและสามารถ
สั่งการอุปกรณ์หรือวัสดุเหล่านั้นให้ท�ำงานได้เช่น
การควบคุมอุปกรณ์ เครื่องใช้ไฟฟ้า ประตู ยาน
พาหนะ ผ่านโทรศัพท์มือถือหรือ Smartphone
4. Cloud Technology
เป็นเทคโนโลยีเสมือนคอมพิวเตอร์ที่มี
ทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ซึ่งมีความสามารถ
รองรับการใช้งาน การประมวลผล การจัดเก็บ
ข้อมูลต่าง ๆ ตลอดจนการทดสอบระบบหรือ
ติดตั้งฐานข้อมูลได้อย่างมหาศาล โดยที่สามารถ
ใช้งานได้ด้วยการเชื่อมต่อกับระบบ Cloud
Computing ผ่านอินเทอร์เน็ต
5. หุ่นยนต์ขั้นสูง (Advanced
Robotics)
เป็นเทคโนโลยีการใช้หุ่นยนต์ที่ความ
สามารถในการรับรู้ ความฉลาด ความคล่องตัว
ในการท�ำงานตามเป้าหมายได้อัตโนมัติตาม
โปรแกรม/ชุดค�ำสั่งที่ตั้งไว้ หรือท�ำงานตามการ
ควบคุม/สั่งการโดยมนุษย์ เช่น หุ่นยนต์ผ่าตัด
รูปที่ 1 แสดงตัวอย่างเทคโนโลยี Internet of Things (IoTs)
(ดัดแปลงจาก https://www.bankinfosecurity.com/gao-assesses-iot-cybersecurity-other-risks-a-9926)

52. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา50
หุ่นยนต์ใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรมหรือ
โรงไฟฟ้าปรมาณู
6. ยานพาหนะไร้คนขับและกึ่ง
ไร้คนขับ (Autonomous and Near-
autonomous Vehicles)
เป็นเทคโนโลยีที่สร้างและพัฒนายาน
พาหนะให้สามารถน�ำทางและขับเคลื่อนได้เอง
โดยไม่ต้องอาศัยมนุษย์ เช่น อากาศยานไร้คน
ขับหรือโดรน(Drone)หรือยูเอวี(Unmanned
Aerial Vehicles หรือ UAVs) รถยนต์ไร้คนขับ
(Self-driving Car หรือ Autonomous Car)
7. Next-generation genomics
เป็นเทคโนโลยีทางชีวภาพที่น�ำมาใช้
ในการปรับปรุง แก้ไขทางพันธุกรรมหรือยีน
(Gene)ของสิ่งมีชีวิตเพื่อใช้รักษาโรคหรือความ
ผิดปกติในมนุษย์ สัตว์ พืช ตลอดจนพัฒนาสาย
พันธุ์ของสัตว์และ/หรือพืชให้เกิดประโยชน์มาก
ที่สุด
8. อุปกรณ์เก็บสะสมพลังงาน
(Energy Storage)
เป็นเทคโนโลยีการพัฒนาอุปกรณ์เก็บ
สะสมพลังงานหรือไฟฟ้า เช่น การพัฒนา
แบตเตอรี่ ลิเทียม-ไอออน ที่มีประสิทธิภาพสูง
การสร้างเซลล์เชื้อเพลิง (Fuel Cells) หรือ
อุปกรณ์ที่ผลิตพลังงานไฟฟ้าผ่านกระบวนการ
ทางเคมีไฟฟ้า (Electrochemical Process)
ส�ำหรับใช้ในการท�ำงานของเครื่องยนต์ต่าง ๆ
โดยเฉพาะส�ำหรับการขับเคลื่อนยานพาหนะ
เพื่อน�ำไปใช้ในรถยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle
หรือ EV Car) และรถยนต์ไฮบริด (Hybrid Car)
9. การพิมพ์สามมิติ (3D Printing)
เป็นเทคโนโลยีการสร้างโมเดลดิจิทัล
โดยใช้ไฟล์ 3D (หรือไฟล์โมเดล 3 มิติ ที่มี
นามสกุล STL) ให้กลายเป็นวัตถุจริงด้วยการ
เพิ่มวัสดุขึ้นทีละชั้นหรือที่เรียกว่า “Additive
Manufacturing (AM)” ท�ำให้ต้นทุนการผลิต
สินค้าลดต�่ำลง สามารถน�ำมาใช้ในด้านการผลิต
วัสดุต่าง ๆ ได้
10. Advanced Materials
เป็นเทคโนโลยีการการผลิตวัสดุขึ้นมา
ใหม่ที่มีคุณลักษณะที่เหนือกว่าของเดิม เช่น
ความสามารถในการท�ำความสะอาดตัวเอง
การกลับสู่สภาพเดิมได้ง่าย มีความแข็งแรง
ทนทานและมีน�้ำหนักเบาเป็นพิเศษ
11. การส�ำรวจและขุดเจาะน�้ำมัน
(AdvancedOilandGasExplorationand
Recovery)
เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาความก้าวหน้าใน
การบุกเบิกขุดค้นหาน�้ำมันและก๊าซธรรมชาติให้
ได้ปริมาณและคุณภาพเพิ่มมากขึ้น
12. พลังงานทดแทน (Renewable
Energy)
เป็นเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการผลิต
ไฟฟ้าโดยใช้พลังงานทดแทนหรือพลังงาน
หมุนเวียนเป็นแหล่งพลังงานที่ได้จากธรรมชาติ
รอบตัว เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงาน
ลม พลังน�้ำ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พลังงาน
ทดแทนเหล่านี้ยังเป็นพลังงานที่สะอาดไม่ก่อให้
เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมและช่วยลดภาวะโลก
ร้อน

53. 51เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
นอกจากนี้McKinseyGlobalInstitute
ได้ประเมินสถานการณ์โดยอาศัยการวิเคราะห์
เชิงลึกพบว่า การใช้เทคโนโลยีทั้ง 12 ประเภทนี้
จะท�ำให้เกิดผลกระทบ (Impact) ทางเศรษฐกิจ
อย่างมหาศาลในอนาคต (ช่วงปี ค.ศ.2025)
โดยที่ผู้ผลิตหรือผู้ประกอบการทางธุรกิจจะ
สามารถน�ำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้สร้างมูลค่า
ได้มากมาย ความหลากหลายและส่งผลดีต่อ
ผู้บริโภคอย่างมาก เป็นผลมาจากผลิตภัณฑ์
ต่าง ๆ จะมีการพัฒนาคุณภาพให้ดียิ่งขึ้น สินค้า
ต่าง ๆ จะมีต้นทุนการผลิตและราคาขายที่ต�่ำ
ลง รวมถึงพื้นที่ บริเวณและสถานที่ต่าง ๆ จะมี
สภาพแวดล้อมที่สะอาด ปลอดภัยและส่งผลดี
ต่อสุขภาพของประชาชนมากยิ่งขึ้น (ส�ำนักงาน
เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร,2562;เศรษฐพงค์
มะลิสุวรรณ, 2559)
Deep Technology in 2018
อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 2018 ยังเกิด
กระแส Deep Tech หรือ Deep Technology
ที่จะเปลี่ยนแปลงโลกเพิ่มขึ้นมาอีก เช่น ปัญญา
ประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) เทคโนโลยี
ความเป็นจริงเสมือน (Virtual Reality/
Augmented Reality/Mixed Reality),
BlockchainTechnology,BigDataandData
Analytics, Quantum Computing (Digital
ventures, 2018)
ส�ำหรับบทความนี้จะอธิบายเฉพาะ
ประเด็นของปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยี
ความเป็นจริงเสมือนซึ่งเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี
การศึกษาในอนาคตเท่านั้น
ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intel-
ligence หรือ AI)
เป็นเทคโนโลยีที่ท�ำให้คอมพิวเตอร์
มีความสามารถคล้ายมนุษย์หรือเลียนแบบ
พฤติกรรมมนุษย์ โดยเฉพาะความสามารถใน
การคิดได้ด้วยตนเองหรือมีภูมิปัญญา (รูปที่ 2)
ประกอบด้วยระบบปฏิบัติการส�ำคัญ 4 ประการ
ได้แก่ ระบบที่คิดเหมือนมนุษย์ (Systems that
think like humans) ระบบที่กระท�ำเหมือน
มนุษย์ (Systems that act like humans)
ระบบที่คิดอย่างมีเหตุผล(Systemsthatthink
rationally) และระบบที่กระท�ำอย่างมีเหตุผล
(Systems that act rationally) (ปัญญา
ประดิษฐ์,2562;Artificialintelligence,2019)
เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน (Vir-
tual Reality/Augmented Reality/Mixed
Reality)
โดยส่วนใหญ่แล้วเทคโนโลยีความเป็น
จริงเสมือนจะสอดคล้องกับ Virtual Reality
(VR)เป็นหลักอย่างไรก็ตามความเป็นจริงเสมือน
ยังมีความเกี่ยวข้องกับ Augmented Reality
(AR) และ Mixed Reality (MR) ซึ่งสามารถ
รวมอยู่ในเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนอีก
ด้วย (ABI Research, 2017; Qualcomm
Technologies Inc, 2017)
Virtual Reality (VR)
เป็นเทคโนโลยีที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อ
จ�ำลองสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ทั้งจากสภาพ
แวดล้อมจริงและจินตนาการหรือความเป็นจริง

54. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา52
เสมือนที่สร้างขึ้นมาด้วยเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์
ผ่านจอภาพ (Monitor) จอกระจก (Glass
Screen)จอภาพสวมศีรษะหรือจอแสดงผลแบบ
สวมศีรษะ (Head-Mounted Display หรือ
HMD) แว่นตาอัจฉริยะ (Smart Glasses) เช่น
Google Glass
เทคโนโลยีVRไม่ได้จ�ำลองเพียงภาพ
และเสียงเท่านั้นแต่ยังรวมถึงการจ�ำลองการรับรู้
ทางประสาทสัมผัสอื่นๆผ่านการสวมใส่อุปกรณ์
เช่น ถุงมือ เมาส์ เพื่อการรับรู้ถึงแรงป้อนกลับ
จากการสัมผัสสิ่งต่างๆในโลกเสมือนจริงที่สร้าง
ขึ้นเมื่อสัมผัสวัตถุจะต้องรับรู้ถึงความแข็งขนาด
รูปทรง ผิวสัมผัส อุณหภูมิ
ในการใช้เทคโนโลยี VR ผู้ใช้จะต้อง
มีความรู้สึกที่ตัดขาดออกจากโลกจริงแต่ยังคง
รู้สึกถึงความมีอยู่ของจิตใจหรือสภาพทางจิตใจ
(Psychological Presence) ของตนเอง โดยที่
ความจดจ่อทางร่างกาย(PhysicalImmersion)
อยู่ในระดับระบบสัมผัสเต็มรูปแบบ (Fully
Immersive System) ท�ำให้ผู้ใช้สามารถ
ตัดขาดจากโลกจริงอย่างสมบูรณ์แบบโดยสภาพ
แวดล้อมเสมือนจริง กล่าวคือผู้ใช้จะรู้สึกเหมือน
อยู่ในโลกจริงทั้งที่อยู่ในโลกที่ถูกสร้างขึ้นหรือ
ความเป็นจริงเสมือน
Augmented Reality (AR)
เป็นเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน
เช่นเดียวกับเทคโนโลยี VR แต่มีความแตกต่าง
จาก VR ตรงที่ผู้ใช้สามารถรับรู้และสัมผัสได้
ถึงความเสมือนจริงซึ่งอาจจะเป็นการรับรู้ด้วย
การมองหรือการได้ยิน โดยที่ยังไม่ถึงขั้นตัดขาด
ออกจากโลกจริง เพราะมีระดับความจดจ่อทาง
ร่างกายที่ยังคงรับรู้และสัมผัสถึงโลกจริง อาจ
เรียกว่า “เทคโนโลยีความจริงเสริม” ได้ เช่น
เกมจับโปเกม่อนหรือ Pokémon GO
Mixed Reality (MR)
เป็นเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน
รูปที่ 2 แสดงตัวอย่างเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence หรือ AI)
(ดัดแปลงจาก https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/698776)

55. 53เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ที่ผสมผสานระหว่างการใช้VRและARตามความ
เหมาะสมของเนื้อหาเหตุการณ์สถานการณ์ของ
สิ่งที่ต้องการน�ำเสนอหรือให้ความบันเทิงแก่ผู้ใช้
โดยสรุปแล้ว เทคโนโลยีความเป็นจริง
เสมือนสามารถแบ่งประเภทตามวิธีการติดต่อ
กับผู้ใช้งาน ออกเป็น 5 ประเภท ดังนี้ (รูปที่ 3)
1. Desktop VR or Window on
World Systems (WoW)
เป็นการใช้จอภาพ(Monitor)หรือจอ
คอมพิวเตอร์ทั่วไปในการแสดงภาพเสมือนจริง
2. Video Mapping
เป็นการน�ำวีดิทัศน์มาเป็นอุปกรณ์
น�ำเข้าข้อมูลและใช้เทคนิคคอมพิวเตอร์ในการ
แสดงผลกราฟิกแบบ WoW สามารถท�ำได้ทั้ง
แบบสองมิติและสามมิติ ผู้ใช้สามารถมองเห็น
ตัวเองและการเปลี่ยนแปลงของตนเองจาก
จอภาพได้
3. Immersive Systems
เป็นเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน
ส�ำหรับส่วนบุคคล โดยใช้จอแสดงผลแบบสวม
ศีรษะ ในการแสดงภาพและเสียงของโลกที่ถูก
สร้างขึ้นหรือความเป็นจริงเสมือน
4. Telepresence
เป็นระบบเสมือนจริงที่มีการติดตั้ง
อุปกรณ์ตรวจจับสัญญาณระยะไกลไว้ที่อุปกรณ์
หนึ่งซึ่งอาจจะเป็นหุ่นยนต์หรืออุปกรณ์อิเล็ก-
ทรอนิกส์อื่นเพื่อให้เชื่อมต่อการใช้งานเข้ากับผู้ใช้
5. Augmented/Mixed Reality
Systems
การรวมกันของTelepresenceกับ
VR Systems โดยใช้ Telepresence เป็นตัวน�ำ
เข้าข้อมูลและVRSystemsในการแสดงผลเป็น
ภาพเสมือนจริงให้กับผู้ใช้ได้เห็น เช่น การแสดง
ภาพเสมือนจริงของไดโนเสาร์ให้นักท่องเที่ยวชม
รูปที่ 3 แสดงตัวอย่างเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน VR, AR และ MR
(ดัดแปลงจาก http://www.vroncloud.com/blog/comparing-augmented-
reality-mixed-reality-virtual-reality/)

56. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา54
โครงสร้างพื้นฐานของเทคโนโลยีดิจิทัล
โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure)
ของเทคโนโลยีดิจิทัลจะต้องอาศัยเทคโนโลยี
การสื่อสารไร้สายและการเชื่อมต่อสัญญาณ
อินเทอร์เน็ตที่มีศักยภาพและคุณสมบัติที่ส�ำคัญ
หลายประการ เช่น มีประสิทธิภาพสูงในการ
เชื่อมต่อสัญญาณอินเทอร์เน็ต มีการประมวล
ผลและส่งข้อมูลหรือค�ำสั่งการท�ำงานให้แก่
อุปกรณ์ต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องด้วยความเร็วสูง
ครอบคลุมพื้นที่ใช้สอย รวมถึงมีความปลอดภัย
ในการเข้าถึงและการใช้งาน
เทคโนโลยี 5G (5th
Generation of
Cellular Mobile Communications)
เป็นเทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายรุ่นที่
5ของการสื่อสารด้วยโทรศัพท์มือถือ(5th
Gene-
rationofCellularMobileCommunications)
และยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานของเทคโนโลยี
ดิจิทัลที่ส�ำคัญทั้งในปัจจุบันและอนาคต
เทคโนโลยี 5G มีข้อก�ำหนดและเตรียม
การประกาศใช้ในช่วงปี ค.ศ. 2020 ท�ำให้เกิด
การเตรียมความพร้อมของค่ายโทรศัพท์มือถือ
แต่ละเครือข่ายทั่วโลกในการพัฒนาตนเองให้
รองรับเทคโนโลยี 5G โดยมีคุณสมบัติส�ำคัญ
ดังนี้ (ส�ำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจาย
เสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม
แห่งชาติ, 2561; 5G, 2019) (รูปที่ 4)
- ความเร็วสูงสุดในการรับและการ
ส่งข้อมูล 10-20 Gbps
- Latency ระยะเวลาการเชื่อมต่อ
ไปยังปลายทางน้อยกว่า 0.001 วินาที
- รองรับการใช้งานเครือข่ายใน
ปริมาณที่มากกว่า 4G ถึง 10 เท่า
รูปที่ 4 แสดงตัวอย่างคุณสมบัติส�ำคัญของเทคโนโลยี 5G
(ดัดแปลงจาก https://www.researchgate.net/figure/Requirements-of-5G-7_fig2_324941597)

57. 55เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
- ช่วงคลื่นความถี่เพิ่มขึ้น 30 GHz
- มีความเสถียรใช้งานได้ร้อยละ
99.9999 (เกือบร้อยละ 100)
- ครอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 100
- มี Bandwidth เพิ่มขึ้น 1,000 เท่า
ในแต่ละพื้นที่
- รองรับการเชื่อมต่อจากอุปกรณ์เพิ่ม
ขึ้น 100 เท่า ในแต่ละพื้นที่
- ใช้พลังงานในการเชื่อมต่อน้อยลง
ร้อยละ 90
- อุปกรณ์ IoTs พลังงานต�่ำเมื่อเชื่อม
ต่อแบตเตอรี่จะมีอายุการใช้งานได้ถึง 10 ปี
สรุปได้ว่า เทคโนโลยี 5G สามารถน�ำ
มาใช้งานบนศักยภาพหรือคุณสมบัติส�ำคัญ
3 ประการ ได้แก่
1. EnhancedMobileBroadband
(eMBB)
เป็นคุณสมบัติเกี่ยวกับความเร็วใน
การเชื่อมต่อแบบไร้สายเพื่อเพิ่มศักยภาพของ
การรับและการส่งข้อมูลโดยท�ำงานร่วมกับ
Cloud Technology นิยมใช้ส�ำหรับกิจกรรม
ออนไลน์ที่ใช้ Bandwidth จ�ำนวนมาก เช่น
การชมวีดิทัศน์ที่มีความละเอียดหรือความคม
ชัดสูง (High-Definition หรือ HD) การเล่น
เกมออนไลน์ การใช้งานเทคโนโลยี VR/AR การ
ศึกษาผ่าน Broadband การพัฒนาศักยภาพ
ธุรกิจออนไลน์ รวมถึงระบบเมืองอัจฉริยะ
(Smart City)
2. Ultra-ReliableandLowLatency
Communications (uRLLC)
เป็นคุณสมบัติที่พัฒนาเพื่อแก้ไข
ปัญหาความล่าช้าในการรับและการส่งข้อมูล
โดยเทคโนโลยี 5Gสามารถรับและส่งข้อมูลด้วย
ความหน่วงในระดับที่ต�่ำมาก (ต�่ำกว่า 4G ถึง 10
เท่า) ท�ำให้การส่งข้อมูลเป็นแบบ Real-Time
มากขึ้นเหมาะส�ำหรับงานที่ต้องใช้ความแม่นย�ำ
สูงหรือความผิดพลาดเกือบเป็นศูนย์ เช่น ระบบ
ควบคุมรถยนต์ไร้คนขับระบบไฟฟ้าอัจฉริยะหุ่น
ยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic Assisted Surgery/
Robotic Surgery)
3. Massive Machine Type Com-
munications (mMTC)
เป็นคุณสมบัติที่สามารถรองรับ
การเชื่อมต่ออุปกรณ์ได้จ�ำนวนมาก (200,000-
1,000,000 เครื่องต่อตารางกิโลเมตร) พร้อม
กันโดยใช้พลังงานต�่ำ (ลดปริมาณการใช้พลังงาน
ส�ำหรับการเชื่อมต่อมากกว่า 4G ถึง 1,000
เท่า) เพื่อตอบสนองต่อความสามารถในการใช้
อุปกรณ์และเทคโนโลยี IoTs
นอกจากเทคโนโลยี 5G ที่ถูกน�ำมาใช้
เป็นโครงสร้างพื้นฐานของเทคโนโลยีดิจิทัล ใน
ปัจจุบันยังมีการพัฒนาเทคโนโลยี LiFi (LiFi
technology) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการสื่อสารไร้
สายแบบใช้แสง อาจเป็นเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก
ของระบบเครือข่ายไร้สายในอนาคตอันใกล้
เพราะอาจจะมาแทนที่ WiFi (หรือ Wi-Fi) ที่ยัง
มีข้อจ�ำกัดในเรื่องของความเร็วในการรับและ
การส่งข้อมูล

58. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา56
เทคโนโลยี LiFi
เป็นเทคโนโลยีการสื่อสารไร้สายแบบ
ใช้แสงสว่างในการรับส่งข้อมูลแทนที่การใช้
คลื่นวิทยุหรือ WiFi และยังเป็นเทคโนโลยีที่
แตกแขนงมาจากเทคโนโลยี optical wireless
communications (หรือ OWC technology)
ค�ำว่า LiFi (หรือ Li-Fi) ย่อมาจากค�ำ
ว่า Light Fidelity ซึ่งสามารถโอนย้ายข้อมูล
ผ่านแสงสว่างและหลอดไฟ LED (Light-
Emitting Diode) และโดยการรับและการส่ง
ข้อมูลผ่านการเปลี่ยนแปลงค่าความสว่าง (หรือ
Amplitude) ของแสงที่มองเห็นได้ด้วยตา
(Visible Light) ในช่วงความถี่ 400 และ 800
THzมีความเร็วในการรับและการส่งข้อมูล1GB
ต่อวินาที (1 Gbps) และยังพบว่า LiFi สามารถ
ท�ำความเร็วสูงสุดได้ถึง 10.5 Gbps ด้วยการ
ส่งข้อมูลผ่านแสงที่มองเห็นได้ด้วยตา 3 สี ได้แก่
สีแดง สีเขียวและสีน�้ำเงิน
อย่างไรก็ตาม สัญญาณ LiFi ไม่สามารถ
ส่งข้ามผ่านก�ำแพง ประตูหรือสิ่งกีดขวางได้ ซึ่ง
ท�ำให้ระบบการท�ำงานผ่านเทคโนโลยี LiFi มี
ความปลอดภัยมากขึ้น แต่ก็เป็นข้อจ�ำกัดในการ
เชื่อมต่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่ไม่สามารถผ่าน
ก�ำแพงประตูหรือสิ่งกีดขวางได้(HaasH,2018;
Li-Fi, 2019)
อาจสรุปได้ว่า เทคโนโลยี LiFi มี
ประโยชน์อย่างมากในการแก้ไขข้อจ�ำกัดของ
ความเร็วในการรับและการส่งข้อมูลคลื่นวิทยุ
หรือ WiFi แต่เทคโนโลยี LiFi ยังคงมีข้อจ�ำกัด
ส�ำคัญคือไม่สามารถรับส่งข้อมูลหรือเชื่อมต่อ
สัญญาณอินเทอร์เน็ตผ่านก�ำแพง ประตูหรือสิ่ง
กีดขวางได้ ในปัจจุบันยังคงมีการศึกษา พัฒนา
และทดสอบการท�ำงานของเทคโนโลยี LiFi ใน
ประเทศต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องรวมถึงเกิดการ
พัฒนาและถูกน�ำไปใช้จริงในบางประเทศแล้ว
(รูปที่ 5)
รูปที่ 5 แสดงตัวอย่างการใช้เทคโนโลยี LiFi
(ดัดแปลงจาก https://www.techtalkthai.com/li-fi-is-100-times-faster-than-wi-fi/)

59. 57เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
แนวโน้มของเทคโนโลยีการศึกษาในอนาคต
จากสถานการณ์โลกในปัจจุบันและ
อิทธิพลของเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกส่งผลให้แนว
โน้มของการศึกษาในอนาคตจะต้องเปลี่ยนแปลง
ไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง ดังนั้นการจัดการศึกษา
ในอนาคตจะต้องมีความทันสมัยและก้าวทัน
พัฒนาการของเทคโนโลยีต่าง ๆ รวมถึงการ
ตอบสนองต่อความต้องการและสามารถแก้ไข
ปัญหาให้กับผู้เรียนในการด�ำเนินชีวิตประจ�ำวัน
การประกอบอาชีพในอนาคตและการอยู่ร่วมกัน
ในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วได้เป็น
อย่างดี
การพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษาจึงเป็น
ปัจจัยส�ำคัญประการหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อความ
ส�ำเร็จของการจัดการศึกษาในอนาคตควร
เป็นการพัฒนาอย่างรวดเร็วและก้าวกระโดด
โดยใช้หลักการ “การพัฒนาเทคโนโลยีบน
เทคโนโลยี” และ “การพัฒนานวัตกรรมบน
นวัตกรรมหรือเทคโนโลยี”
ดังนั้นการพัฒนาเทคโนโลยีการศึกษา
ในอนาคตจะต้องอาศัยการบูรณาการเทคโนโลยี
เปลี่ยนโลกและDeepTechnologyโดยเฉพาะ
ปัญญาประดิษฐ์และเทคโนโลยีความเป็นจริง
เสมือนบนโครงสร้างพื้นฐานของเทคโนโลยี
ดิจิทัลซึ่งเปรียบเสมือนเป็นแพลตฟอร์ม
(platform) ที่ใช้ในการต่อยอดของการพัฒนา
ไปในทิศทางเดียวกันกับสถานการณ์โลกได้อย่าง
เหมาะสม
ผู้บริหาร ผู้สอน บุคลากรสายสนับสนุน
การศึกษา นักพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม
ทางการศึกษา รวมถึงสถาบันและองค์กรที่มี
ส่วนเกี่ยวข้องควรสนับสนุน ส่งเสริมการพัฒนา
เทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษาบน
รากฐานของเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกและ Deep
Technology แบบเป็นชั้นต่อยอดกันขึ้นไป
(layeronlayerหรือlayerontopthelayer)
โดยที่ไม่จ�ำเป็นต้องเริ่มต้นใหม่หรือเริ่มพัฒนา
จากสิ่งที่ไม่มี
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการศึกษาในอนาคต
จากแนวโน้ม สถานการณ์โลก รวมถึง
อิทธิพลของเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกและ Deep
Technology จะเห็นได้ว่าปัญญาประดิษฐ์และ
เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนเป็นเทคโนโลยี
ที่ควรน�ำมาประยุกต์ใช้และพัฒนาเทคโนโลยี
และนวัตกรรมทางการศึกษาในอนาคตร่วม
กับเทคโนโลยีอื่น ๆ ตามปรัชญา เนื้อหาและ
วัตถุประสงค์การเรียนรู้ของแต่ละหลักสูตรหรือ
สาขาวิชา ด้วยลักษณะพิเศษของเทคโนโลยี
เหล่านี้จะช่วยสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ทั้ง
สนุก ท้าทาย ตื่นเต้น เร้าใจและช่วยแก้ปัญหา
ที่ซับซ้อนในการเรียน รวมถึงมีปฏิสัมพันธ์
ทางสังคม จึงท�ำให้ผู้เรียนอยากเรียน อยากรู้
อยากท�ำ อยากเป็นจากการเรียนการสอนรูป
แบบใหม่อย่างมีความหวังและมีความสุข มี
ความสามารถ (Competencies) และทักษะ
(Hard /Soft Skills) เพิ่มขึ้น มีค่านิยมดี ยิ่งไป
กว่านั้นยังสามารถเข้าถึงแหล่งความรู้มหาศาล
และโปรแกรมการศึกษามากมายที่เลือกได้ตาม
ต้องการอย่างง่ายที่มีประสิทธิภาพส�ำหรับทุกคน

60. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา58
ทุกสถานที่ ทุกเวลาด้วยเครื่องมืออัจฉริยะในมือ
อย่างใจจดใจจ่อน่าอัศจรรย์
การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์
ทางการศึกษาในอนาคต
เทคโนโลยี AI สามารถน�ำมาประยุกต์
ใช้ในฐานะหุ่นยนต์ (Robot) ทางการศึกษาได้
2 ลักษณะ ดังนี้
1. หุ่นยนต์ที่ท�ำหน้าที่สอนแทนผู้สอน
เป็นเทคโนโลยีการพัฒนา AI และ
หุ่นยนต์ที่ออกแบบมาเพื่อท�ำหน้าที่บางอย่าง
แทนครูผู้สอนโดยใช้แอพพลิเคชั่นควบคุมหรือ
สั่งการให้ท�ำงานต่าง ๆ ที่ได้รับมอบหมายโดย
อัตโนมัติ เช่น การตรวจผลงานและการบ้าน
การประเมินความก้าวหน้าของผู้เรียน การ
วิเคราะห์ปัญหาผู้เรียน การปรับปรุงและพัฒนา
หลักสูตร รวมถึงความสามารถในการวิเคราะห์
และออกแบบโปรแกรมการสอนชุดการสอนหรือ
สื่อการสอนให้เหมาะสมกับรูปแบบการเรียนรู้
(Learning Style) ที่หลากหลายของผู้เรียนเป็น
รายบุคคลได้
2. หุ่นยนต์ช่วยสอนหรือครูหุ่นยนต์
(Robot Teacher)
เป็นเทคโนโลยีการพัฒนาAIและหุ่น
ยนต์ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยสอน ช่วยสาธิตหรือ
ฝึกหัดการปฏิบัติกิจกรรมบางอย่างแทนครูผู้สอน
โดยที่ครูผู้สอนยังคงเป็นผู้ควบคุมหรือสั่งการ
หุ่นยนต์ AI ให้ท�ำงานต่าง ๆ ผ่านแอพพลิเคชั่น
หรือโปรแกรมคอมพิวเตอร์ส�ำหรับการศึกษา
ทางไกล (Distance Learning) สถานการณ์
หรือเหตุการณ์ที่มีความเสี่ยง การขาดแคลนครู
ผู้สอนหรือผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาเฉพาะ เช่น
การทดลองเกี่ยวกับสารกัมมันตรังสี วัตถุระเบิด
สารพิษหรือมลพิษ การรักษาหรือการผ่าตัดที่
ต้องอาศัยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะสาขา
อย่างไรก็ตาม การทดลองใช้เทคโนโลยี
AI ส�ำหรับการจัดการศึกษาในปัจจุบันมีทั้งข้อดี
และข้อจ�ำกัดบางประการ เช่น การใช้หุ่นยนต์
ในการเรียนการสอนให้ผลดีในบางหัวข้อ เช่น
ตัวเลขทางคณิตศาสตร์ ความหมายของค�ำศัพท์
และวลีต่าง ๆ แต่มีข้อจ�ำกัดที่ส�ำคัญคือการรู้
จ�ำเสียงพูด (Speech Recognition) และการ
ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม (Social Interaction)
กับผู้เรียนที่ยังไม่เป็นไปตามธรรมชาติของ
มนุษย์ ท�ำให้หุ่นยนต์ AI ยังไม่สามารถท�ำหน้าที่
หรือกลายเป็นครูจริง ๆ ได้ (จิตตากร, 2554;
Artificial intelligence, 2019) (รูปที่ 6)
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีความเป็น
จริงเสมือนทางการศึกษาในอนาคต
เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน VR,AR
และ MR สามารถน�ำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษา
ได้หลากหลายด้วยการจ�ำลองสถานการณ์หรือ
เหตุการณ์เสมือนจริงในรูปแบบ 3 มิติ ได้ตาม
จินตนาการหรือวัตถุประสงค์การเรียนรู้ได้หลาย
ช่วงเวลาทั้งในอดีต ปัจจุบันและอนาคตผ่าน
เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน เช่น การศึกษา
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในอดีตของชนชาติ
ต่าง ๆ การทัศนศึกษาเสมือนจริง (เช่น สวนสัตว์
สถานที่ส�ำคัญ สถานที่ท่องเที่ยว อวกาศ) การ
ฝึกปฏิบัติงานในสถานการณ์ที่เป็นอันตรายหรือ
เสี่ยงภัย การฝึกอบรมการกู้ภัยหรือช่วยชีวิต

61. 59เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
(Rescue Training) การสอนการออกแบบทาง
สถาปัตยกรรมการสอนกิจกรรมเข้าจังหวะหรือ
การเต้นลีลาศ การสอนทักษะทางกีฬาหรือการ
เล่นกีฬา (เช่น การสอนว่ายน�้ำและเตรียมความ
พร้อมผ่านเทคโนโลยีVR/ARก่อนการฝึกปฏิบัติ
ในสระว่ายน�้ำจริง)
อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้เทคโนโลยี
ความเป็นจริงเสมือน VR, AR และ MR ส�ำหรับ
การจัดการศึกษาหรือการเรียนการสอนจะต้อง
ค�ำนึงถึงความเหมาะสมกับวัตถุประสงค์การ
เรียนรู้ เนื้อหา ระดับและความรู้พื้นฐานของ
ผู้เรียน สถานที่เรียน สื่อการสอน รวมถึงวัสดุ
และอุปกรณ์การสอนอื่น ๆ ที่สอดคล้องกับบท
เรียนในแต่ละหัวข้ออีกด้วย
ความท้าทายของเทคโนโลยีการศึกษาใน
อนาคต
ถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะมีการพัฒนาการ
ของเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่ล�้ำสมัยเกิดขึ้นมากมาย
และรวดเร็ว ก่อให้เกิดทางเลือกที่หลากหลาย
และมีจ�ำนวนมากเพียงพอในการน�ำมาใช้
ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะทางการ
ศึกษาแต่ความท้าทายของเทคโนโลยีการศึกษา
ในอนาคตยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่องและท้าทาย
มากขึ้นกว่าเดิม
การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีอย่างก้าว
กระโดดในยุค Digital Disruption ความ
ก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัล การเกิดขึ้นของ
เทคโนโลยีเปลี่ยนโลกและ Deep Technology
ล้วนส่งผลให้เกิดการหยุดชะงักเพื่อที่จะศึกษา
รูปที่ 6 แสดงตัวอย่างการใช้หุ่นยนต์ AI ในการเรียนการสอน
(ดัดแปลงจาก http://oknation.nationtv.tv/blog/NVC/2011/01/05/entry-1/comment)

62. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา60
เฝ้าดู สังเกตการณ์และพยายามที่จะพยากรณ์
อนาคตพร้อมกับเตรียมความพร้อมส�ำหรับการ
เปลี่ยนแปลงดังกล่าว แต่ในความเป็นจริงแล้ว
ยังไม่มีใครสามารถพยากรณ์เหตุการณ์ส�ำคัญใน
อนาคตได้อย่างถูกต้องและแม่นย�ำอย่างแท้จริง
เพราะองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ที่เกิดขึ้น
ส่งผลกระทบต่อสังคมโลกอย่างรวดเร็ว อีกทั้ง
ยังนอกเหนือไปจากองค์ความรู้และเทคโนโลยี
เดิมที่นักวิชาการและคนส่วนใหญ่มีความคุ้นเคย
ตัวอย่างของปรากฏการณ์หรือเหตุการณ์
ส�ำคัญที่ท้าทายคนทั่วโลกและยังไม่รู้ว่าจะปรับ
ตัวและเปลี่ยนแปลงอย่างไรให้เหมาะสมกับ
สถานการณ์หรือเหตุการณ์นั้น เช่น การเกิด
เทคโนโลยีFinTech(Financial Technology),
BlockchainTechnologyและคริปโตเคอเรนซี่
(Cryptocurrency) โดยเฉพาะการเกิดสกุลเงิน
ดิจิทัลบิทคอยน์ (Bitcoin) ที่ส่งผลกระทบต่อ
ธุรกิจการลงทุนการเงินและการธนาคารทั่วโลก
ซึ่งในปัจจุบันยังคงอยู่ในระยะที่มีการพยายาม
ปรับตัวท�ำความเข้าใจเพิ่มการสื่อสารและสร้าง
เสถียรภาพทางการเงินทั้งระดับภูมิภาคและ
นานาชาติ รวมถึงความมั่นคงทางเศรษฐกิจทั่ว
โลกแต่เมื่อมีข่าวจากFacebookซึ่งเป็นเว็บไซต์
ที่ให้บริการเครือค่ายสังคมออนไลน์ที่สามารถ
ปฏิวัติระบบสังคมในปัจจุบันและเป็นที่นิยมไป
ทั่วโลก ได้ร่วมกับกลุ่มพันธมิตรประกาศการ
ริเริ่มก่อตั้งสถาบันการเงินและจัดสร้างสกุลเงิน
ดิจิทัล Libra รวมถึงจะเริ่มใช้งานจริงในปี ค.ศ.
2020 ท�ำให้เกิดความตระหนก ตื่นรู้ รวมถึงเกิด
ความวิตกกังวลว่าเหตุการณ์นี้จะเป็นการปฏิวัติ
ระบบการเงินโลกอย่างแท้จริง ปรากฏการณ์นี้
ไม่เพียงแต่เป็นความท้าทายของประชากรโลก
แต่ยังท้าทายต่อผู้น�ำ ผู้มีอิทธิพลและผู้มีอ�ำนาจ
ในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกอีกด้วย
ดังนั้นความท้าทายของเทคโนโลยีการ
ศึกษาของประเทศไทยในอนาคตจึงเป็นความ
ท้าทายของคนไทยทุกคน ได้แก่ ผู้เรียน ครู
ผู้สอน บุคลากรสายสนับสนุนการศึกษา นัก
พัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษา
ผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษา
สถาบันและองค์กรที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ
และภาคเอกชนที่มีส่วนในการก�ำหนดนโยบาย
กฎระเบียบและกฎหมายรวมถึงเป็นผู้รับผลงาน
หรือผู้จ้างงานในอนาคต ว่าจะเตรียมตัว เตรียม
ความพร้อมและปรับตัวอย่างไรให้อยู่รอดในยุค
เทคโนโลยีใหม่ได้อย่างมีความสุขและมีคุณภาพ
ชีวิตที่ดี
บทสรุป
โลกในยุคเทคโนโลยีดิจิทัลที่ล�้ำสมัย
ท�ำให้เกิดเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกและ Deep
Technology ขึ้นอย่างมากมายและรวดเร็ว
เทคโนโลยีเหล่านี้มีอิทธิพลที่ทรงพลังอย่างมาก
ในการเปลี่ยนแปลงโลก นอกจากนี้ยังส่งผล
ให้เกิดการตื่นตัวและเกิดกระแสของ Digital
Disruption กระจายออกไปทั่วทุกภูมิภาคของ
โลก
โครงสร้างพื้นฐานของเทคโนโลยีดิจิทัล
ที่ส�ำคัญจะต้องอาศัยเทคโนโลยีการสื่อสารไร้
สายและการเชื่อมต่อสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่มี

63. 61เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ศักยภาพและคุณสมบัติที่ส�ำคัญหลายประการ
เช่น เทคโนโลยี 5G เทคโนโลยี LiFi
เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และ
เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนเป็นเทคโนโลยี
เปลี่ยนโลกและDeepTechnologyที่ควรน�ำมา
ประยุกต์ใช้และพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม
ทางการศึกษาในอนาคตร่วมกับเทคโนโลยีอื่น ๆ
ตามปรัชญา เนื้อหาและวัตถุประสงค์การเรียนรู้
ของแต่ละหลักสูตรหรือสาขาวิชา อย่างไรก็ตาม
การเลือกและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเหล่านี้
ส�ำหรับจัดการศึกษาหรือการเรียนการสอนจะ
ต้องค�ำนึงถึงความเหมาะสมตามวัตถุประสงค์
การเรียนรู้ เนื้อหา ระดับและความต้องการของ
ผู้เรียน รวมถึงองค์ประกอบต่าง ๆ ที่สอดคล้อง
กับบทเรียนในแต่ละหัวข้อ
ความท้าทายของเทคโนโลยีการศึกษา
ของประเทศไทยในอนาคตเป็นความท้าทายของ
คนไทยทุกคนรวมถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการ
เตรียมตัว เตรียมความพร้อมและการปรับตัวใน
การด�ำเนินชีวิตในโลกยุคใหม่นี้
เอกสารอ้างอิง
ความเป็นจริงเสมือน. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2562, จากวิกิพีเดีย. https://th.wikipedia.org/
wiki/ความเป็นจริงเสมือน
จิตตากร. (2554, มกราคม 5). ครูหุ่นยนต์ สอนเด็กญี่ปุ่นเช็กชื่อเด็กได้-โมโหก็เป็น. [เว็บบล็อก].
สืบค้นจากhttp://oknation.nationtv.tv/blog/NVC/2011/01/05/entry-1/comment
เชียงใหม่นิวส์. (2561, เมษายน 21). จีนเปิดตัวธนาคารหุ่นยนต์ ใช้เทคโนโลยี AI ให้บริการลูกค้า.
สืบค้นจาก https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/698776
ปัญญาประดิษฐ์. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2562, จากวิกิพีเดีย. https://th.wikipedia.org/wiki/
ปัญญาประดิษฐ์
เศรษฐพงค์ มะลิสุวรรณ. (2559). เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก. สืบค้นจาก https://www.it24hrs.
com/2016/ disruptive-technologies-technology/
ส�ำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ.
(2561).5G:คลื่นและเทคโนโลยี.สืบค้นจากhttp://www.nbtc.go.th/getattachment/
Services/quarter2560/ปี-2561/33173/เอกสารแนบ.pdf.aspx

64. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา62
ส�ำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ส�ำนักวิชาการ. (2562). Disruptive Technology
การด�ำรงชีวิตจะเปลี่ยนไป. สืบค้นจาก https://library2.parliament.go.th/ejournal/
content_af/2562/feb2562-4.pdf
5G. 27 June 2019, Wikipedia. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/5G
ABI Research (2017). Augmented and Virtual Reality: the First Wave of 5G Killer
Apps. Retrieved from https://www.qualcomm.com/media/documents/files/
augmented-and-virtual-reality-the-first-wave-of-5G-killer-apps.pdf
Artificial intelligence. 29 June 2019, Wikipedia. Retrieved from https://en.wikipedia.
org/ wiki/Artificial_intelligence
Digital ventures. (2018). Understanding 6 Deep Technology: Accelerating knowledge-
basedeconomy,disruptingthefuture.[Blogpost].Retrievedfromhttp://www.
dv.co.th/blog-en/6-deep-technology-definition-ureka/
Haas, H. (2018). LiFi is a paradigm-shifting 5G technology. Reviews in Physics, 3, 26-
31. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.revip.2017.10.001
Li-Fi. 28 June 2019, Wikipedia. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Li-Fi
McGee, MK. (2017). GAO Assesses IoT Vulnerabilities. Retrieved from https://www.
bankinfosecurity.com/gao-assesses-iot-cybersecurity-other-risks-a-9926
Moosa,H.(2016).Comparingaugmentedreality,mixedrealityandvirtualreality.[Blog
post].Retrievedfromhttp://www.vroncloud.com/blog/comparing-augmented-
reality-mixed-reality-virtual-reality/
QualcommTechnologiesInc.(2017).VRandARpushingconnectivitylimits.Retrieved
fromhttps://www.qualcomm.com/media/documents/files/vr-and-ar-pushing-
connectivity-limits.pdf
Researchgate.(2018).Requirementsof5G.Retrievedfromhttps://www.researchgate.
net/figure/ Requirements-of-5G-7_fig2_324941597
Techtalkthai. (2015). ผลการใช้งานจริงชี้ Li-Fi เร็วกว่า Wi-Fi ในปัจจุบันถึง 100 เท่า. สืบค้นจาก
https://www.techtalkthai.com/li-fi-is-100-times-faster-than-wi-fi/

65. 63เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : ศาสตรเมธี ดร.ศักดิ์ชาย ทัพสุวรรณ
เมื่อกล่าวถึงศิลปะมวยไทย คนไทย
จ�ำนวนมากก็จะคิดไปถึงมวยไทยที่แข่งขันกับที่
เวทีราชด�ำเนิน ลุมพินี อ้อมน้อย ช่อง 7 สี และ
สถานีโทรทัศน์ทั่วๆไปโดยเฉพาะวันเสาร์อาทิตย์
จะมีการแข่งขันกันมากขึ้นดูๆ แล้วก็ไม่เห็นมี
อะไรแปลกไปกว่าเดิมจะมีแปลกไปบ้างเล็กน้อย
ก็ตรงที่มีนักกีฬามวยไทยชาวต่างประเทศมาร่วม
แข่งขันมากขึ้น และที่เคยชกกัน 5 ยก บางครั้งก็
ลดลงมาเหลือ 3 ยก
แต่ถ้าคิดไปให้ลึกซึ้งจะพบว่า สิ่งที่ว่า
แปลกไปบ้างเล็กน้อยนั้น โดยข้อเท็จจริงแล้ว
จะพบว่ามวยไทยของเราแปลกไปมากกว่าเดิม
มากทีเดียว โดยเฉพาะเรื่องของความนิยมชม
ชอบ ทั้งนี้เพราะปัจจุบันศิลปะมวยไทยก�ำลัง
เป็นที่นิยมชมชื่นของคนทั่วโลกอย่างมากเมื่อ
เปรียบเทียบกับเมื่อ 15 - 20 ปีก่อน และก�ำลัง
ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆถ้าจะเปรียบเทียบ
ศิลปะมวยไทยกับกีฬาชนิดอื่นในกลุ่ม ศิลปะ
การต่อสู้ป้องกันตัว (Martial Arts) ด้วยกันแล้ว
จะพบว่าศิลปะมวยไทยได้รับความนิยม จาก
มวยไทย มรดกชาติที่เราควรภาคภูมิใจ
ประชาคมโลกอย่างรวดเร็วและกว้างขวาง รวม
ทั้งยังได้รับการยอมรับจากองค์กรกีฬาระดับ
สูงของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคณะกรรมการ
โอลิมปิกสากล (International Olympic
Committee: IOC) ได้ให้การรับรองมวยไทย
เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2559 ว่าเป็นกีฬาสากล
ในขบวนการโอลิมปิกนอกจากนี้UNESCOและ
UN (Women)ยังให้การยอมรับศิลปะมวยไทย
และได้น�ำมวยไทยไปใช้เพื่อประโยชน์ในการ
พัฒนาเยาวชนและสังคมอีกด้วย
เมื่อศิลปะมวยไทยได้เป็นที่ยอมรับจาก
สังคมโลกเช่นนี้ เราก็ต้องกลับมาดูกันว่าศิลปะ
มวยไทย ซึ่งเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
ของชาติ และเป็นมรดกของคนไทยทุกคน มี
ความโดดเด่นอะไรอย่างไร ซึ่งเรา ท่านทั้งหลาย
ควรจะได้รับทราบ และเกิดความภาคภูมิใจใน
สิ่งที่บรรพบุรุษของเราได้คิดสร้างสรรค์ขึ้น และ
คงไว้เป็นมรดกตกทอดสืบมาของคนไทยจนถึง
ยุคปัจจุบัน เรื่องแรกที่จะขอกล่าวถึงก็คือความ
ส�ำคัญของศิลปะมวยไทย

66. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา64
ความส�ำคัญของศิลปะมวยไทย
มวยไทย เป็นเจ้าแห่งศาสตร์การต่อสู้
ป้องกันตัว ที่สะอาด บริสุทธิ์ และมหัศจรรย์
เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ตกทอด
จากบรรพบุรุษมาสู่ลูกหลานไทย
มวยไทย เป็นมรดกภูมิปัญญาทาง
วัฒนธรรมของไทย ที่ได้รับการประกาศขึ้น
ทะเบียนเป็นสมบัติของชาติโดยกระทรวงวัฒน-
ธรรม เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2554
มวยไทย มีความผูกพันกับวิถีชีวิตไทย
มาตั้งแต่ยุค อาณาจักรสุวรรณภูมิ ต่อเนื่องมาสู่
ยุคกรุงสุโขทัยคนในยุคนี้มีการเรียนการสอนและ
มีส�ำนักศิลปะศาสตร์เรียกว่า“ส�ำนักสมอคอน”
เปิดฝึกสอนศิลปะมวยไทยมาก่อนการจัดตั้ง
อาณาจักรสุโขทัย
มวยไทย เป็นศิลปะศาสตร์ ส�ำหรับพระ
มหากษัตริย์ในสมัยก่อนพระมหากษัตริย์จะต้อง
เป็นนักรบ มีความกล้าหาญ องอาจ สมรรถภาพ
ร่างกายแข็งแรงอดทนอย่างดีเยี่ยม มีหน้าที่
มากมายในฐานะผู้น�ำของประเทศ และต้อง
เป็นชายชาตรี ดังนั้นจึงจ�ำเป็นต้องศึกษาศิลปะ
ศาสตร์หลากหลายอันเป็นศาสตร์ของพระมหา
กษัตริย์ ซึ่งประกอบไปด้วยศาสตร์ 18 ประการ
และหนึ่งในศาสตร์ 18 ประการนั้น มีอยู่ศาสตร์
หนึ่งมีชื่อว่า “มายา” ซึ่งหมายถึงศาสตร์ที่เกี่ยว
กับต�ำราพิชัยสงครามที่มีศิลปะมวยไทยและ
กระบี่กระบองเป็นหลักส�ำคัญ
มวยไทย เป็นศิลปะศาสตร์การต่อสู้
ป้องกันตัวของราชองครักษ์ที่ท�ำหน้าที่ถวาย
อารักขาแด่พระมหากษัตริย์ราชองครักษ์เหล่านี้
จะสังกัดอยู่ในกรมที่มีชื่อเรียกว่า “กรมทนาย
เลือก” ซึ่งทุกคนที่สังกัดอยู่ในกรมทนายเลือกนี้
ล้วนเป็นนักมวยฝีมือดีเด่นที่พระมหากษัตริย์ทรง
เลือกด้วยพระองค์เอง
มวยไทยเป็นศิลปะการต่อสู้ที่ใช้ป้องกัน
ราชอาณาจักร รักษาเอกราชของชาติ
มวยไทย เป็นกิจกรรมการแข่งขัน
ระหว่างประเทศที่รัฐบาลไทยให้ความส�ำคัญเป็น
พิเศษ โดยคณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบการจัด
ตั้งสภามวยไทยโลก ในการประชุมเมื่อวันที่ 30
พฤษภาคม 2538 ซึ่งด�ำเนินการโดยการกีฬา
แห่งประเทศไทย ให้ท�ำหน้าที่อนุรักษ์ ส่งเสริม
ศิลปะมวยไทยทั่วโลก
มวยไทยเป็นเกมส์กีฬาที่มีกติกาชัดเจน
มีความโดดเด่น ทั้งในด้านศิลปะการต่อสู้และ
ประเพณีการแข่งขันที่เป็นเอกลักษณ์ที่หามีกีฬา
อื่นเสมอเหมือน
มวยไทย ได้รับการรับรองเข้าสู่ขบวน
การของเกมส์นานาชาติโดยสมัชชาสหพันธ์กีฬา
นานาชาติ ที่มีชื่อว่า GAISF หรือ SportAccord
เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2549 เช่นเดียวกับกีฬา
ชั้นน�ำอื่นๆ
มวยไทยเป็นกิจกรรมส่งเสริมสนับสนุน
การศึกษาวิชาการระดับสูง โดยเฉพาะพระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงพระมหา
กรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชา-
นุญาตให้จัดตั้ง “ทุนนักมวย” ใน มูลนิธิอนันท-
มหิดล เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2504
มวยไทย เป็นกีฬาชนิดเดียวในโลกที่มี
อนุสรณ์วันส�ำคัญของตัวเองเรียกว่า“วันมวยไทย”

67. 65เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
(Muaythai Day) ซึ่งรัฐบาลไทย โดยมติคณะ
รัฐมนตรี ในการประชุมเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม
2554 ให้ประกาศสถาปนาวันที่ 6 กุมภาพันธ์
ตรงกับวันขึ้นครองราชย์ของสมเด็จพระพุทธเจ้า
เสือ “พระมหากษัตริย์นักมวย” เป็น “วัน
มวยไทย” ปัจจุบัน “วันมวยไทย” ได้เป็นที่
ยอมรับของประชาคมมวยไทยทั่วโลก
มวยไทย เป็นหนึ่งใน 16 ชนิดกีฬาการ
ต่อสู้ ที่ได้รับการบรรจุเข้าแข่งขันในกีฬา Sport
Accord World Combat Games ซึ่งเป็นการ
แข่งขันระดับนานาชาติ และเป็นกีฬาที่มีในการ
แข่งขันกีฬา World Games
มวยไทย เป็นค�ำตอบระดับต้นๆ ที่
ท�ำให้ประเทศไทยเป็นที่รู้จักและดึงดูดชาวต่าง
ประเทศได้มากที่สุด ในการประมวลความคิด
เห็นของนักท่องเที่ยวทั่วโลก
ที่กล่าวมานี้เป็นความส�ำคัญของ
มวยไทยที่คนไทยทุกคนหรือส่วนใหญ่ควรทราบ
นอกจากความส�ำคัญแล้ว ศิลปะมวยไทยยังมี
สิ่งส�ำคัญอีกสิ่งหนึ่งที่สมควรจะได้น�ำมากล่าวถึง
ก็คือเสน่ห์ของมวยไทย(CharmsofMuaythai)
ได้มีการสอบถามชาวต่างประเทศจ�ำนวนมาก
ทั้งชาย-หญิงเด็กและเยาวชนว่าเพราะอะไรจึง
ชอบมวยไทย ท�ำไมจึงเลิกเล่นกีฬาต่อสู้ป้องกัน
ตัวอื่นๆ หันมาฝึกมาเรียน มาซ้อมมวยไทย พวก
เขาจะตอบคล้ายๆกันว่า เพราะมวยไทยมีเสน่ห์
ดึงดูดใจ และเมื่อน�ำไปปฏิบัติแล้ว เกิดผลจริง
ตามที่คิด เสน่ห์ของมวยไทยนั้นมีหลายประการ
แต่จะน�ำมากล่าวในที่นี้เฉพาะส่วนที่ชาวต่างชาติ
นิยมชมชอบมากเท่านั้นคือ
1. เครื่องแต่งกาย
เครื่องแต่งกายมวยไทยไม่ว่าจะเป็น
เครื่องแต่งกาย มวยไทยโบราณ (มวยคาดเชือก)
หรือมวยไทยปัจจุบัน จะมีเอกลักษณ์โดดเด่น
อยู่ที่ มงคล ประเจียด ตะกรุด ลวดลายไทยที่
บริเวณกางเกง ซึ่งสร้างสีสรรค์ ความศักดิ์สิทธิ์
และความเชื่อมั่นให้แก่ผู้สวมใส่อย่างมาก
2. การร่ายร�ำไหว้ครู
ไม่มีกีฬาชนิดใดในโลกที่ก่อนจะมี
การต่อสู้จะมีการร่ายร�ำไหว้ครู และการร่ายร�ำ
ไหว้ครู แต่ละท่าก็มีความหมายเฉพาะ นักมวย
บางคนสามารถท�ำการไหว้ครู ได้สวยงามมาก
และท่าของการร่ายร�ำไหว้ครูแต่ละท่า ก็มีความ
หมายและมีที่มาเฉพาะ
3. ดนตรี ปี่ กลอง
ในการแข่งขันมวยไทยเรื่องของดนตรี
ปี่ กลอง มวยไทยเป็นส่วนประกอบที่ส�ำคัญยิ่ง
และขาดเสียมิได้ ดนตรีปี่ กลองนั้นจะประกอบ
ด้วยเครื่องดนตรีสี่(4)ชิ้นคือ1.ปีชะวา2.กลอง
แขกตัวผู้ 1 ตัว 3.กลองแขกตัวเมีย 1 ตัว และ
4.ฉิ่ง ในการแข่งขันมวยไทยจะเอาเครื่องดนตรี
อื่นๆมาเล่นแทนก็ไม่ได้ส�ำหรับเพลงที่ใช้บรรเลง
ก็จะต้องเป็นเพลงเฉพาะเท่านั้น คือ
- เพลงสะระหม่า ใช้ในตอนท�ำการ
ไหว้ครู
- เพลงแขกเจ้าเซ็นใช้ในตอนแข่งขัน
ต่อสู้ในทุกยก
- เพลงเชิดชั้นเดียว ใช้ในตอนใกล้
สิ้นสุดการแข่งขัน (อาจเป็นเวลา 1 นาที ของยก
สุดท้าย)

68. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา66
4. การให้ความเคารพและความมี
น�้ำใจนักกีฬา
ศิลปะมวยไทยเป็นกีฬาชนิดเดียวที่มี
การแสดงความเคารพต่อตัวคู่ต่อสู้หรือผู้มีอาวุโส
กว่าอย่างชัดเจน จะเห็นได้บ่อยครั้งว่ามีนักมวย
ต่างอายุชกกัน เมื่อสิ้นสุดการแข่งขัน นักมวยที่
มีอาวุโสน้อยกว่าจะก้มลงกราบหรือไม่ก็เข้าไป
ไหว้ขอโทษนักมวยผู้อาวุโสกว่าส่วนความมีน�้ำใจ
นักกีฬานั้น เห็นได้ชัดจากการจับมือกัน กอดกัน
อภัยให้กันหลังการชกสิ้นสุดลง โดยไม่มีอาการ
เกลียด โกรธแค้นแต่อย่างใด
5. วัฒนธรรมการไหว้
ถึงแม้วัฒนธรรมการไหว้จะมีใน
หลายๆประเทศแต่ยังไม่เทียบเท่าประเทศไทย
ศิลปะมวยไทยเป็นเครื่องมือในการส่งเสริม
วัฒนธรรมการไหว้ที่ดีที่สุดที่ประชาคมมวยไทย
ทั่วโลกยอมรับและกระท�ำด้วยความเต็มใจและ
ออกมาจากใจ
โดยสรุปแล้ว ศิลปะมวยไทยซึ่งเป็น
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติและเป็น
มรดกของคนไทยทุกคนที่ประชาคมโลกนิยม
ชื่นชอบและให้การยอมรับดังนั้นจึงสมควรอย่าง
ยิ่งที่เราควรจะภาคภูมิใจ ในมรดกชาติของเรา
และช่วยกันส่งเสริมอนุรักษ์ศิลปะมวยไทยของ
เราให้คงอยู่ตลอดไปชั่วกาลนาน

69. 67เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : ศาสตรเมธี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ฉวีลักษณ์ บุณยะกาญจน
อดีตผู้อ�ำนวยการส�ำนักวิทยบริการ ศาสตราจารย์ ระดับ 11 ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์
และสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ศาสตราจารย์ กิตติเมธี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
พระราชด�ำริของสมเด็จพระกนิษฐา-
ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชวโรกาส
ให้คณะกรรมการบริหารศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
(องค์การมหาชน) เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท
ณ อาคารชัยพัฒนา สวนจิตรลดา วันศุกร์ที่ 3
สิงหาคม 2544 เวลา 16.05-17.25 น. พระ
ราชด�ำริที่น่าจะน�ำมาเป็นข้อเตือนใจที่เกี่ยวข้อง
กับสารสนเทศท้องถิ่นคือเรื่องการเผยแพร่ข้อมูล
จะเป็นในรูปของการผลิตสื่อหรือเผยแพร่ทาง
อินเทอร์เน็ตก็ตามเป็นเรื่องท�ำง่ายสิ่งที่ยากมาก
ก็คือ การศึกษาและเก็บรวบรวมข้อมูล
ข้อมูลในประเทศไทย โดยเฉพาะข้อมูล
ความรู้ ภูมิปัญญา ในท้องถิ่นเป็นเรื่องส�ำคัญ
ให้รีบเก็บไว้ เพราะข้อมูลเหล่านี้สูญไปได้ง่าย
มากและตลอดเวลา เนื่องจากคนในท้องถิ่นไม่
ค่อยให้ความส�ำคัญของการเก็บประวัติความ
เป็นมาและความรู้ต่าง ๆ เป็นลายลักษณ์อักษร
แบบในต่างประเทศ ได้แต่เล่าต่อ ๆ กันมา และ
พลังปัญญาที่มาสารสนเทศท้องถิ่น
ในปัจจุบันคนมีการย้ายถิ่นมาก ท�ำให้ขาดการ
สืบทอดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกบท้องถิ่นนั้น ๆ
เท่าที่ผ่านมาทรงให้กรมการศึกษานอกโรงเรียน
จัดท�ำโครงการห้องสมุดเฉลิมราชกุมารี ให้มี
มุมหนึ่งแสดงถึงข้อมูลเกี่ยวกับท้องถิ่น
ปัจจุบันการตื่นตัวในเรื่องสารสนเทศ
ท้องถิ่น ภูมิปัญญาท้องถิ่นมีมากขึ้น ภูมิปัญญา
เป็นความหมายที่กว้างมาก และจากค�ำว่า
ภูมิปัญญานี้เอง ท�ำให้เกิดผลมาถึงสารสนเทศ
ที่จะน�ำไปสู่ความรู้หรือการรับรู้ของภูมิปัญญา
นั้น ความตื่นตัวในเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นน�ำไป
สู่สารสนเทศท้องถิ่นนี้เกิดแรงกระตุ้นจากหลาย
ฝ่ายพระราชบัญญัติที่ระบุไว้ในเรื่องภูมิปัญญา
โดยเน้นแนวทางการจัดการศึกษา ต้องให้ความ
รู้ในด้านภูมิปัญญาไทย และการประยุกต์การ
ใช้ภูมิปัญญาไทยไว้ด้วย ซึ่งแน่ชัดสารสนเทศ
ต้องเป็นตัวเชื่อมโยงที่มีบทบาท วัฒนธรรมท้อง
ถิ่นมีการเอาใจใส่ทั้งในรูปการปฏิบัติการและ
การเผยแพร่ แต่ในด้านกลับทางคือสารสนเทศ

70. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา68
ที่เกี่ยวข้องกลับมีน้อย สารสนเทศท้องถิ่นส่วน
หนึ่งมาจากภูมิปัญญา ภูมิปัญญามีกระบวนการ
ที่เกิดจากการสืบทอดถ่ายทอดองค์ความรู้ที่มีอยู่
เดิมในชุมชนท้องถิ่นต่าง ๆ แล้วพัฒนาเลือกสรร
ปรับปรุงองค์ความรู้เหล่านั้นจนเกิดทักษะ และ
ความช�ำนาญที่สามารถแก้ปัญหาและพัฒนาชีวิต
ได้อย่างเหมาะสมกับยุคสมัยแล้วเกิดภูมิปัญญา
(องค์ความรู้ใหม่)ที่เหมาะสมและสืบทอดพัฒนา
ต่อไปอย่างไม่สิ้นสุด ภูมิปัญญาเหล่านี้จะถูก
บันทึกไว้ในหลาย ๆ รูปแบบ รวมทั้งบันทึกไว้
ในเอกสารด้วย ซึ่งบางครั้งภูมิปัญญาที่บันทึกไว้
จะสมบูรณ์แบบโดยตัวเอง แต่บางครั้งก็ต้องน�ำ
มากลั่นกรองแล้วจัดไว้อย่างเป็นระบบและเป็น
ระเบียน เรียกว่า สารสนเทศ
เดิมมรดกภูมิปัญญาไทยจะอยู่ในรูป
เอกสารเป็นส่วนใหญ่ เอกสารตัวเขียน ศิลา
จารึก ฯลฯ ซึ่งถ้าจะนับแล้วจะเห็นว่าสิ่งนี้เป็น
สารสนเทศของท้องถิ่น ซึ่งเป็นความงามของ
สารสนเทศที่บริสุทธิ์ จึงนับได้ว่าเป็นดอกไม้แห่ง
ความงามของสารสนเทศท้องถิ่นผู้สนับสนุนให้เกิดแหล่ง
สารสนเทศท้องถิ่น
สารสนเทศจาก
ประสบการณ์
ผู้รู้สื่อต่าง ๆ ที่นา
ไปสู่การเรียนรู้
สารสนเทศ
ท้องถิ่น
สารสนเทศจากการ
สะสมสืบทอด
(ภูมิปัญญาท้องถิ่น)
สารสนเทศจาก
เอกสารต่าง ๆ ที่
บันทึกไว้
บุคคลที่เข้าใจ
และนาองค์ความรู้
มาพัฒนา สารสนเทศ
ที่เป็น
องค์ความรู้
การแสวงหา
จุดร่วม
สารสนเทศ
ท้องถิ่น
บุคลากร
ที่เข้าใจในการ
ดาเนินงาน
การจัดอย่างมี
ระบบใช้
เทคโนโลยีช่วย
-ทรัพยากรบุคคล
-จารีต ประเพณี
-ใบลาน ศิลาจารึก
- การศึกษา ค้นคว้า วิจัย
นาผลวิจัยมาใช้
อย่างถูกต้อง
และสวยงาม
สื่อใน
ทุกรูปแบบ
- หน่วยงานรัฐ
- ทรัพยากรต่าง ๆ
ฯลฯ
ภาพที่ 1 ดอกไม้แห่งความงามของสารสนเทศท้องถิ่น

71. 69เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
บทบาทหนึ่งที่ส�ำคัญของสารสนเทศ
ท้องถิ่นที่มีความจ�ำเป็นอย่างมากและจะให้เกิด
บรรลุผลตามสภาพของสังคมโลก และโลกยุค
สมัยใหม่คือ การบริหารสารสนเทศท้องถิ่น
การบริหารสารสนเทศท้องถิ่นแนวใหม่
แนวทางการบริหารสารสนเทศท้องถิ่น
ให้เป็นกระบวนการบริหารแบบใหม่ที่เน้นการ
พัฒนากระบวนงาน(businessprocess)ควบคู่
กับการพัฒนาการเรียนรู้ (learning process)
โดยทุกกระบวนงานจะต้องสัมพันธ์กัน ความ
คิดสร้างสรรค์ (creative thinking) ที่เป็นผล
มาจากการขยายผล และการประสานความ
รอบรู้รวมกันไปถึงการฉลาดคิดและสร้างสรรค์
(corporate creativity) ในที่สุดเพื่อเป็นการ
เสริมสร้างศักยภาพแก่กันและกันให้เป็นสังคม
แห่งภูมิปัญญา (knowledge society) ซึ่งเป็น
พื้นฐานส�ำคัญยิ่งของสารสนเทศท้องถิ่น
ปัญหาส�ำคัญในกระบวนการบริหาร
สารสนเทศท้องถิ่น เช่น
1) การเริ่มต้นพัฒนาสารสนเทศท้องถิ่น
(creating local information) เนื่องจากขาด
ข้อมูลที่จะสะท้อนสถานภาพดั้งเดิมที่เป็นจริงใน
ปัจจุบันท�ำให้ไม่มีโอกาสได้ทราบว่าสารสนเทศ
ที่มีอยู่แล้วในชุมชนนั้น ๆ คืออะไร รวมถึงความ
ต้องการในสารสนเทศท้องถิ่นใหม่ ๆ ที่เหมาะ
สมตลอดจนแหล่งของวิทยาการและสารสนเทศ
ท้องถิ่นทั้งปวง
2) การจัดเก็บสารสนเทศท้องถิ่น
(capturing local information) อย่างเป็น
ระบบและครบถ้วนสมบูรณ์อีกทั้งยังควรจะต้อง
ท�ำให้ง่ายและสะดวกต่อการน�ำกลับมาใช้ในเวลา
ที่ต้องการ
3) การเชื่อมต่อและการกระจายสาร-
สนเทศท้องถิ่น(linkinganddistributinglocal
Information) ให้เกิดประโยชน์อย่างทั่วถึง
4) การให้ความร่วมมือสนับสนุนในท้อง
ถิ่น ที่จะมอบสารสนเทศกับหน่วยงานบุคลากร
หรือสถาบันด้วยความไว้วางใจและถูกต้อง ผู้รับ
สารสนเทศท้องถิ่นจะต้องเน้นในเรื่องที่มีความ
ถูกต้อง แม่นย�ำ และลักษณะการให้ข้อมูลที่
คล้ายคลึงกันเป็นตัวตั้งสารสนเทศท้องถิ่น

72. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา70
กาลเวลากับพลานุภาพที่แปรเปลี่ยนของสารสนเทศท้องถิ่น
จากภูมิปัญญาท้องถิ่น สารสนเทศท้องถิ่น
ก้าวไปสู่
การไหลเวียนสารสนเทศท้องถิ่น
สารสนเทศท้องถิ่นส่วนบุคคล สารสนเทศท้องถิ่นองค์รวม
สารสนเทศท้องถิ่นองค์รวม สารสนเทศท้องถิ่นของไทย
สารสนเทศท้องถิ่นของไทย สารสนเทศท้องถิ่นสากล
C.K. pahalad เขียนไว้ว่า ฐานรากของมนุษย์โลกในทุกยุคทุกสมัยจะมาจากฐานรากของ
ปิรามิดซึ่งก็คือภูมิปัญญาอันเป็นที่มาของสารสนเทศท้องถิ่นนั่นเอง
สภาพสังคมโลก
ตัวเชื่อม
ภูมิปัญญารากฐาน t
ของสารสนเทศท้องถิ่น
จากที่กล่าวข้างต้น สรุปเพียงคร่าวๆ จะเห็นว่าภูมิปัญญาต่าง ๆ ที่เป็นพื้นฐานของ
สารสนเทศส่วนหนึ่ง สารสนเทศท้องถิ่นมิใช่มีแต่เฉพาะภูมิปัญญาเท่านั้นซึ่งจะมีทั้งวัฒนธรรม
ประเพณี การเมือง เศรษฐกิจ สภาพสังคม ฯลฯ ล้วนแล้วแต่เป็นสารสนเทศท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่
แต่ส่วนใหญ่ภูมิปัญญาเป็นสารสนเทศที่ทรงคุณค่า เราจึงเน้นหนักไปในเรื่องนี้
globally competitive at the
top of turmoil
building the new economy
the wisdom of the bottom
of pyramid
13
กาลเวลากับพลานุภาพที่แปรเปลี่ยนของสาร-สนเทศท้องถิ่น
จากภูมิปัญญาท้องถิ่น สารสนเทศท้องถิ่น
ก้าวไปสู่
การไหลเวียนสารสนเทศท้องถิ่น
สารสนเทศท้องถิ่นส่วนบุคคล สารสนเทศท้องถิ่นองค์รวม
สารสนเทศท้องถิ่นองค์รวม สารสนเทศท้องถิ่นของไทย
สารสนเทศท้องถิ่นของไทย สารสนเทศท้องถิ่นสากล
C.K. pahalad เขียนไว้ว่า ฐานรากของมนุษย์โลกในทุกยุคทุกสมัยจะมาจากฐานรากของ
ปิรามิดซึ่งก็คือภูมิปัญญาอันเป็นที่มาของสารสนเทศท้องถิ่นนั่นเอง
จากที่กล่าวข้างต้น สรุปเพียงคร่าวๆ
จะเห็นว่าภูมิปัญญาต่าง ๆ ที่เป็นพื้นฐานของ
สารสนเทศส่วนหนึ่ง สารสนเทศท้องถิ่นมิใช่มี
แต่เฉพาะภูมิปัญญาเท่านั้นซึ่งจะมีทั้งวัฒนธรรม
ประเพณี การเมือง เศรษฐกิจ สภาพสังคม ฯลฯ
ล้วนแล้วแต่เป็นสารสนเทศท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่
แต่ส่วนใหญ่ภูมิปัญญาเป็นสารสนเทศที่ทรง
คุณค่า เราจึงเน้นหนักไปในเรื่องนี้
ศาสตราจารย์นายแพทย์วิจารณ์พานิช
ได้ชี้ให้เห็นถึง พลังการจัดการความรู้ภูมิปัญญา
ซึ่งเป็นที่มาและแนวทางในการจัดการกับ
สารสนเทศท้องถิ่นไว้ 10 ประการดังนี้
1) พลังปัญญาของผู้ปฏิบัติ (tactic
knowledge) ที่มีในสมองคน
2) พลังทุนปัญญาในชุมชน อยู่ในความ
สัมพันธ์ระหว่างคนอยู่ในภูมิปัญญา วัฒนธรรม
ประเพณี การปฏิบัติสืบเนื่องกันมาเป็นสาร-
สนเทศท้องถิ่นที่มีค่าของชุมชน

73. 71เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
3) พลังความส�ำเร็จ บันทึกของชุมชนที่
เป็นลายลักษณ์อักษร (knowledge assets)
4) พลังของเรื่องเล่า (story telling)
การซักถาม ความอยากรู้อยากเห็น
5) พลังการเล่าเรื่อง (cyberspace)
หรือ blog เป็นการจดบันทึกของ web
6) พลังของการจดบันทึกจดบันทึกจาก
ประสบการณ์ในการปฏิบัติ
7) พลังทวีคูณ(synergy)ประกอบด้วย
ความรู้ภายในภายนอก ความรู้ชัดแจ้ง ความรู้
ฝังลึกความรู้เชิงวัฒนธรรมเชิงความเชื่อ ความรู้
เชิงวิทยาศาสตร์ หรือเชิงวิทยาการ ความรู้เชิง
ปัญญาท้องถิ่น เชิงปัญญาสากล
8) พลังของการสกัดความรู้จากการ
ปฏิบัติ แล้วน�ำสิ่งที่ดีไปปฏิบัติต่อกัน
9) พลังของการจัดการสารสนเทศท้อง
ถิ่น และการแลกเปลี่ยนการเรียนรู้
10) พลังของการรวมตัวกันในการ
จัดการสารสนเทศท้องถิ่น
สู่ศตวรรษใหม่จะด�ำเนินการอย่างไรกับสาร-
สนเทศท้องถิ่น
สารสนเทศท้องถิ่นได้สูญหายไปเพราะ
ไม่ได้รับความสนใจจัดเก็บไว้อย่างถูกต้อง
อุปสรรคต่าง ๆ ในการสูญหายเช่น การเปลี่ยน
แปลงจากข้อเท็จจริงโดยน�ำสารสนเทศที่ควร
จะเน้นมาประยุกต์ตามความต้องการของคน
รุ่นใหม่ การด�ำเนินการพื้นฐานในการบริหาร
สารสนเทศท้องถิ่นในยุคสมัยใหม่อย่างแท้จริง
ต้องมีองค์ประกอบดังนี้
1. การมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน (shared
vision) ในการเก็บรวบรวมสารสนเทศท้องถิ่น
และมีจุดมุ่งหมายที่ชัดแจ้งร่วมกัน
2. จริยธรรมธุรกิจ (business ethic)
ต้องรู้ว่าสารสนเทศท้องถิ่นซึ่งมีพื้นฐานมา
จากภูมิปัญญานั้นต้องมุ่งคุณค่ามากกว่าเน้น
ประโยชน์ในเชิงธุรกิจเป็นส�ำคัญ
3. ค่านิยมและทัศนคติ (value &
attitude) ต้องมีค่านิยมและทัศนคติที่มั่นคง
ในเรื่องราวของสารสนเทศท้องถิ่นนั้น ๆ ที่เก็บ
มาและพร้อมที่ผดุงรักษาไว้ เห็นคุณค่าและมี
ทัศนคติที่ดีต่อสารสนเทศท้องถิ่นนั้น
4. การมุ่งองค์ความรู้ (knowledge) ที่
จะเก็บสะสมไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา
5. การวินัย การร่วมเรียนรู้ (learning
discipline)มีวินัยในการจัดเก็บสร้างสรรค์การ
เผยแพร่สารสนเทศท้องถิ่นนั้นในรูปของการแบ่ง
ปันทรัพยากร (sharing resources)
การบริหารสารสนเทศท้องถิ่นไปสู่การพัฒนา
การบริหารสารสนเทศท้องถิ่นไปสู่การ
พัฒนา
1. ความเป็นผู้น�ำ ความเข้าใจในสาร-
สนเทศท้องถิ่นอย่างถ่องแท้ พร้อมที่จะด�ำเนิน
การอย่างถูกต้องและเป็นระบบอย่างมั่นคงถาวร
2. การบริหารด้วยพลังความคิด
สร้างสรรค์
3. การบริหารเชิงระบบและท�ำงานเป็น
ทีมซึ่งเป็นที่มาของการร่วมมือและพูนความรู้ให้
ทุกหมู่เหล่าเข้าถึงสารสนเทศในทุกท้องถิ่นได้

74. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา72
แผนภูมิการบริหารสารสนเทศท้องถิ่นไปสู่การพัฒนา
วิสัยทัศน์
มีความเป็น
ผู้นา
มีจริยธรรม
ในเชิงธุรกิจ
ซื่อสัตย์ต่อ
ข้อมูล
การบริหาร
เชิงระบบ
การบริหาร
สารสนเทศท้องถิ่น
(local formation
management)
การทางาน
ร่วมกัน
ปลูกฝัง
ค่านิยม
ทัศนคติ
ในชุมชน
มีพลัง
ความคิด
สร้างสรรค์
องค์ความรู้
ที่ได้รับ
มีทักษะความ
สามารถในการเก็บ
สารสนเทศท้องถิ่น
มีวินัย
ความซื่อสัตย์
ต่อสารสนเทศ
เรียนรู้ร่วมกัน
23
5
4
1
จากแผนภูมิจะเห็นได้ว่าในกรอบในของ
แผนภูมิประกอบด้วยการบริหารสารสนเทศท้อง
ถิ่นไปสู่การพัฒนานั้น หลักใหญ่ที่อยู่ในกรอบใน
ประกอบด้วย
1. ต้องมีความเป็นผู้น�ำ
2. มีการบริหารเชิงระบบ
3. มีความคิดสร้างสรรค์
4. มีทักษะความสามารถในการเก็บ
สารสนเทศท้องถิ่น
5. มีการท�ำงานร่วมกันเป็นอย่างดี
ซึ่งจากกรอบในจะต้องล้อมรอบด้วย
กรอบนอกซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ส�ำคัญของการ
บริหารสารสนเทศท้องถิ่นไปสู่การพัฒนาคือ
1. ต้องมีวิสัยทัศน์
2. ต้องมีความสามารถในการปลูกฝังค่า
นิยม ทัศนคติในชุมชน
3. ต้องมีวินัยความซื่อสัตย์ต่อสาร-
สนเทศท้องถิ่น

75. 73เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
4. ต้องมีความสามารถในการให้เกิด
องค์ความรู้ที่ได้รับเกิดขึ้นในท้องถิ่น
5. มีจริยธรรมในเชิงธุรกิจ
และจากแผนภูมิจะเห็นว่าไม่ว่าจะเป็น
กรอบในหรือกรอบนอกที่ล้อมรอบ จะมีการ
เชื่อมโยงติดต่อกันไปมา แสดงให้เห็นความ
สัมพันธ์ที่มีความส�ำคัญซึ่งกันและกันอย่างเห็น
ได้ชัดในแต่ละข้อจะกล่าวโดยย่อดังนี้คือ
มีความเป็นผู้น�ำ
ผู้บริหารต้องรู้จักวางแผนก�ำหนดขอบ
เขตของงานสร้างภาพพจน์ของท้องถิ่นมีบุคลิก
ที่ดีมีความกระตือรือร้นรอบรู้เข้าใจชุมชนรู้จัก
จิตวิทยาชุมชน มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีเข้าใจการ
เปลี่ยนแปลงของสังคม มีความคิดริเริ่มรวดเร็ว
รับผิดชอบ มุ่งหวังผลผลิตที่จะเกิดขึ้นกับสังคม
ทั้งในด้านคุณธรรม จริยธรรม เศรษฐกิจ พัฒนา
ตนเองเพื่อการเรียนรู้อยู่เสมอสิ่งส�ำคัญก็คือ
ต้องเข้าใจคุณค่าของสารสนเทศท้องถิ่นที่จะต้อง
ก่อให้เกิด บ�ำรุงรักษา พัฒนา เผยแพร่ สู่ท้องถิ่น
สู่ประเทศและสู่สากลเพื่อการพัฒนาและศึกษา
ค้นคว้าต่อไป
มีการบริหารเชิงระบบ
ในการก�ำหนดนโยบายวางแผนเพื่อใช้
ในการบริหารสารสนเทศท้องถิ่นสู่การพัฒนานั้น
ต้องคิดอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
ท้องถิ่นกระบวนการหรือขั้นตอนปฏิบัติวิเคราะห์
ผลลัพธ์/ผลผลิต สารสนเทศท้องถิ่น และจะ
ต้องมีการพัฒนาโดยต่อเนื่องเพราะสถานการณ์
และสิ่งแวดล้อมในชุมชนจะมีการเปลี่ยนแปลง
ตลอดเวลา ดังนั้นปัจจัยน�ำเข้าต่าง ๆ จะต้องมี
ระบบต่อไป
1. ปัจจัยน�ำเข้า (input) คือ คน วัสดุ
อุปกรณ์ เงินและข้อมูลข่าวสาร
1.1 คน ที่จะมาบริหารสารสนเทศ
ท้องถิ่นต้องเป็นคนที่มีความรู้ความเข้าใจชุมชน
สิ่งที่ส�ำคัญคือเข้าใจในเรื่องสารสนเทศท้องถิ่น
มีทักษะ ค่านิยมและทัศนคติที่ดี มีพฤติกรรม
ที่ดีด้วย
1.2 วัสดุอุปกรณ์ วัสดุอุปกรณ์
ต่างๆต้องมีให้พร้อมในการที่จะบริหารจัดการและ
ด�ำเนินการ ตลอดจนเทคโนโลยีที่จะน�ำมาใช้
1.3 เงิน ต้องมีเงินพอเพียงที่จะ
ด�ำเนินการ
1.4 สารสนเทศท้องถิ่น สิงนี้ส�ำคัญ
มาก โดยจะต้องมีสารสนเทศที่น่าเชื่อถือได้ ทัน
สมัย ครบถ้วน สมบูรณ์ ถูกต้องแม่นย�ำ และทัน
เวลาการใช้งาน
2. กระบวนการ(process)ซึ่งประกอบ
ด้วย
2.1 กระบวนการด�ำเนินงานตาม
จุดมุ่งหมายที่ต้องการ ตรงตามเป้าประสงค์ ดูจุด
อ่อนจุดแข็งของการด�ำเนินการ
2.2 การจัดการได้แก่การวางโครง
สร้างในการท�ำงานไม่ยุ่งยากซับซ้อนมีการ
กระจายอ�ำนาจให้เข้าใจในชุมชน
3. ผลลัพธ์ (output) ที่ได้รับ ต้อง
ค�ำนึงถึงสารสนเทศท้องถิ่นที่ได้รับต้องมีคุณภาพ
ประหยัดคุ้มค่าแก่การลงทุน ชุมชนทั้งพอใจ
ถูกต้องเที่ยงธรรม

76. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา74
ความคิดสร้างสรรค์
การบริหารสารสนเทศท้องถิ่นต้องมีความคิดสร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์เป็นสิ่งส�ำคัญ
ของการบริหารสารสนเทศท้องถิ่นที่ผู้บริหารควรมี พึงจ�ำไว้ว่า ความคิดสร้างสรรค์เป็นพรสวรรค์ที่
พัฒนาได้ ขอยกค�ำกลอนของไพจิตร สดจกการ จาก website (http://board.dserver.org/p/
plearn/000000.html). 8/13/2008 ที่เกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ไว้ดังนี้
การบริหารคิดอย่างสร้างสรรค์ หลักส�ำคัญต้องคิดให้หลากหลาย
สร้างแนวทางแปลกใหญ่ให้มากมาย แต่สุดท้ายต้องเลือกคิดตัดสินใจ
คือสมดุลของการคิดแบบเปิดปิด เปิดก่อนปิดปิดหลังเปิดเป็นไฉน
เปิดนั้นหรือคือการคิดอเนกนัย ปิดปั้นโชว์เอกนัยไม่โลเล
หลักการคิดอเนกนัยหกข้อนั้น หนึ่งไม่กั้นจินตนาการที่หลั่งไหล
เปิดใจรับความคิดให้กว้างไกล อย่ารีบด่วนตัดสินใจใส่พลัง
สองมุ่งที่ปริมาณการคิดก่อน ถอนเรื่องของคุณภาพไว้ภายหลัง
สามยอมรับทุกความคิดที่ประดัง ไม่อีนังว่าตลกรกหูตา
สี่ พยายามยึดพรมแดนแห่งความคิด อย่าดับจิตมุ่งหลับทับสมอง
จงสังเกตสิ่งรอบตัวอย่างไตร่ตรอง หรือทดลองสิ่งดีที่ไม่เคยท�ำ
(สิ่งที่ไตร่ตรองแล้วว่าดี)
ห้า คิดหนักแล้วสุดสุดจึงหยุดคิด ปลอบจิตว่างผ่อนคลายหายซ�้ำ
บ่มความคิดไว้ในกระบวนธรรม อาจผุดน�ำความคิดใหม่ให้ส�ำแดง
หก ฝึกคิดต่อเติมเสริมแต่ง ดัดแปลงต่อยอดทอดเถา
เชื่อมโยงความคิดเขาเรา หลอมเข้าเป็นหนึ่งซึ่งติดกาว
คิดอเนกนัยก็มีหลักหกข้อครบ หนึ่งคิดอย่างมีระบบมีเหตุผล
วางแผนตัดสินใจให้แยบยล สองคิดจนแจ่มกระจ่างอย่างชัดเจน
สามไม่ด่วนตัดสินใจเร็วไปนัก หลักนี้ใช้ได้ดีทุกที่เห็น
สี่กล่าวเสียงวิเคราะห์เจาะประเด็น ไม่หลีกเร้นเงื่อนง�ำที่ส�ำคัญ
ห้ามองหาส่วนดีและแง่บวก อย่ารีบลวกตัดทิ้งสิ่งมีค่า
ต้องค่อยค่อยพินิจพิจารณา หาจุดแข็งพลังเด่นอย่างเย็นใจ
หกยึดจุดหมายไว้เป็นหลัก ไม่ยึกยักตามพลังที่ผลักใส
ของเหตุการณ์เฉพาะอันยวนใจ จนเบนไปจากจุดมุ่งหมายเดิม

77. 75เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
จากกรอบค�ำกล่าวข้างบนก็อธิบายความ
คิดสร้างสรรค์ในการบริหารสารสนเทศท้องถิ่นไว้
ในตัวเองอย่างกระจ่างชัด
มีทักษะความสามารถในการเก็บ
สารสนเทศท้องถิ่น
การบริหารหรือผู้บริหารต้องรู้จักค้นหา
องค์ความรู้จากผู้รู้ของท้องถิ่นเพื่อค้นหาองค์
ความรู้จากผู้รู้นั้นอาจจะท�ำได้ 2 วิธีคือ
1. การจัดการเสวนากลุ่ม โดยเชิดผู้รู้
ในชุมชนมาเสวนาและแลกเปลี่ยนความรู้เพื่อ
จะได้องค์ความรู้ในระดับลึก และบันทึกไว้เป็น
สารสนเทศท้องถิ่น
2. การใช้เก็บข้อมูลจากบุคคลในท้อง
ถิ่นจากการสัมภาษณ์พูดคุย และบันทึกไว้เป็น
สารสนเทศ แต่ต้องมีการตรวจสอบจากหลาย ๆ
คนในชุมชนเพื่อบันทึกไว้เป็นสารสนเทศท้องถิ่น
ที่ถูกต้องและเป็นหลักฐานต่อไป
3. ต้องรู้ถึงแนวทางการเก็บสารสนเทศ
ท้องถิ่นนั้นจะได้มาโดยการผลิตร่วมกันการ
รวบรวม การซื้อหาและการจัดเก็บ
การท�ำงานร่วมกัน
ต้องรู้จักสร้างกิจกรรมให้ชุมชนมีการ
ท�ำงานร่วมกันในลักษณะพื้นฐานอันเป็นที่มา
ของสารสนเทศท้องถิ่นไม่ว่าจะเป็นพื้นฐานจาก
วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ภูมิปัญญา
และสิ่งต่างๆอันเป็นที่มาของสารสนเทศท้องถิ่น
เช่น การเริ่มต้นพูดคุย สอบถาม ถกเถียงเสวนา
หาข้อตกลงร่วมกัน การสร้างสรรค์สารสนเทศ
ท้องถิ่นร่วมกันโดยผู้บริหารหรือนักบริหารต้อง
มีกลยุทธ์ในการด�ำเนินการ
เมื่อมี 5 ประการดังกล่าวแล้วข้างต้น
สิ่งที่จะเป็นกรอบล้อมรอบภายนอกจะประกอบ
ไปด้วย
1. วิสัยทัศน์ ผู้ที่จะท�ำการบริหาร
สารสนเทศท้องถิ่นไปสู่การพัฒนานั้นจะต้อง
เป็นผู้มีวิสัยทัศน์ การเป็นผู้มีวิสัยทัศน์ หมายถึง
การมองภาพอนาคตของผู้น�ำและสมาชิกใน
ชุมชนและก�ำหนดจุดหมายปลายทางที่เชื่อม
โยงกับภารกิจ ค่านิยมและความเชื่อในสิ่งที่จะ
เกิดขึ้นของสารสนเทศท้องถิ่นเข้าด้วยกัน และ
การแปลความหมายวิสัยทัศน์ของชุมชนสู่เป้า
หมายหลักของทีมงานในการด�ำเนินงานจัดการ
สารสนเทศท้องถิ่นคือ
1.1 การสร้างความมีส่วนร่วม แรง
จูงใจและการน�ำทีม
1.2 การพัฒนาแผนปฏิบัติการ
พร้อมเป้าหมายที่ชัดเจน
1.3 เป็นผู้น�ำที่มีวิสัยทัศน์ที่ทรง
ประสิทธิภาพ
2. ปลูกฝังค่านิยมทัศนคติในชุมชน
สร้างความภูมิใจในท้องถิ่นในชุมชนของตนเอง
ให้ทุกคนเก็บรักษาสิ่งที่มีคุณค่าในท้องถิ่นไว้ใน
รูปสารสนเทศที่ถูกต้องเพื่อที่จะได้เป็นมรดก
ตกทอดถึงลูกหลายและเผยแพร่ความมีคุณค่า
ของท้องถิ่นในรูปสารสนเทศให้ชุมชนในท้องถิ่น
มีทัศนคติที่ดีต่อท้องถิ่นของตนและขยายเผย
แพร่ต่อไปสู่ระดับชาติและระดับสากล
3. มีวินัยความซื่อสัตย์ต่อสารสนเทศ
ท้องถิ่น และมีการเรียนรู้ร่วมกัน หมายถึงต้อง
มีการบันทึก การให้ปากค�ำหรือ การเก็บรักษา

78. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา76
สารสนเทศท้องถิ่นอย่างมีหลักการมีวินัยซื่อสัตย์
ต่อข้อมูล ไม่มีเสริมแต่งหรือแปลเปลี่ยนไป
ตามความคิดเห็น ต้องบันทึกและเก็บรวบรวม
ไว้อย่างถูกต้องต่อสารสนเทศท้องถิ่นของตน
อย่างแท้จริง ไม่แอบอ้างหรือปรุงแต่งขึ้นมา
ไม่ว่าจะเป็นสารสนเทศท้องถิ่นที่เกิดจาก
วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ภูมิปัญญา
ฯลฯ ก็ตาม
4. องค์ความรู้ที่ได้รับจากสารสนเทศ
ท้องถิ่นไม่ว่าจะเกิดขึ้นจากการ รวบรวม การ
ผลิตการจัดเก็บที่ออกมาเป็นองค์ความรู้และ
กลายมาเป็นสารสนเทศท้องถิ่น ต้องถือว่าเป็น
องค์ความรู้ของชุมชนการบริหารไปสู่การพัฒนา
ต้องพยายามให้ได้มีองค์ความรู้ของชุมชนให้มาก
เพื่อเป็นสมบัติที่เป็นคลังความรู้ของชุมชนนั้น ๆ
เช่น สารสนเทศท้องถิ่นเกี่ยวกับการทอผ้า
แพรวา ขั้นตอนการทอผ้า องค์ความรู้ที่ได้จาก
การทอผ้า สมุนไพรที่เกิดเป็นต�ำรายา การเผย
แพร่เรื่องเหล่านี้ จะต้องออกมาในรูปลายลักษร
ที่เป็นสารสนเทศที่ถือว่าเป็นองค์ความรู้ที่ได้รับ
ของท้องถิ่นและเป็นหลักการศึกษาสืบทอดต่อ
ไป ดังนี้เป็นต้น
5. มีจริยธรรมในเชิงธุรกิจ ซื่อสัตย์ต่อ
ข้อมูล สารสนเทศท้องถิ่นที่น�ำออกเผยแพร่ไม่
ว่าจะเป็นรูปเอกสารหรือในรูปของวัตถุที่เกิด
ขึ้นจากสารสนเทศท้องถิ่นต้องมีความถูกต้อง
และรักษาคุณภาพอย่างคงเส้นคงวา ตลอดจน
การด�ำเนินการในเชิงธุรกิจก็ต้องให้มีมาตรฐานที่
มั่นคง และควรมีการบันทึกเป็นสารสนเทศท้อง
ถิ่นไว้เป็นลายลักษณ์อักษรให้ชุมชนได้ทราบทั่ว
กันด้วย

79. 77เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การบริหารสารสนเทศท้องถิ่นสู่การเป็นองค์กรอัจฉริยะ
ค�ำว่า อัจฉริยะ คือ การมีความรู้และความสามารถมากกว่าปกติ ซึ่งการบริหารแบบนี้ ต้อง
เป็นนักคิด นักวิเคราะห์ นักสืบค้น นักปฏิบัติ ซึ่งปัจจัยหลักของการบริหารแบบนี้คือพลังความคิด
สร้างสรรค์ (corporate creativity) ดังแผนภูมิ
น�ำไปสู่สารสนเทศท้องถิ่นที่เป็น
องค์กรอัจฉริยะ
ประสานความคิดสู่การร่วมกันท�ำงาน
เป็นทีม แบ่งปันสารสนเทศท้องถิ่นกันและกัน
พลังความคิด
สร้างสรรค์
สารสนเทศเดิม
จากชุมชน
จากคนรุ่นเก่า
เกิดทางเลือก
สารสนเทศท้องถิ่น
ที่ถูกต้องแม่นย�ำ
จะได้รับสารสนเทศท้องถิ่นที่ถูก
ต้องแม่นย�ำน�ำมาใช้เป็นประโยชน์
ต่อการศึกษา การเมือง เศรษฐกิจ
สังคมอย่างยั่งยืนเป็นระบบในการ
ศึกษาค้นคว้า
เกิดการผสมผสานแนวคิด เรียนรู้
แยกแยะ และกลั่นกรอง สิ่งที่ถูกต้อง
โดยใช้การวิเคราะห์ สังเคราะห์
สารสนเทศใหม่
ที่ได้รับเข้ามาจาก
คนรุ่นใหม่
เกิดความรู้ใหม่
จากเอกสารข้อคิด
ข้อเขียน
เกิดรูปแบบ แนวคิด
แยกแยะ
สิ่งถูกสิ่งผิดจาก
สารสนเทศท้องถิ่น
ที่ได้รับ

80. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา78
สรุป
สารสนเทศท้องถิ่นเป็นภูมิพลังแห่ง
ปัญญา (knowledge power) สร้างขีดความ
สามารถในการแข่งขัน ความเจริญ และความ
ก้าวหน้าอย่างมั่นคง สารสนเทศท้องถิ่นส�ำหรับ
การเรียนรู้การเรียนรู้และรักษาไว้ซึ่งขนบธรรม-
เนียม วัฒนธรรม ภูมิปัญญา ฯลฯ ของชาติ
ประเทศใหม่เช่นสิงคโปรพยายามสร้าง
ฐานพลังปัญญาด้วยการฝึกอบรมการเรียนรู้เพื่อ
คิดค้น(creativity)และนวตกรรมให้เกิดผลิตผล
(innovation) ชิ้นใหม่และยึดถือเป็นของตนเอง
เพื่อจะน�ำไปให้สังคมโลกรู้ว่านี่คือพลังปัญญา-
ภูมิปัญญา และเก็บไว้ในรูปสารสนเทศท้องถิ่น
ของตนเอง
ประเทศไทยมีพลังปัญญา-สารสนเทศ
ท้องถิ่นให้ได้เก็บรวบรวม จึงจ�ำเป็นต้องปกป้อง
รักษา คนไทยจะต้องสนใจสารสนเทศท้องถิ่น
อย่างหลงเรื่องภูมิปัญญาแล้วลืมเรื่องสารสนเทศ
ท้องถิ่นที่ต้องเก็บไว้เป็นมรดกตกทอด แสดง
ความเป็นเจ้าของเป็นพื้นฐานของสังคมการเมือง
และเศรษฐกิจของประเทศไทย

81. 79เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
โดย : ศาสตรเมธี ดร.ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล
วันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๒
ดนตรีเป็นศาสตร์และศิลป์ที่อยู่ใน
ขอบข่ายมรดกทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ
ความเป็นศาสตร์เพราะดนตรีมีสารัตถะใน
เรื่องราวของคุณลักษณะท�ำนองเพลงที่สื่อนัย
ของนิยาม ความสัมพันธ์กับวิถีชนที่สืบทอดต่อ
เนื่อง มีพัฒนาการเชิงประวัติตามยุคสมัย การ
ขับเคลื่อนของดนตรีเกิดมีขึ้นในเชิงนามลักษณ์
และรูปลักษณ์อย่างไม่มีขีดจ�ำกัดของขอบเขต
จินตนาการซึ่งเกิดมีอยู่ในแต่ละกลุ่มวัฒนธรรม
มีทฤษฎีดนตรีที่เป็นข้อสรุปอันบ่งบอกเนื้อความ
ส�ำคัญ แสดงความเป็นเหตุเป็นผล มีข้อมูลใน
ปรากฏการณ์ซึ่งสามารถทวนสอบได้ตามหลัก
ทางวิชาการมีเครื่องดนตรีบรรเลงหรือการเปล่ง
เสียงขับร้องให้เห็นทักษะวิศิษฏ์อันเป็นเครื่อง
แสดงผลเชิงประจักษ์ ส่วนความเป็นศิลป์นั้น
เป็นส่วนของคุณค่าที่โน้มน้าวให้บุคคลผู้สัมผัส
เกิดจิตตาภิรมย์ผลิพลิ้วไปตามท�ำนองและ
จังหวะ ผู้บรรเลง ผู้ขับร้อง และผู้สัมผัสรับรู้
คุณค่าของเพลงและดนตรี
ในมิติปัจจยาภิรมย์
ด้วยรสของดนตรีศิลป์เกิดมิติทางอารมณ์ อิ่มใจ
ด้วยความหมายของความพริ้งเสนาะ โดยความ
ดังกล่าวได้เกิดขึ้นในมุมความต่างของทุกหน่วย
สังคมและวัฒนธรรม แม้มีความต่างแต่ก็ยังคง
ความเหมือนในหลักการของศิลปวิทยานั้นร่วมกัน
คุณค่าของดนตรีศิลป์นับเป็นมหัจฉริยะ
อันน่าอัศจรรย์ซึ่งมนุษย์ได้เรียงร้อยหน่วยเสียง
ของความดังเบาด้วยคุณานุภาพความยิ่งใหญ่
ในสิ่งที่ดีงามนี้สามารถซึมซับรับรู้ได้ด้วยโสต
ประสาทมีจินตนาการตามภูมิฐานแห่งวัฒนธรรม
เป็นแนวเพลงที่คงไว้ในอัตลักษณ์ของแหล่ง
ก�ำเนิด ขานบอกให้ทราบว่าส�ำเนียงเพลงนี้เป็น
ของเสียงในวัฒนธรรมใด เช่น อาหรับ จีน ญี่ปุ่น
อินเดีย พม่า มอญ ชวา ไทย การปรุงแต่งรส
ส�ำเนียงนี้สอดคล้องกับปรัชญาที่ว่าด้วย“คุณค่า”
และเชื่อมสัมพันธ์กับสุนทรียศาสตร์ บอกรู้
ด้วยคุณค่าที่ไม่สามารถจับต้องได้ แต่ดื่มด�่ำ
ได้ด้วยความพริ้งเสนาะ ดนตรีจึงเป็นเช่นที่

82. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา80
อรรถาธิบายมา “เสียง” กับโสตประสาทผสาน
กับประสบการณ์จึงรับรู้ด้วยการฟัง ข้อความ
ดังกล่าวนี้จึงดูง่ายแต่มีความซับซ้อน หลักการ
ของดนตรีที่มนุษย์น�ำมาบูรณาการในวิถีชนมี ๓
อย่างคือ การแห่งพิธีกรรมตามความเชื่อ เข้าสู่
การแห่งความบริบูรณ์ของปัจยาศัยที่เป็นเหตุ
อันเป็นปัจจัยด้วยหนทางน้อมน�ำไปสู่การแห่ง
อภิรมยาการ โอบไว้ด้วยอาการของความรื่นเริง
ยินดี ผนวกเข้าเป็นปัจจยาภิรมย์ของจิตซับซ้อน
ในสัมผัสนั้น
การแห่งพิธีกรรมตามความเชื่อ เป็น
พื้นฐานโครงสร้างวัฒนธรรมในแต่ละกลุ่มสังคม
วิถีชนของแต่ละถิ่นต่างมีความเชื่อด้วยศรัทธา
เชื่อด้วยความเชื่อ เชื่อด้วยความไว้วางใจว่าเกิด
หรือไม่เกิดในปรากฏการณ์ความเป็นไปเช่นที่คิด
หรือตามที่บรรพชนได้ปรุงแต่ง กิจกรรมแนว
พิธีกรรมนี้เมื่อมีความศรัทธาในความเชื่อนั้น
แล้วจึงเกิดการเชื่อมต่อความสัมพันธ์ของ
องค์ประกอบให้สอดคล้องกัน มีสัญญะเป็น
เครื่องหมายรู้ มีรูปเคารพ มีนิยามต่อสิ่งสมมุติ
หรือหมายรู้ว่าฟ้าดินเทพนิมิตสถิตลานกว้างของ
พื้นที่จึงเป็นที่สถิตแห่งอรูปของผู้มีอ�ำนาจเหนือ
ธรรมชาติพิธีกรรมก�ำหนดให้มีเครื่องเซ่นเครื่อง
บ�ำบวง ดอกไม้ ธูปเทียน เครื่องหอม มีผู้เป็นเจ้า
พิธีที่ประกอบขึ้นมุ่งหมายเพื่อขับเคลื่อน
กระบวนการ การเปล่งเสียงของเจ้าพิธีมีหลาก
หลายด้วยค�ำพูดเพื่อสื่อสาร บริกรรมเวทมนตร์
คาถา การสอดแทรกท�ำนองซึ่งเป็นหนทางของ
เพลงและดนตรี คือมีเพลงขับบันลือท�ำนองด้วย
เครื่องดนตรี เปล่งส�ำเนียงแห่งความไพเราะที่
ก่อให้เกิดความพึงพอใจของผู้มีอ�ำนาจเหนือ
ธรรมชาติ ผู้เป็นเจ้าพิธีกระท�ำขึ้นด้วยสมมุติ
ของจินตนารมย์ สื่อเสียงติดต่อทางจิตวิญาณ
ต่อผู้มีอ�ำนาจเหนือธรรมชาติ การขับร้องด้วย
ถ้อยความ การขับร้องด้วยการตบจังหวะ การ
ขับร้องที่ใช้เครื่องกระทบให้เป็นจังหวะ การ
ขับร้องด้วยเครื่องดนตรีที่มีกล่องเสียงหรือโล่ง
เสียงตรึงขึงด้วยแผ่นหนังสัตว์ เรียกชื่อว่ากลอง
หรือชื่อในความหมายนี้ มี ปี่ ขลุ่ย เครื่องเป่าที่
ประกอบขึ้นจากไม้ไผ่ ไม้แก่นขุดกลึงให้เป็นรูป
ทรงต่าง ๆ ไปจนถึงเครื่องที่ท�ำด้วยโลหะอย่าง
ฆ้องระฆังกังสดาลจนถึงสุดยอดด้วยเครื่องส�ำริด
อย่างมโหระทึกจึงปรากฏเป็นเบื้องต้นของดนตรี
พิธีกรรม ในปัจจุบันแม้วิถีโลก วิ่งล่วงหน้าด้วย
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แต่ดนตรีพิธีกรรม
ที่เป็นองค์ประกอบหนึ่งของพิธีก็ยังคงด�ำเนิน
บทบาทหน้าที่ต่อไป เพียงรูปแบบและวิธีน�ำ
เสนอนั้นมีการปรับปรนไปบ้างตามบริบทของ
สังคมและวัฒนธรรมที่มีการเปลี่ยนแปลง
การแห่งความบริบูรณ์ของปัจจยาศัย
เป็นดนตรีตามนัยความบริบูรณ์ของปัจจยาศัย
มีฐานเหตุปัจจัยด้วยหนทางน้อมน�ำไปสู่การแห่ง
อภิรมยาการสังคีตศิลป์ได้พิพัฒในที่ซึ่งเจริญแล้ว
ด้วยองค์ปัจจัยจากสัญญะตามการแห่งความเชื่อ
รูปลักษณ์ก้าวไปสู่มิติของความงามความไพเราะ
สัมผัสรู้ได้ชัดเจนมากขึ้นและมากขึ้นตามกาล
เวลา ปัจจยาศัยคือสถานพ�ำนักของเหตุอันเป็น
ทางให้เกิดผล เหตุเดิมเป็นนิยามของนามธรรม
สานต่อด้วยครุ่นคิดของการประดับประดา
การสมมุติย่อมไปตามความรู้สึกนึกคิดว่าเป็น

83. 81เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เช่นนั้น เพลงขับมีการเรียงร้อยกรองค�ำวิจิตร
ด้วยบทร้องและผสมเสียงของการเอื้อนท�ำนอง
เครื่องดนตรีแต่ละชิ้นแต่ละชนิดขยับไปประสม
เข้าเป็นวงบรรเลงที่คลอเคล้ารังสรรค์กลวิธีอย่าง
แยบยล มีการก�ำหนดระเบียบพิธีตามขั้นตอน
การเชื้อเชิญผู้มีอ�ำนาจเหนือธรรมชาติให้บังเกิด
ความพึงพอใจ เพื่อหวังการประสิทธิ์ประสาท
สรรพนิมิตมงคลดั่งอธิษฐาน “สพฺพ ชยฺย มํคลํ
อธิษฺฐามิ” เสริมบ�ำเรอร�ำร่ายด้วยนาฏยลีลา
อันงามวิจิตร นาฏยพิธีกรรมเกิดเป็นปัจจยะ
หนึ่ง น�ำเสนอด้วยล�ำดับหรือการร้องขอให้ผู้มี
อ�ำนาจเหนือธรรมชาติให้บันดาลตามปรารถนา
ของตน ด้วยค�ำมั่นในสิ่งตอบแทนที่ก�ำหนดเป็น
“บน”“บนบาน”สังคีตศิลป์ที่เสนอด้วยการร้องร�ำ
ท�ำเพลง การผูกแต่งตามเรื่องราวของท้องเรื่อง
การแสดงตามต�ำนาน วรรณคดี ในรูปลักษณ์
บทละครดนตรีที่ท�ำหน้าที่ในมิติวัฒน์นี้คือดนตรี
ประกอบการแสดงพิธีกรรม ปรากฏในความ
เหมือนและแตกต่างไปตามวิถีสังคมและวัฒนธรรม
การแห่งอภิรมยาการ เป็นพลวัตของ
การแห่งพิธีกรรมตามความเชื่อ และการแห่ง
ความบริบูรณ์ของปัจจยาศัย ดนตรีพลวัต
แยกออกจากหลักการตามสาธยายไปแล้ว
๒ หลักการ จากนั้นจึงก้าวสู่หลักการที่ ๓
ของการแห่งอภิรมยาการ ดุริยรมยาการมี
การรังสรรค์ด้วยการเปล่งเสียงผสมร้อยถ้อย
ความบริสุทธิ์จากมารดาที่ส่งผ่านไปยังชีวิตที่
ก�ำเนิดใหม่ การฟูมฟักรักษาของผู้ที่นิยามด้วย
ค�ำว่า “แม่” เป็นศักยผลของความสามารถ
ให้บังเกิดผลต่อบุตรน้อยด้วยเพลงขับ ให้เติบ
กล้าโอบอุ่น รู้สึกปลอดภัยในโลกใหม่ของชีวิต
ทุกสังคมและวัฒนธรรมในโลกมีเพลงขับตาม
นิยามดังกล่าวมีชื่อเรียกหลากหลาย เช่น เพลง
กล่อมลูก เพลงร้องเรือ เพลงชาน้อง เพลงอื่อ
เพลงอื่อทาหรืออื่อจา เรื่องเล่าผ่านเพลงขับเป็น
สรรพสาระที่ผสมผสานเข้าเป็นดุริยรมยาการ
ธรรมชาติสิ่งแวดล้อมคติเตือนใจนิทานท้องถิ่น
ภาพสะท้อนทางสังคม ประวัติศาสตร์ การเมือง
การปกครอง ความหวังใหม่ในมโนที่สร้างขึ้น
อภิรมยาการนี้ได้พัฒนาขึ้นบนบริบท
ทางสังคมและวัฒนธรรมของแต่ละชุมชนแต่ละ
เผ่าพันธุ์ เป็นการร้องเล่น เต้นร�ำ สนุกสนาน
จากวัยเด็กจนเติบใหญ่ ก้าวไปสู่ลักษณะของ
เพลงพื้นบ้าน มีบทบาทในการสื่อเรื่องราวของ
ชีวิตที่ห่างออกจากอ้อมไออุ่นของแม่อย่างเพลง
กล่อมลูก สิ่งที่เพลงพื้นบ้านเข้าสู่การแสดงออก
เป็นการเปิดมิติของความสดใส เจิดจ้าด้วย
ปฏิภาณกวีและการด้นร้องด้วยปัญญาที่เกิด
ปัจจุบันและต่อเนื่อง เนื้อร้องผันแปรไปตาม
สาระของนักเพลงและใช้ท�ำนองหนึ่งๆเป็นฐาน
รองตามลักษณะหลายเนื้อท�ำนองเดียว มีการ
ตบมือผสานจังหวะเข้ากับการขับร้อง มีการน�ำ
เครื่องจังหวะมาร่วมตี เคาะ เขย่า กาลต่อมาจึง
มีการน�ำเครื่องดนตรีที่ด�ำเนินท�ำนองมาคลอ
เคล้าเติมเต็มความสมบูรณ์ในบทเพลงแห่งชีวิต
เพลงพื้นบ้านตามสารัตถาธิบาย
แล้วนั้น นักเพลงผู้รังสรรค์ต่างมีเสรีในการ
แสดงออก นับเป็นหนึ่งในความส�ำคัญที่เริ่ม
บูรณาการปัจจัยรายรอบเข้ามาเป็นส่วนของ
งานสร้างเพลงและดนตรีให้เกิดคุณค่าขึ้น

84. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา82
การน�ำเครื่องดนตรีที่สร้างแนวท�ำนองที่หลาก
หลายเป็นทิศทางของอภิรมย์ มิติปัจจัยของ
ท�ำนองเพลง เครื่องบรรเลงซึ่งเป็นมูลฐาน
การสร้างระเบียบเสียงให้เกิดรสของจิตรื่นเริง
กระสวนจังหวะ ความสม�่ำเสมอของจังหวะที่
ก�ำกับ เนื้อร้องที่เรียงร้อยด้วยค�ำกลอนวิจิตร
ผูกเป็นเรื่องราวตามบทด�ำเนินตามท้องเรื่อง
เป็นบทของการแสดงที่สร้างความบันเทิง ความ
สุขใจ บางวิถีน�ำเสนอด้วยการบรรเลงเคล้า
คลอท�ำนองเพลงขับก็สามารถน�ำไปสู่การแห่ง
อภิรมยาการ ทั้งปวงคือคุณค่าในมิติปัจจยา
ภิรมย์ของสุนทรียศิลป์ซึ่งมีผลต่อมนุษยชาติ
ในปัจจุบันและอนาคตที่ก้าวไปของ
กระบวนพัฒนาการทางวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี การเกิดนวัตกรรมล�้ำสมัยของปัญญา
ประดิษฐ์ ได้ขับเคลื่อนองคาพยพของวิถีชน
ความเป็นอยู่ของช่วงชั้นกาลเวลาของชีวิต
(Generation)มีความแตกต่างและต่างแตกเติม
ด้วยความสะดวกสบายรวดเร็วอย่างก้าวกระโดด
สรรพสิ่งแล้วล้วนด้วยผลิตกรรมเพื่อสนองความ
ประสงค์ของผู้เสพศิลป์ จึงเข้าลักษณะการเกิน
ในส่วนเหมือนและส่วนต่าง กายภาพสัมผัสและ
จิตภาพสัมผัสของเจนเก่า(Gen)กับเจนใหม่เกิด
การเหลื่อมต่อกันนวัตกรสร้างเครื่องเสริมการรับ
รู้ของเพลงและดนตรีด้วยเครื่องมือสื่อวิธีรับสาร
ทุกอย่างที่ท�ำให้เกิด เกิดก่อนเก่า เก่าแล้วแล้ว
ก็เพิ่มพูนด้วยความซับซ้อนของกลไกการสร้าง
เสียงเครื่องดนตรี นักนวัตรังสรรค์สร้างผลงาน
เพลงของตน การบันทึกเสียงด้วยเครื่องเสียงชั้น
เยี่ยม การรับรู้คุณค่า ความไพเราะของบทเพลง
ด้วยเครื่องรับฟังที่ล�้ำสมัย ทั้งภาพเคลื่อนไหวใน
มุมการน�ำเสนอของศิลปินเป็นความสะท้อนของ
จิตมนุษย์กับเทคโนโลยีของโลก ๔.๐ และโลก
๕.๐ ต่อไป และต่อ ๆ ไป
สารัตถาธิบาย จากบทความนี้ได้ทอด
ถ่ายเนื้อความจากปรากฏการณ์เพลงและดนตรี
ในอดีตมาสู่ปัจจุบันและก้าวอย่างก้าวกระโดด
ไปยังอนาคต ได้ซ้อนภาพให้เห็นว่าเพลงและ
ดนตรีมีความสัมพันธ์ทางจิตภาพของมนุษย์
มนุษย์รับสุนทรียรสในศิลป์ของดนตรีจากยุค
ของความเชื่อ จากพิธีกรรมที่เชื่อมโยงไว้ด้วย
ความเชื่อความศรัทธาต่อผู้มีอ�ำนาจเหนือ
ธรรมชาติ ศิลป์ของดนตรีได้สร้างความเชื่อมั่น
แก่จิตใจมนุษย์ ดังการแห่งพิธีกรรมตามความ
เชื่ออีกมุมหนึ่งเป็นมิติของการแห่งความบริบูรณ์
ของปัจยาศัยที่เกิดขึ้นด้วยความอิ่มสุขของ
ความสัมพันธ์ระหว่างแม่หรือผู้โอบความรัก
อบอุ่นของผู้เลี้ยงด้วยฐานรับของเพลงกล่อมลูก
พัฒนาไปสู่เพลงร้องของนักเพลงผู้สร้างสรรค์
และหนทางน้อมน�ำไปสู่การแห่งอภิรมยาการ
ซึ่งเป็นปัจจยาภิรมย์ของจิตซับซ้อนของมนุษย์
แม้ว่าการก้าวล�้ำของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ที่เกิดขึ้นตลอดเวลาแต่วิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยีของผลิตผลใหม่ก็ท�ำหน้าที่เสริม
ความเร็วแรงให้แก่มนุษย์ได้เข้าถึงอรรถสาระ
สุนทรียศิลป์ได้ ทั้งนี้สัจธรรมของมนุษย์ก็ยังคง
เป็นมนุษย์ที่ตื่นรู้ไว้ด้วยคุณค่า (Value) ของ
สุนทรียศิลป์ จนบรรลุด้วยอภิรมยาการความ
สุขเหมือนดังอดีตแต่ต่างไว้ด้วยวิธีการรับรู้จาก
เครื่องมือสมัยใหม่ของปัญญาประดิษฐ์

85. 83เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ปัจจุบันงานวิจัยในระดับบัณฑิตศึกษาจากมหาวิทยาลัยต่างๆ มีอยู่จ�ำนวนมาก และไม่ได้น�ำไปใช้ให้เป็น
ประโยชน์เท่าที่ควร ทั้งนี้อาจเนื่องจากผู้ใช้ไม่ทราบผลงานวิจัยที่มีอยู่ ฉะนั้นคอลัมน์นี้จึงรวบรวมผลการวิจัย
ด้านเทคโนโลยีทางการศึกษาและการสื่อสาร มาให้ท่านได้น�ำไปใช้ประโยชน์ต่อไป ซึ่งในฉบับนี้ขอเสนอผลงาน
วิจัยต่างๆ ดังต่อไปนี้
1. โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับการประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในมหาวิทยาลัย :
ภูมิพัฒน์ โทอินทร์, ผศ.ดร.สมภพ ทองปลิว, ผศ.ดร.ประกาศิต ช่างสุพรรณ
2. การพัฒนาระบบการสอนจุลภาคอิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารเพื่อพัฒนาทักษะการสอนส�ำหรับ
นักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา : ลัลน์ลลิต สืบประดิษฐ์, ทิพย์เกสร บุญอ�ำไพ, ไพโรจน์ เบาใจ
3. การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงาน
เพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ : ยุทธนา พันธ์มี, ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์, ประหยัด จิระวรพงศ์
4. การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน รายวิชาคอมพิวเตอร์ ชั้นมัธยม
ศึกษาปีที่ 1 : ภานุพงศ์ พลซื่อ, และธนดล ภูสีฤทธิ์
5. การพัฒนาระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา:โสมณุดาสัมมานุช,ธนดลภูสีฤทธิ์,สุทธิพงศ์หกสุวรรณ
6. การพัฒนาระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการ
แก้ปัญหาและทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา :สุชัญญาเยื้องกลาง,ธนดลภูสีฤทธิ์,
สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ
7. การใช้บล็อกเพื่อการจัดการความรู้ ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุม : กรกฎ ผกาแก้ว, รองศาสตราจารย์ ดร.ณรงค์ สมพงษ์
8. การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ : พงศกร สุวรรณะ, สุขมิตร กอมณี, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง
9. การพัฒนาหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน�้ำและอากาศ เพื่อส่งเสริม
ความสามารถการคิดวิเคราะห์ สําหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 : เพ็ญประภา สีมา, ณรงค์ สมพงษ์
10. การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์สําหรับนักเรียนชั้นอนุบาล
ปีที่ 3 : ศรัญญา เจริญผล, รศ.ดร.ณรงค์ สมพงษ์
11. การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่องเครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทางส�ำหรับพนักงาน
ขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม : ขนิษฐา ผาลทอง, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง,
สุขมิตร กอมณี
12. การพัฒนาชุดการสอน เรื่องการแต่งกลอนสุภาพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุทัย
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา : ภัทร์ศยาพรรณ เกตุสิงห์, ภูเบศ เลื่อมใส, ดวงพร ธรรมะ
13. การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเพื่อการดูแลตนเองส�ำหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ : สิรวีณ์ ด�ำรงค์
ธนัทโรจน์, ภูเบศ เลื่อมใส, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง
หน้าต่างงานวิจัย
โดย...ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพโรจน์ เบาใจ......................................................................................................

86. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา84
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บ
ส�ำหรับการประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
ในมหาวิทยาลัย
ภูมิพัฒน์ โทอินทร์, ผศ.ดร.สมภพ ทองปลิว, ผศ.ดร.ประกาศิต ช่างสุพรรณ
สาขาวิชาการจัดการนวัตกรรมเพื่อธุรกิจอุตสาหกรรม ภาควิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์และสังคม
วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
1518 ถนนประชาราษฎร์ 1 แขวงวงศ์สว่าง เขตวงศ์สว่าง กรุงเทพมหานคร 10800
บทคัดย่อ
การพัฒนาโปรแกรมประยุกต์บนเว็บ
ส�ำหรับแบบประเมินผลการปฏิบัติงานของ
บุคลากรในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
พระนครเหนือ ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ
พัฒนาโปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบ
ประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรและ
เพื่อศึกษาความพึงพอใจของการใช้โปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินผลการ
ปฏิบัติงานของบุคลากร
ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ใน
การศึกษาในงานวิจัยครั้งนี้ได้แก่ พนักงาน
มหาวิทยาลัยสายวิชาการ วิทยาลัยเทคโนโลยี
อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
พระจอมเกล้าพระนครเหนือ ได้มาโดยวิธีการ
สุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้
ได้แก่ โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบ
ประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรใน
มหาวิทยาลัย และแบบประเมินความพึงพอใจ
ที่มีลักษณะเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5
ระดับ
การวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ด�ำเนินขั้นตอน
การเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีดังนี้ศึกษาวิธีการ
เขียนแบบประเมินของบุคคลากรสายวิชาการ
ศึกษาโปแกรมที่เขียนแบบฟอร์มต่างๆ เพื่อ
เลือกให้เหมาะสมกับแบบประเมินของบุคลากร
สายวิชาการและทดลองการใช้งานโปรแกรม
เพื่อประเมินประสิทธิภาพ พร้อมทั้งให้ผู้
เชี่ยวชาญด้านโปรแกรมทดลองใช้เพื่อที่จะน�ำ
ข้อเสนอแนะมาปรับปรุงแก้ไขโปรแกรมขั้นตอน
การพัฒนาเครื่องมือหลังจากปรับปรุงโปรแกรม
ตามที่ผู้เชี่ยวชาญด้านโปรแกรมเสนอแนะ ก็ให้
ทดลองใช้งานกับบุคลากรเพื่อความถูกต้องด้าน
เนื้อ เมื่อปรับปรุงโปรแกรมประยุกต์บนเว็ปแล้ว
ก็น�ำไปทดลองกับกลุ่มตัวอย่างเพื่อที่จะน�ำ
ผลการทดลองมาสรุปในขั้นต่อไป

87. 85เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ค�ำส�ำคัญ : โปรแกรมประยุกต์บนเว็บ, การ
ประเมินผล
Abstract
Web-based application deve-
lopmentforstaffperformanceevaluation
form in King Mongkut’s University of
Technology North Bangkok. This time
thereisapurpose.todevelopweb-based
applications for employee performance,
appraisals and to study the satisfaction
of using web-based applications for staff
performance evaluation.
The population and sample
used in the study included: Academic
Staff Industrial Technology College King
Mongkut’s University of Technology
North Bangkok. To be acquired by a
specificrandommethod.Theinstruments
used in this research were web-based
applications for evaluation form of
universitypersonnel.Andthesatisfaction
rating. It is a 5-level scale.
This research The researcher
conducted the data collection process.
Here’s How to: study the method of
writing evaluation form of academic
staff. Study the form of the program
to select appropriate to the evaluation
of the academic staff and try to use
the program. To evaluate performance
Also, let the program experts try to
get feedback on how to improve the
software development process, after
the program is updated, as suggested by
the program experts. To be used to work
with personnel for meat accuracy. When
updating the application on the web, it
was experimented with the samples to
bring the results to the next step.
Keywords : E-learning, Achievement,
Laplace Transformation
บทน�ำ
ความเป็นมาของการประเมินผลการ
ปฏิบัติงานปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่า
การมีระบบการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์
ที่ดีเป็นส่วนหนึ่งของ ความส�ำเร็จในการด�ำเนิน
งานขององค์การ เพราะเมื่อระบบได้ถูกจัดวาง
อย่างดีแล้วผลที่เกิดขึ้นจะดีตามไปด้วย แต่
ปฏิเสธไม่ได้เช่นกันว่าแม้จะมีระบบที่ดี แต่หาก
คนไม่สามารถท�ำงานตามระบบนั้นได้อย่าง
เต็มที่ ก็จะไม่สามารถสร้างประสิทธิภาพของ
การบริหารจัดการหรือผลงานได้อย่างสูงสุด
จากเหตุผลดังกล่าวจึงเป็นที่มาของการวัด
ประสิทธิภาพของผลงาน ของแต่ละบุคคลให้
เห็นเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน ด้วยการบริหารผล
การปฏิบัติงานซึ่งเป็นเครื่องมือทางการบริหารที่
ผู้บังคับบัญชาและบุคลากร หรือพนักงานมีส่วน

88. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา86
รวมในการก�ำหนดเป้าหมายทั้งในระดับบุคคล
และองค์การซึ่งเป็นตัวชี้วัดว่าบุคลากรในองค์การ
นั้นมีความเชี่ยวชาญหรือช�ำนาญงานในด้านใด
ใครสามารถผลิตผลงานให้มีคุณภาพในระดับ
ดีเด่นบุคลากรแต่ละคนควรได้รับการพัฒนา
ในด้านใดอย่างไร หรือผลงานของบุคคลคน
นั้นจะเป็นประโยชน์ต่อองค์การหรือหน่วย
งานอย่างไร ซึ่งผลที่ได้จากการด�ำเนินการตาม
แนวทางนี้จะช่วยเพิ่มศักยภาพของบุคลากร
ทั้งในระดับบุคคลทีมงานและองค์การซึ่งจะ
ช่วยน�ำพาให้ภารกิจขององค์การบรรลุตาม
เป้าหมายที่ได้ก�ำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพ
(อนุชา ศิริบวรเดช, 2555)
จากผลการศึกษา การพัฒนาโปรแกรม
ระบบประเมินผลการปฏิบัติงานเพื่อใช้เฉพาะ
ในหน่วยงานนั้นๆ มีข้อดีกว่าการการใช้งาน
โปรแกรมด้านบริหารทรัพยากรมนุษย์ที่มีอยู่ใน
ปัจจุบันสรุปว่าโปรแกรมต่างๆที่มีอยู่ในปัจจุบัน
มีข้อดีคือสามารถใช้ในการบริหารจัดการเกี่ยวกับ
ข้อมูลบุคลากรภายในหน่วยงานได้อย่างมี
ประสิทธิภาพแต่ยังพบข้อเสียคือ ในบาง
โปรแกรมไม่มีฟังก์ชั่นการใช้งานด้านการประเมิน
ผลการปฏิบัติงานบุคลากร เนื่องจากโปรแกรม
ทั่วๆไปนั้นอาจไม่สามารถออกแบบให้มีความ
เหมาะสมกับลักษณะงานของหน่วยงานที่น�ำ
ไปใช้ ท�ำให้ผลลัพธ์ที่ได้จากการประเมินอาจ
ไม่ตรงตามความต้องการซึ่งในการประเมินผล
การปฏิบัติงานของบุคลากรในแต่ละหน่วยงาน
จะมีความแตกต่างกัน ออกไปตามประเภทของ
ธุรกิจของหน่วยงานนั้นๆดังนั้นการพัฒนาระบบ
ประเมินผลการ ปฏิบัติงานขึ้นเพื่อใช้เฉพาะ
ในหน่วยงานของตน จะท�ำให้ผลลัพธ์ที่ได้มี
ประโยชน์ต่อการน�ำไปใช้ ในการบริหารบุคคล
มากยิ่งขึ้น อีกทั้งการพัฒนาระบบงานขึ้นเอง
เพื่อใช้ภายในองค์กรนั้นยัง สามารถออกแบบ
ให้มีความเหมาะสมกับการเชื่อมโยงข้อมูลกับ
ระบบต่างๆที่เกี่ยวข้อง เพื่อน�ำข้อมูลเหล่านั้น
มาใช้ประโยชน์ในการบริหารงานได้อย่างมี
ประสิทธิภาพมากกว่า เมื่อเทียบกับโปรแกรม
ส�ำเร็จรูปซึ่งอาจจะไม่ได้ถูกออกแบบให้มีการ
เชื่อมโยงข้อมูลกับระบบต่างๆภายในหน่วยงาน
ได้ท�ำให้ประสิทธิภาพการท�ำงานลดน้อยลง
(ณัฐวร เจ้าสกุล, 2551)
ในปัจจุบันมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
พระจอมเกล้าพระนครเหนือก�ำหนดให้บุคลากร
สายวิชาการ กรอกแบบสรุปการประเมินผล
การปฏิบัติงานของบุคลากรในรูปแบบฟอร์มของ
เอกสาร แบ่งเป็น 2 รอบ โดยรอบที่ 1 เริ่มวันที่
1 ตุลาคม ถึงวันที่ 31 มีนาคม และรอบที่ 2 เริ่ม
วันที่ 1 เมษายน ถึงวันที่ 30 กันยายน ของทุกปี
จากการส�ำรวจจากบุคลากรสายวิชาการของ
ภาควิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์และสังคม อย่าง
ไม่เป็นทางการของผู้วิจัยพบว่าบุคลากรสาย
วิชาการยังขาดความเข้าใจในวิธีการกรอกข้อมูล
รายละเอียดต่าง ๆ ในแบบฟอร์มโดยเฉพาะ
ในองค์ประกอบที่ 1 ในส่วนของการคิดภาระ
งานสอน ที่บุคลากรสายวิชาการส่วนใหญ่ขาด
ความเข้าใจในการกรอก รวมถึงการคิดภาระ
งานสอนที่มีทั้งวิชาที่สอนทฤษฎี และวิชาที่สอน
ปฏิบัติ ที่มีการค�ำนวณภาระงานที่แตกต่างกัน

89. 87เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
และค่อนข้างยุ่งยากในการค�ำนวณหาภาระงาน
สอนจาก section ที่มีจ�ำนวนนักศึกษามากกว่า
ที่ภาระงานก�ำหนด อีกทั้งยังไม่แน่ใจว่าควรน�ำ
section ไหนมาคิดเป็นภาระงานสอน ส่งผลให้
เกิดการค�ำนวณที่ผิดพลาดและบุคลากรต้องเสีย
เวลาในการแก้ไข ซึ่งจะส่งผลเสียให้ท�ำให้เกิด
ความล่าช้าในการส่งแบบประเมินเพื่อให้ทันตาม
ก�ำหนดระยะเวลาที่มหาวิทยาลัยก�ำหนด อีกทั้ง
บุคลากรยังอาจจะเสียโอกาสในการประเมินจาก
การที่กรอกข้อมูลที่ผิดพลาด
จากปัญหาที่กล่าวมาทั้งหมดข้างต้น
จึงเป็นแรงจูงใจให้ผู้วิจัยมีแนวคิดที่จะน�ำระบบ
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บและเข้ามามีส่วนช่วย
ในออกแบบโปรแกรมเฉพาะงานส�ำหรับกระบวนการ
ประเมินผลการปฏิบัติงาน ที่จะช่วยให้การ
ด�ำเนินการมีความสะดวกรวดเร็วถูกต้องแม่นย�ำ
และมีความเชื่อถือได้มากขึ้นกว่าเดิมและเพื่อให้
บุคลากรเกิดความเข้าใจที่ง่าย เพื่อลดความผิด
พลาดในการกรอกแบบประเมินเพื่อให้เกิดความ
รวดเร็วในการส่งแบบประเมินให้ทันตามก�ำหนด
ระยะเวลาและยังสามารถคิดภาระงานสอนเบื้องต้น
ได้ด้วยตนเอง อีกทั้งยังก่อให้เกิดประโยชน์ต่อ
ผู้ปฏิบัติงานที่ใช้งานโปรแกรมในการท�ำงานได้
อย่างมีประสิทธิภาพ โดยคาดหวังว่าการใช้
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมิน
ผลการปฏิบัติงานของบุคลากร จะมีประโยชน์
แก่บุคลากรสายวิชาการของวิทยาลัยเทคโนโลยี
อุตสาหกรรม และยังสามารถรักษาสิทธิ
ประโยชน์ต่อผลตอบแทนที่ควรจะได้รับจาก
การปฏิบัติงานของบุคลากรร่วมถึงท�ำให้ผู้ใช้งาน
เกิดความพึงพอใจหลังการใช้โปรแกรมประยุกต์
บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินผลการปฏิบัติงาน
ของบุคลากรอีกด้วย
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อพัฒนาโปรแกรมประยุกต์บน
เว็บส�ำหรับแบบประเมินผลการปฏิบัติงานของ
บุคลากร
2. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของการใช้
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมิน
ผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
ขอบเขตงานวิจัย
1. ด้านประชากร ประชากรที่ใช้ใน
การศึกษา เป็นพนักงานมหาวิทยาลัยสาย
วิชาการของวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
พระนครเหนือ จ�ำนวน 226 ท่าน
2. กลุ่มตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่างได้แก่
พนักงานมหาวิทยาลัยสายวิชาการ วิทยาลัย
เทคโนโลยีอุตสาหกรรมมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
พระจอมเกล้าพระนครเหนือ จ�ำนวน 30 คน
ตัวแปรที่ใช้ในการวิจัย
1. ตัวแปรต้น
- โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับ
แบบประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
2. ตัวแปรตาม
- ประสิทธิภาพของโปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บ

90. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา88
- ความพึงพอใจจากการใช้โปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินผลการ
ปฏิบัติงานของบุคลากรในมหาวิทยาลัย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นเครื่องมือ
ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ประกอบด้วย
- โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับ
แบบประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
ในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
พระนครเหนือ
- แบบทดสอบวัดประสิทธิภาพของ
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บ
- แบบสอบถามความพึงพอใจ
จากการใช้โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับ
แบบประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
ในมหาวิทยาลัย
- คู่มือการใช้งานโปรแกรมประยุกต์
บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินผลการปฏิบัติงาน
ของบุคลากร(สายวิชาการ)ในมหาวิทยาลัย
เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
วิธีการด�ำเนินการวิจัย
ในการศึกษาครั้งนี้ พนักงานมหา-
วิทยาลัยสายวิชาการวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาห-
กรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
พระนครเหนือ จ�ำนวน 30 คน โดยมีขั้นตอนใน
การออกแบบเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ดังนี้
1. ศึกษา ค้นคว้า เอกสารความรู้เรื่อง
การประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร
โปรแกรมการพัฒนาเว็บแอพพลิเคชั่นด้วย
โปรแกรมไมโครซอฟท์ วิชวลสตูดิโอ รวมถึงงาน
วิจัยที่เกี่ยวข้อง
2. ก�ำหนดวัตถุประสงค์การเรียนรู้
ขอบเขตของเนื้อหา เค้าโครงรูปแบบขอแบบ
ฟอร์มบนเว็บแอพพลิเคชั่นด้วย การสร้างระบบ
ขั้นตอนให้เหมาะสมตรงกับแบบประเมินและ
เนื้อหา การสร้างวิธีประมวลผลข้อมูล
3. ก�ำหนดเค้าโครงเว็บแอพพลิเคชั่น
ด้วยภาษาซีชาร์ป โดยการใช้รูปแบบของแบบ
ฟอร์มในการกรอกข้อมูลบนเว็บแอพพลิเคชั่น
ให้มีลักษณะใกล้เคียงกับแบบประเมินผลการ
ปฏิบัติงาน (สายวิชาการ) ที่อยู่ให้รูปแบบของ
เอกสาร และก�ำหนดสูตรการค�ำนวณภาระงาน
ที่ใช้ในโปรแกรมเพื่อประมวลผลข้อมูลเป็น
จ�ำนวนภาระงาน รวมถึงวิธีการการกรอกแบบ
ประเมินการปฏิบัติงานสายวิชาการ อย่างไร
ให้ถูกต้อง เพื่อความรวดเร็วและให้ทันก�ำหนด
ระยะเวลาในการส่งแบบประเมิน
4. ปรึกษาอาจารย์ที่ปรึกษาเกี่ยวกับเค้า
โครงของแบบฟอร์มในการกรอกข้อมูลบนเว็บ
แอพพลิเคชั่นและสูตรการค�ำนวณภาระงานที่ใช้
ในโปรแกรม เพื่อน�ำมาปรับปรุงและแก้ไข จนได้
เค้าโครงแบบฟอร์มบนเว็บแอพพลิเคชั่น
5. ปรึกษาอาจารย์ที่ปรึกษาเกี่ยวกับ
เค้าโครงของแบบฟอร์มในการกรอกข้อมูล
บนเว็บแอพพลิเคชั่นและสูตรการค�ำนวณภาระ
งานที่ใช้ในโปรแกรม เพื่อน�ำมาปรับปรุงและ
แก้ไข จนได้เค้าโครงแบบฟอร์มบนเว็บแอพ-
พลิเคชั่น

91. 89เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
6. น�ำโปรแกรมประยุกต์บนเว็บ น�ำ
เสนอต่อผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาและผู้เชี่ยวชาญ
ด้านโปรแกรม ตรวจพิจารณาทั้งเนื้อหา ขั้นตอน
และประสิทธิภาพของการประมวลผลซึ่งมี
ผู้เชี่ยวชาญโดยใช้แบบประเมินความสอดคล้อง
(IOC)
7. น�ำผลการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ
มาค�ำนวณหาระดับคุณภาพของเครื่องมือซึ่ง
ผู้วิจัยได้ใช้เกณฑ์ตรวจสอบคุณภาพของ
เครื่องมือ ด้วยการหาค่าความเที่ยงตรงของ
แบบสอบถาม(IOC:Indexofitemobjective
congruenc)
8. ปรับปรุงโปรแกรมประยุกต์บนเว็บ
ตามที่ผู้เชี่ยวชาญแนะน�ำ น�ำเสนออาจารย์ที่
ปรึกษาตรวจสอบและแก้ไขจนได้โปรแกรม
ออนไลน์ส�ำหรับแบบประเมินผลการปฏิบัติ
งานของบุคลกร(สายวิชาการ)ในมหาวิทยาลัย
เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ที่
สมบูรณ์ พร้อมน�ำไปทดลอง
วิธีการทดลอง
1. เริ่มท�ำการทดลองกับกลุ่มพัฒนา
เครื่องมือ ผู้วิจัยได้ท�ำความเข้าใจกับกลุ่มพัฒนา
เครื่องมือ เกี่ยวกับขั้นตอนการใช้งานโปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินการปฏิบัติ
งานสายวิชาการ
2. เริ่มท�ำการทดลองการใช้งานโปรแกร
กับกลุ่มพัฒนาเครื่องมือ เพื่อประเมินความพึง
พอใจและข้อเสนอแนะในการแก้ไขโปรแกรม
3. น�ำข้อมูลและข้อเสนอแนะที่ได้จาก
กลุ่มพัฒนาเครื่องมือมาปรับปรุงแก้ไขโปรแกรม
4. ก่อนเริ่มท�ำการทดลองกับกลุ่ม
ตัวอย่างงานวิจัย ผู้วิจัยได้ท�ำความเข้าใจกับ
กลุ่มตัวอย่างงานวิจัย เกี่ยวกับขั้นตอนการใช้
งานโปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบ
ประเมินการปฏิบัติงานสายวิชาการ
5. ท�ำการทดสอบการใช้งานโปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บส�ำหรับแบบประเมินการปฏิบัติ
งานสายวิชาการ กับกลุ่มตัวอย่างงานวิจัยด้วย
แบบประเมินความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่าง
หลังจากการใช้งาน แล้วเก็บรวบรวมเพื่อตรวจ
และให้คะแนนตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้พร้อมทั้งเก็บ
ข้อมูลไว้
6. น�ำคะแนนที่ได้ไปวิเคราะห์ทางสถิติ
เพื่อสรุปผลการทดลองต่อไป
วิธีการใช้แบบประเมินผลการปฎิบัติ
งานของบุคลากรสายวิชาการ
1. ให้บุคลากรเข้าไปยัง
https://www.evaluation-kmutnb.
com/

92. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา90
2. ให้ใส่ชื่อกับรหัสผ่าน เมื่อกรอกเสร็จ
จะเข้าหน้าแรกของแบบกรอกภาระงาน
5. ส่วนงานวิจัยให้กรอกชื่อและหน้าที่
ระบบจะค�ำนวณภาระงานและเมื่อกรอกข้อมูล
ครบก็สามารถปริ้นมาตรวจสอบได้
3. เมื่อกรอกแบบประเมินแต่ละหน้า
เสร็จให้กด save และ กด next เพื่อไปในหน้า
ถัดไป
4. ในส่วนของการค�ำนวณให้กรอกรหัส
วิชาตอนเรียนและจ�ำนวนนักศึกษาโปรแกรมจะ
ค�ำนวณภาระงานให้
ผลการทดลอง
ผลการพัฒนาและหาประสิทธิภาพของ
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับการประเมิน
ผลการปฏิบัติงานของบุคลากรในมหาวิทยาลัย
1. แบบประเมินที่ใช้ในการประเมิน
ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ประกอบด้วยแบบประเมิน
ส�ำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านโปรแกรมและแบบ
ประเมินส�ำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหา ซึ่ง
ผลที่ได้จากการประเมินเป็นการหาค่าความ
เที่ยงตรงแบบIOC(Indexofitemobjective
congruence)

93. 91เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ตารางที่1ผลประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญ
ด้านโปรแกรม
1. โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีระบบ
ป้องกันข้อผิดพลาดที่อาจเกิด
2. โปรแกรมประยุกต์บนเว็บที่สร้าง
มีความครอบคลุมกับการใช้งาน
จริง
3. ความเร็วในการท�ำงานของโปร-
แกรมประยุกต์บนเว็บ
4. การใช้ค�ำสั่งต่างๆส่วนของฟังชั่น
ต่างๆ มีความสะดวก
5. ความเหมาะสมในการใช้ขนาด
หน้าจอที่เหมาะสมพอดี
6 โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีความ
ถูกต้องในการจัดเก็บข้อมูลน�ำเข้า
7. โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีความ
ถูกต้องในการลบข้อมูล
8. โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีความ
สอดคล้องกับความต้องการของ
ผู้ใช้งาน
9. ความน่าเชื่อถือของโปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บ
1. ข้อความในโปรแกรมประยุกต์บน
เว็บถูกต้องตามหลักภาษาไทย
2. มีการจัดหมวดหมู่ให้ง่ายต่อขั้นตอน
การประเมินผลการปฏิบัติงาน
3. การจัดรูปแบบในโปรแกรมประ-
ยุกต์บนเว็บง่ายต่อการอ่านและ
การใช้งาน
4. หน้าโฮมเพจมีความสวยงาม มี
ความทันสมัย น่าสนใจ
5. สีสันในการออกแบบโปรแกรม
ประยุกต์บนเว็บมีความเหมาะสม
6. สีพื้นหลังกับสีตัวอักษรมีความ
เหมาะสมต่อการอ่าน
7. ขนาดตัวอักษร และรูปแบบตัว
อักษร มีความสวยงามและอ่าน
ได้ง่าย
8. มีความเร็วในการแสดงผลข้อมูล
ต่างๆ
9. ความถูกต้องของตัวอักษรและ
การค�ำนวณผลข้อมูล
0.66
1
1
1
0.33
0.33
1
1
1
1
1
1
0
0
1
1
0
1
หัวข้อประเมิน ผลคะแนน หัวข้อประเมิน ผลคะแนน
ตารางที่2ผลประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญ
ด้านเนื้อหา
ผลการประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญด้านโปรแกรม พบว่ามีหัวข้อที่ต้องการปรับปรุงแก้ไข
เพิ่มเติมคือหน้าโฮมเพจให้มีความสวยงามให้มีความทันสมัยน่าสนใจ,เพิ่มเติมสีสันในการออกแบบ
โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีความเหมาะสมขี้น, เพิ่มเติมให้มีความเร็วในการแสดงผลข้อมูลต่างๆ และ
ส่วนของด้านเนื้อหา โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีระบบป้องกันข้อผิดพลาดที่อาจเกิด, ความเหมาะ
สมในการใช้ขนาดหน้าจอที่เหมาะสมพอดี, โปรแกรมประยุกต์บนเว็บมีความถูกต้องในการจัดเก็บ
ข้อมูลน�ำเข้า
นอกจากนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านโปรแกรม และด้านเนื้อหา ได้ให้ค�ำแนะน�ำในการปรับปรุง ข้อ
เสนอแนะดังนี้
1. ควรจะมีการปรับปรุงเรื่อง style ความสวยงาม
2. การตั้งค่าหน้าจอแสดงผลของเว็บไซต์ควรปรับปรุงให้เหมาะสม

94. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา92
3. ใส่สีสันหน้าเข้าให้ดูดึงดูดความ
สนใจให้อาจารย์ อยากเข้าไปกรอกข้อมูลแทน
การเขียน
ภายหลังจากผู้เชี่ยวชาญประเมิน
คุณภาพของโปรแกรมประยุกต์บนเว็บส�ำหรับ
การประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรใน
มหาวิทยาลัยผู้วิจัยได้ปรับปรุงโปรแกรมประยุกต์
บนเว็บตามข้อเสนอแนะจนได้โปรแกรมประยุกต์
บนเว็บที่สมบูรณ์พร้อม เพื่อที่จะสามรถน�ำไป
ทดลองต่อไปได้
บรรณานุกรม
ณัฐวร เจ้าสกุล. (2551). การพัฒนาระบบต้นแบบส�ำหรับประเมินผลการปฏิบัติงานบุคลากร
ผ่านเว็บกรณีศึกษา บริษัทไทยรุ่งยูเนี่ยนคาร์ จ�ำกัด (มหาชน) วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต
(บริหารเทคโนโลยีสารสนเทศโครงการร่วมระหว่างคณะบริหารธุรกิจและส�ำนักการศึกษา
ระบบสารสนเทศสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ผุสดี รุมาคม. (2551). การประเมินการปฏิบัติงาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ธนาเพรส.
พนิตา งามประเสริฐ. (2553). การบริหารทรัพยากรมนุษย์/งานบุคคล. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ:
ประสิทธภัณฑแอนพริ้นติ่ง.
อลงกรณ์ มีสุทธา และสมิต สชัฌุกร. (2554). การประเมินผลการปฏิบัติงาน (พิมพ์ครั้งที่ 18)
กรุงเทพฯ: ส�ำนักพิมพ์ ส.ส.ท.
อนุชา ศิริบวรเดช. (2555).การประเมินผลการปฏิบัติงานของพนักงานในสังกัดการประปาส่วน
ภูมิภาค เขต 9.วิทยานิพนธ์ รัฐ ประศาสนศาสตรมหาบัณฑิตบัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัย
เชียงใหม่.
เรื่องพื้นฐานการพัฒนาโปรแกรมแบบวิชวล. สืบค้นเมื่อ 05 มกราคม 2561, จากhttp://www.ict.
up.ac.th/itichai/cidtec/assets/uploaded/documents/2cf7a9f409d0f8746271
dc30bc7119
3. ควรเพิ่มความสวยงามในterfaceIn
และควรเพิ่มลูกเล่นเพิ่มเติม
4. มีการแจ้งเตือน (POPUP) เมื่อมี
การกรอกข้อมูลผิดพลาด
และผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาได้ให้ค�ำ
แนะน�ำในการปรับปรุง ข้อเสนอแนะดังนี้
1. โหลดข้อมูลยังไม่เร็วเท่าที่ควร
2. การเข้าระบบควรง่ายและสะดวก
เนื่องจาก อาจารย์ส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยเข้าใจ
เทคโนโลยีเท่าที่ควร

95. 93เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การพัฒนาระบบการสอนจุลภาค
อิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร เพื่อพัฒนาทักษะการสอน
ส�ำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
DEVELOPMENT OF AN INFORMATION AND COMMUNICATION
TECHNOLOGY-BASED MICROTEACHING SYSTEM FOR ENHANCING
TEACHING SKILLS OF TEACHERS STUDENT IN
YALA RAJABHAT UNIVERSITY
ลัลน์ลลิต สืบประดิษฐ์, ทิพย์เกสร บุญอ�ำไพ, ไพโรจน์ เบาใจ
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา
มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการสอนจุลภาค
อิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร เพื่อพัฒนา
ทักษะการสอนส�ำหรับนักศึกษาครูมหาวิทยาลัย
ราชภัฏยะลา มีวัตถุประสงค์เฉพาะ ดังนี้ 1)
ศึกษาองค์ประกอบของระบบการสอนจุลภาคฯ
2)ทดสอบประสิทธิภาพของชุดพัฒนาทักษะตาม
ระบบการสอนจุลภาคฯ3) ศึกษาความก้าวหน้า
ของผลจากการพัฒนาทักษะการสอนจาก
การเรียนด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ 4) ศึกษา
ความคิดเห็นของนักศึกษาครูที่มีต่อการเรียน
ด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ 5) ประเมินและ
รับรองระบบการสอนจุลภาคฯจากผู้ทรงคุณวุฒิ
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่1)ผู้เชี่ยวชาญ
ด้านเทคโนโลยีการศึกษาและด้านหลักสูตรและ
การสอนจ�ำนวน10คน2)นักศึกษาครูหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
จ�ำนวน 28 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลาย
ขั้นตอน 3) ผู้ทรงคุณวุฒิในการประเมินและ
รับรองระบบการสอนจุลภาคฯ เครื่องมือที่ใช้
ในการวิจัย ได้แก่ 1) ระบบการสอนจุลภาค
อิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารเพื่อพัฒนา
ทักษะการสอนส�ำหรับนักศึกษาครูมหาวิทยาลัย
ราชภัฏยะลา 2) แบบทดสอบความรู้ก่อนและ
หลังเรียน3)แบบประเมินการใช้ทักษะการสอน
โดยอาจารย์นิเทศ ผู้ฝึกทักษะการสอนและ
เพื่อนร่วมชั้น 4) แบบสอบถามความคิดเห็น
ของนักศึกษาครูที่มีต่อระบบการสอนจุลภาคฯ
5) แบบประเมินและรับรองระบบการสอน
จุลภาคฯ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ สถิติที่ใช้วิเคราะห์

96. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา94
ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ค่าส่วนเบี่ยง
เบนมาตรฐาน ค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) และ
t-test (Dependent samples) ผลการวิจัย
พบว่า 1) ระบบการสอนจุลภาคอิงเทคโนโลยี
สารสนเทศและสื่อสารเพื่อพัฒนาทักษะการ
สอน ส�ำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏ
ยะลา ประกอบด้วย 8 องค์ประกอบ ได้แก่
1.1) การวิเคราะห์สถานการณ์หรือบริบท
1.2) องค์ประกอบด้านปัจจัยน�ำเข้าที่เกี่ยวข้อง
กับการพัฒนาทักษะการสอน 1.3) การเสนอ
ช่องทางสนับสนุนอาจารย์ 1.4) การเสนอช่อง
ทางสนับสนุนผู้เรียน 1.5) กระบวนการจัด
กิจกรรมการสอนจุลภาคฯ 1.6) การประเมินผล
1.7) ผลลัพธ์ 1.8) การตรวจสอบและปรับปรุง
ระบบ 2) ผลการทดสอบประสิทธิภาพของชุด
พัฒนาทักษะตามระบบการสอนจุลภาคฯ พบว่า
ค่าE1/E2 ของชุดพัฒนาทักษะน�ำเข้าสู่บทเรียน
ทักษะการใช้ค�ำถามและทักษะการสรุปบทเรียน
มีค่าประสิทธิภาพเป็นไปตามล�ำดับดังนี้79.88/
81.25,79.06/80.00และ80.89/81.87ซึ่งเป็น
ไปตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด 80/80 3) นักศึกษาครูมี
ความก้าวหน้าในการใช้ทักษะการสอนประกอบ
ด้วย ทักษะการน�ำเข้าสู่บทเรียน ทักษะการใช้
ค�ำถามและทักษะการสรุปบทเรียน อย่างมีนัย
ส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4) นักศึกษาครูมี
ความคิดเห็นต่อการเรียนด้วยระบบการสอนจุล
ภาคฯ อยู่ในระดับเห็นด้วยมากที่สุด และ 5)
ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินและรับรองระบบการสอน
จุลภาคฯ อยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด
ค�ำส�ำคัญ: ระบบการสอน การสอนจุลภาคอิง
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารทักษะการสอน
Abstract
This study is a research and
development research. The main
purposes were to develop a micro-
teaching system based on information
and communication technology, and
to develop teaching skills for teacher
student of Yala Rajabhat University. The
specific objectives were; 1) to study
the components of the micro-teaching
system, 2) to validate the efficiency of
the teaching skills packages on micro-
teaching system, 3) to study the results
of the developmental of teaching skills
from learning with the microteaching
system, 4) to study the opinions of
students towards learning with the
microteaching system, and 5) to assess
and certify the microteaching system by
the educational experts. The samples
included: 1) 10 experts in educational
technology and instructional design
and 2) 28 teacher students from the
Bachelor of Education Program in Yala
Rajabhat University which was obtained
by multi-stage random sampling. The
instruments were 1) microteaching

97. 95เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
system based on information and
communication technology to develop
teaching skills for teacher students of
Yala Rajabhat University, 2) knowledge
testbeforeandafterstudy,3)assessment
of the use of teaching skills by
supervisors, instructors and classmates
4) questionnaire of students’ opinions
on the microteaching system, and 5)
assessment and verification forms for
educational experts. The statistics used
in data analysis were Efficiency (E1/ E2),
mean, percentage, standard deviation
and t-test (dependent samples). Major
Findings; 1) The microteaching system
basedoninformationandcommunication
technology to develop teaching skills
for teacher students of Yala Rajabhat
University consists of 8 components: 1)
Situation or context analysis, 2) Input
componentsrelatedtothedevelopment
of teaching skills, 3) Providing support
channels for teachers, 4) Providing
support channels for learners, 5) The
process of organizing micro-teaching
activities, 6) Evaluation, 7) Results, and
8) Validation and confirmation. 2) The
efficiency validation oftheteaching skills
packages on micro-teaching system was
foundthatvalueofE1
/E2
ofsetinduction
skills, questioning skills and closure skills
wereasfollow:79.88/81.25,79.06/80.00,
and 80.89/ 81.87 respectively which
met the criteria of 80/80. 3) The teacher
students have progress in using teaching
skills,introductionskills,questioningskills
and summarizing skills with statistical
significance at .01 levels. 4) The teacher
students have opinions on learning by
using the microteaching system at the
highest level. 5) The experts assessed
and approved the microteaching system
at the highest appropriate level.
Keywords: Instructional System,
Information and Communication,
Technology-Based Microteaching,
Teaching Skills.
บทน�ำ
การก้าวสู่สังคมเศรษฐกิจและเทคโนโลยี
ในสารสนเทศและการสื่อสารในศตวรรษที่ 21
ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทุกมิติของสังคม
มนุษย์ ทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง
รวมทั้งการศึกษาอันเนื่องมาจากการปฏิวัติสาร-
สนเทศ (Information revolution) การด�ำเนิน
กิจกรรมรูปแบบต่าง ๆ รวมทั้งการเผยแพร่
ถ่ายโอนส่งผ่าน แบ่งปันข้อมูลข่าวสารและ
ความรู้ของมนุษย์จึงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและ
ไร้ขีดจ�ำกัด โลกจึงอยู่ในสภาวะไร้พรมแดน

98. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา96
(Globalization) ก�ำลังเผชิญความเปลี่ยนแปลง
และการแข่งขันที่รุนแรง ยากเกินกว่าจะหลีก
เลี่ยงได้ ประเทศต่าง ๆ จึงปรับเปลี่ยนทิศทางใน
การพัฒนา โดยมุ่งเน้นการพัฒนา “คน” ซึ่งเป็น
ปัจจัยส�ำคัญในการพัฒนาประเทศให้มีต้นทุน
ทางปัญญา ความสามารถ มีศักยภาพในการ
แข่งขันในทุกระดับ
การพัฒนา “คน” ให้เป็นทรัพยากรที่มี
คุณภาพ จึงเป็นสิ่งส�ำคัญ เนื่องจาก “คน” เป็น
ปลายทางที่จะได้รับผลกระทบจากการพัฒนา
ในรูปแบบต่าง ๆ โดยตรง และเป็นกลไกส�ำคัญ
ในการขับเคลื่อนและพัฒนาประเทศไปสู่เป้า
ประสงค์ที่ต้องการ พัฒนาคุณภาพคนในทุกมิติ
อย่างสมดุลทั้ง ร่างกาย จิตใจ ความรู้ ความ
สามารถ และทักษะ จึงส่งผลให้เกิดการปรับ
เปลี่ยนกระบวนทัศน์ในปฏิรูปการศึกษา ที่เน้น
คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา โดยมีเป้าหมาย
เพื่อวางรากฐานของชีวิตและการประกอบอาชีพ
อย่างมั่นคง เป็นกลไกในการพัฒนาประเทศ
ได้อย่างยั่งยืน การจัดการศึกษาที่สอดคล้อง
กับสภาพการณ์เปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21
จึงเป็นการจัดการศึกษาเพื่อเตรียม “ผู้เรียน”
ให้เป็นพลเมืองไทย พลเมืองอาเซียน และ
พลเมืองโลกที่มีคุณภาพ (พิมพันธ์ เตชคุปต์ และ
พเยาว์ ยินดีสุข, 2557) โดยจัดการศึกษาและ
การประกอบอาชีพในอนาคต “ครู” จึงเป็นผู้
ที่มีบทบาทส�ำคัญในการปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว
เนื่องจาก “ครู” เป็นปัจจัยชี้ขาดคุณภาพการ
ศึกษา เป็นทั้งด่านหน้าและเป็นกลไกส�ำคัญใน
การปฏิรูปการศึกษา เนื่องจากสังคมให้ความ
ส�ำคัญและความคาดหวังที่จะเห็นครูแสดง
บทบาทในการสร้างสรรค์สิ่งที่ดีงามให้เกิดขึ้น
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2554;ไพสิฐ พรหมรักษา,
2554) ด้วยการให้ผู้เรียนได้รับการสอนที่ดีที่สุด
ผ่านกระบวนการเรียนการสอนที่มีคุณภาพสูง
ครูจึงต้องมีความรู้ ความเชี่ยวชาญในหลักวิชา
ในการสอน ทั้งเนื้อหา หลักจิตวิทยาการศึกษา
การเลือกใช้วิธีสอน การวัดและประเมินผล
ตลอดจนทักษะการสอนซึ่งมีความส�ำคัญในการ
สอนเช่นเดียวกัน (ณรงค์ กาญจนะ, 2553)
ทักษะการสอนคือความสามารถของครู
ในการสอนอย่างได้ผลเป็นองค์ประกอบส�ำคัญที่
แสดงให้เห็นถึงสมรรถภาพของครู (Teacher’s
competencies) ครูที่มีทักษะการสอนจะ
สามารถสอนได้อย่างช�ำนาญ คล่องแคล่ว ลื่น
ไหล กระฉับกระเฉง ไม่เคอะเขิน สามารถจัด
ประสบการณ์ให้นักเรียนอย่างกระจ่างแจ้ง
ชัดเจน ท�ำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่ายได้ สอนเป็น
ล�ำดับขั้นตอนจนเสร็จสิ้นกระบวนการสอดคล้อง
กับผลการเรียนรู้ที่คาดหวังและส่งเสริมการเรียน
รู้ให้กับผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ (อาภรณ์
ใจเที่ยง, 2553) การสอน จึงเป็นกระบวนการ
ที่เกิดจากพฤติกรรมที่ซับซ้อน ประกอบด้วย
หลายทักษะในการสอนแต่ละครั้ง ได้แก่ ทักษะ
การน�ำเข้าสู่บทเรียน ทักษะการใช้กิริยาวาจา
ท่าทางในการสอน ทักษะการเล่าเรื่อง ทักษะ
การอธิบาย ทักษะการใช้ค�ำถาม และทักษะการ
สรุปบทเรียน เป็นต้น ดังนั้น การที่ครูจะเกิด
ทักษะการสอนและสามารถสอนได้ดีนั้นจะต้อง
มีประสบการณ์จากการฝึกฝนการใช้ทักษะการ

99. 97เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สอนแต่ละอย่างจนคล่องแคล่ว ช�ำนาญ และ
ปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่องของตนเองอย่างต่อ
เนื่องก่อนสอนได้ (อินทิรา บุณยาทร, 2542)
การสอนจุลภาค หรือ Microteaching เป็น
กระบวนการที่ใช้ในการฝึกทักษะการสอนเป็น
ครั้งแรกเมื่อปีค.ศ.1963โดยAllenW.Dwight
และคณะ ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ประเทศ
สหรัฐอเมริกา เป็นการฝึกหัด พัฒนาทักษะหรือ
ประสบการณ์ในการสอนเบื้องต้น โดยจ�ำลอง
สภาพการสอนจริงเพื่อลดความว้าวุ่น หรือวิตก
กังวลของนักศึกษาครูด้วยการฝึกทักษะการสอน
เฉพาะอย่างในสถานการณ์ย่นย่อ 3ประการ คือ
1) ย่นย่อเนื้อหาเพียงมโนทัศน์เดียว 2) ย่นย่อ
ชั้นเรียนเหลือเพียงจ�ำนวน5-10คนและ3)ย่นย่อ
ระยะเวลาในการสอนเพียง10-15นาทีสอนตาม
ขั้นตอนการสอนจุลภาคประกอบด้วยวางแผน,
สอน,รับค�ำติชม,วางแผนใหม่,สอนใหม่,และรับ
ค�ำติชมใหม่ ท�ำการบันทึกเสียงหรือบันทึกภาพ
วีดิทัศน์ในขณะก�ำลังด�ำเนินการสอนจุลภาคและ
น�ำเทปบันทึกเสียง หรือเทปบันทึกวีดิทัศน์นั้น
มาเปิดซ�้ำ เพื่อวิเคราะห์และประเมินผลอย่างรอบ
ด้าน จากการได้รับค�ำวิจารณ์ ข้อติชมหลังการ
สอนจากมุมมองของอาจารย์นิเทศก์และผู้เรียน
และเปิดโอกาสให้มีการฝึกซ�้ำ หากไม่ผ่านการ
ประเมินหรือผลการประเมินไม่เป็นที่น่าพอใจ
(ชัยยงค์ พรหมวงศ์, 2523 อ้างถึงใน บุญเกื้อ
ควรหาเวช, 2530) ซึ่งช่วยให้นักศึกษาครูที่ไม่มี
ประสบการณ์ในการสอนสามารถเชื่อมโยงเนื้อหา
ไปสู่การสอนพร้อมเผชิญความท้าทายในการสอน
อย่างมั่นใจ (Ghanaguru, Nair & Yong, 2013)
จากความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศและสื่อสารในปัจจุบัน ส่งผลให้มี
การน�ำเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารมา
ใช้ในการจัดการศึกษาเพิ่มมากขึ้น การสอน
จุลภาคแบบดั้งเดิมจึงไม่สามารถตอบสนอง
ความต้องการของการเรียนการสอนสมัยใหม่
เนื่องจากข้อจ�ำกัดทั้งด้านเทคโนโลยีในการ
บันทึกภาพในระบบแอนาล็อค (Analog) จึงมี
ความยุ่งยาก เนื่องจากต้องใช้อุปกรณ์และพื้นที่
จัดเก็บจ�ำนวนมากใช้ระยะเวลาในการพิจารณา
วีดีทัศน์บันทึกการสอน อีกทั้งการประเมินและ
การให้ผลย้อนกลับจ�ำกัดเฉพาะอาจารย์นิเทศ
และเพื่อนร่วมชั้น จ�ำกัดอยู่ในกลุ่มเดียวกัน
เนื่องจากเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นในห้องปฏิบัติ
การสอนจุลภาคเท่านั้น (Zhang, Zhao, Shao
& Bian, 2009) ขณะที่เทคโนโลยีสารสนเทศ
และสื่อสารสามารถลดข้อจ�ำกัดดังกล่าว ด้วย
การสร้างสภาพแวดล้อมการสอนจุลภาคในรูป
แบบดิจิทัล (Digital) เพื่อเข้าถึงกิจกรรมการ
สอนจุลภาค การเผยแพร่และจัดเก็บข้อมูล
บนพื้นที่ขนาดใหญ่บนระบบเครือข่าย การใช้
อุปกรณ์ที่หลากหลายในการผลิต บันทึกภาพ
จัดเก็บ และเผยแพร่วีดิทัศน์แบบจ�ำลองการ
สอนและวีดิทัศน์บันทึกการสอน เครื่องมือการ
ประเมิน การให้ผลย้อนกลับ เครื่องมือช่วยใน
การอภิปราย วิจารณ์สะท้อนผลการฝึก และ
เครื่องมือที่ใช้ในการติดต่อสื่อสารระหว่าง
อาจารย์นิเทศก์กับผู้ฝึกและระหว่างผู้ฝึกด้วย
กัน (Yuan, Zhang & Wang, 2013) ส่งผลให้
สามารถลดข้อจ�ำกัดของการสอนจุลภาคแบบ

100. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา98
ดั้งเดิม กระจายความสัมพันธ์ระหว่างผู้สอน
และผู้เรียน ให้อิสระ และมีความยืดหยุ่นทั้งใน
เรื่องของเวลาสถานที่และการร่วมกิจกรรมเพิ่ม
ความเป็นกลางในการประเมิน สามารถอภิปราย
แสดงความคิดเห็นแบบมีปฏิสัมพันธ์ได้หลายรูป
แบบ อีกทั้ง เป็นระบบเปิดที่มีข้อมูลสารสนเทศ
จ�ำนวนมาก สามารถเชื่อมโยงและสืบค้นเครื่อง
มือที่เกี่ยวข้องและสามารถใช้ประโยชน์จาก
แหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการฝึกทักษะ
การสอนของนักศึกษาครู พัฒนาความสามารถ
ในการเรียนรู้และการปฏิบัติอย่างสร้างสรรค์ของ
ผู้เรียนได้(Zhang,Zhao,Shao&Bian,2009)
ภารกิจส�ำคัญของคณะครุศาสตร์ มหา-
วิทยาลัยราชภัฏยะลา ในฐานะสถาบันฝ่ายผลิต
คือ การมุ่งเน้นการสร้างบัณฑิตครูที่มีความรัก
ความภาคภูมิใจในวิชาชีพมีเจตคติและบุคลิกภาพ
ที่เหมาะสม เป็นแบบอย่างที่ดี มีทักษะการสอน
สามารถบูรณาการทักษะการสอนให้สอดคล้อง
กับความเชี่ยวชาญและน�ำศาสตร์มาบูรณาการ
ในการจัดการเรียนรู้อย่างเหมาะสม โดย
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต (5 ปี) ได้
รับการบ่มเพาะจากการจัดการศึกษาทั้งในภาค
ทฤษฎีและปฏิบัติตามโครงสร้างหลักสูตร ใน 3
หมวดรายวิชา คือ 1) หมวดวิชาศึกษาทั่วไป 2)
หมวดวิชาเฉพาะด้านและ3)หมวดวิชาเลือกเสรี
รวมถึงการเรียนในรายวิชากลุ่มวิชาชีพครู ก่อน
เข้าสู่กระบวนการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู
เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมส�ำหรับขั้นการ
ฝึกการฝึกปฏิบัติวิชาชีพครู และขั้นการฝึก
ปฏิบัติวิชาชีพครูในสถานศึกษาซึ่งเป็นการเรียน
รู้จากการปฏิบัติงานในหน้าที่ครูในสถานการณ์
จริง จนเกิดความเข้าใจ พัฒนาความคล่องตัว
ในการปฏิบัติงาน และสร้างคุณลักษณะความ
เป็นครู อันจะเป็นพื้นฐานในการประกอบอาชีพ
ครูในอนาคต โดยพบข้อเสนอแนะเพื่อการ
พัฒนาและเตรียมความพร้อมให้แก่นักศึกษา
ครูก่อนฝึกประสบการณ์วิชาชีพ ของคณะ
ครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลาในประเด็น
ที่ส�ำคัญ คือ ควรเตรียมความพร้อมด้วยการ
จัดประสบการณ์อย่างเข้มข้นให้แก่นักศึกษา
ครูในด้านการสอน ก่อนการฝึกประสบการณ์
วิชาชีพ โดยเปิดโอกาสให้ทดลองสอนมากขึ้น
เช่น การทดลองสอนโดยใช้วีดิทัศน์บันทึกการ
สอน ให้นักศึกษาดูการสอนของตนเอง หรือให้
อาจารย์และเพื่อนช่วยเสนอแนะ เพื่อให้รู้ข้อดี
ข้อบกพร่องที่ควรแก้ไขปรับปรุง โดยควรได้
เรียนรู้ทั้งในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติควบคู่กัน
(จันจลี ถนอมลิขิตวงค์ และฟารีดา สามะอาลี,
2555) ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาสภาพปัจจุบัน
และความต้องการในการจัดกิจกรรมการเรียน
การสอน เพื่อพัฒนาทักษะการสอนให้แก่
นักศึกษาครู จากอาจารย์ผู้สอน จ�ำนวน 5 ท่าน
ในภาคการศึกษาที่ 1 ปีการศึกษา 2558 พบ
ว่า อาจารย์ผู้สอนเห็นความส�ำคัญและมีความ
ต้องการในการพัฒนาทักษะการสอนให้แก่
นักศึกษาครู แม้ปัจจุบันจะเน้นการจัดการเรียน
การสอนที่ผู้เรียนเป็นส�ำคัญ แต่ครูจ�ำเป็นต้อง
ใช้ทักษะการสอนในการน�ำเข้าสู่บทเรียน เข้า
สู่กิจกรรม การถามเพื่อกระตุ้นให้นักเรียนคิด
ค้นคว้า วางแผนกิจกรรมการเรียน รวมทั้ง

101. 99เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ โดยควรเป็นกระบวนการ
ที่เปิดโอกาสให้นักศึกษาครูฝึกปฏิบัติเป็นราย
บุคคล ในสถานการณ์ใกล้เคียงสถานการณ์จริง
เพื่อเพิ่มความช�ำนาญ ความเชี่ยวชาญ และ
เป็นการเตรียมความพร้อมให้แก่นักศึกษาครู
ซึ่งสอดคล้องกับผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน
และความต้องการพัฒนาทักษะการสอนของ
นักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา ในภาค
การศึกษาที่1ปีการศึกษา2558พบว่านักศึกษา
ครูเห็นความส�ำคัญและมีความต้องการทั้งใน
เรื่องของเวลาและโอกาสในการพัฒนาทักษะ
การสอนด้วยการฝึกปฏิบัติเป็นรายบุคคล เพื่อ
เพิ่มประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ และความ
ช�ำนาญในการใช้ทักษะการสอนก่อนการฝึก
ประสบการณ์วิชาชีพครูในสถานศึกษา
จากการศึกษาข้อมูลเบื้องต้น ผู้วิจัยได้
เล็งเห็นถึงความส�ำคัญในการพัฒนาทักษะการ
สอนให้แก่นักศึกษาครูด้วยการพัฒนาระบบการ
สอนจุลภาคอิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร
เพื่อพัฒนาทักษะการสอน ส�ำหรับนักศึกษาครู
มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา เพื่อเป็นกระบวน
การที่เปิดโอกาสในการฝึกทักษะการสอนเป็น
รายบุคคล เพื่อลดข้อจ�ำกัดของการสอนจุลภาค
แบบดั้งเดิมรวมทั้งข้อจ�ำกัดของการจัดกิจกรรม
การเรียนชั้นเรียนปกติ ด้วยการประยุกต์ใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารในกระบวนการ
สอนจุลภาค เพื่อการพัฒนาทักษะการสอนของ
นักศึกษาครูให้สูงขึ้นและพร้อมสู่การเป็นครูมือ
อาชีพ
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อพัฒนาระบบการสอนจุลภาค
อิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร เพื่อพัฒนา
ทักษะการสอนส�ำหรับนักศึกษาครูมหาวิทยาลัย
ราชภัฏยะลา
2. เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของระบบ
การสอนจุลภาคฯ ตามเกณฑ์ E1/E2 โดยใช้
เกณฑ์ประสิทธิภาพ 80/80
3. เพื่อศึกษาความก้าวหน้าของการ
พัฒนาทักษะการสอนจากการเรียนด้วยระบบ
การสอนจุลภาคฯ
4. เพื่อศึกษาความคิดเห็นของนักศึกษา
ที่มีต่อระบบการสอนจุลภาคฯ
5. เพื่อประเมินและรับรองระบบการ
สอนจุลภาคฯ จากผู้ทรงคุณวุฒิ
วิธีด�ำเนินการวิจัย
การวิจัยเรื่องนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา
(Researchanddevelopment)โดยน�ำแนวคิด
การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา
7 ขั้นตอน ของชัยยงค์ พรหมวงศ์ (2556) มา
ประยุกต์ใช้ในการด�ำเนินการวิจัย ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับ
ต้นแบบชิ้นงาน ศึกษาเอกสาร งานวิจัย องค์
ความรู้เกี่ยวกับหลักการของระบบและการจัด
ระบบและระบบการเรียนการสอน กระบวนการ
พัฒนานักศึกษาวิชาชีพครู หลักการของทักษะ
การสอน กระบวนการสอนจุลภาคแบบดั้งเดิม
การประยุกต์และการน�ำเทคโนโลยีสารสนเทศ
และสื่อสารมาใช้ในการสอนจุลภาค วิเคราะห์

102. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา100
สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อเป็นแนวทางในการเขียน
กรอบแนวคิดในการพัฒนาระบบการสอนจุล
ภาคฯ
ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาความต้องการ
ต้นแบบชิ้นงาน ศึกษาสภาพปัจจุบัน ความ
ต้องการ ความคิดเห็น ข้อมูลที่จ�ำเป็นส�ำหรับ
การก�ำหนดกรอบแนวคิดต้นแบบระบบการสอน
จุลภาคฯ ด้านปัจจัยน�ำเข้าและศึกษาข้อมูลด้าน
การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อให้ได้มาซึ่ง
ข้อมูลที่จ�ำเป็นส�ำหรับการก�ำหนดกระบวนการ
ของระบบการสอนจุลภาคฯ จากอาจารย์ผู้สอน
จ�ำนวน 5 คน และศึกษาข้อมูลด้านระดับ
ความรู้ความสามารถในการใช้ทักษะการสอน
ประสบการณ์ในการเรียนและพฤติกรรมการใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร จากนักศึกษา
ครู หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต (5 ปี) ชั้นปีที่ 4
มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา จ�ำนวน 40 คน
ขั้นตอนที่ 3 พัฒนากรอบแนวคิด
ต้นแบบชิ้นงาน เพื่อสร้าง (ร่าง) กรอบแนวคิด
ต้นแบบระบบการสอนจุลภาคฯ โดยอิงระบบ
CIPOF Model ของชัยยงค์ พรหมวงศ์ (2556)
ซึ่งประกอบไปด้วย การวิเคราะห์สถานการณ์
การก�ำหนดองค์ประกอบด้านปัจจัยน�ำเข้า การ
ก�ำหนดองค์ประกอบด้านกระบวนการ การ
ก�ำหนดองค์ประกอบด้านผลลัพธ์ และองค์
ประกอบด้านผลย้อนกลับ
ขั้นตอนที่ 4 สอบถามความคิดเห็น
ผู้เชี่ยวชาญ น�ำเสนอ (ร่าง) กรอบแนวคิด
ต้นแบบระบบการสอนจุลภาคฯ ต่อผู้เชี่ยวชาญ
จ�ำนวน 10 คน (ด้านเทคโนโลยีการศึกษาและ
ด้านหลักสูตรและการสอน) เพื่อตรวจสอบและ
ประเมินความถูกต้องโดยใช้การประชุมกลุ่มย่อย
(Focus group)
ขั้นตอนที่ 5 พัฒนา (ร่าง) ต้นแบบชิ้น
งาน น�ำ (ร่าง) ต้นแบบระบบการสอนจุลภาคฯ
มาด�ำเนินการสร้างต้นแบบระบบการสอนให้มี
ความสมบูรณ์
ขั้นตอนที่ 6 ทดสอบประสิทธิภาพและ
รับรองต้นแบบชิ้นงาน
1. ทดสอบประสิทธิภาพของชุด
พัฒนาทักษะตามระบบการสอนจุลภาคฯ แบบ
เดี่ยวกับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
จ�ำนวน 3 คน
2. ทดสอบประสิทธิภาพของชุด
พัฒนาทักษะตามระบบการสอนจุลภาคฯ แบบ
กลุ่มเล็ก กับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏ
ยะลา จ�ำนวน 5 คน
3. ทดสอบประสิทธิภาพของชุด
พัฒนาทักษะตามระบบการสอนจุลภาคฯ แบบ
ภาคสนามกับเล็กกับนักศึกษาครูมหาวิทยาลัย
ราชภัฏยะลา จ�ำนวน 20 คน
4. รวบรวมข้อมูลวิเคราะห์และสรุป
ผลการทดสอบประสิทธิภาพของชุดพัฒนาทักษะ
ที่พัฒนาขึ้นตามระบบการสอนจุลภาคฯ
5. น�ำเสนอข้อมูลจากการทดสอบ
ประสิทธิภาพของชุดพัฒนาทักษะตามระบบการ
สอนจุลภาคฯ ต่อผู้ทรงคุณวุฒิ จ�ำนวน 5 คน
ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิสาขาเทคโนโลยีการศึกษา
และด้านหลักสูตรและการสอน ประเมินเพื่อ
รับรองระบบการสอนจุลภาคฯ

103. 101เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ขั้นตอนที่7ปรับปรุงและเขียนรายงาน
การวิจัย ปรับปรุงแก้ไขระบบการสอนจุลภาคฯ
ให้มีความสมบูรณ์พร้อมใช้งานเขียนรายงานเพื่อ
ตอบค�ำถามการวิจัยที่ได้ตั้งไว้ เผยแพร่และน�ำ
เสนอระบบการสอนจุลภาคฯ ต่อไป
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
1. เครื่องมือวิจัยที่เป็นต้นแบบชิ้นงาน
ได้แก่ ระบบการสอนจุลภาคอิงเทคโนโลยีสาร-
สนเทศและสื่อสารเพื่อพัฒนาทักษะการสอน
ส�ำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
2. เครื่องมือวิจัยที่ใช้ประเมินสภาพ
ปัจจุบันและส�ำรวจความต้องการ ได้แก่
2.1 แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์
เชิงลึกอาจารย์ผู้สอน เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน
ความต้องการและความคิดเห็นเกี่ยวกับการ
พัฒนาระบบการสอนจุลภาคฯ
2.2 แบบสอบถามนักศึกษา หลัก
สูตรครุศาสตรบัณฑิต (5 ปี) ชั้นปีที่ 4 เพื่อศึกษา
สภาพปัจจุบัน ระดับความรู้ ระดับการใช้ทักษะ
การสอน ความต้องการระบบการสอนจุลภาคฯ
3. เครื่องมือวิจัยที่ใช้ในการประเมิน
ผลกระทบ ได้แก่
3.1 แบบประเมินต้นแบบระบบการ
สอนจุลภาคฯ
3.2 แบบทดสอบวัดความรู้ก่อนและ
หลังเรียน
3.3 ชุดพัฒนาทักษะตามระบบการ
สอนจุลภาคฯ
3.4 แบบประเมินทักษะการสอน
ของนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
3.5 แบบประเมินแผนการสอน
จุลภาค
3.6 แบบสอบถามความคิดเห็นของ
นักศึกษาครูที่มีต่อระบบการสอนจุลภาคฯ
3.7 แบบประเมินและรับรองระบบ
การสอนจุลภาคฯ
4. สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล
ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ค่าส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน ค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) และ t-test
(Dependent samples)
ผลการวิจัย
1. ระบบการสอนจุลภาคฯ ประกอบ
ด้วย 8 องค์ประกอบ ดังนี้
1.1 องค์ประกอบที่1การวิเคราะห์
บริบท ประกอบด้วย 1) กระบวนการพัฒนา
นักศึกษาวิชาชีพครู หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
(5 ปี) คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ
ยะลา 2) หลักการและเหตุผลของระบบ 3)
วัตถุประสงค์ของระบบ 4) ผู้ใช้ระบบ 5) ความ
พร้อมของระบบเครือข่ายและเทคโนโลยีสาร-
สนเทศและสื่อสารและ6)ทักษะการใช้อุปกรณ์
และเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร
ของผู้ใช้ระบบ
1.2 องค์ประกอบที่2องค์ประกอบ
ด้านปัจจัยน�ำเข้า ประกอบด้วย 1) หลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต (5 ปี) 2) วัตถุประสงค์ของ
การฝึกทักษะการสอน 3) ทักษะการสอน 4)
กิจกรรมและกระบวนการสอนจุลภาค 5) การ

104. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา102
ก�ำหนดบทบาท แนวปฏิบัติส�ำหรับบุคลากรที่
เกี่ยวข้อง ได้แก่อาจารย์นิเทศก์ ผู้เรียน เพื่อน
ร่วมชั้น และ 6) การประเมินและเกณฑ์ในการ
ประเมิน
1.3 องค์ประกอบที่3การเสนอช่อง
ทางสนับสนุนอาจารย์ ประกอบด้วย 1) ระบบ
บริหารจัดการการสอนจุลภาคฯ 2) เอกสาร
ประกอบการฝึกทักษะการสอน 3) ช่องทาง
UploadและDownloadรับส่งไฟล์ส�ำหรับการ
ฝึกทักษะการสอน และ 4) ช่องทางการติดต่อ
สื่อสาร ระหว่างอาจารย์นิเทศก์กับผู้เรียนแบบ
เผชิญหน้าและไม่เผชิญหน้า
1.4 องค์ประกอบที่ 4 การเสนอ
ช่องทางสนับสนุนผู้เรียนประกอบด้วย1)ระบบ
บริหารจัดการการสอนจุลภาคฯ 2) เอกสาร
ประกอบการฝึกทักษะการสอน 3) ช่องทาง
UploadและDownloadรับส่งไฟล์ส�ำหรับการ
ฝึกทักษะการสอน และ 4) ช่องทางการติดต่อ
สื่อสารระหว่างผู้เรียนกับอาจารย์นิเทศก์ และ
ระหว่างผู้เรียนกับผู้เรียนแบบเผชิญหน้าและ
ไม่เผชิญหน้า
1.5 องค์ประกอบที่ 5กระบวนการ
จัดกิจกรรมการสอนจุลภาคฯ ประกอบด้วย 1)
ขั้นเตรียมความพร้อม 2) ขั้นเตรียมการปฏิบัติ
การสอนจุลภาค และ 3) ขั้นการปฏิบัติการสอน
จุลภาค
1.6 องค์ประกอบที่ 6 การประเมิน
ผล ประกอบด้วย 1) การประเมินความก้าวหน้า
การใช้ทักษะการสอน2)การทดสอบความรู้หลัง
เรียน และ 3) การสอบถามความคิดเห็น
ภาพที่ 1 แสดงแบบจ�ำลองระบบการสอนจุลภาคอิง
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร เพื่อพัฒนาทักษะการ
สอน ส�ำหรับนักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา
1.7 องค์ประกอบที่ 7 ผลลัพธ์
ประกอบด้วย 1) ทักษะการสอนของนักศึกษา
ครู และ 2) ความคิดเห็นของนักศึกษาครู
1.8 องค์ประกอบที่ 8 การตรวจ
สอบและปรับปรุงระบบ ประกอบด้วย 1) ผล
คะแนนแบบวัดความรู้เกี่ยวกับทักษะการสอน
2) ผลคะแนนประเมินทักษะการสอน 3) ผล
คะแนนจากการร่วมกิจกรรม 4)ผลการประเมิน
ความก้าวหน้าการใช้ทักษะการสอน และ 5) ผล
การสอบถามความคิดเห็นของนักศึกษาครูที่มี
ต่อระบบการสอนจุลภาคฯ โดยสามารถแสดง
แบบจ�ำลองของระบบการสอนจุลภาคฯดังภาพ
ที่ 1
2. ผลการศึกษาประสิทธิภาพของ
ชุดพัฒนาทักษะการสอนตามระบบการสอน
จุลภาคฯ ผู้วิจัย ได้ก�ำหนดเกณฑ์ E1/E2 ไว้ที่
80/80 พบว่า ผลการทดสอบประสิทธิภาพของ
ชุดพัฒนาทักษะทั้ง 3 ชุด กับกลุ่มตัวอย่างแบบ
ภาคสนามพบว่าค่าE1/E2ของชุดพัฒนาทักษะ
น�ำเข้าสู่บทเรียนทักษะการใช้ค�ำถามและทักษะ

105. 103เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การสรุปบทเรียน มีค่าประสิทธิภาพเป็นไปตาม
ล�ำดับ ดังนี้ 79.88/81.25, 79.06/80.00 และ
80.89/81.87 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด
80/80 ทั้ง 3 ชุด (ค่าประสิทธิภาพที่ยอมรับได้
อยู่ระหว่าง 77.50-82.50)
3. ผลการศึกษาความก้าวหน้าการใช้
ทักษะการสอนของนักศึกษาครู ผ่านการเรียน
ด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ ผู้วิจัย เปรียบเทียบ
2. ผลการศึกษาประสิทธิภาพของชุดพัฒนาทักษะการสอนตามระบบการสอนจุลภาคฯ ผู้วิจัย
ได้กําหนดเกณฑ์E1/E2 ไว้ที่ 80/80 พบว่า ผลการทดสอบประสิทธิภาพของชุดพัฒนาทักษะทั้ง 3 ชุด กับ
กลุ่มตัวอย่างแบบภาคสนาม พบว่าค่า E1/E2 ของชุดพัฒนาทักษะนําเข้าสู่บทเรียน ทักษะการใช้คําถาม
และทักษะการสรุปบทเรียน มีค่าประสิทธิภาพเป็นไปตามลําดับ ดังนี้ 79.88/81.25, 79.06/80.00 และ
80.89/81.87 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ที่กําหนด 80/80 ทั้ง 3 ชุด (ค่าประสิทธิภาพที่ยอมรับได้อยู่ระหว่าง
77.50-82.50)
3. ผลการศึกษาความก้าวหน้าการใช้ทักษะการสอนของนักศึกษาครู ผ่านการเรียนด้วยระบบ
การสอนจุลภาคฯ ผู้วิจัย เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของคะแนนวัดความรู้ก่อนและหลังเรียนโดยการทดสอบ
ค่า t-test แบบ Dependent samples พบว่า นักศึกษาครูมีความก้าวหน้าในการใช้ทักษะการสอน หลัง
เรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสําคัญทางสถิตที่ระดับ .01 ทั้ง 3 ทักษะ โดยสามารถแสดงให้เห็นผล
การเปรียบเทียบรายทักษะ ดังตารางที่ 1
ตารางที่ 1 แสดงผลการศึกษาความก้าวหน้าในการใช้ทักษะการสอนของนักศึกษาครูผ่านการเรียน
ด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ (N=20)
ผลการทดสอบ
กอน หลัง
t p
𝒙𝒙� SD 𝒙𝒙� SD
ทักษะการนําเขาสูบทเรียน 58.12 11.666 81.25 10.339 10.180 .000**
ทักษะการใชคําถาม 61.87 11.088 80.00 9.424 5.659 .000**
ทักษะการสรุปบทเรียน 64.37 10.159 81.87 8.579 8.304 .000**
4. ผลการศึกษาความคิดเห็นของนักศึกษาครูที่มีต่อระบบการสอนจุลภาคฯ พบว่า นักศึกษาครู
มีความคิดเห็นต่อการเรียนด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ ในภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมากที่สุด
(𝑥𝑥̅ = 4.50) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า นักศึกษาครูมีความเห็นต่อการเรียนด้วยระบบการสอน
จุลภาคฯ ในระดับมาก ได้แก่ ด้านการเตรียมก่อนฝึกทักษะการสอน (𝑥𝑥̅ = 4.40) และด้านการใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร (𝑥𝑥̅ = 4.47) ตามลําดับ ส่วนความเห็นของนักศึกษาครูที่มีต่อระบบ
การสอนจุลภาคฯในระดับมากที่สุดได้แก่ด้านการปฏิบัติการฝึกทักษะการสอน (𝑥𝑥̅ = 4.52) และภาพรวม
ของระบบการสอนจุลภาคฯ (𝑥𝑥̅ = 4.56) ตามลําดับ
5. การประเมินรับรองระบบการสอนจุลภาคฯ พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิมีความคิดเห็นว่า ระบบ
การสอนจุลภาคฯ ที่พัฒนาขึ้น มีความเหมาะสมของการนําไปใช้อยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥𝑥̅= 4.59)
ค่าเฉลี่ยของคะแนนวัดความรู้ก่อนและหลังเรียน
โดยการทดสอบค่า t-test แบบ Dependent
samples พบว่านักศึกษาครูมีความก้าวหน้า
ในการใช้ทักษะการสอน หลังเรียนสูงกว่าก่อน
เรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิตที่ระดับ .01 ทั้ง
3ทักษะโดยสามารถแสดงให้เห็นผลการเปรียบ
เทียบรายทักษะ ดังตารางที่ 1
ตารางที่ 1 แสดงผลการศึกษาความก้าวหน้าในการใช้ทักษะการสอนของนักศึกษาครูผ่านการเรียน
ด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ (N=20)
4. ผลการศึกษาความคิดเห็นของ
นักศึกษาครูที่มีต่อระบบการสอนจุลภาคฯ พบ
ว่า นักศึกษาครู มีความคิดเห็นต่อการเรียนด้วย
ระบบการสอนจุลภาคฯ ในภาพรวมอยู่ในระดับ
เห็นด้วยมากที่สุด ( = 4.50) และเมื่อพิจารณา
เป็นรายด้าน พบว่านักศึกษาครูมีความเห็นต่อ
การเรียนด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ ในระดับ
มาก ได้แก่ ด้านการเตรียมก่อนฝึกทักษะการ
สอน ( = 4.40) และด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศและสื่อสาร ( = 4.47) ตามล�ำดับ
ส่วนความเห็นของนักศึกษาครูที่มีต่อระบบ
การสอนจุลภาคฯ ในระดับมากที่สุด ได้แก่ ด้าน
การปฏิบัติการฝึกทักษะการสอน ( = 4.52)
และภาพรวมของระบบการสอนจุลภาคฯ ( =
4.56) ตามล�ำดับ
5. การประเมินรับรองระบบการสอน
จุลภาคฯ พบว่า ผู้ทรงคุณวุฒิมีความคิดเห็นว่า
ระบบการสอนจุลภาคฯ ที่พัฒนาขึ้น มีความ
เหมาะสมของการน�ำไปใช้อยู่ในระดับมากที่สุด
( = 4.59)
อภิปรายผลการวิจัย
การด�ำเนินการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบ
การสอนจุลภาคฯ ผ่านการวิเคราะห์ สังเคราะห์

106. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา104
พัฒนาและประเมินรับรองระบบจากผู้ทรง
คุณวุฒิ โดยสามารถอภิปรายผลการวิจัยใน
ประเด็นหลัก ดังนี้
1. ระบบการสอนจุลภาคฯ ที่ผู้วิจัย
พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 8 องค์ประกอบ การ
ก�ำหนดองค์ประกอบดังกล่าวในข้างต้น เป็นการ
พัฒนาระบบการสอนจุลภาคฯ ตามหลักการ
และทฤษฎีวิธีระบบ (Systems approach)
โดยอ้างอิงแบบจ�ำลองระบบ CIPOF Model
ของชัยยงค์ พรหมวงศ์ (2556) ซึ่งประกอบ
ด้วย การวิเคราะห์สถานการณ์หรือบริบท
(C-Context)ปัจจัยน�ำเข้า(I-Input)กระบวนการ
(P-Process) ผลลัพธ์ (O-Output) และผลย้อน
กลับ (F-Feedback) เพื่อควบคุมและปรับปรุง
ร่วมกับกระบวนการวิจัยและพัฒนา(Research
and development) ดังนี้ องค์ประกอบที่
1 การวิเคราะห์บริบท องค์ประกอบที่ 2 การ
วิเคราะห์และก�ำหนดปัจจัยน�ำเข้า องค์ประกอบ
ที่ 3 การเสนอช่องทางสนับสนุนอาจารย์นิเทศ
องค์ประกอบที่ 4 การเสนอช่องทางสนับสนุน
ผู้เรียน องค์ประกอบที่ 5 กระบวนการจัด
กิจกรรมการสอนจุลภาคฯ องค์ประกอบที่ 6
การประเมินผล องค์ประกอบที่ 7 ผลลัพธ์ องค์
ประกอบที่ 8 การตรวจสอบและปรับปรุงระบบ
โดยระบบการสอนจุลภาคฯ ที่พัฒนาขึ้น ใช้
หลักการของการสอนจุลภาคเป็นหลัก ซึ่งผู้วิจัย
ได้ท�ำการศึกษาหลักการและขั้นตอนการสอน
จุลภาคแบบดั้งเดิมของ Allen (1963) Lang
(1995) พึงใจ สินธวานนท์ (2516) Thomas
(2013) เสริมศรี ลักษณะศิริ (2540) ทิศนา
แขมมณี(2555)และขั้นตอนการสอนจุลภาคอิง
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารของ Zhang,
Zhao,ShaoandBian(2009)Matt,Michael,
Robyn และ Mingming (2011) และ Yu-Chih
(2014) ศึกษาองค์ประกอบของการจัดการ
เรียนการสอนโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและ
สื่อสาร น�ำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์องค์ประกอบ
และขั้นตอนของการสอนจุลภาคฯ ที่เหมาะสม
รวมทั้งออกแบบภายใต้ทฤษฎีการสร้างความ
รู้ด้วยตนเอง (Constructivism) ดังที่ สุรางค์
โค้วตระกูล (2554) สุมาลี ชัยเจริญ (2559) และ
ทิศนา แขมมณี (2555) กล่าวว่า การสร้าง
ความรู้ของผู้เรียนเกิดจากกระบวนการและ
ประสบการณ์ที่ผู้เรียนปฏิบัติหรือลงมือกระท�ำ
ด้วยตนเองในสถานการณ์จริงหรือในสิ่งแวดล้อม
จริง โดยผู้เรียนจะต้องมีความรับผิดชอบใน
การเรียนรู้ของตนเองร่วมกับการมีปฏิสัมพันธ์
กับสังคม ประกอบด้วย เพื่อนร่วมชั้น ผู้สอน
ผ่านการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่เหมาะ
สม โดยการอธิบายแนวทางการเรียนรู้หรือ
สิ่งที่ต้องเรียนรู้ เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์และ
สามารถเชื่อมโยงสิ่งที่จะต้องเรียนรู้ใหม่และ
เป็นการเรียนรู้ที่มีความหมาย การสอนจุลภาค
(Microteaching) จึงเป็นขั้นตอนการฝึกทักษะ
การสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นส�ำคัญ โดยเป็นการ
เปิดโอกาสให้นักศึกษาครูผู้ฝึกทักษะการสอน
ได้รับประสบการณ์ตรงจากการปฏิบัติด้วย
ตนเอง มีปฏิสัมพันธ์กับอาจารย์นิเทศและ
เพื่อนร่วมชั้นเรียน มีโอกาสในการประเมิน
และปรับปรุงการใช้ทักษะการสอนของตนเอง

107. 105เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
และฝึกซ�้ำเพื่อปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่องใน
การใช้ทักษะการสอน ซึ่งเป็นกระบวนการที่มุ่ง
หวังให้เกิดผลสัมฤทธิ์สูงสุดในการพัฒนาทักษะ
การสอนให้แก่นักศึกษาครู
2. ผลการทดสอบประสิทธิภาพของ
ชุดพัฒนาทักษะตามระบบการสอนจุลภาคฯ
ทั้ง 3 ชุด ได้แก่ ทักษะการน�ำเข้าสู่บทเรียน
ทักษะการใช้ค�ำถามและทักษะการสรุปบท
เรียน พบว่า ค่า E1/E2 เท่ากับ 79.88/81.25,
79.06/80.00 และ 80.89/81.87 ซึ่งเป็นไป
ตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด 80/80 เป็นผลมาจากการ
พัฒนาระบบการสอนจุลภาคฯอย่างต่อเนื่องจาก
การทดลองทั้ง3ครั้งที่มีการตรวจสอบปรับปรุง
ข้อบกพร่องต่างๆและปรับปรุงรูปแบบกิจกรรม
ทั้งแบบเผชิญหน้าและแบบไม่เผชิญหน้าเพื่อให้
ประสิทธิภาพด้านกระบวนการและด้านผลลัพธ์
เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด มีการติดตามและ
ให้ข้อเสนอแนะในการร่วมกิจกรรมต่าง ๆ อย่าง
ใกล้ชิดทั้งแบบประสานเวลา (Synchronous)
และไม่ประสานเวลา (Asynchronous)
3. ผลการศึกษาความก้าวหน้าในการ
ใช้ทักษะการสอนของนักศึกษาครู พบว่า
นักศึกษาครูมีความก้าวหน้าในการใช้ทักษะการ
สอนทั้ง 3 ทักษะ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน
อย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เนื่องจาก
การพัฒนาระบบการสอนจุลภาคฯได้พัฒนาและ
ด�ำเนินการอย่างเป็นระบบ ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 ขั้นการเตรียมความพร้อม
โดยการจัดปฐมนิเทศเพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์
ขั้นตอนและกิจกรรมของการเรียนด้วยระบบ
การสอนจุลภาคฯ ให้แก่นักศึกษาครู และ
อาจารย์นิเทศ ประกอบด้วย การปรับพื้นฐาน
การฝึกใช้งานเว็บไซต์ระบบการสอนจุลภาคฯ
(Google site) ห้องเรียนการสอนจุลภาค
(Google classroom) และการใช้และติดตั้ง
MobileapplicationของGoogleclassroom,
Google drive, G-mail ในโทรศัพท์มือถือ
(Smart phone) เพื่อความสะดวก และเพิ่ม
ช่องทางในการติดตามและเข้าร่วมกิจกรรมของ
ระบบการสอนจุลภาคฯ ได้ทุกเมื่อ ช่องทางและ
วิธีการ Download และ Upload ไฟล์รูปแบบ
ต่าง ๆ ที่ใช้ในกิจกรรมการเรียน บทบาทของ
นักศึกษาครูในฐานะของผู้ฝึก ในฐานะผู้วิจารณ์
และประเมินการสอน บทบาทของอาจารย์
นิเทศ อุปกรณ์และข้อก�ำหนดของการบันทึก
และเผยแพร่วิดีทัศน์บันทึกการสอน ช่องทาง
และหลักการวิจารณ์การสอน หลักการและ
วิธีการประเมินการสอนของตนเองและเพื่อน
ร่วมชั้น รวมทั้งข้อปฏิบัติและข้อตกลงต่าง ๆ
ซึ่งสอดคล้องกับขั้นตอนการสอนจุลภาคที่มี
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร
ของ Zhang, Zhao, Shao and Bian (2009)
และ Matt, Michael, Robyn and Mingming
(2011)
ขั้นตอนที่ 2 ขั้นการเตรียมก่อนสอน
จุลภาคเป็นขั้นตอนที่นักศึกษาครูทบทวนความ
รู้เกี่ยวกับหลักการ เทคนิค วิธีการใช้ทักษะการ
สอนที่จะฝึกด้วยตนเองจากการร่วมกิจกรรม
ตามชุดพัฒนาทักษะฯ ผ่านเว็บไซต์ระบบการ
สอนจุลภาคฯ (Google site) และชั้นเรียน

108. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา106
การสอนจุลภาค (Google classroom) และ
น�ำความรู้ที่นั้นมาใช้ในการสังเกตวีดิทัศน์แบบ
จ�ำลองการสอน เพื่อวิเคราะห์สิ่งที่ควรและไม่
ควรปฏิบัติ และเป็นแนวทางในการปฏิบัติการ
สอนจุลภาคแสดงความคิดเห็นร่วมกันกับเพื่อน
ร่วมชั้นเรียนและกับอาจารย์นิเทศเขียนแผนการ
สอนจุลภาคที่เลือกและก�ำหนดสถานการณ์
การสอนด้วยตนเอง ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ยืดหยุ่น
ทั้งการใช้เวลาการเรียนรู้ การมีปฏิสัมพันธ์
การทบทวนไตร่ตรอง ตรวจสอบความรู้ ช่วย
ให้เห็นความส�ำคัญและสามารถสร้างความ
หมายในการเรียนรู้ด้วยตนเอง รวมทั้งสามารถ
น�ำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในขั้นตอนอื่น ๆ ที่
เกี่ยวข้องได้ ซึ่งสอดคล้องกับขั้นตอนของการ
สอนจุลภาคแบบดั้งเดิมของAllen(1963)Lang
(1995) พึงใจ สินธวานนท์ (2516) Thomas
(2013) เสริมศรี ลักษณะศิริ (2540) และ
ทิศนา แขมมณี (2555) และขั้นตอนการสอน
จุลภาคอิงเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสาร
ของ Guirong, Guolin and Fenglian (2009)
และ Matt, Michael, Robyn and Mingming
(2011) และ Yu-Chih (2014) และสอดคล้อง
กับการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) ตาม
ทฤษฎี Constructivism และทฤษฎีการเรียนรู้
อย่างมีความหมายของ Ausubel (สุรางค์ โค้ว
ตระกูล, 2554 และสุมาลี ชัยเจริญ, 2559) และ
องค์ประกอบด้านการมีปฏิสัมพันธ์ ทรัพยากร
สนับสนุนของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและ
สื่อสารในการเรียนการสอนของรัฐกรณ์คิดการ
(2551) ณัฐพล รําไพ (2554) และ Jonassen
(1993 อ้างถึงใน สุมาลี ชัยเจริญ, 2559)
ขั้นตอนที่ 3 ขั้นการปฏิบัติการสอน
จุลภาค เป็นขั้นตอนเชื่อมโยงความรู้ในภาค
ทฤษฎีมาสู่การปฏิบัติการใช้ทักษะการสอนนั้นๆ
ตามแผนการสอนจุลภาคที่ผ่านการประเมินและ
ปรับปรุงแก้ไขตามค�ำแนะน�ำของอาจารย์นิเทศ
บันทึกวิดีทัศน์ปฏิบัติการสอนตามเงื่อนไข
ที่ก�ำหนดและเผยแพร่ในห้องเรียนการสอน
จุลภาค (Google classroom) เพื่อรับการ
วิจารณ์และประเมินการสอน ซึ่งเป็นขั้นตอน
ส�ำคัญที่ช่วยให้นักศึกษาครูพัฒนาการใช้ทักษะ
การสอน เนื่องจากเป็นการให้ข้อมูลเชิงคุณภาพ
อย่างรอบด้านทั้งสิ่งที่ปฏิบัติได้ดีและบกพร่อง
ของการใช้ทักษะการสอนนั้นๆ(Edward,2001
และ Maria, 2009) แม้การวิจารณ์การสอน
ของระบบการสอนจุลภาคฯ ไม่สามารถท�ำการ
วิจารณ์การสอนแบบทันทีทันใดได้ทั้งหมด แต่
จากการสังเกตการร่วมกิจกรรม พบว่า ทั้ง
อาจารย์นิเทศและเพื่อนร่วมชั้นดูวิดีทัศน์บันทึก
การสอน ร่วมวิจารณ์และประเมินการสอนได้
อย่างครบถ้วนซึ่งเป็นการแก้ไขข้อจ�ำกัดของการ
สอนจุลภาคแบบดั้งเดิม (Zhang, Zhao, Shao
&Bian,2009)อีกทั้งการเผยแพร่วิดีทัศน์บันทึก
การสอนในระบบออนไลน์ ยังช่วยลดข้อจ�ำกัด
ในการเข้าถึง เป็นแหล่งข้อมูลส�ำคัญส�ำหรับ
ผู้วิจารณ์การสอน ซึ่งสามารถใช้ระยะเวลาใน
การการสังเกต วิเคราะห์ วิจารณ์และประเมิน
การสอนได้อย่างรอบคอบ สอดคล้องกับผล
การวิจัยของ Tülüce, Hande and Çeçen
(2018)

109. 107เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ในส่วนการประเมินการปฏิบัติการ
สอนผู้วิจัยได้ออกแบบให้อยู่ในรูปแบบของการ
ประเมินออนไลน์ ประกอบด้วยแบบประเมิน
3 ประเภท คือ แบบประเมินโดยอาจารย์นิเทศ
เพื่อตัดสินผลการฝึกแบบประเมินโดยเพื่อนร่วม
ชั้นเรียนและแบบประเมินตนเองเพื่อเป็นข้อมูล
ย้อนกลับ ซึ่งเป็นการประเมินที่ครอบคลุม ลด
ความวิตกกังวลและการเผชิญหน้า รับรายงาน
ผลเป็นรายบุคคล โดยแสดงผลการตัดสินการ
ฝึก ข้อเสนอแนะจากการฝึกครั้งแรกและการ
ฝึกซ�้ำ เพื่อให้เห็นความก้าวหน้าในการใช้ทักษะ
การสอนของตนเอง จึงช่วยให้นักศึกษาครูมี
แนวทางในการปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง และ
สามารถพัฒนาความก้าวหน้าในการใช้ทักษะ
การสอนได้
ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะในการน�ำงานวิจัยไปใช้
1. ก่อนน�ำระบบการสอนจุลภาคฯ ไป
ใช้ ควรมีการเตรียมความพร้อมทั้งในด้านเครื่อง
มือ โครงสร้างพื้นฐาน เตรียมความพร้อมให้กับ
นักศึกษาครูและอาจารย์นิเทศเกี่ยวกับการใช้
งานและการร่วมกิจกรรมการเรียนการสอนผ่าน
ระบบออนไลน์
2. การเรียนด้วยระบบการสอนจุลภาคฯ
เป็นกิจกรรมการเรียนที่ผู้เรียนมีบทบาทส�ำคัญ
มีปฏิสัมพันธ์กับผู้สอนและเพื่อนร่วมชั้นเรียน
และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านระบบ
เครือข่ายผู้สอนจึงมีบทบาทในการเป็นผู้อ�ำนวย
ความสะดวก กระตุ้นให้ผู้เรียนร่วมกิจกรรม
ต่าง ๆ อย่างสม�่ำเสมอ รวมทั้งก�ำหนดกรอบ
วัตถุประสงค์การเรียนรู้และระยะเวลาในการท�ำ
กิจกรรมให้ชัดเจน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถบรรลุ
เป้าหมายในการฝึกทักษะการสอนได้
3. การวิจารณ์การสอนเป็นกระบวน
การส�ำคัญ จึงควรเป็นการวิจารณ์ที่มุ่งเน้นเพื่อ
การพัฒนา ชี้แนะสิ่งที่ปฏิบัติได้ดีและแนวทาง
ในการปรับปรุง เพื่อเป็นการเสริมแรงและ
เป็นการให้ก�ำลังใจแก่นักศึกษาครูดังนั้นอาจารย์
นิเทศจึงควรให้ค�ำแนะน�ำ ก�ำกับและติดตามทั้ง
นักศึกษาครูผู้ฝึกทักษะการสอนและเพื่อนร่วม
ชั้นเรียนให้เห็นความส�ำคัญและสามารถวิจารณ์
การสอนได้อย่างเหมาะสม
4. การพัฒนาทักษะการสอนต้อง
ใช้ระยะเวลาและการฝึกฝนอย่างสม�่ำเสมอ
นักศึกษาครูจึงควรได้รับโอกาสในการฝึกทักษะ
นั้น ๆ ซ�้ำ เพื่อปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง เพิ่ม
ความมั่นใจ ความช�ำนาญ และเชี่ยวชาญ
และนักศึกษาครูจะต้องเป็นผู้ที่มีวินัย มีความ
กระตือรือร้น มีความรับผิดชอบในการร่วม
กิจกรรมอย่างสม�่ำเสมอ รวมทั้งมีทักษะในการ
คิดวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงการใช้ทักษะการสอน
ของตนเอง และการร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ตาม
ระบบการสอนจุลภาคฯ
ข้อเสนอแนะเพื่อการวิจัยในครั้งต่อไป
1. ควรมีการพัฒนาระบบการสอน
จุลภาคฯ ส�ำหรับการสอนเฉพาะสาขาวิชาเอก
2. ควรมีการพัฒนาระบบการนิเทศอิง
เทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารควบคู่กัน เพื่อ
เป็นการสร้างเสริมประสบการณ์ของอาจารย์

110. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา108
ผู้ท�ำหน้าที่นิเทศการสอนให้แก่นักศึกษาครู เป็น
ไปในทิศทางเดียวกัน
3. ควรมีการพัฒนาระบบหรือเครื่องมือ
การประเมินการปฏิบัติการสอนจุลภาค และให้
ผลย้อนกลับในรูปแบบออนไลน์ที่ง่ายและสะดวก
รวดเร็วแก่อาจารย์นิเทศก์และนักศึกษาครู
กิตติกรรมประกาศ
ขอบกราบขอบพระคุณส�ำนักงานการ
อุดมศึกษา (สกอ.) ที่ได้อุดหนุนทุนการศึกษาใน
โครงการพัฒนาอาจารย์และบุคคลากรส�ำหรับ
สถาบันอุดมศึกษาในเขตพัฒนาเฉพาะกิจจังหวัด
ชายแดนใต้ ประจ�ำปี 2554
เอกสารอ้างอิง
จันจลี ถนอมลิขิตวงค์ และฟารีดา สามะอาลี. (2555). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการฝึก
ประสบการณ์วิชาชีพครู คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา. ยะลา: คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ณรงค์ กาญจนะ. (2553). เทคนิคและทักษะการสอนเบื้องต้น เล่ม 1. สงขลา: คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฎสงขลา.
ณัฐพล ร�ำไพ. (2554). การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ผ่านเว็บที่เสริมสร้างสมรรถนะของ
นักศึกษาครู. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา, คณะ
ศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ทิศนาแขมมณี.(2555).ศาสตร์การสอน:องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ.
กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์.
บุญเกื้อ ควรหาเวช. (2545). นวัตกรรมการศึกษา. กรุงเทพฯ: เจริญวิทย์.
พิมพันธ์ เตชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2557). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ:
จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.
พึงใจ สินธวานนท์. (2516). การสอนแบบจุลภาคของวิทยาลัยครูธนบุรี. กรุงเทพฯ: การศาสนา.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2553). สัตตสิกขาทัศน์ เจ็ดมุมมองการศึกษาใหม่ และการเรียนการสอนนอก
กรอบ 7 ประการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.
ไพสิท พรหมรักษา. (2554). เส้นทางสร้างครู. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์,
9(1), 2-7.

111. 109เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
รัฐกรณ์คิดการ.(2551).การพัฒนารูปแบบการสอนบนเว็บโดยใช้กลยุทธ์การจัดการความรู้รายวิชา
เทคโนโลยีการศึกษา ในระดับอุดมศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชา
เทคโนโลยีการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิทยา คู่วิรัตน์. (2539). การพัฒนาระบบการประเมินผลการปฏิบัติงานของครู โรงเรียนคาทอลิก
อัครสังฆมณฑลกรุงเทพมหานคร. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาบริหารการ
ศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุมาลี ชัยเจริญ. (2559). การออกแบบการสอน หลักการ ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. ขอนแก่น: สาขา
เทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2554). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เสริมศรีลักษณะศิริ.(2540).หลักการสอน.กรุงเทพฯ:ภาควิชาหลักสูตรและการสอนคณะครุศาสตร์
สถาบันราชภัฏพระนคร.
อาภรณ์ ใจเที่ยง. (2553). หลักการสอน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
อินทิรา บุณยาทร. (2542). หลักการสอน. กรุงเทพฯ: คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฎบ้านสมเด็จ
เจ้าพระยา.
Allen, W. D. (1969). Microteaching. Boston: Addison-Wesley Publishing Company Inc.
Matt, B., Michael, C., Robyn, M., & Ming, D. (2011). Developing communication
competence using an online Video Reflection system: pre-service teachers’
experiences. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 39(4), 311-326.
Thomas,J.,&Diana,J.R.(2013).Microteachingrevisited:Usingtechnologytoenhance
the professional development of pre-service teacher. The Clearing House,
86, 50-62.
Tülüce, H. S., & Çeçen, S. (2018). The use of video in microteaching: Affordances and
constraints. ELT Journal: English Language Teaching Journal, 72(1), 73-82.
Zhang, G., Zhao, L., Shao, F., & Bian, F. (2009). On the construction of net-based
microteachingtrainingmode.SecondInternationalConferenceonEducation
Technology and Training, 2, 86-89.

112. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา110
การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงาน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา
ของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ
THE DEVELOPMENT MODEL OF LEARNING ENGAGEMENT WITH
PROJECT-BASED LEARNING TO ENHANEE INNOVATION, TECHNOLOGY AND
INFORMATION COMPETENCIES FOR THE UNDER GRADUATE STUDENTS OF
EDUCATION FACUITY, RAJABHAT UNIVERSITY
ยุทธนา พันธ์มี1
, ทิพรัตน์ สิทธิวงศ์2
, ประหยัด จิระวรพงศ์3
Yutthana Punmee1
,Tipparats Sittiwong2
, Brayat Jiravarapong3
1
อาจารย์ประจ�ำสาขาวิชาการประถมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏก�ำแพงเพชร
2,3
อาจารย์ประจ�ำสาขาวิชาเทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ (1)
สร้างและพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตาม
แนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียน
รู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏ(2)เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์-
ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนและ
สมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสาร-
สนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฏ(3)ศึกษา
ความยึดมั่นผูกพันของนักศึกษาที่มีต่อการเรียน
การสอนด้วยรูปแบบการเรียนการสอน และ
(4) ศึกษาความพึงพอใจต่อการเรียนการสอน
ด้วยรูปแบบการเรียนการสอน
นักศึกษากลุ่มตัวอย่าง นักศึกษาหลัก-
สูตรครุศาสตรบัณฑิต จ�ำนวน 30 คน โดยการ
เลือกแบบเจาะจง จากมหาวิทยาลัยราชภัฏ
ก�ำแพงเพชรเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย(1)รูปแบบ
การเรียนการสอนที่สร้างขึ้น (2) แบบทดสอบ
วัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (3) แบบวัดความ
ยึดมั่นผูกพัน (4) แบบประเมินสมรรถนะ และ
(5) แบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูล
ทางสถิติโดยการหาค่าร้อยละค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยง
เบนมาตรฐาน ค่าสถิติที่ทดสอบค่าที (t-test
Dependent)
ผลการวิจัย พบว่า (1) รูปแบบการเรียน
การสอนมี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) หลักการ

113. 111เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
แนวคิด (2) วัตถุประสงค์ (3) ขั้นตอนการเรียน
การสอนคือกระตุ้นดึงดูดความสนใจกระตุ้นให้
ระลึกถึงความรู้เดิม แจ้งวัตถุประสงค์การเรียนรู้
น�ำเสนอสิ่งเร้าหรือสาระเนื้อหาใหม่ กระตุ้นให้
แสดงออกถึงความรู้ความสามารถ ให้แนวทาง
การเรียนรู้ ประเมินผลการเรียนรู้ และส่งเสริม
ความคงทนของความรู้ (4)สภาพแวดล้อมและ
แหล่งสนับสนุนการเรียนรู้ และมีประสิทธิภาพ
82.31/83.79 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 (2)
นักศึกษามีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลัง
เรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติ
ที่ระดับ .05 ผลการประเมินตนเองสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก
ที่สุด (3) นักศึกษามีความยึดมันผูกพันต่อการ
เรียนการสอนโดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยในระดับ
มากที่สุดและ(4)นักศึกษามีความพึงพอใจต่อการ
เรียนการสอนโดยรูปแบบการเรียนการที่สร้าง
ขึ้น โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด
ค�ำส�ำคัญ : รูปแบบการเรียนการสอน, ความยึด
มั่นผูกพัน,การเรียนรู้แบบโครงงาน, สมรรถนะ
Abstract
The purposes of this study were
(1) to develop the model of learning
engagement with project-based learning
to enhances innovation competencies
technology and information for under
graduate(2)tocomparestudentslearning
achievement after using the model
learning engagement with project-based
learning (3) study the engagement t of
students to teaching and learning styles
(4) to investigate students satisfaction
towards model of learning engagement
with project-based learning.
Samplegroup30studentsderived
by purposive selection. The research
instruments were (1) the model of
learning engagement with project-based
learning (2) an achievement test (3) the
learning engagement test, (4) students’
competencies evaluation 5) a quality
appraisal form focused on the model
of learning engagement with project-
basedlearningtoenhancecompetencies
for experts .an analyze data were
percentage, mean, standard deviations
and dependent single t-test for testing
the research hypothesis.
The research finding were as
follows : (1) engagement with project-
based learning consist of 4 main
components: (1.1) principles concept
(1.2) objectives (1.3) instruction 8 step
Motivate to attract attention, motivate
to Recalling previous knowledge, inform
learning objectives, offering new stimuli
or content, motivate to Expressing

114. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา112
knowledgeandability,learningguidelines,
evaluatelearningandPromoteDurability
of knowledge and (1.4) environment and
resources support and the efficiency of
modelat82.31/83.79thatitrevealcriteria
80/80, (2) the students’ achievement
score after using learning engagement
with Project Based learning were higher
than before using it at 0.5 level of
statistical significance and self-evaluated
their competencies by mean at highest
level (3) students engagement of the
modellearningengagementwithproject-
based learning was at highest level and
(4) students satisfaction of the model
learning engagement with project-based
learning was at highest level
Keywords : Model of Learning, Engagement,
Project-Based Learning, Competencies
ความเป็นมาและความส�ำคัญของปัญหา
สังคมโลกปัจจุบันเป็นโลกของยุคแห่ง
ความรู้และข้อมูลข่าวสาร ผู้ใดมีความรู้และ
ข้อมูลมากกว่าย่อมได้เปรียบกว่า ทั้งนี้เนื่องจาก
ข้อมูลที่เป็นความรู้ได้เพิ่มขึ้นทุกวัน ไม่มีใคร
สามารถสอนหรือถ่ายทอดความรู้ที่มีอยู่ได้
ทั้งหมด มนุษย์จึงควรแสวงหาความรู้อย่างต่อ
เนื่องด้วยตนเอง เพื่อไม่ให้กลายเป็นคนล้าหลัง
เป็นคนที่ทันต่อเหตุการณ์ในโลกยุคปัจจุบัน
การที่จะเรียนรู้วิธีการเรียนที่ถูกต้อง (Learn
how to learn) จึงเป็นเรื่องที่จําเป็นอย่างยิ่ง
โลกของการศึกษาได้มีการเปลี่ยนแปลงอย่าง
มากในศตวรรษที่ 21 เป็นยุคของเศรษฐกิจฐาน
ความรู้ (Knowledge - Based - Economy) ที่
ปัจจัยและการผลิตกําลังเปลี่ยนไปเป็นพื้นฐาน
แห่งความรู้ทักษะเทคโนโลยีสารสนเทศ ความรู้
พื้นฐานในยุคดิจิทัล การคิดเชิงนวัตกรรมและ
สร้างสรรค์ การสื่อสารอย่างมีประสิทธิผล
สอดคล้องกับแนวคิดพระราชบัญญัติสภาครูและ
บุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546 มาตรา 49
จึงก�ำหนดให้มีมาตรฐานวิชาชีพ3ด้านประกอบ
ด้วย 1) มาตรฐานความรู้และประสบการณ์
วิชาชีพ2)มาตรฐานการปฏิบัติงาน3)มาตรฐาน
การปฏิบัติตน มาตรฐานการปฏิบัติงานและ
มีมาตรฐานวิชาชีพ และจรรยาบรรณวิชาชีพ
พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่
แก้ไขเพิ่ม พ.ศ. 2545 ซึ่งน�ำไปสู่การออก พ.ร.บ.
สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546
และมีข้อบังคับว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ และ
จรรยาบรรณวิชาชีพ พ.ศ. 2547 และประกาศ
โดยคุรุสภา โดยสิ่งที่สอดคล้องส่วนหนึ่งที่
ส�ำคัญคือมาตรฐานด้านความรู้ที่ 8 นวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา โดย
มีสาระความรู้ประกอบด้วย 1) แนวคิดทฤษฎี
เทคโนโลยีและนวัตกรรมการศึกษาที่ส่งเสริม
การพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ 2) เทคโนโลยี
และสารสนเทศ 3) การวิเคราะห์ปัญหาที่เกิด
จากการใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีและสารสนเทศ
4) แหล่งการเรียนรู้และเครือข่ายการเรียนรู้ 5)

115. 113เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การออกแบบการสร้างการน�ำไปใช้การประเมิน
และการปรับปรุงนวัตกรรมและคุณลักษณะเชิง
พฤติกรรมที่เป็นผลมาจากความรู้ ทักษะความ
สามารถเลือกใช้ ออกแบบ สร้าง และปรับปรุง
นวัตกรรมเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่ดีความ
สามารถพัฒนาเทคโนโลยีและสารสนเทศเพื่อ
ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่ดี และความสามารถ
แสวงหาแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อส่งเสริม
การเรียนรู้ของผู้เรียน ที่เรียกว่า “สมรรถนะ”
เพื่อให้ผู้สอนบรรลุผลตามวัตถุประสงค์และเป้า
หมายการเรียนรู้รวมทั้งต้องฝึกฝนให้มีทักษะ
หรือความช�ำนาญสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
การพัฒนาครูผู้สอนและบุคลากร
ทางการศึกษาให้มีคุณภาพจ�ำเป็นต้องได้รับการ
พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง สม�่ำเสมอ เพื่อให้
เป็นผู้มีวิสัยทัศน์รอบรู้ในเนื้อหาสาระที่จัดการ
เรียนการสอน การปฏิบัติงานในหน้าที่และน�ำ
สู่การปฏิบัติอย่างสม�่ำเสมอ การจัดการศึกษา
ที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยครูมืออาชีพ ซึ่ง
มีคุณลักษณะส�ำคัญ 5 ประการ คือ 1) มีจิต
วิญญาณความเป็นครู 2) มีทักษะวิชาชีพในการ
พัฒนาหลักสูตรและจัดการเรียนเชิงบูรณาการ
3) สามารถพัฒนาสื่อ นวัตกรรม เทคนิควิธีการ
และกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นสื่อICT4)มี
ความกระตือรือร้น สามารถใช้หลักเชิงวิทยาใน
การดูแลช่วยเหลือนักเรียน และ 5) สามารถใช้
ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร ดังนั้น คุณภาพครู
จึงเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการ
ศึกษาที่มีคุณภาพ เมื่อกล่าวถึงค�ำว่าคุณภาพครู
นั้นมักกล่าวถึงค�ำว่าครูดีครูเก่ง ครูคุณภาพ ดังที่
Clark, J.C. and Walsh, J. (2007) กล่าวไว้ว่า
คุณภาพครูเริ่มต้นที่ต้องมีความรู้พื้นฐาน ได้แก่
1) ความรู้ในเนื้อหาวิชา 2) ความรู้เกี่ยวกับการ
เรียนการสอนทั่วไป 3) ความรู้เรื่องหลักสูตร
4) ความรู้ในส่วนของเนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการ
เรียนการสอน 5) ความรู้เกี่ยวกับผู้เรียนและ
คุณลักษณะผู้เรียน 6) ความรู้เกี่ยวกับผลผลิต
ของการศึกษา จุดประสงค์และค่านิยม และ 7)
ความรู้เกี่ยวกับบริบทของการศึกษา
สมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาเป็นอีกหนึ่งสมรรถนะ
ที่มีความส�ำคัญ คือ 1) ความสามารถเลือกใช้
ออกแบบ สร้าง และปรับปรุงนวัตกรรมเพื่อให้ผู้
เรียน เกิดการเรียนรู้ที่ดี2)ความสามารถพัฒนา
เทคโนโลยีและสารสนเทศเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการ
เรียนรู้ที่ดี 3)ความสามารถแสวงหาแหล่งเรียนรู้
ที่หลากหลายเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียน
จึงมีความจ�ำเป็นอย่างยิ่งที่นักศึกษาวิชาชีพครู
จะต้องได้รับการส่งเสริมพัฒนาเป็นไปตามข้อ
ก�ำหนดของคุรุสภา
ทิศนา แขมมณีและคณะ (2533, หน้า
148-149) ได้เสนอแนวคิดว่าในการพัฒนา
ทักษะการคิดของผู้เรียนสามารถท�ำได้โดยผู้สอน
ต้องจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เหมาะสม
ซึ่งผู้สอนต้องหาวิธีช่วยให้ผู้เรียนเกิดการคิด
หรือรู้จักคิด เพื่อน�ำไปสู่การแก้ปัญหา โดยเลือก
ปัญหาที่มีความเหมาะสมมาใช้ในการฝึก กล่าว
คือ เป็นปัญหาที่ท้าทายความสนใจของผู้เรียน
มีความเกี่ยวพันกับสิ่งที่เรียนหรือชีวิตประจ�ำวัน
ของผู้เรียนและเกิดจากความต้องการสอดคล้อง

116. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา114
กับแนวคิดการพัฒนาผู้เรียนStudentengage-
mentมาใช้ส�ำหรับเป็นตัวประเมินผลการเรียนรู้
ของนักศึกษาหรือการพัฒนานักศึกษาโดยค�ำว่า
Engagement มักใช้ในการอธิบายความหลาก
หลายของพฤติกรรมและทัศนคติของนักศึกษา
ซึ่งถือว่าเป็นส่วนส�ำคัญเพื่อการสร้างเสริม
คุณภาพของการเรียนรู้ในระดับปริญญาตรีให้
สูงขึ้น บางครั้ง Engagement จะใช้เพื่ออธิบาย
ลักษณะพฤติกรรมของนักศึกษาซึ่งกล่าวว่าพวก
เขาเข้ามามีส่วนร่วมในมหาวิทยาลัยมากกว่า
นักศึกษาคนอื่นๆ
การน�ำเอาแนวคิดของ Student
Engagement มาผนวกกับรูปแบบการเรียนรู้
โดยใช้โครงงานเป็นฐานก็ยิ่งเพิ่มกระบวนการ
พัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนโดยรูปแบบการ
เรียนการสอนการเรียนแบบโครงงาน(Project-
Based Learning) คือ การเรียนรู้แบบโครง
งานจะเน้นไปที่การลงมือปฏิบัติตามความสนใจ
ของผู้เรียน เพื่อค้นพบสิ่งใหม่หรือความรู้ใหม่
ผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ โดยข้อค้น
พบใหม่นั้นนักเรียนและครูไม่เคยทราบหรือมี
ประสบการณ์มาก่อน โดยมีครูหรือผู้เชี่ยวชาญ
เป็นที่ปรึกษา นักเรียนที่เรียนด้วยกระบวนการ
นี้จะมีแรงจูงใจในการแก้ไขปัญหาสูง เชื่อมโยง
ความรู้กับโลกความเป็นจริง นักเรียนจะเป็นผู้
เลือกวิธีการค้นหาค�ำตอบ ก�ำหนดแหล่งข้อมูล
จากนั้นจะลงมือปฏิบัติและค้นคว้าด้วยตนเอง
นักเรียนจะสามารถบูรณาการความรู้และทักษะ
ในการแก้ปัญหา สรุปข้อค้นพบ และสร้างความ
รู้ใหม่ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน และ
สามารถน�ำไปใช้ในชีวิตจริงได้ (ปรียา บุญญสิริ,
2553; พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์, พเยาว์ ยินดีสุข
และราเชนมีศรี,2553)การเรียนรู้แบบโครงงาน
นั้น มีแนวคิดสอดคล้องกับ John Dewey เรื่อง
“learning by doing” ซึ่งได้กล่าวว่า “Edu-
cation is a process of living and not a
preparation for future living.” Bender,
W. N. (2012) ซึ่งเป็นการเน้นการจัดการเรียนรู้
ที่ให้นักเรียนได้รับประสบการณ์ชีวิตขณะที่
เรียน เพื่อให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะต่างๆ ซึ่ง
สอดคล้องกับหลักพัฒนาการคิดของ Bloom
ทั้ง 6 ขั้น คือ ความรู้ความจ�ำ (Remembering)
ความเข้าใจ (understanding) การประยุกต์ใช้
(Applying) การวิเคราะห์ (Analyzing) การ
ประเมินค่า(Evaluating)และการคิดสร้างสรรค์
(Creating) ซึ่งการจัดการเรียนรู้แบบใช้โครงงาน
เป็นฐาน นั้นจึงเป็นเป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่ถือได้
ว่าเป็นการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นส�ำคัญ
การเรียนรู้โดยลงมือท�ำเพื่อให้เกิดทักษะ
และสอดคล้องกับแนวทางการจัดการเรียนการ
สอนในศตวรรษที่ 21 คือการเรียนแบบโครง
งานเป็นฐาน (project based learning) ที่มี
ใจจดจ่อมุ่งมั่นแน่วแน่อยู่กับเรื่องนั่นๆ ทั้งรับรู้
กระบวนการที่เกิดและการรับรู้ผลที่เกิดน�ำมาใช้
ตอบค�ำถามที่ตนตั้งขึ้นในใจ เกิดเป็นการเรียนรู้
ขึ้น การเรียนรู้โดยโครงงานเป็นฐานแม้จะเกิด
การรับรู้ที่ดี แต่ก็อาจเกิดการเรียนรู้ที่ลึกและ
เชื่อมโยงก็ได้ อยู่ที่การท�ำให้ผู้เรียนน�ำเอาการ
รับรู้มาท�ำให้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างลึกและเชื่อม
โยงกว้างขวาง ตามระดับพัฒนาการทางสมอง

117. 115เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ของผู้เรียนและถ่ายทอดออกมาเป็นความรู้
ความช�ำนาญและทักษะเป็นสมรรถนะตามของ
การเรียนรู้
ดังนั้นการศึกษาความยึดมั่นผูกพันกับ
การเรียนการสอนรูปแบบโครงงานเป็นฐานที่
ส่งผลต่อการพัฒนาสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา ของ
นักศึกษาวิชาชีพครู มหาวิทยาลัยราชภัฏ เพื่อ
จะได้น�ำผลการศึกษาไปเสนอแนะต่อผู้เกี่ยวข้อง
ทุกฝ่ายได้มีโอกาสในการเตรียมความพร้อมใน
การจัดการเรียนรู้ให้กับนักศึกษาวิชาชีพครู ที่
จะออกไปเป็นครูในอนาคตมีความพร้อมต่อการ
เปลี่ยนแปลงสังคมแห่งการเรียนรู้เป็นบุคลากร
ทางการศึกษาที่มีคุณภาพและเป็นก�ำลังในการ
พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศไทยต่อไป
จุดมุ่งหมายของการวิจัย
1. เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการ
เรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพัน
ร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริม
สมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสาร-
สนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ
2. เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนก่อนเรียนและหลังเรียนและสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏ
3. เพื่อศึกษาความยึดมั่นผูกพันของ
นักศึกษาที่มีต่อการการเรียนการสอนด้วยรูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ
4. เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อการเรียน
การสอนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนตาม
แนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบ
โครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของ
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิตมหาวิทยาลัย
ราชภัฏ
วิธีการด�ำเนินการวิจัย
ขั้นตอนที่1สร้างและหาประสิทธิภาพ
รูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความ
ยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครง
งานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา
ของนักศึกษาหลักสูตร ครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏมีรายละเอียดการขั้นตอน
ด�ำเนินงาน 4 ขั้นตอน ได้แก่
1. รวบรวมเอกสาร ต�ำรา บทความ
ทั้งแบบออนไลน์ การค้นคว้าเอกสารงานวิจัย
ที่เกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอน
ตามแนวคิดการเรียนการสอนความยึดมั่นผูกพัน
การเรียนรู้แบบโครงงาน อย่างน้อยอย่างละ 10
แหล่ง เพื่อน�ำมาศึกษาหลักการ แนวคิด และ
ทฤษฎีส�ำหรับสร้างและหาประสิทธิภาพรูปแบบ
การเรียนการสอน

118. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา116
2. น�ำหลักการ แนวคิด ทฤษฎี จาก
การศึกษามาเรียบเรียงล�ำดับความสอดคล้อง
สาระส�ำคัญที่ตรงกับวัตถุประสงค์ของงานวิจัย
แนวทางการพัฒนางานวิจัย โดยการวิเคราะห์
สังเคราะห์ (Analysis) บริบทที่เกี่ยวข้อง หลัง
จากนั้นน�ำข้อมูลที่ได้มาออกแบบ (Design) ยก
ร่างรูปแบบการเรียนการสอนและเครื่องมือวิจัย
ประกอบด้วย ร่างรูปแบบการเรียนการสอนฯ
ร่างคู่มือรูปแบบการเรียนการสอนฯ ร่างแผน
จัดการเรียนรู้มคอ.3แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนจ�ำนวน30ข้อแบบวัดความยึดมั่น
ผูกพัน3องค์ประกอบแบบประเมินสมรรถนะฯ
5 ด้าน แบบสัมภาษณ์พิจารณาความเหมาะสม
ของรูปแบบ สื่อประกอบการเรียนการสอนและ
บทเรียนออนไลน์
3. สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญและผู้ทรง
คุณวุฒิด้านการศึกษา ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ
ด้านต่างๆดังนี้ 1) ผู้เชี่ยวชาญทางด้านหลักสูตร
และเนื้อหาวิชา 2) ผู้เชี่ยวชาญด้านวัดประเมิน
ผล 3) ผู้เชี่ยวชาญทางด้านจิตวิทยาการศึกษา
4)ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยี
ทางการศึกษา 5) ผู้เชี่ยวชาญด้านสมรรถนะ
เป็นผู้ที่มีประสบการณ์ในการถ่ายอดความรู้และ
ประสบการณ์ซึ่งเกิดจากการรวมความรู้ ทักษะ
คุณลักษณะ ทัศนคติ และแรงจูงใจ ประสบ
ความส�ำเร็จในการปฏิบัติงานตามบทบาทหน้าที่
อย่างโดดเด่น เป็นที่ยอมรับในด้านการศึกษา มี
ประสบการณ์ไม่น้อยกว่า 10 ปี และมีคุณวุฒิ
การศึกษาระดับปริญญาเอก โดยการน�ำเครื่อง
มืองานวิจัยไปน�ำเสนอและสัมภาษณ์พิจารณา
ความเหมาะสมของรูปแบบการเรียนการสอน
และเครื่องมือวิจัยต่างๆ โดยการแสดงตัวอย่าง
และน�ำเสนอแต่ละเครื่องมือ เพื่อให้ท่านได้เห็น
ถึงตัวเครื่องมือและแนวคิดในการออกแบบ
พัฒนา (Development) และจดบันทึกการให้
สัมภาษณ์เพื่อน�ำมาปรับปรุงต่อไป
4. ทดลองใช้และหาประสิทธิภาพของ
รูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึด
มั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อ
ส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา นักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ เป็น
นักศึกษาสังกัดคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัย
ราชภัฏก�ำแพงเพชร ชั้นปีที่ 3 จ�ำนวน 1 หมู่
เรียน จ�ำนวน 22 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา
2560 ที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง ตามขั้นการน�ำไป
ใช้ (Implementation) ได้มาโดยการคัดเลือก
แบบเจาะจง (Purposive Sampling) ส�ำหรับ
นักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชานวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา โดยมี
กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตาม
รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีกระบวนการวัดผลประเมิน
ผลการเรียนรู้ก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลัง
เรียน เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน)
โดยใช้สถิติ t-test แบบ Dependent sample
ค่า t ที่ค�ำนวณได้คือ 26.80 กับค่าวิกฤตของ
t ในตาราง เท่ากับ 1.72 ค่า t ที่ค�ำนวณได้มี
ค่ามากกว่าค่าวิกฤตของ t ในตาราง แสดงว่า
คะแนนการทดสอบหลังเรียนสูงกว่าคะแนนการ
ทดสอบก่อนเรียน อย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่

119. 117เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ระดับ .05 (รัตนะ บัวสนธ์, 2551, หน้า 141)
ขั้นการประเมินผล (Evaluation) และประเมิน
ประสิทธิภาพสื่อนวัตกรรมE1/E2เกณฑ์80/80
(ชัยยงค์ พรหมวงศ์,2533 หน้า 138-139)
ขั้นตอนที่2ทดลองใช้รูปแบบการเรียน
การสอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับ
การเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษามีรายละเอียดการขั้นตอนด�ำเนิน
งาน 3 ขั้นตอน ได้แก่
1. เตรียมความพร้อมก่อนการทดลอง
ใช้รูปแบบการเรียนการสอน จัดประชุมเพื่อ
บริหารตารางเรียนตารางสอนจ�ำนวนหมู่เรียน
นักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในรายวิชานวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา และ
ความพร้อมห้องปฏิบัติการ ของคณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏก�ำแพงเพชร ประจ�ำภาค
เรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2560 และเตรียมการ
จัดการเรียนการสอนตามรูปแบบที่พัฒนาขึ้น
ประกอบด้วยเอกสารประกอบการสอนรายวิชา
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา แผนจัดการเรียนรู้ มคอ.3 แหล่งเรียน
รู้บนเครือข่ายโดยก�ำหนด บทเรียนออนไลน์
e-learning ที่อยู่ http://innovation.kpru.
ac.th และ http://lms.kpru.ac.th พร้อมสื่อ
บรรยายตามเนื้อหาสาระ จัดตั้งแฟนเพจเครือ
ข่ายสังคมออนไลน์เพื่อใช้ในการแลกเปลี่ยน
เรียนรู้ รายวิชา นวัตกรรมและเทคโนโลยีสาร-
สนเทศทางการศึกษา ที่อยู่คือ https://web.
facebook.com/innovation.kpru.ac.th/และ
เครื่องมือส่งงาน https://classroom.google.
com แบบบันทึกข้อมูลระหว่างเรียน ประกอบ
ด้วย แบบบันทึกผลการเรียนรายบุคคล แบบ
ประเมินสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา แบบวัดความยึดมั่น
ผูกพันในการเรียน และแบบประเมินความพึง
พอใจ
2. ทดลองใช้รูปแบบการเรียนการ
สอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษา กับนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต สาขาวิชาคณิตศาสตร์ คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏ ชั้นปีที่ 4 จ�ำนวน 1 หมู่
เรียน จ�ำนวน 30 คน นักศึกษากลุ่มทดลอง ได้
มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive
Sampling) และการทดลองใช้และประเมินรูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ โดย
ใช้แบบแผนการวิจัยแบบกลุ่มเดียวทดสอบ
ก่อนและหลังทดลอง (One Group Pretest -
Posttest Design) แบบแผนการทดลอง (รัตนะ
บัวสนธ์, 2551, หน้า 65)
3. วิเคราะห์ผลการทดลองใช้รูปแบบ
การเรียนการสอน ดังต่อไปนี้ 1)ทดสอบความ
แตกต่างของคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียน
และหลังเรียนโดยการประเมินสมรรถนะความ

120. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา118
ก้าวหน้าของ สมรรถนะด้านสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางของ
นักศึกษาครุศาสตรบัณฑิต โดยใช้สถิติ t-test
แบบ Dependent sample (บุญชม ศรีสะอาด,
2545, 112) 2) ค่า t ที่ค�ำนวณได้คือ 21.03
กับค่าวิกฤตของ t ในตาราง เท่ากับ 1.69 ค่า
t ที่ค�ำนวณได้มีค่ามากกว่าค่าวิกฤตของ t ใน
ตาราง แสดงว่าคะแนนการทดสอบหลังเรียน
สูงกว่าคะแนนการทดสอบก่อนเรียน อย่างมี
นัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 วัดความยึดมั่น
ผูกพันในการเรียนของนักศึกษาหลักสูตรครุ
ศาสตรบัณฑิต จ�ำนวน 30 คน โดยการประเมิน
ตนเองจากแบบวัดความยึดมั่นผูกพันในการ
เรียนแบบออนไลน์ลักษณะเป็นแบบมาตราส่วน
ประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับ และ
ประเมินสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทาง โดยการประเมินพฤติกรรมของ
นักศึกษา จากการเรียนการสอนที่ผ่านการใช้รูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดยึดมั่นผูกพัน
ร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงาน ลักษณะเป็น
แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5
ระดับตามแนวคิดของลิเคริ์ท(ล้วนสายยศและ
อังคณา สายยศ, 2538, 184)
ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึด
มั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงาน
เพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและ
เทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของ
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต มหา-
วิทยาลัยราชภัฏ คือ ส�ำรวจความพึงพอใจของ
นักศึกษาที่เรียนรายวิชานวัตกรรมและเทคโน-
โลยีสารสนเทศทางการศึกษา ในภาคเรียนที่ 2
ปีการศึกษา 2560 สาขาวิชาคณิตศาสตร์ ชั้นปี
ที่ 4 จ�ำนวน 30 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบ
เจาะจง (Purposive Sampling) มีรายละเอียด
การขั้นตอนด�ำเนินงาน 3 ขั้นตอน
1. การสร้างแบบสอบถามความพึง
พอใจเกี่ยวกับการความคิดเห็นความพึงพอใจ
ต่อการเรียนการสอน โดยศึกษาเอกสาร ต�ำรา
ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างแบบประเมินความพึง
พอใจ เลือกชนิดและรูปแบบค�ำถาม แบ่งแบบ
สอบถามออกเป็น3ตอนประกอบด้วยตอนที่1
สภาพของผู้ตอบแบบสอบถามตอนที่2ความพึง
พอใจต่อรูปแบบการเรียนการสอน1และตอนที่
3ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะหลังจากนั้นน�ำ
แบบสอบถามฉบับร่างเสนอต่ออาจารย์ที่ปรึกษา
และผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจสอบความเหมาะสม
และความเป็นไปได้ของแบบสอบถามความพึง
พอใจซึ่งมีลักษณะเป็นแบบมาตราส่วนประมาณ
ค่า (Rating Scale) 5 ระดับ ตามแนวคิดของ
ลิเคริ์ท(ล้วนสายยศและอังคณาสายยศ,2538,
183-184)
2. กระบวนการเก็บผลการประเมิน
ความพึงพอใจการด�ำเนินการหลังการทดลอง
โดยท�ำการแบบประเมินหลังเรียนรายวิชา
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา ของนักศึกษาครุศาสตรบัณฑิต ด้วย
กิจกรรมการเรียนการสอนตามรูปแบบการเรียน
การสอนตามแนวคิดยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน

121. 119เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏ ของภาคเรียนที่ 2 ปีการ
ศึกษา 2560 เป็นระยะเวลา 16 สัปดาห์ โดย
ท�ำการเก็บคะแนนระหว่างเรียน
หลังจากจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
รายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษา ด้วยรูปแบบการเรียนการสอน
แล้วท�ำการทดสอบด้วยแบบทดสอบหลังเรียน
ชุดเดียวกับที่ใช้ในการทดสอบก่อนเรียน โดย
การเปรียบเทียบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ย
ระหว่างก่อนและหลังทดลองใช้รูปแบบการเรียน
การสอน โดยใช้สถิติทดสอบทีแบบไม่อิสระ
การประเมินผลงานการพัฒนาสื่อ
นวัตกรรมจากการเรียนรู้ตามรูปแบบการเรียน
การสอน และน�ำเสนอต่อสาธารณะ ซึ่งผลงาน
เว็บไซต์ได้มีการน�ำเสนอสู่สาธารณชน โดยใช้
เครื่องแม่ข่าย (Web Server) ของมหาวิทยาลัย
http://innovation.kpru.ac.th อีกทั้งมีการ
ประเมินผลความยึดมั่นผูกพันในการเรียน ใน
รายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษา โดยใช้รูปแบบการเรียนการสอน
หลังเรียนกระบวนการประเมินสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาในรายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา โดยใช้รูปแบบการ
เรียนการสอนฯ หลังเรียน
สุดท้ายผู้สอนอภิปรายสรุปผลการ
เรียนรู้จากจุดประสงค์รายวิชาฯ และให้ผู้เรียน
ได้ประเมินความพึงพอใจต่อกิจกรรมการเรียน
การสอนของรายวิชา และน�ำผลการประเมินไป
วิเคราะห์ผล
3. น�ำแบบสอบถามความพึงพอใจต่อ
การเรียนการสอนตามรูปแบบการเรียนการสอน
ตามแนวคิดยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบ
โครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของ
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต คณะ
ครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ แบ่งออกเป็น
6 ด้าน จ�ำนวน 30 ข้อ ประกอบด้วย ด้านผู้สอน
ด้านเนื้อหาด้านกิจกรรมการเรียนการสอนด้าน
สิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ด้านการวัดและประเมิน
ผลการเรียน และด้านผู้เรียน โดยประเมินความ
พึงพอใจหลังเรียนและน�ำมาวิเคราะห์มีลักษณะ
เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า(RatingScale)
5 ระดับ ตามแนวคิดของลิเคริ์ท (ล้วน สายยศ
และอังคณา สายยศ, 2538, 183-184)
การวิเคราะห์ข้อมูลความพึงพอใจต่อ
รูปแบบการเรียนการสอนของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต ที่มีต่อการเรียนการสอนด้วย
รูปแบบการเรียนการสอนฯ โดยน�ำข้อมูลมา
ค�ำนวณหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ของคะแนนความเหมาะสม และความเป็น
ไปได้ แล้วน�ำผลมาแปลความหมาย โดยภาพ
รวมมีสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา อยู่ในระดับมาก
( = 4.49, S.D. =0.57) เมื่อพิจารณาแต่ละ
รายการ พบว่ารายการที่มีคะแนนค่าเฉลี่ยสูงสุด
คือ ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ( = 4.52,
S.D. = 0.60) รองลงมาคือ ด้านผู้เรียน อยู่ใน

122. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา120
ระดับมากที่สุด ( = 4.51, S.D. =0.60) รองลง
มาคือด้านแหล่งสนับสนุนการเรียนรู้ ( = 4.49,
S.D. =0.48) รองลงมาคือ ด้านเนื้อหา อยู่ใน
ระดับมาก ( = 4.48, S.D. =0.58) และรายการ
ที่มีคะแนนค่าเฉลี่ยน้อยสุด คือ ด้านผู้สอน ( =
4.45, S.D. =0.55)
เกณฑ์การประเมินความพึงพอใจ
ของของนักศึกษา ใช้เกณฑ์ค่าเฉลี่ยไม่ต�่ำกว่า
3.50 คะแนน และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานไม่
เกิน 1.00 ถือว่ามีความพึงพอใจ ถ้าไม่เป็นไป
ตามเกณฑ์ดังกล่าวจะต้องน�ำไปจัดท�ำไปสู่การ
พัฒนาการเรียนการสอนต่อไป (รัตนะ บัวสนธ์,
2552, 48)
สรุปผลการวิจัย
1. ผลการสร้างและพัฒนารูปแบบการ
เรียนการสอน จากการพิจารณาความเหมาะสม
โดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า ด้านองค์ประกอบของรูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา จากผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ทรงคุณวุฒิ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
( = 4.63, S.D.=0.48) ซึ่งประกอบไปด้วย หลัก
การแนวคิด วัตถุประสงค์ ขั้นตอนการเรียนการ
สอนและสภาพแวดล้อมสิ่งสนับสนุนการเรียนรู้
ความเหมาะสมด้านกิจกรรมการเรียนการสอน
โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.62,
S.D.=0.57) ด้านการน�ำรูปแบบการเรียนการ
สอนไปใช้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( =
4.00, S.D.=0.52)
ประสิทธิภาพของรูปแบบการเรียน
การสอน โดยเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการเรียนการสอน ของ
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 3
ประจ�ำภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560 พบ
ว่า คะแนนการทดสอบหลังเรียนสูงกว่าคะแนน
การทดสอบก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติ
ที่ระดับ .05 และมีผลการทดสอบประสิทธิภาพ
รูปแบบการเรียนการสอน E1/E2 พบว่า ผลการ
ทดลองประสิทธิภาพรูปแบบการเรียนการสอน
82.31/83.79 สูงกว่าเกณฑ์ 80/80
2. ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน และ
สมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ พบว่า
คะแนนการทดสอบหลังเรียนสูงกว่าคะแนนการ
ทดสอบก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่
ระดับ.05และมีผลคะแนนร้อยละความก้าวหน้า
ของนักศึกษาทุกคน
โดยมีผลการประเมินสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาที่เรียนในรายวิชานวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา ด้วย
รูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึด
มั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อ
ส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฎ โดย

123. 121เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
นักศึกษาประเมิน หลังจากจัดกิจกรรมการ
เรียนการสอนเสร็จเรียบร้อย พบว่า นักศึกษา
มีสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา แบ่งเป็น 5 ด้าน คือ
1) ด้านความสนใจและศึกษาหาความรู้และ
เทคโนโลยีใหม่ๆ 2) ด้านการน�ำความรู้และ
เทคโนโลยีใหม่ๆ มาปรับปรุง การเรียนรู้ตนเอง
3) ด้านการน�ำความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ มา
ปรับปรุง แก้ไข การเรียนรู้ตนเอง 4) ด้านการน�ำ
ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆมาพัฒนาการเรียนรู้
ตนเองและ5)ด้านการน�ำความรู้และเทคโนโลยี
ใหม่ๆมาใช้และถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้โดยภาพรวม
อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.52, S.D.=0.54)
3. ผลการประเมินความยึดมั่นผูกพัน
ในการเรียนของนักศึกษาที่เรียนในรายวิชา
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา ด้วยรูปแบบการเรียนการสอนตาม
แนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียน
รู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฎ พบว่า นักศึกษามีความ
ยึดมันผูกพันในการเรียน ทั้ง 3 ด้าน คือ ด้าน
แรงจูงใจในการเรียนด้านพฤติกรรมในการเรียน
และด้านเจตคติต่อการเรียน โดยภาพรวมอยู่ใน
ระดับมากที่สุด ( = 4.51, S.D.=0.59)
4. ผลการศึกษาความพึงพอใจต่อ
การเรียนการสอนด้วยรูปแบบการเรียนการ
สอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏ พบว่า นักศึกษามีความ
พึงพอใจต่อการเรียนการสอน โดยภาพรวมอยู่
ในระดับมาก ( = 4.49, S.D.=0.57)
อภิปรายผลการวิจัย
1. ผลจากการพัฒนารูปแบบการเรียน
การสอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับ
การเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทาง
การศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ เชื่อว่าเป็นรูปแบบ
การเรียนการสอนที่มีกระบวนการออกแบบ
และพัฒนาตามหลักการและแนวคิดอย่างเป็น
ระบบและขั้นตอน ของกระบวนการพัฒนา-
ระบบการเรียนการสอนที่เกิดจากการวิเคราะห์
และสังเคราะห์หลักการ แนวคิด ทฤษฎี
การออกแบบรูปแบบการเรียนการสอนที่มี
กระบวนการตรวจสอบและน�ำไปทดลองใช้เพื่อ
หาประสิทธิภาพ และประเมินผลการใช้รูปแบบ
การเรียนการสอนมีนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ กลุ่มทดลอง พบ
ว่า นักศึกษามีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
รายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษา รหัสวิชา 1032201 โดยใช้รูป
แบบการเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร

124. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา122
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฎ มีผล
คะแนนผลสัมฤทธิ์หลังเรียนสูงกว่าคะแนน
ก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
สอดคล้องกับศศิธร รณะบุตร (2558) ของการ
ศึกษาและพัฒนาความมุ่งมั่นในการเรียนของ
นักเรียนระดับปริญญาตรีสาขาการศึกษาปฐมวัย
มีองค์ประกอบของรูปแบบฝึกอบรมแบบ 4A
ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ขั้นการ
สร้างบรรยากาศ (Atmosphere) ขั้นการเรียน
รู้จากการปฏิบัติ (Active Learning) ขั้นการ
วิเคราะห์ (Analysis) และขั้นการน�ำไปประยุกต์
(Applications) ซึ่งมีคุณภาพเหมาะสม ผลการ
พัฒนาความมุ่งมั่นในการเรียนของนักศึกษาพบ
ว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถพัฒนาความมุ่ง
มั่นในการเรียนของนักศึกษาโดยมีคะแนนหลัง
ทดลองสูงกว่าก่อนทดลองคะแนนนักศึกษาใน
กลุ่มควบคุมอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ
0.01 อีกทั้งยังสอดคล้องกับ องค์ประกอบของ
การการประสบความส�ำเร็จในการท�ำงานของ
ครูต้องมี ความรัก ความศรัทธาในวิชาชีพ ความ
ทุ่มเท กระตือรือร้นในการท�ำงาน และการได้รับ
การสนับสนุนทางสังคมที่เกี่ยวข้องจะเป็นแรง
ผลักดันให้ครูค้นหาสิ่งใหม่ๆ และรูปแบบใหม่ใน
การพัฒนาวิชาชีพและสร้างความมั่นใจในตัวเอง
(Sharp et al., 2003) นอกจากจะได้ความรู้ ได้
พัฒนาระดับความเข้าใจและได้พบความท้าทาย
ใหม่ๆแล้วครูยังได้พัฒนาคุณภาพของการเรียน
รู้และการสอนในขณะเดียวกัน(Handscomb&
Macbeath,2003)เกิดทักษะการเรียนรู้ที่เรียน
กว่า Life-Long Learning
รูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิด
ความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบ
โครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาของ
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิตมหาวิทยาลัย
ราชภัฎ ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นมีองค์ประกอบ 4 ส่วน
ดังนี้
1. หลักการและแนวคิดของรูปแบบการ
เรียนการสอน
2. วัตถุประสงค์ของรูปแบบการเรียน
การสอน
3. ขั้นตอนการเรียนการสอน
4. สภาพแวดล้อมและแหล่งสนับสนุน
การเรียนรู้
โดยมีรายละเอียดขั้นตอนการสอน4ขั้น
ตอนหลัก และมีขั้นตอนย่อย 8 ขั้นตอน ด�ำเนิน
การเรียนการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู้
ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิอุดมศึกษา มคอ.3
ของมาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ
มาตรฐานที่ 8 ซึ่งสามารถอธิบายขั้นตอนการ
ด�ำเนินการเรียนการสอน ดังนี้
ขั้นที่ 1 ความรัก Love คือ เสริมสร้าง
ความรัก ความศรัทธา เห็นคุณค่าและตระหนัก
ถึงความส�ำคัญของการพัฒนาตนเองในด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษามีความพร้อมส�ำหรับการเป็นครูในอนาคต
โดยผู้สอนมีการเตรียมความพร้อมในการพัฒนา
ผู้เรียนด้วยใจรัก ประกอบด้วย 1)การกระตุ้น
ดึงดูดความสนใจความสามารถผู้เรียน เป็นการ
ช่วยให้ผู้เรียนสามารถรับสิ่งเร้า มีความพร้อม

125. 123เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เรียนรู้ด้วยความรักและตั้งใจ2)กระตุ้นให้ระลึก
ถึงความรู้เดิม ความถนัด เป็นการช่วยให้ผู้เรียน
ดึงข้อมูลเดิม เชื่อมโยงกับความรู้ใหม่
ขั้นที่ 2 ความพึงพอใจ Like คือ ส่งเสริม
ความรู้ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการ
ความถนัด และความชอบและร่วมกันก�ำหนด
จุดประสงค์การเรียนรู้ร่วมกันและสร้างแรง
จูงใจผู้เรียนมีเป้าหมายในการเรียน เพื่อให้เกิด
ความมุ่งมัน ตั้งใจ ทุ่มเท ประกอบด้วย 1) แจ้ง
วัตถุประสงค์การเรียนรู้ให้ผู้เรียนทราบ เป็นการ
ช่วยให้ผู้เรียนเกิดการรับรู้และคาดหวัง 2) น�ำ
เสนอสิ่งเร้าหรือสาระเนื้อหาใหม่ เป็นการช่วย
ให้ผู้เรียนเห็นความส�ำคัญของสิ่งเร้าอย่างชัดเจน
สอดคล้องกับ กับทฤษฎีของ (Ames. 1992) ที่
ระบุว่าบุคคลจะรับเอาเป้าหมายของชั้นเรียนไป
เป็นเป้าหมายของตนเองซึ่ง
ขั้นที่ 3 การเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะ
Learning skills คือ พัฒนาทักษะการออกแบบ
และพัฒนาสื่อนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษา ตามแนวคิดการเรียน
รู้แบบโครงงาน6ขั้นคือการเตรียมความพร้อม
การก�ำหนดและเลือกหัวข้อ การเขียนเค้าโครง
งาน การปฏิบัติโครงงาน การน�ำเสนอผลงาน
และการประเมินผลโดยผู้สอน ประกอบด้วย 1)
กระตุ้นให้ผู้เรียนได้แสดงออกถึงความรู้ความ
สามารถตอบสนองต่อสิ่งเร้าและสาระการเรียนรู้
ด้วยความรู้สึกอยากท�ำ2)ให้แนวทางการเรียนรู้
หรือจัดระบบข้อมูล เสริมสร้างทักษะการเรียนรู้
ช่วยให้ผู้เรียนสามารถท�ำความเข้าใจ เร็วและ
ง่ายขึ้น อ�ำนวยความสะดวกให้ผู้เรียน
ซึ่งเป็นสาระความรู้และทักษะในการ
พัฒนาสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีสารนเทศทางการ
ศึกษา และหาคุณภาพพร้อมน�ำเสนอผลงาน
ขั้นที่ 4 การเรียนรู้ตลอดชีวิต Life-
Long Learning คือ วัดผลประเมินผลด้าน
เจตคติ คือความยึดมั่นผูกพันในการเรียน ด้าน
ความรู้คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ
ด้านทักษะความรู้ความสามารถด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา จาก
กระบวนการเรียนการสอนเพื่อน�ำไปสู่การ
พัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเอง 1) ประเมินผลการ
แสดงออกของผู้เรียนด้านความรู้สึก ความรู้
ความสามารถ ในการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ที่
ตั้งไว้ 2) ส่งเสริมความคงทนของความรู้ โดยให้
ผู้เรียนได้ฝึกฝนพัฒนาทักษะเห็นผลส�ำเร็จของ
การพัฒนา เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจ
อย่างลึกซึ้ง
2. การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ในการ
ทางการเรียนสมรรถนะด้านนวัตกรรมและ
เทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาก่อนเรียน
และหลังเรียน ของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ ของนักศึกษา
หลักสูตร ครุศาสตรบัณฑิตจากการศึกษา
รายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษารหัสวิชา1032201โดยใช้รูปแบบ
การเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร

126. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา124
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฎ พบว่า
นักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิตโดยภาพรวม
อยู่ในระดับมากที่สุด( =4.52,S.D.=0.54)เมื่อ
พิจารณาแต่ละรายการที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้าน
ความสนใจและศึกษาหาความรู้และเทคโนโลยี
ใหม่ๆมีคะแนนค่าเฉลี่ยรองลงมาคือด้านการน�ำ
ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆมาพัฒนาการเรียนรู้
ตนเอง รองลงมา คือ ด้านการน�ำความรู้และ
เทคโนโลยีใหม่ๆ มาปรับปรุง การเรียนรู้ รองลง
มา คือ ด้านการน�ำความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ
มาปรับปรุงแก้ไขการเรียนรู้ตนเองและรายการ
ที่มีคะแนนค่าเฉลี่ยต�่ำสุด คือ ด้านการน�ำความรู้
และเทคโนโลยีใหม่ๆมาใช้และถ่ายทอดให้ผู้อื่น
ได้ ซึ่งถ้าพิจารณาแล้วสมรรถนะด้านนวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษาที่มี
คะแนนค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ คือ ด้านความสนใจ
และศึกษาหาความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ จะ
สอดคล้องกับความยึดมันผูกพันในการเรียนคือ
ด้านเจตคติ ซึ่งส่งผลการเรียนรู้และสอดคล้อง
กับทฤษฎีความต้องการของมาสโลว์ (Maslow,
Abraham. 1970.) ซึ่งสามารถยืนยันได้ว่า
ความยึดมั่นในการเรียนส่งผลต่อการเรียนรู้ที่
สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน และผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนมา
เปรียบเทียบ พบว่า ผู้เรียนทุกคนมีพัฒนาการ
เรียนรู้ด้วยกระบวนการเรียนรู้แบบโครงงานเป็น
ฐาน สอดคล้องกับ (ก�ำพล วิลยาลัย 2560) การ
สอนแบบโครงงานคอมพิวเตอร์เป็นกิจกรรมการ
เรียนรู้ที่จะช่วยให้นักเรียนเกิดสมรรถนะส�ำคัญ
5 สมรรถนะตามหลักสูตรแกนกลาง คือ ความ
สามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด
ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถ
ในการใช้ทักษะชีวิตและความสามารถในการใช้
เทคโนโลยี
3. ผลการศึกษาความยึดมั่นผูกพัน
ในการเรียนของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร
บัณฑิต จากการศึกษารายวิชานวัตกรรมและ
เทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา รหัสวิชา
1032201 โดยใช้ รูปแบบการเรียนการสอน
ตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฎผลการทดสอบความยึดมั่น
ผูกพันในการเรียนของนักศึกษากลุ่มทดลองพบ
ว่านักศึกษามีความยึดมันผูกพันกับการเรียนทั้ง
สามด้าน โดยภาพรวม ( = 4.51, S.D.=0.59)
อยู่ในระดับมากที่สุดเมื่อพิจารณาแต่ละรายการ
อยู่ในระดับมากที่สุด ทั้ง 3 ด้าน คือ ด้านเจตคติ
ต่อการเรียนมี ที่แสดงออกถึงความสามารถใน
การรับรู้ตอบสนอง รัก ศรัทธา เห็นคุณค่า และ
มีลักษณะนิสัยส่งเสริมพัฒนาการเรียนรู้ด้วย
เทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา ( = 4.52,
S.D.=0.59) อยู่ในระดับมากที่สุด และด้าน
พฤติกรรมในการเรียนเป็นทักษะในปรับปรุง
แก้ไขพัฒนาสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศนวัตกรรม
ทางการศึกษาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ด้วยความ
กระตือรือร้น และเอาใจใส่มีการปรับตัวในการ
พัฒนาการเรียนรู้ของตนเองท�ำให้มีพัฒนาการ
ด้านความรู้และทักษะ ( = 4.52, S.D.=0.58)

127. 125เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
อยู่ในระดับมากที่สุดรองลงมาคือด้านแรงจูงใจ
ในการเรียน ที่แสดงออกถึงความรู้ความเข้าใจ
หลักการ แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาการ
การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา ด้วยความพยายามและอดทน มีแรงจูงใจ
มุ่งมั่นจากแรงบันดาลใจและเป้าหมายความเป็น
ครูรุ่นใหม่ ( = 4.50, S.D.=0.59) อยู่ในระดับ
มากที่สุด ทั้งนี้ความยึดมันผูกพันในการเรียน
ของนักศึกษามีความสัมพันธ์กันอย่างเห็นได้ชัด
คือผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนจะมีทิศทางการเดียว
กับความต้องการ ความถนัด และความสนใจ
สอดคล้องกับ พรรณี ช. เจนจิต (2538 : 463)
ทฤษฏีความต้องการของมาสโลว์(Maslow)โดย
ธรรมชาติแล้วมนุษย์เกิดมาดีและพร้อมที่จะท�ำ
สิ่งดี ถ้าความต้องการของมนุษย์ได้รับการตอบ
สนองอย่างเพียงพอและมองเห็นว่ามนุษย์ทุกคน
ล้วนแต่มีความต้องการที่จะสนองความต้องการ
ให้กับตนเองทั้งสิ้น ซึ่งความต้องการมนุษย์ มี
มากมายหลายอย่างด้วยกัน เขาได้น�ำความ
ต้องการเหล่านั้นมาจัดเรียงเป็นล�ำดับจากขั้น
ต�่ำไปขั้นสูงสุดเป็น 5 ขั้น และเมื่อตนเองมีความ
ต้องการสิ่งใดก็จะสามารถท�ำสิ่งนั้นได้ดีด้วย
ความปรารถนาของตนเอง ส่งผลการแสดงออก
ถึงความรู้ความสามารถคือด้านพฤติกรรมใน
การเรียนซึ่งในที่นี้คือความรู้ความสามารถด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาที่ผู้วิจัยต้องการให้เกิดกับนักศึกษาที่เรียน
ด้วยรูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น
4. จากผลการใช้รูปแบบการเรียนการ
สอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาของนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต
มหาวิทยาลัยราชภัฎ ที่จะต้องน�ำแนวทางการ
วิจัยนี้ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนของ
นักศึกษากลุ่มอื่นต่อไป จึงมีความต้องการศึกษา
ความพึงพอใจของผู้เรียนเพื่อน�ำผลการประเมิน
ไปปรับปรุงการเรียนการสอนครั้งต่อไป และผล
การประเมินความพึงพอใจครั้งนี้พบว่าโดยภาพ
รวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.49, S.D.=0.57)
เมื่อพิจารณาแต่ละรายการพบว่ารายการที่มี
คะแนนค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านกิจกรรมการ
เรียนการสอน ทั้งนี้จากผลการประเมินความพึง
พอใจดังกล่าวจึงท�ำให้เห็นว่าผู้เรียนมีความพึง
พอใจต่อสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาหลังเรียน ของตนเอง
และสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัย คือ
ความยึดมันผูกพันในการเรียนส่งผลการต่อการ
เรียนรู้ตามความต้องการและมีความรู้และทักษะ
ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษาตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย
ข้อเสนอแนะ
จากงานวิจัย เรื่อง การพัฒนารูปแบบ
การเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ ผู้วิจัยมี
ข้อเสนอแนะดังนี้

128. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา126
ข้อเสนอแนะในการน�ำผลการวิจัยไปใช้
1. ผลการวิจัยการพัฒนารูปแบบ
การเรียนการสอนตามแนวคิดความยึดมั่น
ผูกพันร่วมกับการเรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่ง
เสริมสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาของนักศึกษาหลักสูตร
ครุศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ มีขั้น
ตอนการเรียนการสอน 4 ขั้นตอน คือ 1) ความ
รัก Love 2) ความพึงพอใจ Like 3) การเรียน
รู้เพื่อพัฒนาทักษะ Learning skills และ 4)
การเรียนรู้ตลอดชีวิต Life-Long Learning มี
ประสิทธิภาพน�ำไปใช้จัดการเรียนการสอนและ
ส่งผลคือนักศึกษามีความยึดมันผูกพันกับการ
เรียนนักศึกษามีสมรรถนะด้านนวัตกรรมและ
เทคโนโลยีและสารสนเทศระดับดีเยี่ยมมากกว่า
ร้อยละ 80 ซึ่งสมารถน�ำรูปแบบการเรียนการ
สอน และเครื่องมือไปประยุกต์ใช้กับรายวิชาอื่น
ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน
2. จากการศึกษาเอกสาร ต�ำรา
บทความวิชาการและงานวิจัย และข้อเสนอ
แนะผู้เชี่ยวชาญเพื่อสนับสนุนการวิจัยปรากฏว่า
การจัดการเรียนการสอนรูปแบบมีแนวทางการ
พัฒนาสมรรถนะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี
สารสนเทศทางการศึกษาได้เป็นอย่างดี จาก
กระบวนการย่อยและความตั้งใจของผู้สอน แต่
เนื่องจากการน�ำรูปแบบการจัดการเรียนรู้ไป
ขยายผลต่อผู้สอนท่านอื่นๆควรได้รับการพัฒนา
และปรับปรุงในขั้นตอนย่อยด้วยการระดมสมอง
ของผู้สอนในรายวิชาเดียวกันเพื่อให้มีความ
เข้าใจตรงกันและสามารถน�ำไปใช้และขยายผล
ต่อไป
3. การน�ำรูปแบบการเรียนการสอนไป
ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้สอนควรต้องเตรียม
ความพร้อม เพื่อวางแผนการจัดกิจกรรมการ
เรียนรู้ให้สอดคล้องกับลักษณะการเรียนรู้ร่วมกัน
ระหว่างผู้สอนและผู้เรียนและความมีความพร้อม
ด้านเนื้อหา กิจกรรมการพัฒนาสื่อ เครื่องมือ
และแหล่งเรียนรู้ ตลอดจนเครื่องมือในการ
วัดผลที่ต้องมีการปรับให้เหมาะสมกับบริบทของ
แต่กลุ่มเป้าหมาย สภาพแวดล้อมการเรียนรู้
เครื่องมือและอุปกรณ์
สิ่งส�ำคัญผู้สอนต้องมีเจตคติในการสอน
แรงจูงใจในการสอน พฤติกรรมการสอน คือ
ความยึดมันผูกพัน ศรัทธา มุ่งมั่น ทุ่มเท ที่เกิด
จากความรักที่จะพัฒนานักศึกษาให้มีความรู้และ
ทักษะด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ทางการศึกษารวมทั้งเป็นคนที่มีความรักชื่นชอบ
ในสิ่งที่สอนโดยไม่รู้สึกเป็นภาระในการเตรียมตัว
เพราะส่วนหนึ่งที่สอนคือส่วนหนึ่งของชีวิตและ
การท�ำงานซึ่งจะท�ำให้ท่านรู้สึกมีความสุขในการ
ท�ำงาน ความสุขจากการได้พัฒนาผู้เรียนทุกคน
ได้เริ่มมีทัศนคติที่ดีต่อเทคโนโลยีการศึกษาเป็น
อย่างน้อย
ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป
1. ควรมีการน�ำองค์ความรู้เกี่ยวกับ
องค์ประกอบของความยึดมั่นผูกพันในการเรียน
ไปพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนา
ความยึดมั่นผูกพันเรียนของนักศึกษาหลักสูตรครุ
ศาสตรบัณฑิตในสาขาวิชาต่างๆจากผู้เกี่ยวข้อง
คือผู้สอนรายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยี

129. 127เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สารสนเทศทางการศึกษา
2. ควรมีการพัฒนาองค์ประกอบและ
ตัวบ่งชี้ของความยึดมั่นผูกพันให้สามารถน�ำไป
ใช้กับการพัฒนางานหรือสมรรถนะด้านอื่นๆของ
ครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อจัดได้มีการ
พัฒนากระบวนการท�ำงานที่เพิ่มประสิทธิภาพ
ของครูและบุคลากรทางการศึกษาต่อไป
3. ควรมีการศึกษาผลการใช้รูปแบบ
การเรียนการสอนด้วยรูปแบบการเรียนการ
สอนตามแนวคิดความยึดมั่นผูกพันร่วมกับการ
เรียนรู้แบบโครงงานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะด้าน
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการ
ศึกษา กับกลุ่มเป้าหมายอื่นๆ เช่น นักศึกษา
สาขาอื่นๆ นักเรียนระดับมัธยมศึกษา เพราะ
ผู้เรียนในวัยที่แตกต่างกันจะมีความยึดมันผูกพัน
ในการเรียนที่แตกต่างกันและส่งผลต่อการเรียน
รู้อย่างไร
4. ควรน�ำแนวคิดความยึดมันผูกพัน
บูรณาการร่วมกับแนวคิดการจัดการเรียนรู้ที่
ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และ
หรือแนวคิดไทยแลนด์ 4.0 ซึ่งเป็นยุคเทคโนโลยี
Creative และ Innovation เน้นการสร้างให้
คนไทยสามารถคิดเองได้ หลักที่ส�ำคัญของการ
พัฒนา คือ พัฒนาความรู้และทักษะจากสิ่งที่ รัก
ถนัด สนใจ อันจะเป็นพื้นฐานส�ำคัญของความ
ส�ำเร็จของการพัฒนาทรัพยากรบุคคล
เอกสารอ้างอิง
ก�ำพล วิลยาลัย. (2560). การสอนแบบโครงงานคอมพิวเตอร์. โรงเรียนบรมราชินีนาถราชวิทยาลัย :
ราชบุรี
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2523). เอกสารการสอนชุดวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา. กรุงเทพฯ :
ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย
ทิศนา แขมมณีและคณะ (2533). วิทยาการด้านการคิด. กรุงเทพฯ : เดอะมาสเตอร์กรุ๊ปแมเนจ
เม้นท์ จ�ำกัด.
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : ชมรมเด็ก.
ปรียาบุญญสิริ,พิมพันธ์เดชะคุปต์,พเยาว์ยินดีสุข,และราเชนมีศรี.(2553). การสอนคิดด้วยโครง
งาน:การเรียนการสอนแบบบูรณาการ.กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

130. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา128
พรรณี ชูทัยเจนจิต. (2538). จิตวิทยาการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ : ต้นอ้อ.
รัตนะบัวสนธ์.(2551). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.พิษณุโลก.
ล้วนสายยศและอังคณาสายยศ,(2538).การวิจัยและพัฒนาการเรียนรู้.พิมพ์ครั้งที่3กรุงเทพฯ:
ส�ำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศศิธร รณะบุตร. (2558). การศึกษาและพัฒนาความมุ่งมั่นในการเรียนของนักเรียนระดับปริญญาตรี
สาขาการศึกษาปฐมวัย. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาทดสอบและวัดผลการ
ศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
Bender, W. N. (2012). Project-Based Learning : Differentiating Instruction for the
21st
. Century. California : CORWIN A SAGE Company.
Clark, J.C. and Walsh, J. (2007). Rationing scarce life-sustaining resources on the
basis of age. Journal of Advanced Nursing, 35(5), 799-804.
Handscomb,G.,andMacBeath,J.(2003)The Research-Engaged School.Colchester:
Essex County Council, Forum for Learning and Research Enquiry (FLARE)
Maslow, Abraham. (1970). Motivation and Personnality. New York : Harper and
Row Publishers.
Sharpetal.(2003).TheNewPublicService:ServingnotSteering.NewYork:Sharpe.

131. 129เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
1 ภาควิชาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Educational Technology and Communications faculty of Education Mahasarakam Unversity
2 อาจารย์ที่ปรึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน รายวิชาคอมพิวเตอร์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
The Development of Blended Learning through Activities by Using
Problem-Based Learning in Computer for Mattayomsueksa 1 students
นายภานุพงศ์ พลซื่อ1 และธนดล ภูสีฤทธิ์2
Panupong.P1, & Thanadol.P2
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 3)
เปรียบเทียบการคิดวิเคราะห์ 4) ศึกษาทักษะทางคอมพิวเตอร์ และ 5) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน กลุ่ม
ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2/2559 จานวน 23 คน ซึ่งได้มาการสุ่ม
แบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ และแบบ
วัดทักษะทางคอมพิวเตอร์ แบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วน
เบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบที (paired t-test)
ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานมีประสิทธิภาพ
เท่ากับ 83.04/81.65 2)ภายหลังการพัฒนา พบว่า นักเรียนที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐานมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ
(p-value < 0.001) โดยมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนเท่ากับ 15.09
คะแนน (95% CI =13.47-16.69) 3) หลังการพัฒนาพบว่านักเรียนที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานมีคะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์ หลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียน
อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) โดยมีคะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์ หลังเรียนเพิ่มขึ้น
มากกว่าก่อนเรียนเท่ากับ 14.16 คะแนน (95% CI=12.44-16.77) 4) ก่อนเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน นักเรียนมีทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 558 คะแนน ค่าเฉลี่ย 24.26
คิดเป็นร้อยละ 48.52 แต่หลังเรียนนักเรียนมีทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 952 คะแนน ค่าเฉลี่ย 41.39
คิดเป็นร้อยละ 82.78 และ 5) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหา
เป็นฐานอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥𝑥̅=4.54,SD.0.08)
คาสาคัญ: กิจกรรมการเรียนการสอนแบบผสมผสาน การคิดวิเคราะห์ ทักษะทางคอมพิวเตอร์
การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสาน
โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน รายวิชาคอมพิวเตอร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
The Development of Blended Learning through Activities by Using
Problem-Based Learning in Computer for Mattayomsueksa 1 students
ภานุพงศ์ พลซื่อ1
, ธนดล ภูสีฤทธิ์2
Panupong.P1
, Thanadol.P2
1
ภาควิชาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Educational Technology and Communications faculty of Education Mahasarakam Unversity
2
อาจารย์ที่ปรึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Advisors Educational Technology and Communications faculty of Education Mahasarakam Unversity

132. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา130
2
Abstract
This study aimed: 1) to develop effective learning activities according to criteria 80/80 2)
to compare learning achievement 3) to compare analytical thinking 4) study on computer skills,
and 5) study on satisfaction with learning by using problem-based learning. The samples used in
this study were 23 mathayom suksa 1 students in the second semester of academic year 2556,
obtained by random cluster sampling. The research instrument was an activity blended learning
through by using problem-based Learning learning plan, achievement test ,analytical thinking
test, and computer skills. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, standard
deviation, and paired t-test.
The results showed that: 1) The effectiveness of the problem-based learning activities
was 83.04 /81.65. 2) After development, it was found that the students who learned by using
problem-based learning activities had higher scores after learning achievement (p-value <0.001),
the learning achievement was higher than before learning achievement of 15.09 scores (95% CI
= 13.47-16.69). 3) After development, it was found that the students who learned by using
problem-based learning activities had the analytical thinking after the study, there was a
statisticallysignificant difference (p-value <0.001), after learning more than before class was 14.16
scores (95% CI = 12.44-16.77). 4) Before learning with a blended learning activitiesusing problem-
based learning, the students had computer skills of 558 points, average 24.26, or 48.52%. After
class, the students had computer skills increased to 952 points, average 41.39 or 82.78%, and 5)
The students were satisfied with the problem-based learning activities at the highest level ( =
4.54, SD.0.08).
Keywords: Blended Learning through Activities, analytical thinking, computer skills
1. บทนา
การนากิจกรรมการเรียนการสอนแบบ
ผสมผสานระหว่างการเรียนการสอนในห้องร่วมกับ
การเรียนการสอนแบบออนไลน์มาประยุกต์ใช้กับการ
เรียนการสอนเพื่อเป็นทางเลือกสาหรับผู้เรียนทาให้
เกิดทางเลือกในการศึกษาที่มีความยืดหยุ่น การการ
เรียนรู้แบบผสมผสานเป็นการนาความก้าวหน้าทาง
เทคโนโลยีและการมีปฏิสัมพันธ์กับการเรียนผ่าน
ระบบอินเทอร์เน็ตและการมีส่วนร่วมในการเรียนปกติ
ซึ่งจะสนับสนุนและเสริมสร้างการเรียนรู้ให้ดียิ่งขึ้น
(Thorne. 2003: 18) ทั้งนี้ในปัจจุบันแนวคิดของการ
เรียนการสอนแบบผสมผสานกาลังเป็นที่ได้รับความ
นิยมเพราะสามารถลดข้อจากัดของการเรียนการสอน

133. 131เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
3
โดยเพิ่มระบบ Collaborative learning เข้าไปทาให้
เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนกับครูดีขึ้น อันจะ
เป็นการกระตุ้นให้เกิดการใช้เครือข่ายอินเทอร์เน็ต
อย่างกว้างขวางและจะเป็นการใช้ประโยชน์จาก
เครือข่ายเพื่อการศึกษา (ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ,
2551: 142)
การจัดเรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐานเป็นประยุกต์ใช้ทั้งหลักการของการ
สร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองบนฐานของประสบการณ์
เดิมและใช้ปัญหาที่จะพบได้ในสถานการณ์จริงเป็นสิ่ง
กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความต้องการที่จะเรียนรู้เพื่อ
แก้ปัญหา และค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองโดยที่ครู
เป็นผู้ชี้แนะ เสนอแนะแนวทาง เตรียมทรัพยากรที่
เหมาะสมไว้ให้ รวมทั้งได้ฝึกทักษะการคิดและ
แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ ตลอดจนรู้จักการทางาน
เป็นกลุ่มเพื่อพัฒนาความสามารถในการทางาน
ร่วมกันเป็นทีม (วัฒนา รัตนพรหม. 2548 : 33) ซึ่ง
ต้องร่วมมือกันอภิปราย ถาม-ตอบกับตัวเองและ
เพื่อนๆ ในกลุ่มอย่างจริงจัง ต้องถาม-ตอบโดยใช้การ
คิด วิเคราะห์ ใช้เหตุใช้ผลในการพิจารณาข้อมูล
ตีความข้อมูล
2. วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์
80/80
2. เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
3. เพื่อเปรียบเทียบการคิดวิเคราะห์ ก่อน
เรียนและหลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
4.เพื่อพัฒนาทักษะทางคอมพิวเตอร์ของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ต่อกิจกรรมการ
เรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
5. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน
หลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดย
ใช้ปัญหาเป็นฐาน
3. ความสาคัญของการทาวิจัย
กิจกรรมการเรียนรู้ที่สร้างขึ้นจะตอบสนองใน
เรื่องของความต้องการที่ครอบคลุมในส่วนของเนื้อหา
และการเรียนรู้ โดยการรวมและบูรณาการสื่อและ
กิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้และได้สื่อที่ตรงความ
ต้องการ
4. วิธีดาเนินการวิจัย
4.1 ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
4.1.1. ประชากรประชากรที่ใช้ในการ
ครั้งนี้เป็นนักเรียนขยายโอกาสชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
โรงเรียนในกลุ่มลุ่มน้าชี อาเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด
เขต 3 จานวน 4 โรงเรียน ซึ่งประกอบด้วยโรงเรียน
หนองหลวงประชาบารุง จานวน 19 คน โรงเรียน
บ้านสีเสียด จานวน 21 คน โรงเรียนบ้านนาแซง
จานวน 16 คน และโรงเรียนบ้านหวาย(หวายวิทยานุ
กูล) จานวน 23 คน ที่เรียนในภาคเรียนที่ 2 ปี
การศึกษา 2559 รวม 79 คน

134. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา132
4
4.1.2. กลุ่มตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่างในการ
วิจัยครั้งนี้เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จานวน
23 คน ที่ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster
Random Sampling)
4.2 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ 1)
แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐาน 2) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียน 3) แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ และ4) แบบ
วัดทักษะทางคอมพิวเตอร์
4.3 การดาเนินการวิจัย
4.3.1. ผู้วิจัยชี้แจงขั้นตอนและวิธีการ
เรียนรู้ของกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐาน
4.3.2. ทดสอบก่อนเรียน (pretest) โดย
กลุ่มทดลอง ทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียน และแบบทดสอบวัดความสามารถในการคิด
วิเคราะห์ ทักษะทางคอมพิวเตอร์
4.3.3. ดาเนินการสอน โดยกลุ่มทดลอง
ศึกษาและปฏิบัติกิจกรรม จนครบ
4.3.4. ทดสอบหลังเรียน (posttest) โดย
กลุ่มทดลอง ทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียน และแบบทดสอบวัดความสามารถในการคิด
วิเคราะห์ ซึ่งเป็นฉบับเดียวกับการทดสอบก่อนเรียน
4.3.5. ตรวจให้คะแนนและนาผลคะแนน
ของแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ
แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดคิดวิเคราะห์
มาวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการทางสถิติเพื่อทดสอบ
สมมติฐานต่อไป
4.4 การวิเคราะห์ข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล
โดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน และสถิติทดสอบที (paired t-test)
5. ผลการวิจัย
5.1. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มี
ประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 83.04/81.65 2 มากกว่าเกณฑ์ที่กาหนดไว้ ดังตาราง 1
ตาราง 1 ประสิทธิภาพของกระบวนการ (E1) และประสิทธิภาพผลลัพธ์ (E2) ของกิจกรรมการเรียนรู้
แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
คะแนน ก่อนเรียน
แผนที่ คะแนนทุก
แผน
หลังเรียน
1 2 3 4 5
เต็ม 1150 230 230 230 230 230 1150 1150
รวม 592 178 199 200 182 196 955 939
x̅ 25.74 7.74 8.65 8.70 7.91 8.52 41.52 40.83
S.D. 4.33 0.62 0.49 0.47 0.79 0.51 1.04 2.25
ร้อยละ 51.48 77.39 86.52 86.96 79.13 85.22 83.04 81.65
ประสิทธิภาพของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (E1/E2) เท่ากับ 83.04/81.65
จากตาราง 1 พบว่า คะแนนผลการเรียนระหว่างเรียนของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
ระหว่างเรียน จากการทาใบงาน การสังเกตพฤติกรรมการเรียนและการทดสอบย่อยแต่ละแผนการเรียนรู้ มีค่า

135. 133เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
5
เท่ากับ 955 คะแนน จากคะแนนเต็มรวม 1,150 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 83.04 และมีคะแนนผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนหลังเรียน เท่ากับ 939 คะแนน จากคะแนนเต็มรวม 1,150 คะแนนคิดเป็นร้อยละ 81.65
แสดงว่าแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน มีประสิทธิภาพ เท่ากับ 83.04/81.65
5.2. ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดวิเคราะห์ ทักษะทางคอมพิวเตอร์ต่อกิจกรรม
การเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ดังตาราง 2 – 4
ตาราง 2 การเปรียบเทียบคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียน
ที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
ที่ n x̅ S.D. Mean diff.
95% CI
p-value
Lower Upper
1 ก่อนเรียน 23 25.74 4.33
15.09 13.47 16.69 0.001*
2 หลังเรียน 23 40.83 2.25
*p-value < .05
จากตาราง 2 ภายหลังการพัฒนาพบว่านักเรียนที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐานมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (p-
value < 0.001) โดยมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนเท่ากับ 15.09 คะแนน
(95% CI= 13.47-16.69)
ตาราง 3 การเปรียบเทียบของความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ก่อนเรียนและหลังเรียน
ด้วยกระบวนการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
ที่ n x̅ S.D. Mean diff.
95% CI
p-value
Lower Upper
1 ก่อนเรียน 23 26.43 5.55
14.16 12.44 16.77 0.001*
2 หลังเรียน 23 41.04 2.12
*p-value < .05
จากตาราง 3 พบว่า ภายหลังการพัฒนาพบว่านักเรียนที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสาน
โดยใช้ปัญหาเป็นฐานมีคะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์ หลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนอย่างมี
นัยสาคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) โดยมีคะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์ หลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่า
ก่อนเรียนเท่ากับ 14.16 คะแนน (95% CI=12.44-16.77)

136. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา134
6
ตาราง 4 จานวน ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและร้อยละของทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์
ของนักเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนต่อการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
ที่ กลุ่มทดลอง N x̅ S.D. ร้อยละ
1 ก่อนเรียน 23 24.26 5.06 48.52
2 หลังเรียน 23 41.39 2.25 82.78
จากตาราง 4 พบว่า ก่อนเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
นักเรียนมีทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 558 คะแนน ค่าเฉลี่ย 24.26 คิดเป็นร้อยละ 48.52 แต่หลัง
เรียนนักเรียนมีทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 952 คะแนน ค่าเฉลี่ย 41.39 คิดเป็นร้อยละ 82.78 กล่าว
ได้ว่านักเรียนมีคะแนนทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เพิ่มขึ้นเท่ากับ 394 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 34.26
5.3. ผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจต่อการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
ตาราง 5 ผลประเมินระดับความพึงพอใจต่อการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
ข้อที่ รายการประเมิน
ระดับความคิดเห็น
x̅ S.D. สรุปผล
1. คาแนะนาในการใช้บทเรียน
1.1 คาแนะนาในการใช้บทเรียนเป็นไปตามลาดับขั้นตอน 4.63 0.49 มากที่สุด
1.2 คาแนะนาในการใช้บทเรียนกับอุปกรณ์ที่หลากหลาย 4.47 0.57 มาก
1.3 คาแนะนาในการแก้ปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น 4.53 0.51 มากที่สุด
เฉลี่ย 4.54
2. เนื้อหาบทเรียน
2.1 เนื้อหาเหมาะสมกับการเรียน 4.53 0.57 มากที่สุด
2.2 บทสรุปเนื้อหาท้ายบท 4.33 0.71 มาก
2.3 เนื้อหาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ 4.37 0.67 มาก
2.4 ความเพลิดเพลินและน่าสนใจ 4.60 0.62 มากที่สุด
2.5 อ่านและเข้าใจในเนื้อหาได้ง่าย 4.67 0.48 มากที่สุด
เฉลี่ย 4.28

137. 135เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
7
ข้อที่ รายการประเมิน
ระดับความคิดเห็น
x̅ S.D. สรุปผล
3. การออกแบบการสอน
3.1 กิจกรรมที่ใช้ในบทเรียน 4.70 0.47 มากที่สุด
3.2 บทเรียนสนุกสนานเหมือนเรียนกับครู 4.50 0.51 มาก
3.3 บทเรียนช่วยแก้ปัญหาการเรียนไม่ทัน 4.47 0.51 มาก
3.4 บทเรียนช่วยได้ลงมือปฏิบัติจริง 4.67 0.48 มากที่สุด
3.5 บทเรียนทาให้นักเรียนศึกษาบทเรียนได้ตลอดเวลา 4.60 0.50 มากที่สุด
3.6 มีการปฏิสัมพันธ์กันในการทางาน 4.67 0.48 มากที่สุด
3.7 งานที่ได้รับมอบหมายสามารถนาไปประยุกต์ใช้กับวิชาอื่น 4.70 0.47 มากที่สุด
3.8 บทเรียนช่วยปัญหาอย่างเป็นระบบ 4.67 0.48 มากที่สุด
เฉลี่ย 4.62
4. การจัดเก็บและแสดงผลข้อมูล
4.1 จัดเก็บข้อมูลได้ง่าย 4.63 0.49 มากที่สุด
4.2 มีพื้นที่จัดเก็บข้อมูลส่วนตัว 4.07 0.74 มาก
4.3 แสดงผลการทางานได้อย่างรวดเร็ว 4.20 0.66 มาก
4.4 แสดงผลความคืบหน้าการเข้าเรียนและการส่งงาน 4.23 0.73 มาก
เฉลี่ย 4.28
ค่าเฉลี่ย (x̅) 4.51 0.56 มากที่สุด
จากตาราง 5 พบว่า นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้แบบผสมผสานโดย
ใช้ปัญหาเป็นฐานโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x = 4.51, SD. 0.56)
อภิปรายผลการวิจัย
1. การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 1 ตามเกณฑ์ 80/80 พบว่า คะแนน
ผลการเรียนระหว่างเรียนของการจัดการเรียนรู้โดยใช้
ปัญหาเป็นฐานระหว่างเรียน จากการทาใบงาน การ
สังเกตพฤติกรรมการเรียนและการทดสอบย่อยแต่ละ
แผนการเรียนรู้ คิดเป็นร้อยละ 83.04 และมีคะแนน
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน คิดเป็นร้อยละ
81.65 แสดงว่าแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหา
เป็นฐานมีประสิทธิภาพเท่ากับ 83.04/81.65 ซึ่งสูง
กว่าเกณฑ์ แสดงว่าประสิทธิภาพของกระบวนการ
และประสิทธิภาพของผลลัพธ์สูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้คือ
80/80 สอดคล้องกับผลการศึกษาของนพรัตน์ พล
เสน (2557: 455-463) พบว่า บทเรียนแบบผสมผสาน
เรื่องประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา สาหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนบ้านหนองมะสัง มีค่า
เท่ากับ 85.78 / 84.22 ซึ่งมีประสิทธิภาพเป็นไปตาม
เกณฑ์ 80/80 ซึ่งบทเรียนได้ดาเนินการพัฒนาอย่าง

138. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา136
8
เป็นระบบตามขั้นตอนการพัฒนา ได้มีการศึกษาเก็บ
ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญด้านการสอน ในโรงเรียนด้าน
เนื้อหา และด้านสื่อเทคโนโลยีการศึกษา จัดสนทนา
กลุ่ม (Focus Group discussion) เพื่อหาข้อสรุป
เกี่ยวกับเนื้อหา และผลการวิจัยของแสวง ชุมแวงวาปี
(2555) ซึ่งพบว่า บทเรียนบนเว็บโดยวิธีเรียนแบบ
ผสมผสาน เรื่องการใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอสาหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นมีประสิทธิภาพเท่ากับ
81.81/81.25 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์75/75
2. ภายหลังการพัฒนา พบว่า นักเรียนที่
เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้
ปัญหาเป็นฐานมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลัง
เรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสาคัญทาง
สถิติ (p-value < 0.001) โดยมีคะแนนผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนหลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียน
เท่ากับ 15.09 คะแนน (95% CI =13.47-16.69)
สอดคล้องกับธีระศักดิ์ เกียงขวา (2555: 105-111)
ได้พัฒนาผลการเรียนด้วยบทเรียนบนเว็บแบบ
ผสมผสาน เรื่องหลักการใช้สื่อการเรียนการสอนที่มี
ต่อผลการเรียนของนิสิตระดับปริญญาตรีที่มีการรู้
คอมพิวเตอร์และการนาการเรียนด้วยตนเองต่างกัน
ผลการวิจัยพบว่า บทเรียนแบบผสมผสานมี
ประสิทธิภาพ เท่ากับ 80.75/80.68 นั่นแสดงว่า
เป็นสื่อการสอนที่มีประสิทธิภาพ มีคะแนนเฉลี่ย
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและคะแนนเฉลี่ยด้านการคิด
วิเคราะห์โดยรวมและเป็นรายด้านเพิ่มขึ้นจากก่อน
เรียน อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดย
นิสิตที่มีระดับการรู้คอมพิวเตอร์สูงและต่าและนิสิตที่
มีระดับการนาการเรียนด้วยตนเองสูงและต่าหลังจาก
เรียนด้วยบทเรียนบนเว็บแบบผสมผสาน ดัง
ผลการวิจัยของนพรัตน์ พลเสน (2557: 455-463)
พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนด้วยบทเรียน
แบบผสมผสาน เรื่องประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา
คะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนร้อยละ 61.55
3.หลังการพัฒนา พบว่า นักเรียนที่เรียน
ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหา
เป็นฐานมีคะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์
หลังเรียนเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสาคัญ
ทางสถิติ (p-value < 0.001) โดยมีคะแนน
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ หลังเรียนเพิ่มขึ้น
มากกว่าก่อนเรียนเท่ากับ 14.16 คะแนน (95%
CI=12.44-16.77) เช่นเดียวกับผลการวิจัยของกานต์
ชนก ศรีนวลจันทร์และไพทยา มีสัตย์ (2558) ได้
พัฒนาความสามารถการคิดวิเคราะห์วิชาสังคมศึกษา
ศาสนาและ วัฒนธรรมโดยการเรียนรู้ด้วยเทคนิค
หมวก 6 ใบ พบว่า การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนก่อนเรียน และหลังเรียน โดยการเรียนรู้
ด้วยเทคนิคหมวก 6 ใบ เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง ของ
นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 แตกต่างกันอย่างมี
นัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผลการวิจัยของ
โยธกา ปาละนันท์ (2557: 11-20) ได้พัฒนาการคิด
วิเคราะห์ พฤติกรรมความร่วมมือ และผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนภาษาอังกฤษชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
ด้วยคู่มือการเรียนแบบร่วมมือร่วมกับการฝึกคิดแบบ
โยนิโสมนสิการและการใช้กรอบมโนทัศน์ ซึ่งพบว่า
การคิดวิเคราะห์ หลังเรียนของนักเรียนที่เรียนด้วย
คู่มือการเรียนแบบร่วมมือ ร่วมกับการฝึกคิดแบบ
โยนิโสมนสิการและการใช้กรอบมโนทัศน์ สูงกว่าก่อน
เรียนอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4. ก่อนเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน นักเรียนมีทักษะ
ทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 558 คะแนน ค่าเฉลี่ย
24.26 คิดเป็นร้อยละ 48.52 แต่หลังเรียนนักเรียนมี
ทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์เท่ากับ 952 คะแนน

139. 137เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
9
ค่าเฉลี่ย 41.39 คิดเป็นร้อยละ 82.78 สอดคล้อง
กับผสมผสาน สอดคล้องกับแสวง ชุมแวงวาปี
(2555: 76-80) พบว่าการพัฒนาบทเรียนบนเว็บโดย
ใช้กระบวนการเรียนแบบผสมผสาน เรื่องการใช้โป
รมแกรมอ่านหนาจอสาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ตอนต้นที่มีความบกพร่องทางการเห็น ผลการศึกษา
พบว่าบทเรียนบนเว็บโดยวิธีเรียนแบบผสมผสาน
เรื่องการใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอสาหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาตอนต้นมีประสิทธิภาพเท่ากับ
81.81/81.25 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ 75/75 นั่น
แสดงว่าเป็นสื่อการสอนที่มีประสิทธิภาพเพียง
พอที่จะนาไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ โดยสามารถช่วย
ให้นักเรียนเกิดกระบวนการเรียนรู้ จากผลสัมฤทธิ์
ทาง การเรียนของนักเรียนที่เรียนด้วยบทเรียนบนเว็บ
โดยวิธีเรียนแบบผสมผสานสูงกว่านักเรียนที่เรียนด้วย
การสอนปกติ อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05
และจิรวดี ไทยสงคราม (2555: 103-105) พบว่า
การเปรียบเทียบการคิดวิเคราะห์ ผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนและเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่เรียนโดยวิธีการสอนแบบ
ผสมผสานกับวิธีการสอนแบบปกติ จากการศึกษา
พบว่า นักเรียนที่ได้รับการเรียนรู้แบบผสมผสาน มี
การคิดวิเคราะห์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและเจตคติ
เชิงวิทยาศาสตร์ สูงกว่านักเรียนที่เรียนแบบปกติ
อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (p=0.017) นั่นแสดงว่า
การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้เทคนิคการ
สอน รูปแบบการสอนและวิธีการสอนที่หลากหลาย
มาใช้จัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อให้ผลดีและ
สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนนั้น และ
สอดคล้องกับผลการวิจัยของเรียม จันปุญนะ และ
วิมล สาราญวานิช (2558: 1265-1273) ที่ได้พัฒนา
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง
การสืบพันธุ์ของพืชดอก โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ
ใช้ปัญหาเป็นฐาน (PBL) พบว่า นักเรียนมีการพัฒนา
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์โดยผ่านเกณฑ์ที่มี
คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป ตามวัตถุประสงค์ที่กาหนด
ไว้
5. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัด
กิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็น
ฐานอยู่ในระดับมากที่สุด ( 4.54,SD.0.08) ในทานอง
เดียวกับผลการวิจัยของกานต์ชนก ศรีนวลจันทร์
และไพทยา มีสัตย์ (2558) ซึ่งพบว่า นักเรียนชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 5 มีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้ด้วย
เทคนิคหมวก 6 ใบ เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง ภาพรวม
ของความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ( = 4.14, SD. =
1.01) และผลการศึกษาของนพรัตน์ พลเสน (2557:
455-463) พบว่า นักเรียนที่มีความพึงพอใจ ต่อ
บทเรียนแบบผสมผสาน เรื่อง ประวัติศาสตร์กรุงศรี
อยุธยาอยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ย( )เท่ากับ
4.71 และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน( =0.46) และ
ผลการวิจัยของแสวง ชุมแวงวาปี (2555) ;ดวงพร
เพ็ชร์แบน (2558: 108-123) พบว่า ความพึงพอใจ
ของนักเรียนที่เรียนแบบผสมผสานด้วยวิธีการสอน
Big Six Skills พบว่า นักเรียนมีความ พึงพอใจโดย
รวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.50 และ
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.52
ข้อเสนอแนะ
1. ข้อเสนอแนะในการนาไปใช้ ก่อนที่จะ
นารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียน
เป็นสาคัญ โดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบการเรียนรู้
แบบผสมผสานโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ชั้นมัธยมศึกษา

140. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา138
10
ปีที่ 1 ไปใช้ควรศึกษาขั้นตอนการจัดกิจกรรมการ
เรียนรู้องค์ประกอบในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และ
บทบาทของครูและนักเรียน ให้เข้าใจถ่องแท้เสียก่อน
และผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้
1.1 การออกแบบและสร้างบทแบบ
ผสมผสานนั้น ควรคานึงถึงกิจกรรมภายในและ
ภายนอกห้องเรียน ความสามารถของผู้เรียนและ
ศักยภาพของระบบคอมพิวเตอร์ที่จะสามารถรองรับ
กับบทเรียนแบบผสมผสานที่จะพัฒนา ดังนั้นก่อน
การดาเนินการสร้างบทเรียนแบบผสมผสานจะต้อง
ทาการศึกษาข้อมูลเหล่านี้ เพื่อประกอบการตัดสินใจ
ในการสร้างบทเรียนบนเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาต่อ
กิจกรรมการเรียนการสอนที่จะพัฒนาขึ้น
1.2 การออกแบบต้องคานึงถึงการ
โต้ตอบระหว่างกิจกรรมในบทเรียนแบบผสมผสานกับ
ผู้เรียนอย่างต่อเนื่องในขณะเรียน ทั้งนี้เพราะจะช่วย
กระตุ้นให้นักเรียนอยากเรียนรู้และเพื่อให้เกิด
ประโยชน์กับนักเรียนมากที่สุดควรส่งเสริมให้ผู้เรียน
ได้เรียนรู้ด้วยตนเองและควรจะให้เวลาแก่นักเรียนใน
การศึกษาบทเรียนและการทากิจกรรมกลุ่ม โดยให้
นักเรียนได้ได้ปฏิบัติและเรียนรู้ไปด้วยกันเพื่อให้
สามารถฝึกทักษะต่างๆ ได้อย่างเต็มที่
1.3 เพื่อให้การเรียนด้วยกิจกรรม
การเรียนรู้แบบผสมผสานเป็นไปด้วยความสะดวก
และได้ผลดียิ่งขึ้น ควรคานึงถึงการรับส่งข้อมูลใน
ปริมาณที่พอเหมาะและให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้งาน
คอมพิวเตอร์ที่ถูกต้องและควรให้ศึกษาคู่มือการใช้
บทเรียนแบบผสมผสานก่อน เพื่อให้เกิดความเข้าใจ
และสามารถแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในระหว่างที่เรียนได้
2. ข้อเสนอแนะในการทาวิจัยครั้งต่อไป
2.1 ควรมีการสร้างและพัฒนา
รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนด้วย
กิจกรรมการเรียนรู้แบบผสมผสานที่สามารถเชื่อมโยง
ไปยังเนื้อหาวิชาต่างๆ เพื่อให้มีความหลากหลายและ
ประยุกต์ใช้กิจกรรมที่สามารถกระทาร่วมกันได้
2.2 ควรพัฒนากิจกรรมการเรียนการ
สอนแบบผสมผสานสาหรับรายวิชาอื่นๆ ที่มีสัดส่วน
ในการเรียนรู้ที่แตกต่างกันออกไป
2.3 ควรประยุกต์ใช้รูปแบบและ
กิจกรรมการเรียนการสอนแบบผสมผสานไปใช้ในการ
ส่งเสริมทักษะในด้านต่างๆ ในรายวิชาอื่นๆ ด้วย
เพื่อให้เกิดความหลากหลายในการเรียนรู้
เอกสารอ้างอิง
กานต์ชนก ศรีนวลจันทร์ และไพทยา มีสัตย์. (2558).
การพัฒนาความสามารถการคิดวิเคราะห์วิชา
สังคมศึกษาศาสนาและ วัฒนธรรมโดยการ
เรียนรู้ด้วยเทคนิคหมวก 6 ใบ. วิทยานิพนธ์
ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตร
และการสอน
จิรวดี ไทยสงคราม. การเปรียบเทียบผล สัมฤทธิ์
ทางการเรียนและเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์กลุ่ม
สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง สารและ
การเปลี่ยนแปลงของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 2 ระหว่างกลุ่มที่เรียนโดย วิธีการสอน
แบบผสมผสานกับวิธีการสอนแบบปกติ
วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม. 2(1) ; 109-
115. (2555, มกราคม).
ดวงพร เพ็ชร์แบน. ผลการจัดการเรียนรู้แบบ
ผสมผสานด้วยวิธีสอน Big Six Skills เรื่อง
หลักและวิธีการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการ
ทางเทคโนโลยีสารสนเทศของนักเรียน

141. 139เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
11
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการ
Veridian E-Journal. 8 (2) : พฤษภาคม –
สิงหาคม 2558: 108-123)
ธีระศักดิ์ เกียงขวา. ผลการเรียนด้วยบทเรียนบน
เว็บแบบผสมผสาน เรื่อง หลักการใช้สื่อ
การเรียนการสอน ที่มีต่อการ เรียนของ
นิสิตระดับปริญญ าตรี ที่ มี ก า ร รู้
คอมพิวเตอร์และการนาการเรียนด้วย
ตนเองต่างกัน. วารสารมหาวิทยาลัย
มหาสารคาม. 7 (2): พฤษภาคม-สิงหาคม
2556; 105-112.
ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2551). การพัฒนาการคิด.
กรุงเทพมหานคร : 9119 เทคนิค พริ้นติ้ง.
โยธกา ปาละนันท์ .(2557). การพัฒนาการคิด
วิเคราะห์ พฤติกรรมความร่วมมือ และ
ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนภาษาอังกฤษชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 5 ด้วยคู่มือการเรียนแบบ
ร่วมมือร่วมกับการฝึกคิดแบบโยนิโสมนสิการ
และการใช้กรอบมโนทัศน์. วารสาร
บัณฑิตศึกษา.11 (55) : ตุลาคม – ธันวาคม
2557; 11-20.
นพรัตน์ พลเสน. การพัฒนาบทเรียนแบบผสมผสาน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม เรื่อง ประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา
สาหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
บ้านหนองมะสัง.วารสารวิชาการ Veridian
E-Journal. 7 (3) : กันยายน – ธันวาคม
2557; 455-463.
เรียม จันปุญนะ และวิมล สาราญวานิช. การพัฒนา
ความสามารถในการคิดวิเคราะห์และ
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง การสืบพันธุ์ของพืช
ดอก โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหา
เป็นฐาน (PBL).การประชุมวิชาการระดับชาติ
มหาวิทยาลัยรังสิต ประจาปี 2558วันที่ 24
เมษายน 2558.
โรงเรียนหนองหลวงประชาบารุง. (2557). รายงาน
ผลการเรียน ปีการศึกษา 2557. ร้อยเอ็ด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
ร้อยเอ็ด เขต 3.
วัฒนา รัตนพรหม .(2548). การเรียนรู้โดยใช้ปัญหา
เป็นหลัก. วารสารศึกษาศาสตร์ ปริทัศน์ มหา
วิทยาเกษตรศาสตร์. 20(1) : (มกราคม-
เมษายน) ; 33-45.
แสวง ชุมแวงวาปี .(2555). การพัฒนาบทเรียนบน
เว็บโดยใช้กระบวนการเรียนแบบผสมผสาน
เรื่องการใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอ สาหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีความ
บกพร่องทางการเห็น. วิทยานิพนธ์การศึกษา
มหาบัณฑิต (กศ.ม.) มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม.
Thorne, S.L. (2003). Artifacts and culture of
use in intercultural communication
Language Learning and technology.
London: Routledge.

142. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา140
การพัฒนาระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
The Development of Information Technology Aspect Learning
Environment Based on the Philosophy of Sufficiency Economy for
Undergraduate Students
โสมณุดา สัมมานุช1
, ธนดล ภูสีฤทธิ์2
, สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ3
Somnuda Summanuch1
, Thanadol Phuseerit2
, Suttipong Hoksuwan3
,
นิสิตปริญญาเอก สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Ph.D. Candidate in Educational Technology and Communication, Faculty of Education, Mahasarakham University
ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Department of Educational Technology and Communication, Faculty of Education, Mahasarakham University
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาองค์
ประกอบ ออกแบบและพัฒนาระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
รวมถึงศึกษาผลการน�ำระบบที่พัฒนาไปใช้เพื่อ
พัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ความเข้าใจในหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคุณลักษณะ
พึงประสงค์ตามแนวหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง และมีเจตคติที่ดีต่อหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย
ได้แก่ 1) อาจารย์ผู้สอนและนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษาของมหาวิทยาลัยในภาคตะวันออก
เฉียงเหนือ จ�ำนวน 374 คน ในการส�ำรวจสภาพ
ปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการจัด
สภาพแวดล้อม 2) ผู้ทรงคุณวุฒิในการประเมิน
องค์ประกอบและระบบที่พัฒนาจ�ำนวน 7 คน
และ3) นักศึกษาจ�ำนวน 50 คนเพื่อใช้ในการ
ทดลองใช้ระบบที่พัฒนา เครื่องมือที่ใช้ในการ
วิจัยได้แก่ 1) แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยว
กับสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการ
เกี่ยวกับการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง2)แบบวัดความรู้ความเข้าใจ
เกี่ยวกับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3) แบบ
วัดคุณลักษณะพึงประสงค์ตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงและ4)แบบวัดเจตคติต่อหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

143. 141เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ผลการวิจัยพบว่า1)ผู้ตอบแบบสอบถาม
มีความคิดเห็นในด้านการรับรู้เกี่ยวกับหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและด้านสภาพ
แวดล้อมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศอยู่ในระดับ
ปานกลาง ส่วนในด้านกระบวนการจัดการ
เรียนการสอนและด้านการประเมินผลมีระดับ
ความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก และมีความคิด
เห็นเกี่ยวกับปัญหาในด้านสภาพแวดล้อมด้าน
สารสนเทศอยู่ในระดับปานกลาง มีความคิด
เห็นเกี่ยวกับปัญหาในด้านกระบวนการจัดการ
เรียนการสอนอยู่ในระดับน้อย และความคิด
เห็นเกี่ยวกับปัญหาในด้านการประเมินผลอยู่ใน
ระดับมาก 2) องค์ประกอบของระบบประกอบ
ด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ปัจจัยน�ำเข้า
ประกอบด้วยสภาพแวดล้อมทางด้านสารสนเทศ
และเนื้อหาสาระการเรียนรู้เรื่องหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียง กระบวนการ ประกอบ
ด้วย 1) ก�ำหนดเป้าหมาย 2) ก�ำหนดมาตรฐาน
คุณภาพ3)วิเคราะห์คุณภาพ4)ก�ำหนดลักษณะ
ที่พึงประสงค์ 5) ก�ำหนดวิธีการพัฒนาสภาพ
แวดล้อม 6) ก�ำหนดเครื่องมือในการพัฒนา
สภาพแวดล้อม 7) ด�ำเนินการจัดสภาพแวดล้อม
และ 8) ประเมินผล โดยมีการน�ำหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงที่ประกอบด้วย 3 องค์
ประกอบหลัก คือ ความพอประมาณ (ทางสาย
กลาง) มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน ควบคู่กับความ
รู้และคุณธรรม มาใช้กับกระบวนการ การจัดหา
อุปกรณ์การพัฒนาสื่อการสอนและการส่งเสริม
และพัฒนาบุคลากร และผลลัพธ์ ประกอบด้วย
คุณลักษณะพึงประสงค์ตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ความรู้ความเข้าใจในหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และ มีเจตคติที่ดี
ต่อหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3)ผลการ
ทดลองใช้ระบบ พบว่ากลุ่มทดลองที่ได้รับการ
จัดสภาพแวดล้อมมีความรู้ความเข้าใจในหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคุณลักษณะ
ความพอเพียงด้านการรู้คิดด้านจิตใจด้านสังคม
และด้านคุณธรรมจริยธรรม และมีเจตคติที่ดีต่อ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สูงกว่ากลุ่ม
ควบคุมอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ค�ำส�ำคัญ : สภาพแวดล้อมการเรียนรู้, หลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง,เทคโนโลยีสารสนเทศ
ABSTRACT
This research aimed to examine
thecomponents,design,anddevelopthe
information technology aspect Learning
environmentbasedonthephilosophyof
sufficiency economy for undergraduate
students. The results of system usage
in the understanding of the philosophy
of sufficiency economy, the desired
of sufficiency characteristics, and the
attitude to the philosophy to sufficiency
economy were also investigated. The
samples in this research were 1) the 374
lecturers and undergraduate students of
theuniversityintheNortheastofThailand
to gather the survey results , 2) the 7

144. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา142
experts to evaluate the components
and the developed system, and 3) the
50 students to experiment the usage
of the developed system. The research
instruments were 1) the survey about
current conditions, problems, and
requirementsofthelearningenvironment,
2)thephilosophyofsufficiencyeconomy
understanding test, 3) the desired of
sufficiency characteristics assessment
test, and 4) the philosophy of sufficiency
economy attitude test.
The results found that: 1.
The awareness of the philosophy of
sufficiencyeconomyandtheinformation
technology aspect learning environment
were in moderate level, meanwhile the
learning processes and assessments
were in high level. The problems in
information technology aspect learning
environment, the learning processes,
and the assessment were in low
level, moderate level, and high level,
respectively. 2. The system consisted
of 3 main components. The input
component comprised the information
technology aspect learning environment
and the contents of the philosophy
of sufficiency economy. The process
component comprised 1) determine
the objective, 2) define the target, 3)
analyze the quality, 4) define the desired
characteristics,5)definethedevelopment
method, 6) define the development
tools,7)operatetheenvironment,and8)
evaluate the results. The philosophy of
sufficiency economy which consists with
modesty, reasonability, and immunity
was applied into the processes of
hardware procurement, learning media
development,andhumandevelopment.
The output component comprised 1)
the desired of sufficiency characteristics,
2) the understanding in the philosophy
of sufficiency economy, and 3) the
attitude towards the philosophy of
sufficiency economy. 3. Regarding the
developed system usage results found
thattheunderstanding inthephilosophy
of sufficiency economy, the desired
of sufficiency characteristics, and the
attitude towards the philosophy of
sufficiency economy of the experiment
groupwerehigherthanthecontrolgroup
statistically significant at the level of .05
Keyword : Learning Environment, The
Philosophy of Sufficiency Economy,
Information Technology

145. 143เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
บทน�ำ
จากการที่ประเทศไทยเกิดเหตุการณ์
วิกฤตเศรษฐกิจอย่างรุนแรงมีสาเหตุจากคนไทย
ขาดความเตรียมพร้อมและไม่มีพื้นฐานของการ
เป็นสังคมอุตสาหกรรม และเนื่องด้วยสถาบัน
การศึกษาในระดับอุดมศึกษาเป็นสถาบันที่
ส�ำคัญในการผลิตบัณฑิตที่เป็นก�ำลังส�ำคัญใน
การสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศ
ชาติ ดังนั้น สถาบันอุดมศึกษาควรมีแนวทาง
และหลักการในการบริหารสถาบันที่จะช่วย
ส่งเสริมและพัฒนาบัณฑิตให้ได้บัณฑิตที่มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และจากการ
วิเคราะห์สาเหตุของความอ่อนแอทางเศรษฐกิจ
และสังคมของประเทศอย่างรอบด้านและมี
การน�ำเสนอแนวคิดในการฟื้นฟูเศรษฐกิจของ
ชาติขึ้นมาเป็นกระแสในสังคมไทยคือการใช้หลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จ
พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชดังนั้นระบบ
การศึกษาจึงน้อมน�ำหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการ
การศึกษา และจากการทบทวนเกี่ยวกับการ
บริหารสถาบันอุดมศึกษาซึ่งได้สรุปและแบ่ง
การบริหารสถาบันอุดมศึกษาออกเป็น 2 ส่วน
ใหญ่ๆ คือ ส่วนที่ 1 การบริหารทั่วไปของ
สถาบันอุดมศึกษา และส่วนที่ 2 การบริหาร
ตามภารกิจของสถาบันอุดมศึกษา การน�ำหลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการบริหาร
สถาบันอุดมศึกษานั้นต้องมีการประยุกต์ใช้ใน
การบริหารสถาบันและการประยุกต์ใช้ในการ
เรียนรู้ของผู้เรียน (ส�ำนักงานคณะกรรมการการ
อุดมศึกษา, 2551)
เมื่อการพัฒนาประเทศก�ำหนดทิศทาง
ไปสู่สังคมแห่งความพอเพียง ระบบการศึกษา
จึงต้องน�ำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ไปประยุกต์ใช้ในการจัดการศึกษาให้ได้อย่าง
เหมาะสม ปัจจุบันสถาบันอุดมศึกษาบริหาร
งานภายใต้กรอบแผนอุดมศึกษาระยะยาว 15
ปี ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2551-2565) ซึ่งยังคงอัญเชิญ
“ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นแนวทาง
ในการก�ำหนดทิศทางยุทธศาสตร์ (strategy
direction) (ส�ำนักงานคณะกรรมการการ
อุดมศึกษา, 2551) จึงท�ำให้สถาบันอุดมศึกษา
หลายแห่งได้น้อมน�ำหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงมาเป็นแนวทางในการบริหารสถาบัน
เพื่อมุ่งหวังให้ได้บัณฑิตที่มีคุณลักษณะอันพึง
ประสงค์ตามแนวหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
เป็นแนวทางในการด�ำเนินชีวิตและการพัฒนา
ตนเองให้ก้าวหน้าอย่างเป็นขั้นตอนและสามารถ
พึ่งพาตนเองเกิดความพอมี พอกิน พอใช้ ได้
เผยแพร่ผ่านทางสื่อมวลชน สื่อสังคมออนไลน์
และอินเทอร์เน็ตท่ามกลางกระแสโลกยุคโลกา
ภิวัตน์ จากการส�ำรวจพฤติกรรมการเงินส่วน
บุคคลเมื่อปี 2549 โดยสถาบันรามจิตติและ
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (2549) เพื่อ
ส�ำรวจพฤติกรรมและทัศนคติในการจัดการ
การเงิน การออมส่วนบุคคลผลการส�ำรวจนิสัย
การบริโภคของนักเรียนนักศึกษาพบว่า กลุ่ม
นักเรียนระดับประถมศึกษา ร้อยละ 30 กลุ่ม
นักเรียนระดับมัธยมศึกษา ร้อยละ 44 และ

146. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา144
กลุ่มนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ร้อยละ 20 มี
ลักษณะใจร้อนใจเร็ว (impulsive buyer) คือ
ตัดสินใจซื้อทันทีเมื่อต้องการ นอกจากนี้ ยังพบ
ว่ากลุ่มนักเรียนระดับประถมศึกษามีการตัดสิน
ใจซื้อสินค้าตามอิทธิพลของโฆษณาสูงที่สุด คือ
ร้อยละ 17 รองลงมา คือ กลุ่มนักเรียนระดับ
มัธยมศึกษาร้อยละ12และกลุ่มนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา ร้อยละ 11 และพบว่ากลุ่มนักเรียน
ระดับประถมศึกษา ร้อยละ 30 มีพฤติกรรมการ
บริโภคฟุ่มเฟือย กลุ่มนักเรียนระดับมัธยมศึกษา
ร้อยละ64มีพฤติกรรมการบริโภคฟุ่มเฟือยและ
กลุ่มนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ร้อยละ 90 มี
พฤติกรรมการบริโภคฟุ่มเฟือยสูงสุด นอกจากนี้
ยังพบอีกว่ากลุ่มนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
ร้อยละ 15 มีปัญหาด้านการใช้จ่ายต้องยืมเงิน
เพื่อนเป็นประจ�ำ และกลุ่มนักศึกษาระดับอุดม
ศึกษาร้อยละ30เล่นการพนันเพื่อเพิ่มรายได้ให้
กับตนเอง(สถาบันรามจิตติและตลาดหลักทรัพย์
แห่งประเทศไทย, 2549) ผลการส�ำรวจข้างต้น
ชี้ให้เห็นว่า วัยรุ่นหรือผู้ที่ก�ำลังอยู่ในวัยเรียน
ต่างอยู่ในกลุ่มที่มีความต้องการซื้อสูงผล
ส�ำรวจยังระบุอีกว่า กลุ่มตัวอย่างมีการบริโภค
สินค้าฟุ่มเฟือยโดยเฉพาะกลุ่มนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา และผลจากการใช้สินค้าฟุ่มเฟือย
ท�ำให้มีปัญหาด้านการเงินและด้านการพนันจาก
หลักฐานเชิงประจักษ์ที่สะท้อนให้เห็นถึงปัญหา
พฤติกรรมการใช้จ่ายของเยาวชนการช่วยผ่อน
ปรนปัญหาที่เกิดขึ้นวิธีการหนึ่ง คือ การใช้หลัก
เศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการด�ำเนิน
ชีวิต
เทคโนโลยีการศึกษาเป็นอีกส่วนหนึ่งที่
มีบทบาทส�ำคัญในการเข้าไปจัดรูปแบบการ
เรียนรู้แนวเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้เพราะ
เทคโนโลยีการศึกษา เป็นศาสตร์แห่งวิธีการ
ในการพัฒนาการศึกษาและถ่ายทอดความรู้
จากผู้สอนไปสู่ผู้เรียนที่มีแนวคิดพื้นฐานมาจาก
1) แนวคิดวิทยาศาสตร์กายภาพ (Physical
Science Concept) เป็นการประยุกต์
วิทยาศาสตร์ทางกายภาพและเทคโนโลยีทาง
วิศวกรรมมาใช้ในลักษณะสื่อการเรียนการสอน
โดยเน้นกลุ่มผู้เรียนเป็นกลุ่มใหญ่ 2) แนวคิด
ทางพฤติกรรมศาสตร์ (Behavioral Science)
ซึ่งเป็นการประยุกต์หลักการทางจิตวิทยา
สังคมวิทยา และมานุษยวิทยา ผสมผสานกับ
ผลผลิตทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม มาจัด
กิจกรรมการเรียนการสอนให้ผู้เรียนสามารถ
เรียนรู้เพื่อช่วยให้การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม
การเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพ โดย
เน้นวิธีการออกแบบการสอนตามหลักการเรียน
การสอน (Instruction Design) และ 3) แนวคิด
ทางปัญญาทัศนศาสตร์(IlluminatingScience
Concept) เป็นแนวคิดใหม่ ที่น�ำหลักการจาก
การผุดรู้ (Enlightenment) และญาณวิทยา
(Epistemology)มาใช้ในการจัดระบบการปรับ
เปลี่ยนพฤติกรรม การพัฒนาเทคนิคและวิธีการ
การสื่อสาร การจัดสภาพแวดล้อมที่เน้นสภาพ
แวดล้อมทางจิตภาพโดยอิงเมตตาธรรมเป็นฐาน
การจัดการและการประเมินการเรียนการสอน
ที่ไม่ยึดติดกับการอิงเกณฑ์หรืออิงกลุ่ม แต่มุ่ง
อิงธรรม เพื่อให้ผู้เรียนพัฒนาความสว่างคือ

147. 145เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ปัญญาให้เกิดขึ้น และประจักษ์และรู้เท่าทัน
สภาพที่เป็นจริงอย่างปราศจากความเคลือบ
แคลงสงสัย และสร้างเสริมสติปัญญาของผู้เรียน
ให้ลุ่มลึก กว้างขวางเป็นความรู้จริง (ชัยยงค์
พรหมวงศ์, 2555)
สภาพแวดทางการศึกษา จัดเป็นหนึ่ง
ในขอบข่ายด้านสาระของเทคโนโลยีและสื่อสาร
การศึกษาและประสิทธิภาพการเรียนการสอน
ขึ้นอยู่กับการจัดสภาพแวดล้อมสูงมากทั้งสภาพ
แวดล้อมทางด้านกายภาพทางด้านจิตภาพทาง
ด้านสังคม (ชัยยงค์ พรหมวงศ์, 2552) สภาพ
แวดล้อมทางการเรียนการสอนเป็นตัวแปรส�ำคัญ
อีกอย่างหนึ่งที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพใน
การเรียนการสอน คือ 1) เป็นเงื่อนไขการเรียนรู้
2) เป็นตัวก�ำหนดทิศทางการเรียนรู้ 3) เป็นสื่อ
การเรียนรู้ 4) เป็นตัวสร้างบรรยากาศที่ดีในการ
เรียนการสอน 5) เป็นประโยชน์ต่อการเรียน
(จันทร์พิมพ์ สายสมร, 2552) นอกจากนี้ได้
ศึกษาอิทธิพลของสภาพแวดล้อมทางการเรียนรู้
พบว่าสภาพแวดล้อมทางการเรียนรู้มีผลกระทบ
ต่อผู้เรียนหลายประการ ได้แก่ 1) พัฒนาการ
ของผู้เรียน การจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ที่เหมาะสม ช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนมีพัฒนาทาง
กาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญาดีขึ้น 2) ผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียน สภาพแวดล้อมทางการ
เรียนรู้ที่เหมาะสม ช่วยท�ำให้ผลสัมฤทธิ์ของผู้
เรียนสูงขึ้น 3) เจตคติ สภาพแวดล้อมที่เหมาะ
สมท�ำให้ผู้เรียนสนใจเรียนรักโรงเรียนรักคุณครู
รักเพื่อนๆ (พงศ์ประเสริฐ หกสุวรรณ, 2548)
การจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน จัดเป็นองค์
ประกอบที่ส�ำคัญอย่างหนึ่งที่สามารถเกื้อหนุน
ส่งเสริมการจัดการศึกษาให้บรรลุเป้าหมายอย่าง
มีประสิทธิภาพ (สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ, 2553)
ด้วยเหตุผลดังกล่าวมาข้างต้น จึง
ท�ำให้ผู้วิจัยสนใจที่จะการพัฒนาระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ที่
จะส่งผลให้ผู้เรียนเกิดคุณลักษณะที่พึงประสงค์
ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง คือ พอประมาณ มี
เหตุผล และมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ภายใต้เงื่อนไข
ความรอบรู้และคุณธรรม เพื่อเป็นประโยชน์ใน
การพัฒนาการเรียนการสอนของอาจารย์และ
นักศึกษาหรือผู้เรียนในสถาบันอุดมศึกษาให้ได้
เตรียมความพร้อมและพัฒนาตนเองในระหว่าง
การศึกษาไปจนส�ำเร็จการศึกษา และเพื่อให้
นักศึกษาหรือผู้เรียนสามารถท�ำตนให้เป็นพึ่งของ
ตนเองได้และเป็นที่พึ่งของผู้อื่นในสังคมได้ต่อไป
วัตถุประสงค์
1. เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหาและ
ความต้องการของสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา และสังเคราะห์องค์ประกอบของ
ระบบ
2. เพื่อออกแบบและพัฒนาระบบการ
จัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา

148. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา146
3. เพื่อศึกษาผลการใช้ระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
1. ประชากร ได้แก่ 1. อาจารย์ผู้สอน
ระดับปริญญาตรี ของสถาบันอุดมศึกษาภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือ จ�ำนวน 9,860 คน 2.
นักศึกษาระดับปริญญาตรี สถาบันอุดมศึกษา
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จ�ำนวน 257,921 คน
2. กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1. อาจารย์
ผู้สอนระดับปริญญาตรี ของสถาบันอุดมศึกษา
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จ�ำนวน 150 คน โดย
วิธีการสุ่มแบ่งกลุ่ม 2. นักศึกษาระดับปริญญา
ตรี สถาบันอุดมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จ�ำนวน400คนโดยใช้วิธีการวิธีการสุ่มตัวอย่าง
แบบหลายขั้นตอน (Multi Stage Random
Sampling) จากประชากร257,921คนก�ำหนด
ขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการเปิดตาราง
ของ Taro Yamane ที่ระดับความเชื่อมั่น 95%
แล้วเลือกกลุ่มตัวอย่างค�ำนวณตามสัดส่วนแต่
ละมหาวิทยาลัย
กรอบแนวคิดที่ใช้ในการวิจัย
ในการวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยได้ก�ำหนดกรอบ
ที่จะท�ำการพัฒนาระบบการจัดสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนิสิตนักศึกษา
ระดับอุดมศึกษา ดังภาพที่ 1
8
ภาพที่ 1 กรอบแนวคิดที่ใช้ในการวิจัย
เครื่องที่ใช้ในการวิจัย
ประกอบด้วย
การจัดสภาพแวดลอม
ทางการเรียน
ตามทฤษฎีการออกแบบและจัด
สภาพแวดลอมทางการเรียน
สภาพแวดลอม
ดานเทคโนโลยี
สารสนเทศ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทร
มหาภูมิพลอดุลยเดช
คุณลักษณะพึงประสงคตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง
1. มีความพอเพียงดานดานการรูคิด
2. มีความพอเพียงดานจิตใจ
3. มีความพอเพียงดานสังคม
4. มีความพอเพียงดานคุณธรรมจริยธรรม
มีความรูความเขาใจ
ในหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง
มีเจตคติที่ดีตอหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง
ระบบการจัดสภาพแวดลอมทางการเรียนดานเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงสําหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
ภาพที่ 1 กรอบแนวคิดที่ใช้ในการวิจัย

149. 147เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เครื่องที่ใช้ในการวิจัย
ประกอบด้วย
1. แบบสัมภาษณ์ความคิดเห็นเกี่ยวกับ
สภาพการเรียนการสอน วิธีการและเทคนิคการ
สอนเพื่อการจัดระบบสภาพแวดล้อมทางการ
เรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษา
ระดับอุดมศึกษา ส�ำหรับอาจารย์ผู้สอนระดับ
อุดมศึกษา
2. แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับ
การจัดระบบสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา
3. แบบสัมภาษณ์ความคิดเห็นของ
ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับองค์ประกอบและขั้นตอน
ของระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา
การเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล
เก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้
จากการเก็บข้อมูลด้วยแบบส�ำรวจความคิดเห็น
เกี่ยวกับสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการ
ของอาจารย์และนักศึกษาเกี่ยวกับการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการ
สัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ
การวิเคราะห์ข้อมูล
ผู้วิจัยจะด�ำเนินการวิเคราะห์ข้อมูล
โดยมีรายละเอียด ดังนี้
1. ข้อมูลที่ได้จากแบบสอบถามความ
คิดเห็นของนักศึกษา ส่วนที่ 1 วิเคราะห์โดย
การหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
(S.D.) และส่วนที่ 2 วิเคราะห์ค่าความถี่ของ
ข้อคิดเห็นและการน�ำเสนอแบบพรรณนา
2. ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์อาจารย์
ผู้สอน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การอภิปราย
พรรณนา
3. ข้อมูลที่ได้จากผู้เชี่ยวชาญในการ
สนทนากลุ่ม (Focus Group) ผู้วิจัยตรวจสอบ
ความสมบูรณ์ของแบบสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ
เกี่ยวกับองค์ประกอบของระบบการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับ
นิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา วิเคราะห์ข้อมูล
โดยใช้การอภิปรายเชิงพรรณนา
วิธีการด�ำเนินวิจัย
งานวิจัยเรื่องการพัฒนาระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษาซึ่ง
ผู้วิจัยได้ด�ำเนินการในลักษณะการวิจัยและ
พัฒนา (Research and Development) โดย
แบ่งการวิจัยเป็น 3 ระยะ ซึ่งสรุปได้ ดังนี้
ระยะที่ 1การศึกษาและสังเคราะห์องค์
ประกอบ และศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และ

150. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา148
ความต้องการ การพัฒนาระบบการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิต
นักศึกษาระดับอุดมศึกษา มีขั้นตอนดังนี้ ขั้น
ตอนที่ 1 ศึกษาและสังเคราะห์องค์ประกอบ
จากเอกสาร หลักการแนวคิด ทฤษฏีและงาน
วิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับ
นิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 2
ส�ำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันสภาพ
ที่พึงประสงค์ และความต้องการ ของการพัฒนา
ระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษาของอาจารย์และนิสิตนักศึกษา ขั้น
ตอนที่ 3 สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญที่มี
ประสบการณ์ในการสอนและการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับ
นิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 4
ประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบโดยผู้
เชี่ยวชาญ
ระยะที่2การพัฒนาระบบการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับ
นิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
ขั้นตอนการวิจัย ขั้นตอนที่ 1 พัฒนา
ร่างระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษา
ระดับอุดมศึกษาและคู่มือ ขั้นตอนที่ 2 ประเมิน
ระบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ
ขั้นตอนที่ 3 พัฒนาระบบการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับ
นิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 4
พัฒนาเครื่องมือวัด ได้แก่ แบบทดสอบวัดผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดลักษณะอันพึง
ประสงค์ตามเกณฑ์เศรษฐกิจพอเพียงและแบบ
วัดเจตคติต่อการใช้ระบบการจัดสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิต
นักศึกษาระดับอุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 5 พัฒนา
แบบสอบถามวัดเจตคติของผู้เรียนเกี่ยวกับระบบ
การจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโน-
โลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
ขั้นตอนที่ 6 ศึกษาและหาคุณภาพเครื่องมือที่
ใช้ในการวิจัย
ระยะที่ 3 การใช้ระบบสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิต
นักศึกษาระดับอุดมศึกษา มีขั้นตอนดังนี้ ขั้น
ตอนที่ 1 ใช้แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
แบบวัดคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อประเมิน

151. 149เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
คุณลักษณะที่พึงประสงค์ต่อการเรียนก่อนการ
จัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ขั้น
ตอนที่ 2 ด�ำเนินการจัดสภาพแวดล้อมทางการ
เรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษา
ระดับอุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 3 ใช้แบบวัดผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดทักษะการคิดหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อประเมิน
คุณลักษณะที่พึงประสงค์ต่อการเรียนหลังการ
จัดรูปแบบการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียน
ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา ขั้นตอนที่ 4 สอบถามเจตคติของ
ผู้เรียนเกี่ยวกับรูปแบบการจัดสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนฯ
ผลการวิจัย
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหา
และความต้องการของสภาพแวดล้อมทางการ
เรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตามหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิต
นักศึกษาระดับอุดมศึกษา
จากการวิเคราะห์ผลของแบบส�ำรวจ
สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการของ
อาจารย์และนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรีของ
มหาวิทยาลัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือจ�ำนวน
374 ฉบับ ได้ผลการวิเคราะห์ดังนี้
1.1 ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน
พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมีความคิดเห็นใน
ด้านการรับรู้เกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงและด้านสภาพแวดล้อมด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศอยู่ในระดับปานกลางที่ค่าเฉลี่ย3.43
และ 3.47 ตามล�ำดับ
1.2 ผลการศึกษาปัญหาและความ
ต้องการ พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมีความคิด
เห็นเกี่ยวกับปัญหาในด้านสภาพแวดล้อมด้าน
สารสนเทศอยู่ในระดับปานกลางที่ค่าเฉลี่ย
3.25 มีความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาในด้าน
กระบวนการจัดการเรียนการสอนอยู่ในระดับ
น้อย ที่ค่าเฉลี่ย 2.39 และความคิดเห็นเกี่ยวกับ
ปัญหาในด้านการประเมินผลอยู่ในระดับมาก ที่
ค่าเฉลี่ย 3.56
2. ผลการออกแบบและพัฒนาระบบ
การจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับ
อุดมศึกษา
2.1 ผลการพัฒนาระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา สามารถ
สรุปองค์ประกอบได้ดังนี้
2.1.1 ปัจจัยน�ำเข้า ประกอบ
ด้วย 1) เทคโนโลยีสารสนเทศ และ 2) หลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2.1.2 กระบวนการ ประกอบ
ด้วยกระบวนการในการจัดสภาพแวดล้อม 8
ขั้นตอน ได้แก่ 1) ก�ำหนดเป้าหมาย 2) ก�ำหนด

152. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา150
มาตรฐานคุณภาพ 3) วิเคราะห์คุณภาพ 4)
ก�ำหนดลักษณะที่พึงประสงค์ 5) ก�ำหนดวิธี
การพัฒนาสภาพแวดล้อม 6) ก�ำหนดเครื่องมือ
ในการพัฒนาสภาพแวดล้อม 7) ด�ำเนินการจัด
สภาพแวดล้อม และ 8) ประเมินผล โดยมีการ
น�ำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่ประกอบ
ด้วย 3 องค์ประกอบหลัก คือความพอประมาณ
(ทางสายกลาง) มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน ควบคู่
กับความรู้และคุณธรรม มาใช้กับกระบวนการ
การจัดหาอุปกรณ์ การพัฒนาสื่อการสอน และ
การส่งเสริมและพัฒนาบุคลากร
2.1.3 ผลลัพธ์ ประกอบด้วย
องค์ประกอบ 3 องค์ประกอบ ได้แก่ 1)
คุณลักษณะพึงประสงค์ตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย มีความพอ
เพียงด้านการรู้คิด มีความพอเพียงด้านจิตใจ มี
ความพอเพียงด้านสังคม และมีความพอเพียง
ด้านคุณธรรมจริยธรรม 2) มีความรู้ความเข้าใจ
ในหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) มี
เจตคติที่ดีต่อหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2.2 ผลการประเมินและรับรอง
การพัฒนาระบบการจัดสภาพแวดล้อมทาง
การเรียนฯ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จ�ำนวน 9 ท่าน
พบว่าหลักการ แนวคิด และวัตถุประสงค์ องค์
ประกอบต่างๆ ของปัจจัยน�ำเข้า กระบวนการ
และผลลัพธ์ของการจัดสภาพแวดล้อม รวมถึง
ภาพรวมของระบบฯ มีความเหมาะสมอยู่ใน
ระดับมาก
3. ผลการทดลองใช้ระบบการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
จากการน�ำระบบการจัดสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนฯ ไปจัดสภาพแวดล้อมให้แก่
นักศึกษาระดับปริญญาตรี ที่ก�ำลังศึกษาคณะ
ครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
สาขาบรรณารักษ์ศึกษาและภาษาอังกฤษ ชั้นปี
ที่ 1 จ�ำนวน 50 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มควบคุม
ที่ไม่ได้รับการจัดสภาพแวดล้อม และกลุ่ม
ทดลองที่ได้รับการจัดสภาพแวดล้อม กลุ่มละ
25 คน ได้ผลการวิเคราะห์ ดังนี้
3.1 ผลการวิเคราะห์ความรู้ความ
เข้าใจในหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่า
ความรู้ความเข้าใจในหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงของกลุ่มทดลองหลังได้รับการจัด
สภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียงเพิ่มขึ้นจากก่อนการจัดสภาพแวดล้อม
และมีความรู้ความเข้าใจมากกว่ากลุ่มควบคุมที่
ไม่มีรับการจัดสภาพแวดล้อมอย่างมีนัยส�ำคัญ
ที่ระดับ .05
3.2 ผลการวิเคราะห์คุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง พบว่ากลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มี
คุณลักษณะความพอเพียงด้านการรู้คิด ด้าน
จิตใจ ด้านสังคม และด้านคุณธรรมจริยธรรม
มากกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้ไม่ได้รับการจัดสภาพ
แวดล้อมอย่างมีนัยส�ำคัญที่ระดับ .05

153. 151เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
3.3 ผลการวิเคราะห์เจตคติต่อหลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่ากลุ่มทดลองที่
ได้รับการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง มีเจตคติที่ดีต่อหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งสูง
กว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการจัดสภาพแวดล้อม
อย่างมีนัยส�ำคัญที่ระดับ .05
อภิปรายผล
จากผลการวิจัยการพัฒนาระบบการ
จัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยี
สารสนเทศตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ส�ำหรับนิสิตนักศึกษาระดับอุดมศึกษา ผู้วิจัย
สามารถสรุปประเด็นส�ำคัญในการอภิปรายผล
ได้ดังนี้
1. ผลการวิเคราะห์ความรู้ความเข้าใจ
ในหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่าความ
รู้ความเข้าใจในหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ของกลุ่มทดลองหลังได้รับการจัดสภาพแวดล้อม
ทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพิ่มขึ้นจาก
ก่อนการจัดสภาพแวดล้อม และมีความรู้ความ
เข้าใจมากกว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่มีรับการจัดสภาพ
แวดล้อมอย่างมีนัยส�ำคัญ สอดคล้องกับแนวคิด
ของ อรพันธุ์ ประสิทธิรัตน์ (2533) จันทร์พิมพ์
สายสมร(2552)สุมาลีชัยเจริญ(2551)และงาน
วิจัยของสุพจน์ อิงอาจ (2548) ที่พบว่าการจัด
สภาพแวดล้อมที่ดีจะช่วยเพิ่มความรู้ความเข้าใจ
ในเนื้อหาที่เรียน และเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนของผู้เรียนได้
2. ผลการวิเคราะห์คุณลักษณะอัน
พึงประสงค์ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอ
เพียง พบว่ากลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดสภาพ
แวดล้อมทางการเรียนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคุณ-
ลักษณะความพอเพียงด้านการรู้คิด ด้านจิตใจ
ด้านสังคม และด้านคุณธรรมจริยธรรม มากกว่า
กลุ่มควบคุมที่ได้ไม่ได้รับการจัดสภาพแวดล้อม
อย่างมีนัยส�ำคัญ สอดคล้องกับงานวิจัยของ
ปนธร ธรรมสัตย์ และคณะ (2555) ที่พบว่าการ
จัดรูปแบบการเรียนการสอนตามแนวปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงสามารถช่วยเพิ่มสมรรถนะ
ด้านความพอเพียง 4 ด้าน ได้แก่ ความพอเพียง
ด้านความรู้คิดความพอเพียงด้านจิตใจความพอ
เพียงด้านสังคมและความพอเพียงด้านคุณธรรม
และจริยธรรมได้
3. ผลการวิเคราะห์เจตคติต่อหลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พบว่ากลุ่มทดลองที่
ได้รับการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง มีเจตคติที่ดีต่อหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งสูง
กว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการจัดสภาพแวดล้อม
อย่างมีนัยส�ำคัญ สอดคล้องกับงานวิจัยของ
ฉัตรรุ่ง เงินอ้น (2553) ที่พบว่าการน�ำหลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาบูรณาการกับ
การเรียนการสอนจะช่วยให้ผู้เรียนมีเจตคติ
ต่อปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในระดับดีมาก

154. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา152
การน�ำเศรษฐกิจพอเพียงกับเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสารมาใช้ คือ การใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารต้องใช้
หลักเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชด�ำรัส
ได้แก่ รู้จักใช้ตามความจ�ำเป็น และตามก�ำลัง
ทรัพย์ของคนนั้นหรือเรียกว่ารู้จักใช้พอประมาณ
ตามเหตุผล ไม่ไปตามกระแสโลกประกอบกับใช้
หลักธรรมเข้ามาช่วย เช่น ไม่ใช้เทคโนโลยีไปใน
ทางที่ผิด และหมั่นดูแลรักษาตลอดถึงในการใช้
ให้เกิดประโยชน์มากที่สุดตามความจ�ำเป็น
ข้อเสนอแนะในการน�ำไปใช้ ผู้น�ำไปใช้
ควรเจตคติที่ดีต่อหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
และมีใจเป็นกลางในการจัดสภาพแวดล้อม
ไม่เอาความคิดเห็นส่วนตัวเข้าไปร่วมในการจัด
สภาพแวดล้อมผู้น�ำไปใช้ควรศึกษาหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงให้มีความเข้าใจอย่างแท้จริง
เพื่อให้สามารถให้ความรู้เกี่ยวกับหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างถูกต้อง
ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป ควร
ศึกษารูปแบบการจัดสภาพแวดล้อมในด้าน
อื่นๆ ได้แก่ สภาพแวดล้อมทางกายภาพ สภาพ
แวดล้อมทางจิตภาพ และสภาพแวดล้อมทาง
สังคม เพื่อเติม ควรศึกษาถึงผลกระทบของการ
ใช้สื่อต่างๆ เพื่อค้นหาสื่อที่เหมาะสมที่สุดใน
การจัดสภาพแวดล้อมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง
เอกสารอ้างอิง
จันทร์พิมพ์ สายสมร. (2552). สภาพแวดล้อมการเรียนการสอน. นนทบุรี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธร
รมาธิราช.
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2552 ). สามัญทัศน์เกี่ยวกับเทคโนโลยีการสอน. ในเอกสารการสอนชุดวิชา
เทคโนโลยีการสอนหน่วยที่1-8.พิมพ์ครั้งที่10.นนทบุรี:มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
และวาสนา ทวีกุลทรัพย์. (2555). การจัดสภาพแวดล้อมทางการศึกษา. ใน
เอกสารการสอน ชุดวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา หน่วยที่ 1-7. พิมพ์ครั้งที่ 12.
นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พงศ์ประเสริฐหกสุวรรณ.(2548).การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ประตูสู่ความส�ำเร็จในการพัฒนา
ผู้เรียน. กรุงเทพ: เทคโนโลยีการศึกษามหาวิทยาลัยบูรพา.
สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ. (2554). การออกแบบและพัฒนาสภาพแวดล้อมทางการศึกษา. http://
cyberclass.msu.ac.th/cyberclass/library/ 28 มกราคม 2554.
ส�ำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ 2542 (แก้ไข
เพิ่มเติม 2545). กรุงเทพฯ: ส�ำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

155. 153เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การพัฒนาระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสาน
โดยใช้เกมมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาและ
ทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา
The Development of Blended Learning System by Using Gamification
Based Learning to Enhance the Mathematics Problem Solving Skills
and Connection Skills to Real Life for Primary schools
สุชัญญา เยื้องกลาง1*
, ธนดล ภูสีฤทธิ์2
, สุทธิพงศ์ หกสุวรรณ3
Suchanya Yuengklang1*
, Thanadol Phuseerit2
, Suttipong Hoksuwan3
1
นิสิตระดับปริญญาเอก ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาสารคาม 44000
Ph.D., student in Educational Technology and Communication, Mahasarakham University 44000
2,3
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาสารคาม 44000
Faculty of Education Mahasarakham University, Mahasarakham 44000
*corresponding author, e-mail : Suchanya_koong@hotmail.com
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ
ศึกษาองค์ประกอบ พัฒนา และศึกษาผลการ
ใช้ระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดย
ใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการแก้
ปัญหาและทักษะ การเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่
ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา การวิจัยแบ่งเป็น
3 ระยะ 1) ศึกษาองค์ประกอบ 2) พัฒนาและ
รับรองระบบการเรียนการสอน และ 3) ทดลอง
ใช้ระบบฯ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ครู
คณิตศาสตร์ จํานวน 372 คน กลุ่มที่ 2 ผู้ทรง
คุณวุฒิ จํานวน 7 ท่าน และกลุ่มที่ 3 นักเรียน
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จํานวน 35 คน เครื่อง
มือที่ใช้ได้แก่ ระบบการเรียนการสอนที่พัฒนา
ขึ้น แบบวัดทักษะต่าง ๆ และแบบสอบถาม
ความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที
(Dependent t-test)
ผลการวิจัยพบว่า
1. ระบบการเรียนการสอนที่พัฒนา มี
5 องค์ประกอบ คือ 1) ปัจจัยน�ำเข้า 2) กระ-
บวนการ 3) การควบคุม 4) ผลลัพธ์ 5) ข้อมูล
ป้อนกลับ องค์ประกอบกระบวนการ แบ่งออก
2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นเตรียมการก่อนการเรียน
การสอน และขั้นการจัดกิจกรรมการเรียนการ
สอน ซึ่งมี 6 ขั้น ได้แก่ ขั้นน�ำ เสนอสถานการณ์
ปัญหา ขั้นสอน มี 4 กิจกรรม ได้แก่ (1) ค้นหา
ปัญหา (2) วางแผน (3) ด�ำเนินการแก้ปัญหา
(4) การนําเสนอผลและตรวจสอบการแก้ปัญหา

156. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา154
ขั้นสรุปความคิดรวบยอด ขั้นฝึกทักษะ ขั้น
ประยุกต์ใช้ และขั้นประเมินผล กระบวนการ
เกมิฟิเคชั่นประกอบด้วย1)แต้มสะสม(Points)
2) เหรียญตราสัญลักษณ์ (Badges) 3) ล�ำดับ
ขั้น (Levels) 4) ตารางอันดับ (Leaderboard)
5) ความท้าทาย (Challenges)
2. ผู้เรียนมีทักษะการแก้ปัญหาทาง
คณิตศาสตร์ ทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่
ชีวิตจริง และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียน
สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่
ระดับ .01
3. ผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อระบบการ
เรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นอยู่ในระดับมาก
ค�ำส�ำคัญ: การเรียนการสอนแบบผสมผสาน
เกมิฟิเคชั่น การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์
การเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง
ABSTRACT
Theobjectivesofthisresearchwere
tostudyandSynthesizethecomponents,
to develop, and to study the usage
of blended learning system using
gamification based learning to enhance
the mathematics problem-solving skills
and connection skills to real life for
primary schools. The research was
divided into 3 phases. Phase 1) to study
the components 2) develop the learning
systemusinggamification-basedlearning
and confirming 3) evaluating the effects
learning system implemented. Samples
comprise: First stage, 372 mathematics
teachers ; Second stage, Experts ; Third
stage, 35 Phathom Suksa Six students
from elementary school. The tools were
: 1) the learning system developed 2)
assessment forms and 3) satisfaction
questionnaire. Data was analyzed to find
percentage, mean, standard deviation
and dependent samples t-test.
The results were as the following :
1. Thelearningsystemdeveloped
are 5 components: 1) Input 2) Process 3)
Controls 4) Output and 5) Feedback. The
teaching system was divided into two
phases as follows: 1) prepare learning
and teaching, 2) organize instructional
process in six steps i.e. presents the
problem, teaching have 4 activities
; (1) search (2) plan and select (3)
solve (4) share and check, summarize,
practice, apply and evaluation. Process
of gamification consisted of (1) Points
(2) Badges (3) Levels (4) Leaderboard (5)
Challenges.
2. The mathematics problem-
solving skills, connection skills for real
life and achievement; the results were
statistically significant at 0.01 level

157. 155เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
3. Students satisfied with the
learning system developed at the high
level
Keywords: blended learning system,
gamification, mathematics problem-
solving skills connection skills to real life
บทน�ำ
การศึกษาในศตวรรษที่ 21 เป็นการ
จัดการเรียนรู้เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับ
นักเรียนมีทักษะด้านต่าง ๆ สําหรับการออกไป
ดํารงชีวิตในโลกปัจจุบันนั่นคือทักษะการเรียนรู้
(learning skill) ดังที่ วิจารณ์ พานิช (2555,
น.10) ได้กล่าวว่า “ครูต้องไม่สอน แต่ต้อง
ออกแบบการเรียนรู้และอํานวยความสะดวก
(facilitate) การเรียนรู้ให้นักเรียนเรียนรู้จาก
การเรียนแบบลงมือทําหรือปฏิบัติแล้ว การ
เรียนรู้ก็จะเกิดจากภายในใจและสมองของ
ตนเอง” ดังนั้น การพัฒนาคุณภาพการเรียน
รู้ของผู้เรียนที่ดีที่สุดคือ ให้ผู้เรียนเกิดทักษะ
การคิดวิเคราะห์ คิดแก้ปัญหาและคิดอย่าง
สร้างสรรค์ ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนและ
ได้ลงมือปฏิบัติ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้คิดและ
แก้ปัญหาด้วยตนเอง ทักษะในการแก้ปัญหา
(Critical Thinking and Problem Solving)
เป็นทักษะหนึ่งที่ส�ำคัญในทักษะการเรียนรู้ใน
ศตวรรษที่21ที่มีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์
การปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองที่ว่า คน
ไทยคิดเป็น ท�ำเป็น แก้ปัญหาได้ และแก้ปัญหา
ทางคณิตศาสตร์ (Mathematical problem
solving) เป็นความสามารถหนึ่งในทักษะ
กระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่นักเรียนควร
จะเรียนรู้ ฝึกฝน และพัฒนาให้เกิดขึ้นในตัว
นักเรียน เพราะการเรียนการแก้ปัญหาทาง
คณิตศาสตร์จะช่วยให้นักเรียนมีแนวทางการคิด
ที่หลากหลายมีนิสัยกระตือรือร้น ไม่ย่อท้อ และ
มีความมั่นใจในการแก้ปัญหาที่เผชิญอยู่ทั้ง
ภายในและภายนอกห้องเรียน ตลอดจนเป็น
ทักษะพื้นฐานที่นักเรียนสามารถน�ำติดตัวไปใช้
แก้ปัญหาในชีวิตประจ�ำวันได้นานตลอดชีวิต
(สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี, 2551, น. 6) และการเรียนรู้
เนื้อหาทางคณิตศาสตร์ที่มีการเชื่อมโยงกับ
สิ่งที่ได้พบเห็นที่มีอยู่ในชีวิตประจ�ำวันหรือใช้
สถานการณ์ต่างๆในชีวิตจริงมาเป็นสถานการณ์
ปัญหาส�ำหรับการสอนเนื้อหาคณิตศาสตร์ใน
ทุกโอกาสที่เป็นไปได้และมีการท�ำอย่าง
สม�่ำเสมอ จะท�ำให้นักเรียนเห็นคุณค่าและ
ตระหนักถึงความส�ำคัญของวิชาคณิตศาสตร์
เรียนได้ดีและสนุกกับการเรียนคณิตศาสตร์
(Buck, 2000, pp. 591-594)
การประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ระดับชาติ (O-net) คะแนนเฉลี่ยกลุ่มสาระการ
เรียนรู้คณิตศาสตร์ 3 ปีย้อนหลัง ปี 2557-2559
ระดับประถมศึกษาปีที่6ต�่ำกว่าร้อยละ50ทุกปี
(สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ, 2559)
สอดคล้องกับการวัดผลระดับนานาชาติอย่าง
PISA ก็ได้ผลใกล้เคียงกัน ที่เด็กไทยมากกว่าครึ่ง
ประเทศสอบตกวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์

158. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา156
หรือแม้แต่การอ่าน ประเทศไทยเป็น 1 ใน 16
ประเทศ ที่เยาวชนอายุ 15 ปี สอบตก PISA
มากกว่าครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างนักเรียนที่
เข้าสอบคณิตศาสตร์ที่มีบริบทพื้นฐานว่าด้วย
การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ทั้งในชีวิตจริง
และสถานการณ์สมมติ
การเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended
Learning) เป็นการน�ำเอาคุณลักษณะที่ดีที่สุด
ของการเรียนการสอนในห้องเรียนและการเรียน
การสอนแบบออนไลน์เข้าด้วยกันเพื่อสนับสนุน
ให้เกิดการเรียนรู้เชิงรุกอย่างอิสระและลดเวลา
สอนในห้องเรียน (Garnham and Kaleta,
2002) พัฒนาผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่ท้าทาย
และตอบสนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคล
และศักยภาพทางการเรียนรู้ของนักเรียน ท�ำให้
นักเรียนสามารถพัฒนาความสามารถในการ
เรียนรู้ของตนเองได้ดีขึ้น (Driscoll, 2002) และ
ส่งผลให้นักเรียนเกิดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
สูงสุด (Singh, 2003)
เกมิฟิเคชั่น (Gamification) อาศัยหลัก
ของการเล่นที่มีความบันเทิง สนุกสนาน ตื่นเต้น
ท้าทาย น่าติดตาม ผสมผสานกันไป โดยกลไก
ของเกมิฟิเคชั่นจะท�ำให้พฤติกรรมการเรียนรู้ของ
ผู้เรียนเปลี่ยนแปลงในทางบวกส่งผลดีให้เกิดขึ้น
กับนักเรียนซึ่งเป็นการน�ำข้อดีของการออกแบบ
เกม คือ การสร้างความสนุกและความพึงพอใจ
มาประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อ
สร้างแรงจูงใจ(Simóes,Redondo,andVilas,
2013) และความสนใจในการเรียนของผู้เรียน
พร้อมทั้งได้รับความรู้ได้เป็นอย่างดี (Banfield
and Wilkerson, 2014)
ด้วยเหตุผลนี้ ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะพัฒนา
ระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดย
ใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการ
แก้ปัญหาและทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์
สู่ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา ที่จะส่งผลให้
นักเรียนมีความสามารถในการแก้ปัญหาทาง
คณิตศาสตร์และน�ำไปเชื่อมโยงในชีวิตประจ�ำ
วันได้อย่างมีความหมายและเข้าใจมากขึ้น อีก
ทั้งครูผู้สอนได้แนวทางในการพัฒนาและการ
ใช้ระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสาน
โดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐานที่มีองค์ประกอบ
ขั้นตอนและกิจกรรมการเรียนการสอนที่เหมาะ
สมกับระดับชั้นและวัยของผู้เรียน ที่สามารถ
ส่งเสริมให้ครูผู้สอนน�ำไปพัฒนาการเรียนการ
สอนให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น
วัตถุประสงค์
1. เพื่อศึกษาและสังเคราะห์องค์ประ-
กอบระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดย
ใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน
2. เพื่อพัฒนาระบบการเรียนการสอน
แบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน
3. เพื่อศึกษาผลการใช้ระบบการเรียน
การสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่น
เป็นฐาน
4. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียน
ต่อระบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น

159. 157เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
วิธีด�ำเนินการวิจัย
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา
(Researchanddevelopment)แบ่งออกเป็น
3 ระยะ ได้แก่
ระยะที่ 1 การศึกษาและสังเคราะห์
องค์ประกอบของระบบการเรียนการสอน และ
ศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการ
ของระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสาน
โดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน
1. ศึกษาเอกสาร หลักการ แนวคิด
ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยวิธีการ
วิเคราะห์เนื้อหา(Contentanalysis)และเรียบ
เรียงสรุปประเด็นต่าง ๆ น�ำเสนอในลักษณะค�ำ
บรรยาย
2. น�ำผลการศึกษามาสร้างแบบ-
สอบถามแบบประมาณค่า 5 ระดับ เกี่ยวกับ
สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการการ
จัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ โดยส�ำรวจ
จากครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัดส�ำนักงาน
คณะกรรมการการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2560 จ�ำนวน 372
คน ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-
stage Random Sampling) น�ำผลการส�ำรวจ
มาสรุปและวิเคราะห์ด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยง
เบนมาตรฐาน
3. สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญที่มี
ประสบการณ์ด้านการสอนคณิตศาสตร์ จ�ำนวน
5 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้าง
น�ำข้อมูลมาวิเคราะห์ผล แล้วน�ำเสนอผลใน
รูปแบบของความเรียง
4. ผู้เชี่ยวชาญ จ�ำนวน 5 ท่าน ประเมิน
ความเหมาะสมองค์ประกอบของระบบการเรียน
การสอน โดยใช้แบบประเมินความเหมาะสม
ขององค์ประกอบแบบประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่ง
ประกอบด้วยค�ำถามถึงความเหมาะสมขององค์
ประกอบ ด้านปัจจัยน�ำเข้า ด้านกระบวนการ
ด้านผลลัพธ์ การควบคุม ด้านข้อมูลป้อนกลับ
และภาพรวมขององค์ประกอบ น�ำข้อมูลมา
วิเคราะห์ผลโดยใช้ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน
ระยะที่ 2 การพัฒนาระบบการเรียน
การสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่น
เป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาและ
ทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง
ระดับประถมศึกษา
1. พัฒนาร่างระบบการเรียนการสอน
จากองค์ประกอบที่ได้จากการสังเคราะห์ใน
ระยะที่ 1
2. ให้ผู้ทรงคุณวุฒิ จ�ำนวน 7 คน เพื่อ
ประเมินและรับรองระบบฯโดยใช้แบบประมาณ
ค่า 5 ระดับ ซึ่งประกอบด้วยข้อค�ำถาม หลักการ
แนวคิด และวัตถุประสงค์ของระบบการเรียน
การสอน องค์ประกอบของระบบการเรียนการ
สอน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และ
ภาพรวมของระบบการเรียนการสอน น�ำข้อมูล
มาวิเคราะห์โดยใช้ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน
3. พัฒนาโปรแกรมบทเรียนแบบผสม
ผสานตามระบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น

160. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา158
โดยผู้เชี่ยวชาญ ได้ประเมินความเหมาะสมอยู่
ในระดับมากและหาคุณภาพของเครื่องมือโดย
ก�ำหนดเกณฑ์ประสิทธิภาพ (E1
/E2
) เท่ากับ
80/80 จากการทดลองใช้ได้ค่าประสิทธิภาพ
ตามเกณฑ์ 86.40/80.76 ซึ่งมีประสิทธิภาพสูง
กว่าเกณฑ์ที่กําหนดไว้
4. พัฒนาเครื่องมือวัด ได้แก่ แบบ
วัดทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ แบบ
วัดทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ
แบบสอบถามความพึงพอใจต่อระบบที่พัฒนาขึ้น
เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งทุก
ฉบับมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.60 - 1.00 และมีค่า
อ�ำนาจจ�ำแนกเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน
5. พัฒนาแบบสอบถามความพึงพอใจ
อยู่ในรูปแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ
โดยมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.67 - 1.00 และค่า
ความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.72
ระยะที่ 3 การศึกษาผลการใช้ระบบ
การเรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้
เกมิฟิเคชั่นเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการ
แก้ปัญหาและทักษะการเชื่อมโยงคณิตศาสตร์
สู่ชีวิตจริงระดับประถมศึกษา
1. แบบแผนการทดลอง ในการทดลอง
หาผลการใช้ระบบการเรียนการสอนใช้แบบแผน
การทดลองแบบOne-GroupPretestPosttest
Design
2. กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านโจดนาตาล
สังกัดส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
กาฬสินธุ์เขต3ภาคเรียนที่2ปีการศึกษา2560
จ�ำนวน 35 คน ได้จากการเลือกกลุ่มตัวอย่าง
แบบเจาะจง (Purposive sampling)
3. เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มีราย
ละเอียดดังนี้
3.1 เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง
ได้แก่ ระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสาน
โดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน
3.2 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบ
รวมข้อมูล ได้แก่ แบบวัดทักษะการแก้ปัญหา
ทางคณิตศาสตร์ แบบวัดทักษะการเชื่อมโยง
คณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง และแบบทดสอบวัดผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียน
3.3 เครื่องมือที่ใช้ในการประเมิน
ระบบการเรียนการสอน ได้แก่ แบบสอบถาม
ความพึงพอใจของนักเรียนต่อการใช้ระบบการ
เรียนการสอน
4. ด�ำเนินการทดลองตามรูปแบบที่
ออกแบบไว้
5. เปรียบเทียบคะแนนก่อนเรียนและ
หลังเรียน โดยใช้การทดสอบค่าที (t-test แบบ
dependent)
6. วิเคราะห์ความพึงพอใจของผู้เรียน
ต่อระบบการเรียนการสอนโดยใช้ค่าเฉลี่ย และ
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
สรุปผลการวิจัย
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา
และความต้องการของระบบการเรียนการสอน
โดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน พบว่า ครูผู้สอนเห็น

161. 159เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ด้วยปานกลางกับสภาพ ปัญหาในทุกด้าน มี
ความต้องการทุกด้านอยู่ในระดับมากโดยเฉพาะ
ด้านการเรียนรู้โดยใช้เกมิฟิเคชั่น
2. ผลการพัฒนาระบบการเรียนการ
สอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน
เพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาและทักษะการ
เชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงระดับประถม
ศึกษา
2.1 ระบบการเรียนการสอนมี
ลักษณะดังภาพที่ 1 ซึ่งประกอบด้วย
ภาพที่ 1 ระบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐานฯ

162. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา160
ปัจจัยน�ำเข้า ได้แก่ 1) การเรียนการ
สอนแบบผสมผสาน ได้แก่ การเรียนการสอน
แบบเผชิญหน้าในห้องเรียนปกติ และการเรียน
การสอนบนเว็บ 2) หลักการเรียนรู้โดยใช้
เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน 3) เนื้อหากลุ่มสาระการ
เรียนรู้คณิตศาสตร์ ประถมศึกษาปีที่ 6
กระบวนการโดยมีขั้นตอนกระบวนการ
เรียนการสอน 2ขั้นตอนได้แก่1)ขั้นเตรียมการ
ก่อนการเรียนการสอน 2) ขั้นการจัดกิจกรรม
การเรียนการสอน มี 6 ขั้น ได้แก่ ขั้นน�ำเสนอ
สถานการณ์ปัญหา (แต้มสะสม) ขั้นสอน (แต้ม
สะสม) มี 4 กิจกรรม ได้แก่ (1) ค้นหาปัญหา
(2) วางแผนหาวิธีการแก้ปัญหา (3) ด�ำเนินการ
แก้ปัญหา (4) การนําเสนอผลและตรวจสอบ
การแก้ปัญหา ขั้นสรุปความคิดรวบยอด ขั้นฝึก
ทักษะ(เหรียญตราสัญลักษณ์)ได้แก่แบบฝึกหัด
ด่านที่1:ด่านกล้วยสถานการณ์ปัญหาในระดับ
ง่ายแบบฝึกหัดด่านที่ 2:ด่านภูเขาสถานการณ์
ปัญหาในระดับปานกลาง และแบบฝึกหัดด่าน
ที่ 3 : ด่านหิน สถานการณ์ปัญหาในระดับยาก
ขั้นประยุกต์ใช้ (ล�ำดับขั้น) ได้แก่ แบบฝึกหัด
ด่านที่ 4 ด่านการน�ำไปใช้ : สร้างปัญหาชวนคิด
ในบริบทชีวิตจริง ขั้นประเมินผล (ตารางอันดับ)
ได้แก่ แบบฝึกหัดด่านที่ 5 ด่านทดสอบพิชิต
เป้าหมาย เป็นด่านทดสอบย่อยตามจุดประสงค์
ในการเรียนเนื้อหาเมื่อเสร็จสิ้นแล้ว
การควบคุม เป็นเงื่อนไขก�ำหนดเกณฑ์
การให้แต้มสะสม(Points)เหรียญตราสัญลักษณ์
(Badges) การให้ล�ำดับขั้น (Levels) ตาราง
อันดับ (Leaderboard) และความท้าทาย
(Challenges)
ผลลัพธ์ ได้แก่ 1) ทักษะการแก้ปัญหา
ทางคณิตศาสตร์ 2) ทักษะการเชื่อมโยง
คณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียน 4) ความพึงพอใจของผู้เรียนต่อระบบการ
เรียนการสอน
ข้อมูลป้อนกลับ เป็นผลการปฏิบัติ
ภารกิจและความผิดพลาดในการท�ำกิจกรรม
2.2 การแบ่งสัดส่วนการผสมผสาน
ระหว่างการเรียนแบบเผชิญหน้าในห้องเรียน
ปกติ 50% ในขั้นน�ำเสนอสถานการณ์ปัญหา
ขั้นสอน และขั้นสรุปความคิดรวบยอด และการ
เรียนการสอน บนเว็บ 50% ในขั้นฝึกทักษะ ขั้น
ประยุกต์ใช้ และขั้นประเมินผล
2.3 ผู้ทรงคุณวุฒิได้ประเมินและ
รับรองระบบการเรียนการสอนที่พัฒนา พบว่า
มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากน�ำไปใช้ในการ
เรียนการสอนกับผู้เรียนในระดับประถมศึกษาได้
3. ผลการใช้ระบบการเรียนการสอน
ที่พัฒนาขึ้น พบว่า ผู้เรียนมีคะแนนทักษะการ
แก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ ทักษะการเชื่อมโยง
คณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริง และผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญ
ที่ระดับ .01
4. ผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อระบบการ
เรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นอยู่ในระดับมาก
อภิปรายผล
จากผลการทดลองใช้ระบบการเรียนการ
สอน สามารถอภิปรายผลได้ดังนี้

163. 161เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
1. ผู้เรียนมีคะแนนทักษะการแก้ปัญหา
ทางคณิตศาสตร์แยกเป็นรายด้านหลังเรียน
สูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่
ระดับ .01 แสดงให้เห็นว่าระบบการเรียนการ
สอนที่พัฒนาขึ้นส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการ
ทั้ง4ด้านสูงขึ้นครูผู้สอนที่เกี่ยวข้องในการสอน
การแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ของนักเรียน ครู
ควรปฏิบัติตามขั้นตอนของการแก้ปัญหาที่แบ่ง
ออกเป็น ขั้นที่ 1 การทําความเข้าใจปัญหา ขั้นที่
2 ขั้นวางแผน ในการแก้ปัญหา ขั้นที่ 3 ขั้น
ดําเนินการแก้ปัญหา ขั้นที่ 4 ขั้นตรวจสอบผล
ดังที่ Charles ; Lester ; & O’Daffer (1987,
pp.7-13)กล่าวว่าความสามารถในการท�ำความ
เข้าใจ การเลือกใช้กลยุทธ์ในการแก้ปัญหาและ
การค้นหาค�ำตอบได้อย่างถูกต้อง เป็นสิ่งส�ำคัญ
ในการพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหา
ทางคณิตศาสตร์ และระบบการเรียนการสอน
ที่พัฒนาขึ้นเน้นให้นักเรียนทุกคนมีโอกาส
แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนวิธีการ และค�ำ
ตอบในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์อย่างมี
เหตุผล สามารถประเมินความคิด ตรวจสอบวิธี
การและค�ำตอบของตนเองตลอดเวลาสอดคล้อง
กับ วิชัย วงษ์ใหญ่ (2542, น. 9) ที่กล่าวว่า
นักเรียนจะเกิดการเรียนรู้จากเพื่อนและคน
รอบด้าน เมื่อมีการช่วยเหลือเอื้ออาทร ร่วมมือ
ร่วมใจ และมีความสุขในการเรียน และ Slavin
(1990) กล่าวว่าการปฏิบัติกิจกรรมระหว่าง
สมาชิกในกลุ่มที่มีความสามารถแตกต่างกัน
และช่วยกันเรียนรู้จะช่วยพัฒนาผลการเรียนรู้
ได้เป็นอย่างดีสอดคล้องกับงานวิจัยของ Juan
M. Ferna’andez-Luna (2013) ได้ท�ำการ
ศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาความสามารถในการ
เรียนรู้แบบร่วมมือของผู้เรียนผ่านการเรียนรู้
ระบบแนวคิดเกมิฟิเคชั่น ผลการศึกษาพบว่า
เกมิฟิเคชั่นช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เกิดแรงจูงใจ
ในการเรียน ช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในชั้นเรียน
ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้แบบร่วมมือและน�ำ
ไปสู่ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น
2. ผู้เรียนมีคะแนนทักษะการเชื่อม
โยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงหลังเรียนสูงกว่าก่อน
เรียน อย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 อาจ
เป็นเพราะการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นให้
ผู้เรียนน�ำสถานการณ์ในชีวิตจริงมาเป็นสื่อใน
การเชื่อมโยงความรู้ในเนื้อหา ท�ำให้ผู้เรียนเห็น
วิชาคณิตศาสตร์เป็นเรื่องใกล้ตัวและเกี่ยวข้อง
กับชีวิตประจ�ำวัน น�ำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ใน
ชีวิตจริง ส่งผลให้ผู้เรียนตั้งใจเรียนรู้และเลือก
วิธีทางคณิตศาสตร์ สอดคล้องกับ อัมพร
ม้าคะนอง (2554, น. 10-13) ที่กล่าวว่า การ
เชื่อมโยงจะช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจคณิตศาสตร์ที่
เรียนในห้องเรียนได้ดีขึ้น และมองเห็นความ
สําคัญของคณิตศาสตร์ในการเป็นเครื่องมือที่เป็น
ประโยชน์สามารถน�ำไปใช้กับศาสตร์สาขาอื่น
และชีวิตจริงได้และรุ่งฟ้าจันท์จารุภรณ์(2554,
น.9-33)เห็นว่าช่วยให้นักเรียนเห็นคณิตศาสตร์
เป็นวิชาที่มีคุณค่า น่าสนใจ และสามารถน�ำ
ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตจริงได้ เช่นเดียวกับเวช
ฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร (2556, น. 31) กล่าวถึง
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ใช้ในสถานการณ์
จริง จะส่งเสริมให้นักเรียนพัฒนาความสามารถ

164. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา162
ให้มากขึ้นเช่นเดียวกับSandusky(2015)ที่พบ
ว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีส่วนร่วมในการเรียนรู้ที่
เกิดมาจากแรงจูงใจภายในและการเปลี่ยนแปลง
ของกลไกเกมที่ใช้ในการเรียน จึงมีผลท�ำให้ผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงขึ้น
4. ผลการศึกษาความพึงพอใจของ
ผู้เรียนต่อระบบการเรียนการสอนแบบผสม
ผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่นเป็นฐาน อยู่ในระดับ
มาก เนื่องจากการเรียนตามระบบการเรียนการ
สอนที่พัฒนาท�ำให้การเรียนสนุกสนานมากขึ้น
ช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเอง เรียนร่วมกัน
เป็นกลุ่ม มีการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ได้แลก
เปลี่ยนความคิด และค�ำนึงถึงความแตกต่าง
ของผู้เรียนสอดคล้องกับทิศนาแขมมณี(2559,
น.51-52) ที่ครูผู้สอนต้องเข้าใจความต้องการ
พื้นฐานของผู้เรียนจัดสภาพการเรียนรู้ให้ผู้เรียน
มีอิสระอื้อต่อการเรียนรู้ดังที่พรรณิสราจั่นแย้ม
(2558, น. 119) กล่าวถึงว่า เป็นกิจกรรมที่สนุก
สนานผ่านระบบออนไลน์โดยใช้เกมมิฟิเคชันเพื่อ
ให้เกิดการแข่งขันร่วมกับการได้รับผลสะท้อน
กลับและการให้รางวัลอย่างมีความสุขและพิชญะ
โชคพล(2558,น.69-93)กล่าวว่าการจัดกิจกรรม
การเรียนรู้ตามแนวคิดเกมิฟิเคชั่นช่วยส่งเสริม
พฤติกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือของผู้เรียน มี
ปฏิสัมพันธ์ที่ดีในกลุ่มกล้าแสดงออกและยอมรับ
ในความคิดเห็นของผู้อื่นมีความมั่นใจการเรียนรู้
ด้วยตนเองและการเรียนการสอนบนเว็บสามารถ
ช่วยลดข้อจ�ำกัดบางอย่างในการเรียนรู้ของ
ผู้เรียนลงได้ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดความพึงพอใจต่อ
ระบบการจัดการเรียนการสอนมากยิ่งขึ้น
ในการเชื่อมโยงและมีความคิดเห็นที่ดีต่อการ
เรียนการสอนด้วยสอดคล้องกับBlank(1997:
15) ในการใช้ปัญหาในชีวิตจริงเป็นสิ่งส�ำคัญที่
ท�ำให้นักเรียนเชื่อมโยงคณิตศาสตร์กับชีวิตจริง
ได้ ซึ่ง NCTM (2000, pp. 60-62) ได้เสนอแนะ
ว่า การให้นักเรียนได้อภิปรายด้วยเหตุผลและ
มีการเชื่อมโยงจากข้อมูลที่มีอยู่ไปสู่ชีวิตจริง
นั้น เป็นกระบวนการที่ส�ำคัญที่ท�ำให้นักเรียน
เห็นความชัดเจนของวิชาคณิตศาสตร์ ตระหนัก
ว่าคณิตศาสตร์มีอยู่ในชีวิตจริง และท�ำให้เกิด
ความชอบต่อกิจกรรมการเรียนรู้ สอดคล้องกับ
ปรีชา เนาว์เย็นผล (2545, น. 56) ถึงการเรียน
รู้เนื้อหาทางคณิตศาสตร์ที่มีการเชื่อมโยงกับ
สิ่งที่ได้พบเห็นที่มีอยู่ในชีวิตประจ�ำวันเป็นการ
เรียนรู้ที่มีความหมาย ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้
อย่างถ่องแท้จากตัวอย่างที่สัมผัสได้ ท�ำให้รู้สึก
ว่าคณิตศาสตร์มีประโยชน์ และสามารถน�ำไป
ใช้ในชีวิตจริงได้
3. ผู้เรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญ
ทางสถิติที่ระดับ .01 แสดงให้เห็นว่า ระบบการ
เรียนการสอนแบบผสมผสานโดยใช้เกมิฟิเคชั่น
เป็นฐาน สามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนเฉลี่ยมากกว่าการเรียนโดยใช้รูป
แบบแบบปกติ สอดคล้องกับ Nellman (2008)
พบว่าผู้เรียนมีความเข้าใจในเนื้อหาและมีทักษะ
การแก้ปัญหาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ
(p<.05)มีปฏิกิริยาเชิงบวกต่อรูปแบบการเรียน
การสอนแบบผสมผสานและควรนํารูปแบบการ
เรียนการสอนแบบผสมผสานมาใช้ในการเรียน

165. 163เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ข้อเสนอแนะ
1. ข้อเสนอแนะในการน�ำผลการวิจัย
ไปใช้
1.1 ค�ำนึงถึงความพร้อมของผู้เรียน
ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ ระบบเครือข่าย
อินเทอร์เน็ต ในการใช้งาน รวมทั้งศึกษาการ
ใช้ระบบการเรียนการสอนให้เข้าใจก่อนที่จะนํา
ไปใช้ เพื่อให้สามารถดําเนินกิจกรรมได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ
1.2 การจัดการเรียนการสอนแบบ
เผชิญหน้าในห้องเรียนปกติ ควรเน้นที่การ
พัฒนาทักษะความรู้ความเข้าใจพื้นฐาน การ
ฝึกกระบวนการท�ำงานเป็นกลุ่ม ประกอบด้วย
คนเก่ง ปานกลาง และอ่อน มีการแลกเปลี่ยน
เรียนรู้ พึ่งพาอาศัยและเห็นความส�ำคัญของกัน
และกัน
1.3 การจัดการเรียนการสอนบนเว็บ
ครูผู้สอนควรจัดหาสถานการณ์ปัญหาที่ผู้เรียน
สามารถสืบค้นและค้นคว้าหาแหล่งข้อมูลที่
หลากหลายและเป็นปัญหาใหม่ ๆ อย่างเป็น
ระบบ เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติการการแก้
ปัญหาและเชื่อมโยงคณิตศาสตร์สู่ชีวิตจริงได้
2. ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป
2.1 ควรมีการศึกษาวิจัยเปรียบเทียบ
กับกลุ่มห้องเรียนปกติเพื่อท�ำการเปรียบเทียบ
ผลที่ได้และควรน�ำไปทดลองใช้เพิ่มเติมกับกลุ่ม
ตัวอย่างอื่น ๆ เพื่อศึกษาผลที่ได้ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
2.2 ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ
การแบ่งสัดส่วนการผสมผสานให้หลากหลายเช่น
70 : 30 หรือ 60 : 40 จะมีผลต่อระบบการเรียน
การสอนที่พัฒนาขึ้นหรือไม่ มากน้อยเพียงใด
2.3 ควรมีการศึกษาวิจัยกับตัวแปร
อื่น ๆ เช่น การคิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์
การคิดอย่างมีวิจารณญาณ เป็นต้น เพื่อสร้าง
แนวทางในการพัฒนาประสิทธิภาพการเรียนการ
สอนให้หลากหลายและมีทางเลือกมากยิ่งขึ้น

166. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา164
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2559). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดการกระบวนการเรียนรูปแบบ
ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 20. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรีชาเนาว์เย็นผล.(2545).หยิบสิ่งรอบกายมาใช้เรียนรู้คณิตศาสตร์:แตงโมทรงลูกบาศก์.วารสาร
คณิตศาสตร์, 45, น. 53-56.
พรรณิสราจั่นแย้ม.(2558).การพัฒนาชุดกิจกรรมด้วยกลยุทธ์เกมมิฟิเคชั่นและผังความคิดกราฟิก
แบบร่วมมือออนไลน์ในการเรียน โดยใช้โครงงานเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถใน
การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์เชิงธุรกิจและจริยธรรมของนักศึกษาปริญญาตรี สาขา
บริหารธุรกิจ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
พิชญะ โชคพล. (2558). การส่งเสริมพฤติกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือโดยการจัดการเรียนรู้ตาม
แนวคิดเกมิฟิเคชัน ส�ำหรับนักเรียนห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
โรงเรียนอนุกูลนารี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม).
รุ่งฟ้าจันทน์จารุภรณ์.(2546).เอกสารประกอบการบรรยายทักษะและและกระบวนการแก้ปัญหา.
กรุงเทพฯ: โครงการอบรมครูคณิตศาสตร์ สมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย.
วิจารณ์พานิช.(2555).ครูเพื่อศิษย์สร้างห้องเรียนกลับทาง.กรุงเทพฯ:เอสอาร์พริ้นติ้งแมสโปรดักส์.
วิชัยวงษ์ใหญ่.(2542).กระบวนทัศน์ใหม่ : การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาศักยภาพบุคคล.กรุงเทพฯ:
SR Printing.
เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร. (2556). การพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสถิติและการเชื่อม
โยงคณิตศาสตร์ไปสู่ชีวิตจริงโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบการสอนแนะให้รู้คิด (CGI) ร่วม
กับการใช้ค�ำถามระดับสูง ส�ำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารศึกษาศาสตร์,
24(2), น. 15-33.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2559). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ
ขั้นพื้นฐาน (O-NET). สืบค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2557, จาก http://www.onetresult.niets.
or.th/AnnouncementWeb/MainSch/MainSch.aspx?mi=3
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.(2551).ทักษะ/กระบวนการทางคณิตศาสตร์.
กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
อัมพรม้าคะนอง.(2554).การจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่ใช้ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์
ในประมวลสาระชุดวิชาสารัตถะและวิทยวิธีทางคณิตศาสตร์ หน่วยที่ 10. นนทบุรี: สาขา
วิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

167. 165เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
Banfield, J., and Wilkerson, B. (2014). Increasing student intrinsic motivation and
self-efficacythroughgamificationpedagogy.ContemporaryIssuesinEducation
Research (CIER), 7(4), pp. 291-298.
Blank, W.E. Authentic Instruction. (1997). In Promising Practices for Connecting High
School to the Real World. Florida: University of South Florida.
Buck, J.C. (2000). Building connection among classes of polynomial functions.
Mathematics Teacher, 93(7), pp. 591-594.
Charles, Randall ; Lester, Frank ; & O’Daffer, Phares. (1987). How to Evaluate Progress
in Problem Solving. Reston, Virginia: The National Council of Teacher of
Mathematics.
Driscoll, M. (2002). Blended Learning : Let’s Get Beyond the Hype. Retrieved May 3,
2017, from http://www-07.ibm.com/services/pdf/blended learning.pdf
Garnham, C., & Kaleta, R. (2002). Introduction to Hybrid Courses. Retrieved May 3,
2017, from http://www.uwsa.edu/ttt/ articles/ garnham.htm.
Juan M. Ferna’andez-Luna. (2013). Enhancing collaborative search systems
engagement. Canada: through gamification. ACM.
National Council of Teacher of Mathematics. (2000). Principles and Standards for
School Mathematics. Reston, VA: Author.
Nellman, Stephen William. (2008). A Formative Evaluation of a High School Blended
LearningBiologyCourse(Doctor’sThesis,UnitedStates–California:University
of Southern California).
Sandusky, S. (2015). Gamification in Education.
Simóes, J., Redondo, R. D., and Vilas, A.F. (2013). A social gamification framework
forak-6learningplatform.ComputersinHumanBehavior,29(2),pp.345-353.
Slavin, Robert E. (1990). Educational Psychology : Theory into Practice. 3rd
ed.
Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.

168. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา166
การใช้บล็อกเพื่อการจัดการความรู้ ในการพัฒนา
การจัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
Using of Blog for Knowledge Management to Enhance Faculty Members’
Teaching Management Efficiency of Sripatum University
กรกฎ ผกาแก้ว1
, รองศาสตราจารย์ ดร.ณรงค์ สมพงษ์2
1
นิสิตปริญญาโท ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
2
อาจารย์ ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
1 นิสิตปริญญาโท ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
2 อาจารย์ ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
การใช้บล็อกเพื่อการจัดการความรู้ ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอน
ของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
Using of Blog for Knowledge Management to Enhance Faculty Members'
Teaching Management Efficiency of Sripatum University
นายกรกฎ ผกาแก้ว1
รองศาสตราจารย์ ดร.ณรงค์ สมพงษ์2
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1) สร้างบล็อกการจัดการความรู้ด้านการ
จัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุมให้มีคุณภาพ 2) ศึกษาความพึงพอใจ
ของอาจารย์ที่มีต่อการนาบล็อกมาใช้ในการ
จัดการความรู้ด้านการเรียนการสอนของ
อาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม 3) ศึกษาผลการ
ใช้บล็อกในการจัดการความรู้ด้านการเรียนการ
สอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่
อาจารย์ประจามหาวิทยาลัยศรีปทุม บางเขน
โดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น จานวน 160 คน
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) บล็อกการ
จัดการความรู้ด้านการเรียนการสอนของ
อาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม 2) แบบประเมิน
คุณภาพ สาหรับผู้เชี่ยวชาญ 3) แบบสอบถาม
ความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกการจัดการความรู้
ด้านการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ 4) แบบสัมภาษณ์
อาจารย์ที่เข้าใช้บล็อกการจัดการความรู้ด้าน
การจัดการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์
ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) บล็อกการจัดการ
ความรู้ด้านการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม มีคุณภาพอยู่ในระดับมาก
ที่สุด 2) ความพึงพอใจที่มีต่อบล็อกการจัดการ
ความรู้ด้านการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม ในภาพรวมอยู่ในระดับ
มาก เมื่อพิจารณารายด้านอยู่ในระดับมาก ใน
ทุกด้าน ได้แก่ ด้านการใช้งานบล็อก ด้าน
เนื้อหา และด้านประโยชน์และการนาไปใช้
และ 3) ผลการใช้บล็อกสรุปได้ว่าผู้เข้ามามีส่วน
ร่วมในบล็อกสามารถนาองค์ความรู้ไป
ประยุกต์ใช้กับการจัดการเรียนการสอนให้เกิด
ประสิทธิภาพขึ้นได้ แต่บล็อกก็ยังมีจุดที่ควร
ปรับปรุงพัฒนา คือ การเข้าถึงการใช้งานบล็อก
ยังเข้าถึงได้ยาก
คาสาคัญ : บล็อก, การจัดการความรู้, การ
จัดการเรียนการสอน
Abstract
The purposes of this research
were: to 1) create a Knowledge

169. 167เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
2
Management (KM) blog to enhance
faculty members’ teaching and learning
efficiency, 2) study faculty members’
satisfaction towards using a KM blog in
teaching and learning of Sripatum
University faculty members, and 3)
study the usefulness of a KM blog to
enhance Sripatum University faculty
members’ teaching and learning
efficiency.
The Sample group of this
research were full time Sripatum
University faculty members at the
Bangkhen campus. Cluster random and
sample was used to choose the faculty
members by Taro Yamane. The
research instruments were as follows:
1) KM blog in teaching and learning of
Sripatum University faculty members,
2) evaluation form for experts,
3) satisfaction questionnaire of Sripatum
University faculty members in using the
KM blog, and 4) an interview form for
Sripatum University faculty members
for using the KM blog. Statistical data
were analyzed by mean (𝑥𝑥̅), standard
deviation (S.D.) and content analysis.
The research results showed
that 1) the quantity level of the KM
blog of Sripatum University faculty
members was at the highest level, 2)
the overall level of Sripatum University
faculty members’ satisfaction in using
the KM blog was at a high level when
each area was considered such as using
the blog, KM content, utilization, and
implement, and 3) the interviewers’
results revealed that the faculty
members can participate in using the
KM blog, and use and apply knowledge
to improve their teaching and learning
proficiency. Moreover, the
improvement for the KM blog is difficult
to access.
Keyword : Blog, Knowledge
Management (KM), Teaching
บทนา
ปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่าง
มาก ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม
การศึกษา การแพทย์การสาธารณสุข ฯลฯ โดย
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนั้นมีสาเหตุมาจาก
ความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี และเมื่อพิจารณาถึงผลกระทบจาก
ความเจริญก้าวหน้าข้างต้น พบว่า ในด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นด้านหนึ่งที่ได้รับ
ผลกระทบอย่างมาก ซึ่งผลที่เกิดนั้นได้ก่อให้เกิด
ข้อมูล สารสนเทศ รวมถึงความรู้ใหม่ ๆ อย่าง
มากมาย แต่ข้อมูลสารสนเทศเหล่านั้น มีอยู่
อย่างกระจัดกระจายถูกจัดเก็บอยู่ในแหล่งเก็บ
ที่หลากหลาย ขาดการบริหารจัดการอย่างเป็น
ระบบ ทาให้เมื่อมีความต้องการข้อมูลหรือ
สารสนเทศมาช่วยในการตัดสินใจหรือ
ดาเนินการใด ๆ ต้องอาศัยระยะเวลาในการ

170. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา168
3
สืบค้น และรวบรวมข้อมูล ซึ่งทาให้การ
ดาเนินงานไม่เต็มประสิทธิภาพ เอื้อน ปิ่นเงิน
และ ยืน ภู่วรวรรณ (2546)
ในด้านการเรียนการสอน ผู้สอนต้องมี
เทคนิคการสอนที่เหมาะสมกับธรรมชาติการ
เรียนรู้ของผู้เรียน และสามารถส่งเสริม
ก าร เรี ย น รู้ ได้ อ ย่ างมี ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ
กระทรวงศึกษาธิการ (2542) ประกอบกับ
ผู้สอนในระดับที่แตกต่างกันมักมีลักษณะที่
แตกต่างกัน กล่าวคือ ผู้ที่สอนในระดับ
การศึกษาขั้นพื้นฐานหรือครู เป็นบุคลากร
วิชาชีพซึ่งทาหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการ
สอนและส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธี
ต่าง ๆ ขณะที่ผู้สอนในระดับอุดมศึกษาหรือ
อาจารย์ เป็นบุคลากรซึ่งทาหน้าที่หลักทางด้าน
การเรียนการสอนและการวิจัย ส่วนใหญ่สาเร็จ
การศึกษาตามคุณวุฒิวิชาชีพนั้น ๆ ดังนั้น
ผู้สอนในระดับอุดมศึกษาจึงจาเป็นในการใช้
ข้อมูลด้านการเรียนการสอนเพื่อเป็นแนวทางใน
การจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ
พร้อมทั้งเป็นข้อมูลสาหรับการศึกษาวิจัยเพื่อ
พัฒนาการเรียนการสอน
ด้วยเหตุและผลดังกล่าวข้างต้น จึงมี
ความสนใจศึกษาการใช้เทคโนโลยีการจัดการ
ความรู้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการเรียน
การสอนของอาจารย์ในระดับอุดมศึกษา ซึ่งผล
การศึกษาน่าจะเอื้อประโยชน์ต่ออาจารย์ใน
ระดับอุดมศึกษา ทั้งในด้านเป็นแหล่งรวบรวม
ข้อมูลทางวิชาการ ด้านการเรียนการสอน
สาหรับอาจารย์ในการทาวิจัย เป็นแหล่งข้อมูล
ในด้านการแก้ไขปัญหาและพัฒนาการจัดการ
เรียนการสอนของอาจารย์
วัตถุประสงค์
1. เพื่อสร้างบล็อกการจัดการความรู้
ด้านการจัดการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุมให้มีคุณภาพ
2. เพื่อศึกษาผลการใช้บล็อกในการ
จัดการความรู้ด้านการเรียนการสอนของ
อาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของ
อาจารย์ที่มีต่อการนาบล็อกมาใช้ในการจัดการ
ความรู้ด้านการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม
ประโยชน์ที่ได้รับ
1. ได้ระบบการจัดการความรู้ด้วย
บล็อก ที่มีคุณภาพและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ
การจัดการเรียนการสอนของอาจารย์
มหาวิทยาลัยศรีปทุม
2. อาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
สามารถจัดการเรียนการสอนได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ โดยใช้ประโยชน์จากบล็อกการ
จัดการความรู้ด้านการเรียนการสอน
3. บล็อกการจัดการความรู้ ด้านการ
เรียนการสอน ทาให้อาจารย์ที่เข้าใช้มีความพึง
พอใจเพิ่มขึ้น
4. บล็อกการจัดการความรู้ ด้านการ
เรียนการสอน จะเป็นประโยชน์ต่อการจัดการ
เรียนการสอนของอาจารย์ในระดับอุดมศึกษา
ขอบเขตการวิจัย
1. กลุ่มประชากรการวิจัยในครั้งนี้ คือ
อาจารย์ประจามหาวิทยาลัยศรีปทุม บางเขน
จานวน 265 คน

171. 169เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
4
2. กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยในครั้งนี้ คือ
อาจารย์ประจามหาวิทยาลัยศรีปทุม บางเขน
จานวน 160 คน เลือกมาโดยการสุ่มกลุ่ม
ตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Stratified Random
Sampling) ตามสัดส่วน ขน าดของกลุ่ม
ประชากรในแต่ละคณะ
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็น
เครื่องมือที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น โดยผ่านการประเมิน
คุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว ประกอบไปด้วย
1. บล็อกการจัดการความรู้ด้านการ
จัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุม
2. แบบประเมินคุณภาพ สาหรับ
ผู้เชี่ยวชาญ
3. แบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อ
บล็อกการจัดการความรู้ด้านการจัดการเรียน
การสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ
4. แบบสัมภาษณ์อาจารย์ที่เข้าใช้
บล็อกการจัดการความรู้ด้านการจัดการเรียน
การสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
การดาเนินการวิจัย และการเก็บรวมรวบ
ข้อมูล
1. ผู้วิจัยสร้างบล็อกการจัดการความรู้
ด้านการเรียนการสอน โดยผู้วิจัยเลือกใช้
เครื่องมือในการสร้างบล็อก คือ WordPress
จากนั้นทาการจัดเก็บองค์ความรู้ในรูปแบบ
ต่าง ๆ ตามหมวดหมู่ที่ได้วางแผนไว้
2. ผู้วิจัยประชาสัมพันธ์บล็อกการ
จัดการความรู้ด้านการเรียนการสอน ผ่าน
ช่องทางต่าง ๆ เช่น Facebook Twitter
Google+ เว็บไซต์หน่วยงาน ระบบสารบรรณ
อิเล็กทรอนิกส์ และ e-mail ภายใน เพื่อ
ประชาสัมพันธ์ไปยังคณะต่าง ๆ ถึงการเปิดใช้
งานบล็อกการจัดการความรู้ด้านการเรียนการ
ส อ น โด ย ผู้ วิจั ย ใช้ ระย ะเวล าใน ก าร
ประชาสัมพันธ์ 1 อาทิตย์ ซึ่งจะดาเนินการ
ประชาสัมพันธ์ทุกวัน
3. ให้อาจารย์ทดลองเข้าใช้งานบล็อก
การจัดการความรู้ด้านการเรียนการสอน โดย
การเข้าไปร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดเห็นใน
ประเด็นต่าง ๆ
4. ผู้วิจัยติดตามผลโดยการเข้าไปใน
การประชุมการจัดการความรู้ (KM) ของแต่ละ
คณะ และสัมภาษณ์อาจารย์ โดยผู้วิจัยเลือก
สัมภาษณ์อาจารย์ทั้งหมด ของผู้ที่เข้าไป
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านบล็อกการจัดการความรู้
ด้านการจัดการเรียนการสอน
5. ผู้วิจัยให้ผู้ที่เข้าใช้งานบล็อกการ
จัดการความรู้ด้านการจัดการเรียนการสอน
ตอบแบบสอบถามความพึงพอใจ โดยจะเก็บใน
รูปแบบของแบบสอบถาม
6. ผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลมาวิเคราะห์ผล
จากการตอบแบบสอบถามความพึงพอใจ โดยมี
ขั้นตอนดังนี้
6.1 หลังจากเสร็จสิ้นการ
ประชุมการจัดการความรู้ (KM) ของแต่ละ
คณะผู้วิจัยจะแจกแบบสอบถามให้กับอาจารย์
ทุกท่าน พร้อมทั้งแจ้งผู้จัดการคณะให้ทราบ ถึง
กาหนดการเก็บคืนของแบบสอบถาม
6.2 ผู้วิจัยติดตามสอบถามไป
ยังผู้จัดการแต่ละคณ ะ ว่ามีอาจารย์ส่ง
แบบสอบถามกลับคืนมาแล้วบ้างหรือไม่ หากมี

172. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา170
5
การส่งกลับมาบางส่วนแล้ว ผู้วิจัยจะดาเนินการ
ไปรับแบบสอบถาม โดยผู้วิจัยจะคอยโทร
ติดตามกับทางคณะทุกวัน จนได้แบบสอบถาม
ครบตามจานวนที่แจกไปในแต่ละคณะ
7. สรุปผลการประเมินความพึงพอใจ
และผลการเข้าใช้บล็อก
อภิปรายผล
จากผลการวิจัย เรื่อง การใช้บล็อกเพื่อ
การจัดการความรู้ ในการพัฒนาการจัดการ
เรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
มีข้อวิจารณ์ ดังนี้
1. ผลของการหาคุณภาพของบล็อก
การจัดการความรู้ด้านการจัดการเรียนการสอน
ของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม เป็นไปตาม
วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ซึ่งผลวิจัยพบว่าบล็อกการ
จัดการความรู้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการ
จัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุม มีคุณภาพและมีความเหมาะสมอยู่ใน
ระดับดีมากที่สุด ทั้งนี้เป็นเพราะผ่านการ
ประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านออกแบบบล็อก
จานวน 5 ท่าน โดยได้แบ่งออกเป็น 3 ด้าน
พบว่า ด้านออกแบบ ในประเด็นการจัดรูปแบบ
และองค์ประกอบของบล็อกง่ายต่อการอ่าน
และการใช้งานอยู่ในระดับมากที่สุด ในส่วนของ
ด้านเนื้อหา ประเด็นการเชื่อมโยงเพื่อสืบค้น
เนื้อหาภายในมีความถูกต้องอยู่ในระดับมาก
ที่สุด และด้านการออกแบบระบบปฏิสัมพันธ์
ในประเด็นการแสดงผลมีความรวดเร็ว ทันต่อ
ความต้องการอยู่ในระดับมาก และบล็อกการ
จัดการความรู้ยังถูกสร้างขึ้นตามโครงสร้างและ
องค์ประกอบของ ธนาธร ทะนานทอง (2551)
โดยในระหว่างการพัฒนาก็ได้รับการตรวจสอบ
และปรับปรุง จากอาจารย์ที่ปรึกษา รวมทั้ง
ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบบล็อกที่ได้ให้
ข้อเสนอแนะ เพื่อนาไปปรับปรุงแก้ไข จนได้
บล็อกการจัดการความรู้ด้านการเรียนการสอน
ที่มีคุณภาพ และมีความเหมาะสม ตามเกณฑ์ที่
กาหนดไว้
2. ผลการสัมภาษณ์ของผู้เข้าใช้งาน
บล็อกการจัดการความรู้ด้านการจัดการเรียน
การสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม สรุป
ได้ว่า บล็อกการจัดการความรู้ดังกล่าวอาจารย์
สามารถนาเอาความรู้ และเนื้อหาไปประยุกต์ใช้
กับการจัดการเรียนการสอน ในรายวิชาที่
รับผิดชอบได้ โดยการนาเอาเทคนิค วิธีการ
สอน ในรูปแบบต่าง ๆ ไปบูรณาการเข้ากับการ
จัดการเรียนการสอน โดยส่งผลให้การสอน
เป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ผู้เรียนมีความสนุกใน
การเรียนมากขึ้น อีกทั้งบล็อกยังเป็นแหล่ง
เรียนรู้ที่ดีให้แก่อาจารย์ใหม่ ที่จะได้เข้ามา
ศึกษาประสบการณ์การสอนจากอาจารย์รุ่นพี่
เพื่อที่จะนาไปประยุกต์ใช้ในรายวิชาที่สอน ซึ่ง
สอดคล้องกับ Amy Hissom (2009) ได้
ศึกษาวิจัยประโยชน์จากเว็บไซต์ประเภทบล็อก
ไว้ว่า เป็นเครื่องมือที่มีศักยภาพสาหรับการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ขององค์กรที่ดี ในการ
แลกเปลี่ยนความคิดทั้งภายในหน่วยงานและ
ภายนอกหน่วยงาน ช่วยให้บุคลากรใน
หน่วยงานได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดที่
แตกต่างกัน เพื่อนาความรู้ที่ได้จากการ
แลกเปลี่ยนมาพัฒนาความสามารถให้เกิด
ประโยชน์ในองค์กร และยังสามารถเป็นช่อง
ทางการสื่อสารในการแลกเปลี่ยนความคิดกับ
บุคคลภายนอกหน่วยงาน โดยนาความคิดที่ได้

173. 171เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
6
จาก Weblog มาปรับปรุงความสามารถของ
หน่วยงาน ทาให้เกิดประโยชน์ต่อหน่วยงาน
มากยิ่งขึ้น
3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของ
กลุ่มตัวอย่างที่มีต่อบล็อกการจัดการความรู้ใน
การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอน
ของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม พบว่า กลุ่ม
ตัวอย่างมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ซึ่งแบ่ง
ออกเป็น 3 ด้าน โดยทั้ง 3 มีความพึงพอใจใน
ระดับมาก และเมื่อพิจารณารายข้อ พบว่า ด้าน
การใช้งานบล็อก ในประเด็นบล็อกช่วยพัฒนา
พัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีเพื่อการจัดการ
ความรู้ของท่านได้ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ส่วนด้าน
เนื้อหา ประเด็นเนื้อหาที่นามาใช้ในการ
แลกเปลี่ยนรู้มีความเหมาะสม มีค่าเฉลี่ยสูงสุด
และด้านประโยชน์และการนาไปใช้ ในประเด็น
กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยบล็อกเปิด
โอกาสให้ท่านได้แสดงความคิดเห็น แสดง
ความรู้ที่ท่านมีได้อย่างอิสระ มีค่าเฉลี่ยนสูงสุด
ซึ่งสอดคล้องกับ ปรัชญนันท์ นิลสุข และตวง
รัตน์ ศรีวงดล (2550) ได้ทาการพัฒนามัลติ
บล็อกเพื่อการจัดการความรู้ สาหรับ
สถาบันอุดมศึกษา โดยศึกษาพฤติกรรมการ
จัดการความรู้ เจตคติและความพึงพอใจต่อมัล
ติบล็อกในการจัดการความรู้ พบว่าครู อาจารย์
และเจ้าหน้าที่มีเจตคติและความพึงพอใจต่อ
การจัดการความรู้ด้วยมัลติบล็อกอยู่ในระดับ
มาก
สรุปผลการวิจัย
จากผลการวิจัย เรื่อง การใช้บล็อกเพื่อ
การจัดการความรู้ ในการพัฒนาการจัดการ
เรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม
สรุปผลการวิจัย ดังนี้
1. บล็อกการจัดการความรู้ด้านการ
จัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุม มีคุณภาพและความเหมาะสมในระดับ
มากที่สุด
2. จากการศึกษาความพึงพอใจของ
กลุ่มตัวอย่างที่มีต่อบล็อกการจัดการความรู้การ
จัดการเรียนการสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัย
ศรีปทุม พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจอยู่
ในระดับมากในทุกด้าน ได้แก่ ด้านออกแบบ
ด้านเนื้อหา และการออกแบบระบบปฎิสัมพันธ์
3. ผลการสัมภาษณ์ของผู้เข้าใช้งาน
บล็อกการจัดการความรู้ด้านการจัดการเรียน
การสอนของอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีปทุม สรุป
ได้ว่า บล็อกการจัดการความรู้ดังกล่าวอาจารย์
สามารถนาเอาความรู้ และเนื้อหาไปประยุกต์ใช้
กับการจัดการเรียนการสอน ในรายวิชาที่
รับผิดชอบได้ โดยการนาเอาเทคนิค วิธีการ
สอน ในรูปแบบต่าง ๆ ไปบูรณาการเข้ากับการ
จัดการเรียนการสอน โดยส่งผลให้การสอน
เป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้น ผู้เรียนมีความสนุกใน
การเรียนมากขึ้น อีกทั้งบล็อกยังเป็นแหล่ง
เรียนรู้ที่ดีให้แก่อาจารย์ใหม่ ที่จะได้เข้ามา
ศึกษาประสบการณ์การสอนจากอาจารย์รุ่นพี่
เพื่อที่จะนาไปประยุกต์ใช้ในรายวิชาที่สอน
ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย
สาหรับผู้บริหาร
1. ผู้บริหารคณะ หรือหน่วยงานควร
ส่งเสริมและสนับสนุนให้อาจารย์ร่วม

174. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา172
7
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านบล็อกให้มากขึ้น โดยการ
กระตุ้นผ่าน Social media เพื่อใช้ในการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์จากการสอน
การทางานให้ครอบคลุมทุกองค์ความรู้ที่สาคัญ
และจาเป็นต่อการจัดการเรียนการสอน
2. ผู้บริหารควรสร้างแรงจูงใจในการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้เกิดขึ้นกับอาจารย์ โดย
จะต้องอาศัยระยะเวลาซึ่งหน่วยงานที่ดูแลหรือ
รับผิดชอบ จะต้องมีการกระตุ้นและสร้าง
แรงจูงใจให้การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกิดขึ้นอย่าง
ต่อเนื่อง และสม่าเสมอ เพื่อให้อาจารย์ได้เข้ามา
มีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จนบ่มเพาะ
เป็นนิสัย และเป็นเวทีในการแชร์ประสบการณ์
การสอนอยู่เสมอ
สาหรับอาจารย์ผู้ใช้บล็อก
1. อาจารย์ควรมีความตระหนัก ความ
รับผิดชอบ และกระตือรือร้นในการแลกเปลี่ยน
เรียนรู้อย่างสม่าเสมอ รวมทั้งให้ความสาคัญกับ
การพัฒนาการสอนอยู่เสมอเพื่อพัฒนาทักษะ
และสร้างพฤติกรรมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ของตนเองกับบุคคลอื่น
2. อาจารย์ควรมั่นศึกษาหาความรู้
เรื่องที่เกี่ยวกับรูปแบบวิธีการสอน เทคนิคการ
สอนใหม่ ๆ จากแหล่งต่าง ๆ หรือประสบการณ์
การสอนจากอาจารย์ท่านอื่น ๆ เพื่อนามาปรับ
ใช้ในการจัดการเรียนการสอนที่รับผิดชอบ เพื่อ
ยกระดับคุณภาพในการจัดการเรียนการสอนให้
ดียิ่งขึ้น
เอกสารและสิ่งอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. 2542. แนวทางการ
ดาเนินงาน การปฏิรูปการศึกษาของ
กระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพฯ :
กระทรวงศึกษาธิการ.
ธนาธร ทะนานทอง. 2551. การพัฒนาระบบ
การจัดการเรียนการสอนโดยใช้
เทคโนโลยีเว็บล็อก. วิทยานิพนธ์
วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขา
วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ : มหาวิทยาลัย
เทคโนโลยีสุรนารี.
ปรัชญนันท์ นิลสุข และตวงรัตน์ ศรีวงษ์คล.
2550. การพัฒนามัลติเว็บล็อกเพื่อ
ก า ร จั ด ก า ร ค ว า ม รู้ ส า ห รั บ
สถาบันอุดมศึกษาไทย : มหาวิทยาลัย
เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนคร
เหนือ.
เอื้อน ปิ่นเงิน และ ยืน ภู่วรวรรณ. 2546.
สาเหตุของการจัดการความรู้.
กรุงเทพฯ : สมาคมห้องสมุดแห่ง
ประเทศไทย.
Amy Hissom. November 17, 2016.
Corporate Weblogs. แหล่งที่มา
URL :
http://www.amyhissom.com/My
Writings/Corporate Weblogs -
Weblogs as a Corporate
Research Tool.pdf.

175. 173เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอ
แบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์
DEVELOPMENT OF AN DEDUCTIVE ELECTRONIC BOOK
ON AREA CALCULATION FOR MATHAYOMSUKSA 2,
PREECHANUSAS SCHOOL
พงศกร สุวรรณะ1
, สุขมิตร กอมณี2
, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง2
Pongsakorn Suwanna1
, Sukhamit Komanee2
, Damus Onchawiang2
oammen@gmail.com
1
นิสิตระดับการศึกษามหาบัณฑิต สาขานวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
2
อาจารย์ประจ�ำภาควิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนา
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอ
แบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ส�ำหรับนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ ที่มี
ประสิทธิภาพตามเกณฑ์E1
/E2
=70/702)เพื่อ
เปรียบเทียบคะแนนจากการทดสอบก่อนเรียน
และหลังเรียนด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้
วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของ
นักเรียนที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้
วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์เครื่องมือในการวิจัยได้แก่หนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ แบบทดสอบก่อนและหลังเรียน
และแบบสอบถามความพึงพอใจ กลุ่มตัวอย่าง
เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา
2561 จ�ำนวน 49 คน ได้มาจากการเลือกแบบ
เจาะจง
ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ตามเกณฑ์ E1
/ E2
เท่ากับ
71.63/ 72.04 เป็นไปตามเกณฑ์ที่ก�ำหนดไว้ 2)
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์หลังเรียนสูง
กว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ
.05 3)ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
( = 4.52, SD = 0.61)

176. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา174
ค�ำส�ำคัญ: หนังสืออิเล็กทรอนิกส์, วิธีการน�ำ
เสนอแบบนิรนัย, การหาพื้นที่
Abstract
The aims of this research were 1)
to develop a deduction electronic book
on“Areacalculation”forMathayomsuksa
2atPreechanusasschooltomeettheE1
/
E2
= 70/ 70 criterion, 2) to compare The
pre-test and post-test scores before
and after the use of the deductive
electronic book on “Area calculation”
for Mathayomsuksa 2 at Preechanusas
school, 3. to study the satisfaction level
ofstudentsafterusingtheelectronicbook
on” Area calculation”. The instruments
used in this research were an e-Book, a
pre-testandapost-test,andasatisfaction
questionaire.Thesamplewas49students
in Matayomsuksa 2 at Preechanusas
school. The samples were chosen bythe
purposive sampling.
The results were as follows: 1)
the effectiveness of the electronic book
E1
/ E2
= 71.63/ 72.04 which meets the
set criteria, 2) the post-test score was
higher then the pre-test scores at .05
level of statistical significance, 3) the
students’ satisfaction toward the use of
the electronic book was at a high level.
( = 4.52, SD = 0.61).
KEYWORDS: ELECTRONIC, BOOK
DEDUCTIVEPRESENT,AREACALCULATION
บทน�ำ
คณิตศาสตร์ถือเป็นกลุ่มสาระหนึ่งที่
มีความส�ำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาความคิด
ของมนุษย์ (กลุ่มส่งเสริมการเรียนการสอนและ
ประเมินผลส�ำนักวิชาการและมาตรฐานการ
ศึกษา, 2551) แต่ในปัจจุบันกลับพบว่า ยังไม่
ประสบความส�ำเร็จเท่าที่ควร โดยเฉพาะเรื่อง
การหาพื้นที่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในวิชาคณิตศาสตร์
ที่ถูกจัดให้อยู่ในสาระหลักที่ 2 การวัดของ
รายวิชาคณิตศาสตร์
จากรายงานผลการทดสอบทางการ
ศึกษาระดับขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปรากฏว่า ผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิชา
คณิตศาสตร์ มีค่าเฉลี่ยร้อยละ 29.88 (สถาบัน
ทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ, 2559) เมื่อ
พิจารณาคะแนนเฉลี่ยของสาระการเรียนรู้แล้ว
พบว่า สาระที่ 2 การวัด มีคะแนนเฉลี่ยร้อย
ละ 28.92 นอกจากนี้ จากการสัมภาษณ์ของ
ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ได้
พบว่า นักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
ประสบปัญหาในการเรียนรายวิชาคณิตศาสตร์
ด้วยสาเหตุขาดทักษะการคิดค�ำนวณ และ
การแก้โจทย์ปัญหา ประกอบกับเนื้อหาของ
รายวิชาคณิตศาสตร์ตามธรรมชาติเป็นวิชาที่
เป็นนามธรรมท�ำให้เป็นเรื่องที่ยากที่จะถ่ายทอด

177. 175เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ความรู้ให้ผู้เรียนเกิดความรู้ความเข้าใจในเนื้อหา
ที่ตรงกัน ประกอบกับเนื้อหาสาระของ การหา
พื้นที่เป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหาที่สามารถต่อยอด
ไปยังชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในเรื่อง การหาพื้นที่
ผิว ซึ่งสิ่งนี้ส่งผลท�ำให้ผู้เรียนที่ขาดความรู้ความ
เข้าใจในเรื่อง การหาพื้นที่ เกิดความยากล�ำบาก
ในการเรียนรู้เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
โรงเรียนปรีชานุศาสน์ก�ำลังเจอกับ
ปัญหาการจัดการเรียนการสอนของรายวิชา
คณิตศาสตร์ เห็นได้จากรายงานผลการทดสอบ
คณิตศาสตร์ของโรงเรียนปรีชานุศาสน์ ชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2559 ผลปรากฏ
ว่า นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์ สามารถท�ำข้อสอบได้คิดเป็นค่า
เฉลี่ย 14.68 คะแนน โดยแยกเป็นข้อสอบของ
สถานศึกษาคิดเป็นค่าเฉลี่ย 12.40 และแยก
เป็นข้อสอบวัดความสามารถพื้นฐานของผู้เรียน
ระดับชาติ (NT) คิดเป็นค่าเฉลี่ย 2.24 ซึ่งจัดว่า
อยู่ต�่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่ทางโรงเรียนตั้งไว้
(ฝ่ายวัดและประเมินผล โรงเรียนปรีชานุศาสน์,
2559)
ทั้งนี้การน�ำสื่อการสอนในรูปแบบของ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) ซึ่งถือว่าเป็น
นวัตกรรมใหม่ทางด้านเทคโนโลยีการศึกษา มี
ลักษณะเป็นหนังสือที่แสดงผลในรูปแบบของ
สื่ออิเล็กทรอนิกส์สามารถอ่านผ่านทางหน้า
จอคอมพิวเตอร์ได้ทั้งในระบบออฟไลน์และ
ออนไลน์คุณลักษณะของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
สามารถเชื่อมโยงจุดไปยังส่วนต่างๆของหนังสือ
ได้ นอกจากนั้นหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ยังเป็นสื่อ
ที่รวมเอาจุดเด่นของสื่อแบบต่าง ๆ มารวมอยู่
ในสื่อตัวเดียวหนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถ
แทรกข้อความ ภาพ เสียงได้ อีกประการหนึ่ง
ที่ส�ำคัญก็คือหนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถ
ปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัยได้ตลอดเวลา ซึ่ง
คุณสมบัติเหล่านี้จะไม่มีในหนังสือธรรมดาทั่วไป
(ไพฑูรย์ ศรีฟ้า, 2551, หน้า 14)
นอกจากนี้ จากการค้นคว้าถึงวิธีการ
แก้ไขปัญหาการจัดการเรียนการสอนคณิต-
ศาสตร์แล้วนั้น พบว่า การน�ำการสอนแบบ
อุปนัย (Inductive method) และการสอน
นิรนัย (Deductive method) เป็นแนวทาง
ที่มาใช้ในการจัดการเรียนการสอนในรายวิชา
คณิตศาสตร์ แต่ด้วยการสอนแบบอุปนัย
(Inductive method) ใช้เวลาในการจัดการ
เรียนการสอนมาก ส่งผลท�ำให้ผู้เรียนเกิดความ
เบื่อหน่ายในการเรียนรู้ ซี่งแตกต่างกับการสอน
แบบนิรนัย(Deductivemethod)ที่เป็นวิธีการ
สอนที่สามารถช่วยในการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ
ได้ง่าย รวดเร็วและไม่ยุ่งยาก ท�ำให้ใช้เวลาใน
การจัดการเรียนการสอนไม่มาก ด้วยเหตุนี้ ทาง
ผู้วิจัย จึงได้น�ำการสอนแบบนิรนัย (Deductive
method) มาใช้ในการแก้ไขปัญหาการจัดการ
เรียนการสอนคณิตศาสตร์ เรื่อง การพื้นที่ ที่
ก�ำลังประสบปัญหาอยู่ในปัจจุบัน
การน�ำการสอนแบบนิรนัย(Deductive
method) มาใช้เป็นแนวทางในในการแก้ไข
ปัญหาด้วยเหตุผลที่ว่า เนื้อหาสาระของวิชา
คณิตศาสตร์ เรื่อง การพื้นที่ เป็นวิชาที่เกี่ยวข้อง
กับการเรียนรู้ถึงกฏเกณฑ์และหลักต่การต่าง ๆ

178. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา176
และการน�ำใช้กฏเกณฑ์และหลักการต่าง ๆ ที่
ได้เรียนรู้ไปใช้ในการแก้ไขปัญหา ซึ่งสอดคล้อง
กับการสอนแบบนิรนัย (Deductive method)
ที่เป็นการสอนที่เริ่มจากกฎเกณฑ์หรือหลักการ
ต่าง ๆ แล้วให้นักเรียนหาหลักฐานเหตุผลมา
พิสูจน์ยืนยัน ฝึกทักษะในการคิดอย่างมีเหตุผล
สามารถพิสูจน์ตรวจสอบข้อเท็จจริงได้จากกฏ
เกณฑ์หรือหลักการนั้นๆ(ทิศนาแขมมณี,2556,
หน้า338)การจัดการเรียนการสอนแบบนิรนัยมี
ขั้นตอนส�ำคัญดังต่อไปนี้ 1) ขั้นก�ำหนดขอบเขต
ของปัญหา 2) ขั้นแสดงและอธิบายทฤษฎี 3)
ขั้นใช้ทฤษฎี หลักการ 4) ขั้นตรวจสอบและ 5)
ขั้นฝึกปฏิบัติ (สิริพร ทิพย์คง, 2545, หน้า 148)
จากที่กล่าวมาในข้างต้นนี้ท�ำให้ผู้วิจัยมี
ความสนใจที่จะพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดย
ใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์มาเป็นหัวข้อในการศึกษาซึ่งผู้วิจัย
คาดหวังว่าสื่อการเรียนการสอนที่ได้พัฒนาขึ้น
จะสามารถน�ำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน
และแก้ไขปัญหานี้ได้
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดย
ใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์ ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ E1
/
E2
= 70/70
2. เพื่อเปรียบเทียบคะแนนจากการ
ทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้หนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย
เรื่องการหาพื้นที่ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ 3. เพื่อศึกษาความ
พึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอ-
นิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัยเรื่องการหา
พื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
โรงเรียนปรีชานุศาสน์
ขอบเขตของการวิจัย
1. ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ในครั้งนี้
คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชา
นุศาสน์ ปีการศึกษา 2561 จ�ำนวนทั้งหมด 163
คน
2. กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2/4 โรงเรียนปรีชานุศาสน์
จ�ำนวน 49 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกตัวอย่าง
แบบเจาะจง เพราะเป็นห้องที่มีปัญหาด้านการ
เรียนวิชาคณิตศาสตร์มากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบ
กับห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ทั้งหมดของ
โรงเรียนปรีชานุศาสน์
3. เนื้อหาวิชาที่ใช้ในการวิจัย เพื่อ
พัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการสอน
แบบนิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ส�ำหรับนักเรียน
มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์
4. ระยะเวลาการท�ำวิจัย คือ ในช่วง
ภาคเรียนที่1ปีการศึกษา2561ใช้ระยะเวลาใน
การศึกษาจ�ำนวน 2 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 4 คาบ
คาบละ 1 ชั่วโมง
5. ตัวแปรที่ใช้ในการวิจัย คือ
- ตัวแปรต้น คือ การใช้หนังสือ

179. 177เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
อิเล็กทรอนิกส์
- ตัวแปรตาม คือ
1. ประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็ก-
ทรอนิกส์
2. คะแนนจากการทดสอบก่อน
เรียนและหลังเรียน
3. ความพึงพอใจต่อหนังสืออิเล็ก-
ทรอนิกส์
วิธีด�ำเนินการวิจัย
1. ศึกษาเอกสารต�ำรางานวิจัยที่
เกี่ยวข้อง
1.1 ศึกษาหลักสูตรแกนกลางการ
ศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 และสาระและ
มาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิต-
ศาสตร์
1.2 ศึกษาเกี่ยวกับการสอนแบบ
นิรนัย
1.3 ศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนา
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
2. การออกแบบและสร้างหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์
การออกแบบและสร้างหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ ประกอบด้วยขั้นตอน ดังนี้
1. วิเคราะห์เนื้อหา
2. ออกแบบการด�ำเนินเรื่อง
3. เขียนบทด�ำเนินเรื่อง
3. เลือกโปรแกรมหลักและโปรแกรม
สร้างบทเรียน
โดยในการวิจัยนี้เลือกใช้โปรแกรม
Flip PDF Professionalมาใช้ในการออกแบบห
นังสืออิเล็กทรอนิกส์และใช้โปรแกรมMicrosoft
officeกับโปรแกรมAdobephotoshopมาใช้
ในการออกแบบเนื้อหาและแบบทดสอบ
4. สร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ตามขั้นตอนการออกแบบและสร้างหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ตามที่ได้ศึกษาค้นคว้ามาอย่าง
เป็นระบบ
5. ด�ำเนินการสร้างหนังสืออิเล็ก-
ทรอนิกส์
ด�ำเนินการสร้างหนังสืออิเล็ก-
ทรอนิกส์ตามที่ได้ออกแบบแล้วไว้ แล้วจึงน�ำ
ไปทดสอบประสิทธิภาพโดยกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ
จ�ำนวน 5 ท่าน แล้วจึงน�ำมาปรับปรุงแก้ไขก่อน
น�ำไปใช้กับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งจากการประเมิน
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ในด้านเนื้อหานั้น พบว่า
เนื้อหามีความถูกต้องและมีคุณค่าทางวิชาการ
และมีความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การเรียน
รู้มีระดับความคิดเห็นมากที่สุด ( = 4.80,
SD = 0.45) รองลงมา คือมีความยากง่ายเหมาะ
สมกับผู้เรียนและจัดท�ำเนื้อหาง่ายต่อความ
เข้าใจของผู้เรียน ( = 4.60, SD = 0.55) และ
การใช้ภาษาสามารถสื่อความหมายได้ชัดเจน
( = 4.40, SD = 0.89) ตามล�ำดับ และในส่วน
ของผลการประเมินหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ใน
ด้านเทคนิคการออกแบบ พบว่า ความถูกต้อง
ของข้อความและตัวอักษรตามหลักภาษาและ
ความชัดเจนของภาพที่ใช้มีระดับความคิดเห็น
มากที่สุด ( = 4.60, SD = 0.55) รองลงมา คือ

180. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา178
ขนาดของภาพที่ใช้มีความเหมาะสมและระดับ
ความดังของเสียงดนตรีที่ใช้ประกอบ ( =4.40,
SD=0.89)และภาพที่ใช้สามารถสื่อความหมาย
ได้ดีตัวอักษรที่ใช้ อ่านง่ายและชัดเจน ตลอดจน
การเชื่อมโยงไปยังจุดต่างๆ มีความถูกต้องและ
รวดเร็ว ( = 4.40, SD = 1.10) ตามล�ำดับ
เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้า
1. แบบวัดความสามารถในการเรียน
รู้วิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 2 เรื่อง การหาพื้นที่ เป็นแบบทดสอบแบบ
เลือกตอบ 4 ตัวเลือก ตอบข้อที่ถูกต้อง ได้ 1
คะแนน ตอบข้อที่ผิด ได้ 0 คะแนน
2. แบบสอบถามความพึงพอใจ เป็น
แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale)
ก�ำหนดค่าคะแนนเป็น 5 ระดับ และเกณฑ์การ
วิเคราะห์ผลของแบบสอบถาม
การเก็บรวบรวมข้อมูล
1. ขั้นทดลองใช้แบบรายบุคคล
ทดสอบใช้กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
โรงเรียนปรีชานุศาสน์จ�ำนวน 3 คน ที่ไม่ใช่กลุ่ม
ตัวอย่างโดยใช้เด็กอ่อนปานกลางและเก่งอย่าง
ละ 1 คน
2. ขั้นทดลองแบบกลุ่มย่อย ทดลอง
ใช้กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์จ�ำนวน10คนที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง
และมีความสามารถแตกต่างกัน
3. ขั้นทดลองแบบภาคสนาม ทดลอง
ใช้กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์ ที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง จ�ำนวน 30
คน และมีความสามารถแตกต่างกัน
4. ขั้นน�ำไปใช้จริง มีขั้นตอน ดังต่อ
ไปนี้
4.1 จัดการเรียนการสอนให้กับกลุ่ม
ตัวอย่างโดยการใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ได้
พัฒนาขึ้นมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน
4.2 ให้กลุ่มตัวอย่างได้ท�ำการฝึกน�ำ
เอาความรู้ที่ได้จากการเรียนรู้มาประยุกต์ใช้โดย
การให้ท�ำแบบฝึกหัดท้ายบทเรียนของแต่ละบท
4.3 ท�ำการทดสอบผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียน โดยการให้กลุ่มตัวอย่างท�ำแบบ
วัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่ได้พัฒนาขึ้น
4.4 ให้กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบ
ความความพึงพอใจที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ที่ได้พัฒนาขึ้น
ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
1. ผลการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การ
หาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี
ที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ พบว่า หนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์มีประสิทธิภาพ ตามเกณฑ์ E1
/
E2
เท่ากับ 71.63/72.04 เป็นไปตามเกณฑ์ที่
ก�ำหนด
2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนจาก
การทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบ
นิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ พบว่า

181. 179เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์หลังเรียน
ของนักเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญ
ทางสถิติที่ระดับ .05
3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของ
นักเรียนที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ พบ
ว่า นักเรียนมีความพีงพอใจต่อหนังสืออิเล็ก-
ทรอนิกส์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด( =4.52,
SD = 0.61)
อภิปรายผล
การพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้
วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง “การหาพื้นที่
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2โรงเรียน
ปรีชานุศาสน์”มีประเด็นที่น�ำมาอภิปรายผลดังนี้
1. ผลการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบนิรนัย เรื่อง การ
หาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่
2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ ปรากฏว่า หนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ E1
/
E2
เท่ากับ 71.63/72.04 เป็นไปตามเกณฑ์ที่
ก�ำหนดทั้งนี้เป็นเพราะการออกแบบและพัฒนา
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เป็นไปตามขั้นตอนการ
พัฒนาอย่างมีระบบด้วยการน�ำข้อความรูปภาพ
และเสียงมาเป็นสื่อในการน�ำเสนอเนื้อหาท�ำให้
บทเรียนมีความน่าสนใจ และมีการจัดล�ำดับ
ขั้นตอนเนื้อหาโดยอาศัยเทคนิคการน�ำเสนอ
แบบนิรนัย ท�ำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับ
บทเรียนเพิ่มขึ้นท�ำให้ผลสัมสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ดังที่ยุพิน พิพิธกุล (2527,
หน้า 166) ได้กล่าวถึงประโยชน์ของการสอน
แบบนิรนัยไว้ว่า เป็นวิธีการสอนที่รวดเร็ว และ
ท�ำให้เกิดประสิทธิภาพในการแก้ปัญหา เพราะ
ได้มีการฝึกทบทวนปัญหาโจทย์ต่างๆท�ำให้
จ�ำหลักเกณฑ์ได้อย่างแม่นย�ำรวมถึงได้มีการ
ตรวจสอบคุณภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
โดยผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้หนังสืออิเล็กนิกส์เกิด
ประโยชน์ทางวิชาการกับผู้เรียนได้มากที่สุด
2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนจาก
การทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยใช้วิธีการน�ำเสนอแบบ
นิรนัย เรื่อง การหาพื้นที่ ส�ำหรับนักเรียนชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปรีชานุศาสน์ พบว่า
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์หลังเรียน
ของนักเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยส�ำคัญ
ทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งนี้ เป็นเพราะการน�ำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการจัดการเรียน
การสอนจึงช่วยกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน
ด้วยข้อความ ภาพ เสียง คุณสมบัติที่สามารถ
เชื่อมโยงเนื้อหาสาระภายใน และการน�ำเสนอ
แบบนิรนัยส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ให้สูงขั้นเปรียบเทียบกับคะแนนทดสอบก่อน
เรียน ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของนูรมา ตาเละ
(2558, หน้า 65) ที่ได้ศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนา
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ วิชาโปรแกรมตารางงาน
ส�ำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียน
ดรุณศาสน์วิทยา อ�ำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี
ผลการศึกษาพบว่า 1. หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่
ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นประสิทธิภาพ เท่ากับ 80.44/
85.78 สูงกว่าเกณฑ์ที่ก�ำหนด 2. ผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนที่เรียนด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์

182. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา180
หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยส�ำคัญ
ทางสถิติที่ระดับ .05 3. ค่าดัชนีประสิทธิผล
ของนักเรียนมีค่าเท่ากับ 0.59 และ 4. ความพึง
พอใจของนักเรียนที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.70,
SD = 0.57)
3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของ
นักเรียนที่มีต่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์พบว่า
นักเรียนมีความพีงพอใจต่อหนังสืออิเล็กทรอ-
นิกส์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.52,
SD = 0.61) ทั้งนี้เป็นเพราะการน�ำสื่อมาใช้ใน
การเรียนการสอนประกอบกับหนังสืออิเล็กทร
อสิกส์สามารถแทรกรูปภาพและเสียงได้ อีกทั้ง
การน�ำเสนอเนื้อหาที่น่าสนใจ ท�ำให้นักเรียน
เกิดความสนใจกับการเรียนรู้ส่งผลท�ำให้ผล
สัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับงาน
วิจัยของกมล สังข์ทอง (2555) ที่ได้ศึกษาเกี่ยว
กับการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่อง
พื้นฐานเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน ส�ำหรับ
นักศึกษาหลักสูตรเทียบโอนคณะเทคโลยีสื่อสาร
มวลชนมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ผลการศึกษาพบว่า ผลการศึกษาความพึงพอใจ
ของนักศึกษามีความพึงพอใจมากค่าเฉลี่ย4.22
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.28 ซึ่งจากข้อมูลที่ได้
ท�ำให้ผู้วิจัยมีความมั่นใจยิ่งขึ้นที่จะน�ำหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ไปเผยแพร่เพื่อใช้ในการเรียน
การสอนวิชาคณิตศาสตร์ต่อไป
ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะในการน�ำผลการวิจัย
ไปใช้
1. ควรจัดเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมก่อน
การจัดการเรียนการสอน
2. ควรน�ำหนังสืออิเล็กทรอนิกส์บันทึก
ลงในแผ่นบันทึกหรือโทรศัพท์เพื่อให้สะดวกต่อ
การใช้งาน
3. ควรเพิ่มความน่าสนใจในตัวสื่อการ
สอนมากขึ้นเพื่อกระตุ้นความสนใจในการเรียน
รู้ โดยเพิ่มเสียง ภาพประกอบและจุดเชื่อมโยง
เนื้อหาสาระให้มากขึ้น
ข้อเสนอแนะในการวิจัยในครั้งถัดไป
1. ควรมีการศึกษาเพื่อออกแบบเนื้อหา
เพิ่มเติม โดยการเพิ่มกิจกรรมต่างๆมากขึ้น
2. ควรมีการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอ-
นิกส์โดยใช้การน�ำเสนอแบบอุปนัย
3. ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบหาวิธี
การจัดการเรียนการสอนที่เหมาะสมกับกลุ่ม
เป้าหมายมากที่สุด

183. 181เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กานดา พูนลาภทวี.(2530). สถิติเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: ฟิสิกส์เซ็นเตอร์.
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2554). สถิติส�ำหรับงานวิจัย. พิมพค์รั้งที่ 6. กรุงเทพฯ:ธรรมสาร
กิดานันท์ มลิทอง. (2546). เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา:สื่อการเรียนการสอน. กรุงเทพฯ: ศูนย์พัฒนา
หนังสือกรมวิชาการ.
เกียรติสุดาศรีสุข.(2556).เอกสารประกอบการบรรยายเรื่องเทคนิคการสร้างเครื่องมือในงานวิจัย.
เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ชัยยงค์ พรหมวงศ์.(2531). ชุดการสอนระดับประถมศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
บุญชมศรีสะอาด.(2553).การวิจัยเบื้องต้นพิมพครั้งที่ี่5กรุงเทพมหานครสํานักพิมพ์สุวีริยาสาส์น
โรงเรียนปรีชานุศาสน์. (2559). รายงานผลการทดสอบคณิตศาสตร์ของโรงเรียนปรีชานุศาสน์ ชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2559.ชลบุรี: ฝ่ายวัดและประเมินผล โรงเรียนปรีชานุศาสน์
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2550). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ. กรุงเทพมหานคร: บริษัท
วี อินเตอร์ พริ้นท์จ�ำกัด.
สมนึก ภัททิยธนี. (2553). การวัดผลการศึกษา. กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์
สุรวาท ทองบุ. (2550). การวิจัยทางการศึกษา. มหาสารคาม: อภิชาตการพิมพ์.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ. (2560).สรุปผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้น
พื้นฐาน (O-NET) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2559. กรุงเทพฯ: สถาบันทดสอบ
ทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน).
สิริพร ทิพย์คง. (2545). หลักสูตรและการสอนคณิตศาสตร์.กรุงเทพฯ: พัฒนาคุณภาพวิชาการ.
สุพรรณิการ์จันทร์ชมภู.(2556).ขั้นตอนการสร้างและหาประสิทธิภาพของแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียน.ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
UTCC wiki. (2556). การสอนแบบนิรนัย. กรุงเทพฯ: ระบบสารานุกรมออนไลน์ มหาวิทยาลัย
หอการค้าไทย.

184. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา182
การพัฒนาหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน�้ำและอากาศ เพื่อส่งเสริมความสามารถ
การคิดวิเคราะห์ สําหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
The Development of Digital Book on Phenomenon about Water and
Air in Science to Enhance Analytical Thinking of student Prathomsuksa 5
เพ็ญประภา สีมา*
, ณรงค์ สมพงษ์**
Penprapa.se@ku.th, narong.so@ku.th
*
นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
**
รองศาสตราจารย์ประจําภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
*
นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
**
รองศาสตราจารย์ประจาภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
การพัฒนาหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน้าและอากาศ
เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์ ส้าหรับนักเรียนชันประถมศึกษาปีที่ 5
The Development of Digital Book on Phenomenon about Water
and Air in Science to Enhance Analytical Thinking of student Prathomsuksa 5
เพ็ญประภา สีมา*
Penprapa.se@ku.th
ณรงค์ สมพงษ์**
narong.so@ku.th
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนา
หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ ที่มีคุณภาพและมี
ประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) เปรียบเทียบ
คะแนนก่อนเรียนและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ
ผู้เรียน ที่เรียนด้วยหนังสือดิจิทัล วิชาวิทยาศาสตร์
เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ และ
3) เปรียบเทียบคะแนนความสามารถการคิดวิเคราะห์
ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปี
ที่ 5 ที่เรียนด้วยหนังสือดิจิทัล เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ
กลุ่มตัวอย่างได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย
(Simple Random Sampling) โดยการจับสลาก มา
1 ห้อง มีนักเรียนจ้านวน 38 คน เครื่องมือที่ใช้ในการ
วิจัยครั้งนี้ประกอบไปด้วย 1) หนังสือดิจิทัลวิชา
วิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศ 2) แบบประเมินคุณภาพหนังสือดิจิทัลวิชา
วิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศ 3) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
แบบปรนัยเลือกตอบ 4 ตัวเลือก เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ และ 4) แบบทดสอบวัด
ความสามารถการคิดวิเคราะห์ แบบปรนัยเลือกตอบ 4
ตัวเลือกเรื่อง วิชาวิทยาศาสตร์ เรื่องปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์
ข้อมูลโดยใช้ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน และสถิติ t-test
ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1) หนังสือดิจิทัลวิชา
วิทยาศาสตร์เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศ ส้าหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มี
คุณภาพอยู่ในระดับดี ( X = 4.17) และมี
ประสิทธิภาพ 74/75 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ
นักเรียนสูงกว่าคะแนนก่อนเรียน อย่างมีนัยส้าคัญทาง
สถิติ .05 และ 3) คะแนนความสามารถการคิด
วิเคราะห์ของนักเรียนสูงกว่าคะแนนก่อนเรียน อย่างมี
นัยส้าคัญทางสถิติ .05
ค้าส้าคัญ: หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์, เนื้อหา
เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน้้าและอากาศ,
ความสามารถการคิดวิเคราะห์
Abstract
This objectives of this research were
to: 1) develop a digital book on science
related to water and air phenomena with
efficiency of 70/70, 2) to compare pre-test
scores and academic student’s learning by
Digital book on phenomena water and air,
and 3) to compare the ability scores of pre-
test and post-test on analytical thinking of
Prathomsuksa 5 students studying digital
books on phenomena related to water and
air.
The sample were 38 students that
collected by Simple Random Sampling. The
research instruments 1) Digital book on the
subject of Water Phenomena. and Air, 2)
Digital book quality assessment for,3)
Achievement test, and 4) multiple choice
options for water and air phenomena and, 4)
multiple choice test of analytical abilities 4
science options for water and air

185. 183เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
phenomena. Data analysis was mean ( x ),
percentage, standard deviation (S.D.) and t-
test.
The results were as follows: 1) the
digital book on Phenomenon about Water
and Air effective at the criteria of 74/75 and
the quality mean score was at the good
level, 2) the students’ achievement were
higher than the pre- test at .05 level of
statistic significance, and 3) the achievement
score of analytical thinking was higher than
the pre-test at .05 level of statistic
significance.
Keyword : Digital Book, Phenomenon about
Water and Air in Science, Analytical Thinking
บทน้า
การสอนวิทยาศาสตร์เป็นการน้าความรู้และ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ในการศึกษา
ค้นคว้าหาความรู้และแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ การ
คิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล คิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์
และจิตวิทยาศาสตร์ (หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น
พื้นฐาน, 2551)
จากผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติ
ขั้นพื้นฐาน (O –NET) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ใน
ปีการศึกษา 2558 วิชาวิทยาศาสตร์ มีค่าเฉลี่ย 42.13
และผลการทดสอบระดับเขตพื้นที่การศึกษาของ
ส้านักงานเขตพื้นที่การศึกษานนทบุรี เขต 2 มีผลการ
ทดสอบวิชาวิทยาศาสตร์มีค่าเฉลี่ย 42. 55 จะเห็นได้
ว่า มีค่าเฉลี่ยลดลง และโรงเรียนกลุ่มเครือข่ายบาง
บัวทอง มีค่าเฉลี่ย 41.79 ซึ่งกลุ่มเครือข่ายบางบัวทอง
มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับกลุ่มอ้าเภออื่น (ข้อมูล
จาก Cookpit for evaluation ของส้านักงานเขต
พื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรีเขต 2) ซึ่งจะเห็น
ได้ว่าค่าเฉลี่ยต่้ากว่าเกณฑ์และถ้าวิเคราะห์เป็นจ้าแนก
ตามสาระการเรียนรู้จะพบว่าสาระการเรียนรู้ที่มี
ค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดคือ สาระการเรียนรู้ที่ 6
กระบวนการเปลี่ยนแปลงของโลก ค่าเฉลี่ย 38.54
(ข้อมูลจากรายงานผลการทดสอบทางการศึกษา
ระดับชาติขั้นพื้นฐาน,2558) ซึ่งจากรายงานนี้จะพบว่า
มีคะแนนที่ค่อนข้างต่้า
จากปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและผล
การทดสอบระดับชาติในรายวิชาวิทยาศาสตร์ต่้า
โดยเฉพาะสาระการเรียนรู้ที่ 6 การเปลี่ยนแปลงของ
โลกของระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 นั้นจะมีเนื้อหา
ประกอบไปด้วยเรื่อง (1) ปรากฏการณ์ลมฟ้าอากาศ
(2) วัฏจักรของน้้า (3) การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ
(4) ลม ซึ่งเป็นซึ่งเป็นหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ (ตัวชี้วัด
สาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์, 2551) และจากเนื้อหาจะพบว่ามีความ
ซับซ้อนและมีความเป็นนามธรรมสูง ส่งผลให้ผู้เรียนไม่
เข้าใจในเนื้อหาและไม่สามารถเชื่อมโยงเนื้อหากับการ
ลงมือปฏิบัติการทดลองได้ และจากการศึกษาหา
วิธีการแก้ไขปัญหาจากผลการวิจัยที่มีลักษณะปัญหา
คล้ายคลึงกันจะพบว่า ควรจะเลือกใช้สื่อการสอนที่
สามารถเปลี่ยนเนื้อหาที่มีลักษณะเป็นนามธรรมให้เป็น
รูปธรรมขึ้น เป็นสื่อหรือกระบวนการที่กระตุ้นความ
สนใจของผู้เรียน เช่น สื่อมัลติมีเดีย บทเรียน
คอมพิวเตอร์ช่วยสอน บทเรียนส้าเร็จรูป และควรสอน
เนื้อหาควบคู่ไปกับความสามารถการคิดวิเคราะห์ จาก
สภาพปัญหาดังกล่าว ผู้วิจัยจึงได้ศึกษาค้นคว้าหาแนว
ทางการแก้ปัญหา โดยพิจารณาหาสื่อหรือเครื่องมือที่
มีลักษณะที่สามารถช่วยลดเนื้อหาที่มีความยาก ความ
ซับซ้อนและมีลักษณะเป็นนามธรรม เพื่อให้เป็น
เนื้อหาเป็นมิตรกับผู้เรียน ท้าให้ผู้เรียนสนใจและเข้าใจ
เนื้อหามากขึ้น ซึ่งจากผลงานวิจัยของปัทมาพร เย็น
บ้ารุง ที่อ้างในงานวิจัยของอมรรัตน์ แก้วอุ่นเรือน ที่
กล่าวว่ารูปแบบการเรียนการสอนโดยอาศัยเทคโนโลยี
สารสนเทศ และเครือข่ายคอมพิวเตอร์ก็เป็นอีก
รูปแบบหนึ่งที่สามารถแก้ไขปัญหานี้ได้ เนื่องจากมีการ
ใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่มีลักษณะเป็นสื่อประสม
(Multimedia) ที่มีหลายรูปแบบทั้งภาพนิ่ง
ภาพเคลื่อนไหว เสียง รวมทั้งวีดีทัศน์ ที่จะช่วยกระตุ้น
ความสนใจของผู้เรียนและช่วยลดเนื้อหาที่มีความยาก
ซับซ้อน มีความเป็นนามธรรมสูงได้ และหนังสือดิจิทัล
(Digital Book) มีจุดเด่น คือ เป็นลักษณะหนังสือที่
พิเศษกว่าหนังสือต้าราเรียนทั่วไป เนื่องจากหนังสือ
ดิจิทัลสามารถอ่านได้สะดวก รวดเร็ว และสามารถ
อ่านพร้อมกันได้พร้อมกันหลายคน สามารถ ท้าส้าเนา
ได้ง่าย อ่านได้ทุกที่ ทุกเวลา ทุกสถานที่ เนื่องจาก

186. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา184
สามารถอ่านผ่านอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พกพา ต่างๆ
เช่น Ipad ,Tablet รวมทั้ง Smartphone ทั้งระบบ
iOS หรือ Android ท้าให้ผู้เรียนสามารถอ่านได้ง่าย
และสะดวกขึ้น รวมทั้งยังสามารถแทรกภาพนิ่ง
ภาพเคลื่อนไหว เสียง รวมทั้งแบบทดสอบที่สามารถ
ท้าให้ผู้เรียนสามารถตรวจสอบความเข้าใจได้ทันที
นอกจากนี้หนังสือดิจิทัลยังสามารถปรับปรุง (Update
) ข้อมูลให้ทันสมัยเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา และ
สามารถสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมได้โดยผ่านทางเครือข่าย
อินเตอร์เน็ตที่สามารถเชื่อมโยงเอกสาร (Hyper text)
ไปยังเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องอื่นๆทั้งภายในและภายนอกได้
ท้าให้การเรียนรู้จะไม่ถูกจ้ากัดแค่ภายในห้องเรียนหรือ
ถูกควบคุมการเรียนการสอนโดยครูเพียงอย่างเดียว
นักเรียนจะสามรถเลือกเรียนรู้ได้ตามความถนัดและ
ความสนใจของผู้เรียนเอง และการน้าสื่อ การใช้สื่อ
การเรียนการสอน ที่กระตุ้นผู้เรียนเพื่อสร้างแรงจูงใจ
ให้กับผู้เรียน การลดความเหลี่อมล้้า โดยการจัด
การศึกษาให้ทั่วถึง เท่าเทียมและมีคุณภาพ การน้า
ระบบ ICT เข้ามาใช้จัดการเรียนรู้อย่างเป็นรูปธรรม
และกว้างขวาง และการจัดการเรียนการสอนไม่ได้จัด
เพื่อการสอบ แต่จัดการเรียนการสอนเพื่อเรียนให้ได้
ทักษะชีวิตสามารถด้าเนินชีวิตอยู่ในโลกไร้พรมแดนได้
อย่างมีความสุขก็เป็นการจัดการเรียนตามนโยบายของ
กร ะท ร วง ศึ กษ า ธิก า รด้ วย (นโ ยบ า ยขอ ง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ , 2558) และจาก
บริบทโรงเรียนวัดล้าโพ(คล้อยประชารังสฤษฏ์) ที่มี
ความพร้อมในด้านการบริการทางอินเตอร์เน็ต
คอมพิวเตอร์ และยังมีแท็บเล็ตให้บริการที่เพียงพอต่อ
จ้านวนของนักเรียน ซึ่งหนังสือดิจิทัลจะกระตุ้นให้
ผู้เรียนเกิดความสนใจในการเรียน มีแรงจูงใจในการ
เรียนเพิ่มขึ้นและเพื่อเป็นแนวทางในการจัดการเรียน
การสอนให้มีประสิทธิภาพต่อไป
วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนาหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์
เรื่องปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ ที่มี
คุณภาพ และมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70
2. เพื่อเปรียบเทียบคะแนนก่อนเรียนและ
ผลสัมฤทธิ์หลังเรียนของผู้เรียน ที่เรียนด้วยหนังสือ
ดิจิทัล วิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ
3. เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความสามารถ
การคิดวิเคราะห์ก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียน
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่เรียนด้วยหนังสือดิจิทัล เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ
ประโยชน์ที่ได้รับ
1. ได้หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ ที่มีคุณภาพ
และประสิทธิภาพสามารถน้าไปใช้ในการสร้างเนื้อหา
อื่นๆที่มีลักษณะเนื้อหาคล้ายคลึงกันได้
2. นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีคะแนน
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของสูงขึ้น
และส่งผลให้คะแนนการทดสอบกลางวิชาวิทยาศาสตร์
ของระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สูงขึ้น
3. นักเรียนสามารถน้าความสามารถการคิด
วิเคราะห์ ไปใช้ในการคิดวิเคราะห์ในวิชาอื่นที่มี
ลักษณะเนื้อหาใกล้เคียงกันได้อย่างเหมาะสม
วิธีการศึกษา
กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปี
ที่ 5 ที่ก้าลังศึกษาอยู่ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2559
เป็นนักเรียนของโรงเรียนวัดล้าโพ (คล้อยประชา
รังสฤษฏ์) สังกัดส้านักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ประถมศึกษานนทบุรี เขต 2 ซึ่งได้จากการสุ่มอย่าง
ง่าย ( Simple Random Sampling ) โดยการจับ
สลาก มา 1 ห้อง มีนักเรียนจ้านวน 38 คน ห้องที่มี
นักเรียนเก่ง ปานกลาง และอ่อนคละชั้น เครื่องมือที่ใช้
ในการวิจัยคือ
1. หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ
2.แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
วิชาวิทยาศาสตร์ทางการเรียนเรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ เป็นแบบทดสอบแบบ
ปรนัย แบบเลือกตอบ (Multiple Choice) 4 ตัวเลือก
จ้านวน 30 ข้อ
3. แบบประวัดความสามารถการคิด
วิเคราะห์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศ เป็นแบบทดสอบแบบปรนัย แบบเลือกตอบ
(Multiple -Choice) 4 ตัวเลือก จ้านวน 15 ข้อ
4. แบบประเมินคุณภาพหนังสือดิจิทัลส้าหรับ
ผู้เชี่ยวชาญ จะประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ ด้านเนื้อหา
และด้านสื่อและเทคโนโลยี

187. 185เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การเก็บรวบรวมข้อมูล
1. ท้าหนังสือถึงผู้อ้านวยการโรงเรียนวัดล้าโพ
(คล้อยประชารังสฤษฏ์) เพื่อขอความอนุเคราะห์ใน
การเก็บรวบรวมข้อมูล
2. ชี้แจงวัตถุประสงค์การเรียน ก้าหนด
ข้อตกลงและชี้แจงการเรียนโดยใช้หนังสือดิจิทัลวิชา
วิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศแก่นักเรียน แล้วให้นักเรียนกลุ่มตัวอย่างและให้
นักเรียนท้าแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre – test)
จ้านวน 30 ข้อ ใช้เวลา 40 นาที และแบบทดสอบวัด
ความสามารถการคิดวิเคราะห์จ้านวน 15 ข้อ ใช้เวลา
20 นาที
3. นักเรียนกลุ่มเป้าหมายเรียนด้วยหนังสือ
ดิจิทัลวชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง
กับน้้าและอากาศ จ้านวน 4 เรื่องตามแผนการจัดการ
เรียนรู้ จ้านวน 4 ชั่วโมง ด้วยหนังสือดิจิทัล โดยแบ่ง
การเรียนรู้ตามล้าดับแผนการเรียนรู้ โดยผู้วิจัยจะ
อัพเดตข้อมูลเนื้อหาในหนังสือดิจิตัลทีละเรื่องตาม
แผนการจัดการเรียนรู้โดยหนังสือดิจิตัลจะใช้งานผ่าน
แอปพลิเคชั่นบนมือถือและอุปกรณ์คอมพิวเตอร์พกพา
(แท็ปเล็ต)โดย 1 คน ต่อ 1 เครื่อง
4. เมื่อเรียนครบตามแผนการจัดการเรียนรู้ทั้ง
4 แผนการเรียนรู้แล้ว นักเรียนท้าแบบทดสอบสัมฤทธิ์
ทางการเรียน ( Posttest ) เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ จ้านวน 30 ข้อ ใช้เวลา 40
นาที และแบบทดสอบวัดความสามารถการคิด
วิเคราะห์ จ้านวน 15 ข้อ ใช้เวลา 20 นาที
5. น้าข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ
6.รวบรวมข้อมูลและน้าข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์
โดยใช้สถิติในการวิจัย คือ สถิติ t-test ในการทดสอบ
สมมติฐาน
ผลการศึกษา
1. หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวกับน้้าและอากาศมีคุณภาพระดับ
ดี และมีประสิทธิภาพ 74/ 75 ซึ่งสอดคล้องกับเกณฑ์
ที่ก้าหนดไว้
2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนสูงกว่า
คะแนนก่อนเรียน อย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ .05
3.คะแนนความสามารถการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน
สูงกว่าคะแนนก่อนเรียน อย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ .05
อภิปรายผลการศึกษา
1. ผ ล กา ร พั ฒนาห นั ง สื อ ดิจิ ทั ล วิ ช า
วิทยาศาสตร์เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและ
อากาศ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์
ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนวัดล้าโพ
(คล้อยประชารังสฤษฏ์) มีคุณภาพด้านเนื้อหาอยู่ใน
ระดับดี ทั้งนี้เนื่องมาจากหนังสือดิจิทัลได้ผ่านการ
ประเมินความสมบูรณ์ของเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญด้าน
เนื้อหาและด้านสื่อและเทคโนโลยีโดยตรง นอกจากนี้
หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศ ยังได้ถูกพัฒนาขึ้นตาม
ขั้นตอนการสร้างหนังสือดิจิทัลอย่างเป็นระบบ ตาม
รูปแบบของ ADDIE model ที่เริ่มจากการวิเคราะห์
เนื้อหา วิเคราะห์ผู้เรียน และมีการออกแบบ โดยการ
เขียนโครงสร้าง (Flow chart) เพื่อแสดงแผนผังของ
เนื้อหาในหนังสือดิจิทัลนี้ เพื่อน้าไปเขียนเป็นเรื่องราว
ล้าดับขั้นตอน (Story Board) ที่แสดงภาพรวมทั้งหมด
ของหนังสือดิจิทัล และในการพัฒนาก็ได้รับการ
ตรวจสอบและปรับปรุงจากอาจารย์ที่ปรึกษาและ
ผู้เชี่ยวชาญที่ได้ให้ข้อเสนอแนะ เพื่อน้าไปปรับปรุง
แก้ไข จนได้หนังสือดิจิทัลที่มีคุณภาพ และมีการน้าไป
ทดลองใช้เพื่อทดสอบหาประสิทธิภาพของหนังสือ
ดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง
กับน้้าและอากาศ และในขั้นประเมินผลก็น้าไป
ทดลองใช้กับนักเรียนพบว่าหนังสือมีประสิทธิภาพตาม
เกณฑ์ที่ก้าหนดไว้นอกจากนี้ในขั้นการออกแบบใน
รูปแบบของการน้าเสนอเนื้อหา มีการน้าเสนอในด้าน
มัลติมีเดีย ได้แก่ ตัวอักษร ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว
เพื่อให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจในการเรียน กระตุ้นความ

188. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา186
สนใจของผู้เรียน รวมทั้งยังมีแบบทดสอบที่มี
ปฏิสัมพันธ์กับผู้เรียนอีกด้วย
ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของสุนิชา แสงกล้า
(2556)ที่ได้ศึกษาการสร้างหนังสือดิจิทัลแบบมี
ปฏิสัมพันธ์บนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์เคลื่อนที่ วิชาวจน
เพื่อการสื่อสารภาษาไทยที่มีผลวิจัยว่าหนังสือดิจิทัล
แบบมีปฏิสัมพันธ์บนอุปกรณ์ปฏิสัมพันธ์บนอุปกรณ์
เคลื่อนที่ที่มีคุณภาพด้านเนื้อหาในระดับดีและด้านสื่อ
และเทคโนโลยีอยู่ในระดับดีมาก มีผลท้าให้ผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนสูงกว่าคะแนนก่อนเรียนอย่างมีนัยส้าคัญ
ทางสถิติที่ .05 และยังสอดคล้องกับงานวิจัยของอภิรดี
นิลาศน์ (2557) ที่ได้ศึกษาการพัฒนาหนังสือดิจิทัลบน
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เคลื่อนที่วิชาสื่อสารมวลชน
ศึกษา ที่มีผลการวิจัยว่าภาษาไทยที่มีผล
วิจัยว่าหนังสือดิจิทัลแบบมีปฏิสัมพันธ์บน
อุปกรณ์ปฏิสัมพันธ์บนอุปกรณ์เคลื่อนที่ที่มีคุณภาพ
ด้านเนื้อหาในระดับดีและด้านสื่อและเทคโนโลยีอยู่ใน
ระดับดีมาก มีผลท้าให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่า
คะแนนก่อนเรียนอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติที่ .05 และ
ยังสอดคล้องกับงานวิจัยของอภิรดี นิลาศน์ (2557) ที่
ได้ศึกษาการพัฒนาหนังสือดิจิทัลบนอุปกรณ์
อิเล็กทรอนิกส์เคลื่อนที่วิชาสื่อสารมวลชนศึกษา ที่มี
ผลการวิจัยว่าหนังสือดิจิทัลมีคุณภาพในระดับดีมากมี
ผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมี
นัยส้าคัญทางสถิติที่ .05 และการพัฒนาหนังสือดิจิทัล
ของผู้วิจัยก็มีคุณภาพอยู่ในระดับดีมากเช่นกัน
2. จากการการวิเคราะห์การเปรียบเทียบ
คะแนนที่ได้จากการท้าแบบทดสอบก่อนเรียนและ
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พบว่า
นักเรียนกลุ่มตัวอย่างสามารถท้าแบบทดสอบหลัง
เรียนเรียนได้คะแนนเฉลี่ยสูงกว่าคะแนนก่อนเรียน
อย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ซึ่งแสดงให้เห็น
ว่า การเรียนด้วยหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศนั้น ช่วย
ส่งเสริมความรู้ความเข้าใจให้กับผู้เรียนเป็นอย่างดี
เนื่องมาจากหนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง
ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศเป็นหนังสือ
ที่มีสื่อมัลติมีเดียที่มีทั้งตัวอักษร ภาพกราฟิก เสียง
และภาพเคลื่อนไหว ซึ่งเป็นการสร้างแรงจูงใจ กระตุ้น
ความสนใจของผู้เรียนเป็นอย่างดี และนอกจากนี้
หนังสือดิจิทัลยังช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้เอง
ตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยไม่ตองรีบเร่ง
รอหรือรอใคร หากไม่เข้าใจก็ยังสามารถย้อนกลับไป
ทบทวนใหม่ได้ และยังสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา
เนื่องจากสามารถเก็บไว้ในอุปกรณ์เคลื่อนที่แบบพกพา
ได้ง่าย โดยไม่ต้องใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง
3.จากการวิเคราะห์การเปรียบเทียบคะแนน
ความสามารถการคิดวิเคราะห์จากการท้าแบบทดสอบ
ก่อนเรียนและแบบทดสอบหลังเรียน พบว่านักเรียน
กลุ่มตัวอย่างสามารถท้าแบบทดสอบหลังเรียนได้
คะแนนเฉลี่ยสูงกว่าคะแนนก่อนเรียน อย่างมีนัยส้าคัญ
ทางสถิติที่ 0.05 ซึ่งแสดงให้เห็นว่า การเรียนด้วย
หนังสือดิจิทัลวิชาวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากฏการณ์ที่
เกี่ยวข้องกับน้้าและอากาศเป็นหนังสือที่มีสื่อ
มัลติมีเดียที่มีทั้งตัวอักษร ภาพกราฟิก เสียง และ
ภาพเคลื่อนไหว ซึ่งเป็นการสร้างแรงจูงใจ กระตุ้น
ความสนใจของผู้เรียนเป็นอย่างดี และนอกจากนี้
หนังสือดิจิทัลยังช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้เอง
ตามความสามารถของแต่ละบุคคล โดยไม่ตองรีบเร่ง
รอหรือรอใคร หากไม่เข้าใจก็ยังสามารถย้อนกลับไป
ทบทวนใหม่ได้ และยังสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา
เนื่องจากสามารถเก็บไว้ในอุปกรณ์เคลื่อนที่แบบพกพา
ได้ง่าย โดยไม่ต้องใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูง และ
หนังสือดิจิทัลยังมีแบบทดสอบความสามารถการคิด
วิเคราะห์สอดแทรกลงในไปแต่ละเนื้อหา มีการ
สอดแทรกเนื้อหาเรื่องราวจากสถานการณ์ปัจจุบัน
เช่น ข่าวสาร บทความที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและมีความ
ยากง่ายที่เหมาะสม และความสามารถการคิด
วิเคราะห์เป็นการคิดในขั้นที่ยากส้าหรับผู้เรียนใน
ระดับประถมศึกษา แต่ก็มีความส้าคัญเนื่องจากการ
คิดวิเคราะห์เป็นพื้นฐานในการคิด เช่น การคิด
วิจารณญาณ การคิดวิพากษ์ เป็นต้น และสอดคล้อง
กับงานวิจัยของจุฬารัตน์ ต่อหิรัญพฤกษ์ (2551) ที่ได้
ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์และ
ความสามารถการคิดวิเคราะห์ที่ได้มีการบูรณาการก
จัดการเรียนรู้กับเรื่องราวในปัจจุบันท้าให้ผลท้าให้ผล

189. 187เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าคะแนนก่อนเรียนอย่างมี
นัยส้าคัญทางสถิติที่ .05 และความสามารถการคิด
วิเคราะห์สูงกว่าคะแนนก่อนเรียนอย่างมีนัยส้าคัญทาง
สถิติที่.05
ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย
1. การเรียนด้วยหนังสือดิจิทัลวิชา
วิทยาศาสตร์ เรื่อง ปรากกฎการณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้้า
และอากาศ เพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดวิเคราะห์
ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นนี้ ผู้วิจัยได้สอดแทรกเนื้อหาที่เป็น
เหตุการณ์ในปัจจุบัน เช่น ข่าวสาร บทความ ที่เป็น
เหตุการณ์ที่นักเรียนได้เคยมีประสบการณ์มาแล้ว เช่น
ฝน ลูกเห็บ แม่คะนิ้ง เป็นต้น หลักการทาง
วิทยาศาสตร์เพื่อให้เกิดความเข้าใจได้ง่ายและส่งผลให้
ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ความรู้จากบทเรียนได้สูงขึ้น
2.ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ควรให้เวลา
กับผู้เรียนอย่างเต็มที่ โดยค้านึงถึงความแตกต่าง
ระหว่างบุคคลเป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนที่เรียนรู้
ช้าได้มีโอกาสเรียนรู้ได้เต็มศักยภาพของเขา และใน
หนังสือดิจิทัลผู้วิจัยได้เพิ่มความเป็นสื่อประสม ท้าให้
ผู้เรียนที่มีความแตกต่างระหว่างบุคคลสามารถเรียนรู้
ได้ดีขึ้น เช่น ผู้เรียนที่มีปัญหา ด้านการอ่าน ก็สามารถ
เลือกฟังได้จากวีดิทัศน์ได้
3. ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการ
พัฒนาการคิดวิเคราะห์ เพื่อให้มีประสิทธิภาพควร
จัดการเรียนรู้แบบต่อเนื่อง โดยเพื่อให้ผู้เรียนคุ้นเคย
กับการเรียนรู้ที่เน้นการคิดวิเคราะห์ และจัดการเรียนรู้
จากง่ายไปหายาก โดยเริ่มจากการวิเคราะห์เนื้อหา
ความสัมพันธ์และหลักการตามล้าดับ
เอกสารและสิ่งอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. 2551. หลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขันพืนฐาน พุทธศักราช 2551.
กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว
จุฬารัตน์ ต่อหิรัญพฤกษ์. 2551. การศึกษา
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์
และความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของ
นักเรียนชันมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิต
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร
(ฝ่ายมัธยม) ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ
บูรณาการและการจัดการเรียนรู้แบบสืบ
เสาะหาความรู้. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตร
มหาบัณฑิต สาขาวิชามัธยมศึกษา,
มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ.
สุนิชา แสงกล้า. 2556. การสร้างหนังสือดิจิทัลแบบ
มีปฏิสัมพันธ์บนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
เคลื่อนที่ วิชาสื่อมวลชนศึกษา ส้าหรับ
นักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัย
เ ท ค โ น โ ล ยี พ ร ะ เ จ้ า เ ก ล้ า ธ น บุ รี .
วิทยานิพนธ์คุรุศาสตร์อุตาสาหกรรม
มหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีการเรียนรู้และ
สื่อสารมวลชน, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระ
จอมเกล้าธนบุรี
อภิรดี นิลาศน์. 2557. การพัฒนาหนังสือดิจิทัลบน
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เคลื่อนที่ วิชาสื่อมวลชน
ศึกษา ส้าหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระเจ้าเกล้าธนบุรี.

190. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา188
การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สําหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
Development of Cartoon Animation to Enhance the Third Grade
Kindergarten student Creative Thinking
ศรัญญา เจริญผล*
, รศ.ดร.ณรงค์ สมพงษ์**
Angeii_ja@hotmail.com
fedunrs@ku.ac.th
การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
Development of Cartoon Animation to Enhance the Third Grade
Kindergarten student Creative Thinking
นางสาวศรัญญา เจริญผล *
Angeii_ja@hotmail.com
รศ.ดร.ณรงค์ สมพงษ์ **
fedunrs@ku.ac.th
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1) พัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สาหรับ
นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ทีมีประสิทธิภาพ
ตามเกณฑ์ 80/80 และ 2) เปรียบเทียบ
ความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่
3 หลังจากเรียนด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดย
ใช้นิทาน ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาวิจัย
ครั้งนี้ คือ เด็กปฐมวัยชายและหญิงที่กาลัง
ศึกษาอยู่ในชั้นอนุบาลปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2
ปีการศึกษา 2559 จานวน 30 คน ได้มาโดย
วิธีการจับสลากสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม เครื่องมือ
ที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) สื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
โดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์,
2) แบบประเมินคุณภาพสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
สาหรับผู้เชี่ยวชาญ 3) แบบทดสอบวัด
ความคิดสร้างสรรค์ 4) แบบประเมินชิ้นงาน
ด้วยการให้คะแนนแบบรูบริค สกอร์ สถิติที่ใช้
ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย
และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) สื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมีคุณภาพระดับมาก และมี
ประสิทธิภาพเท่ากับ 78.61/ 85.75 เป็นไป
ตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้และ 2) ความคิดสร้างสรรค์
ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 หลังจากเรียน
ด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน คะแนน
ทดสอบหลังเรียนสูงกว่าคะแนนทดสอบก่อน
เรียน อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05
คาสาคัญ : การ์ตูน, แอนิเมชัน, ความคิด
สร้างสรรค์
Abstract

191. 189เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
The objectives of this research
were to 1) Development of Cartoon
Animation for third year students. had
performance by criteria 80/80, and 2)
to compare Creative Thinking for third
year students, Before and after using
Cartoon Animation.
The sample group were
30 Kindergarten student who were
studying in the third grade
kindergarten in the second semester
of academic year 2016 selected from
the cluster random sampling method,
The research instruments were
1) cartoon animation using fairy tales.
For Enhancing creative thinking ,
2) the cartoon animation quality
assessment form, and 3) creative
thinking tests 4) Scoring Rubric form.
Data were analyzed by percentage,
mean ( ) and Standard Deviation
(S.D.)
The results of this research
were as follows: 1) the cartoon
animation of enhancing creativity that
met the criterion the third grade
kindergarten, have high quality and
have efficiency at 78.61 / 85.75, and
2) students’ creative thinking after
teaching with cartoon animation higher
than pretest at 0.5 significant level .
Keyword : Cartoon, Animation,
Creative Thinking
บทนา
หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
พุทธศักราช 2546 มุ่งพัฒนาเด็กปฐมวัย
บนพื้นฐานการอบรมเลี้ยงดูและการส่งเสริม
กระบวนการเรียนรู้ที่สนองต่อธรรมชาติและ
พัฒนาการของเด็กแต่ละคนตามศักยภาพ
ภายใต้บริบทของสังคมและวัฒนธรรมที่เด็ก
อาศัยอยู่ ด้วยความรัก ความเอื้ออาทร และ
ความเข้าใจของทุกคน เพื่อสร้างรากฐาน
พัฒนาคุณภาพชีวิตให้เด็กพัฒนาไปสู่ความ
เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ เกิดคุณค่าต่อตนเองและ
สังคม โดยมีจุดมุ่งหมายสาคัญ คือ พัฒนาเด็ก
ปฐมวัยให้มีความสามารถในการคิด
การแก้ปัญหา มีจินตนาการและความคิด
สร้างสรรค์ได้เหมาะสมกับวัย(หลักสูตร
การศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546)
ในระบบการศึกษาไม่มีการสอนวิธีคิด
สร้างสรรค์ เราจึงไม่รู้ว่าอย่างไรจึงเรียกว่าคิด
สร้างสรรค์ การเรียนรู้ในระบบท่องจาทาให้
ผู้เรียนรับรู้และเชื่อถือข้อมูล โดยปราศจาก
การตั้งข้อสงสัย หรือการคิดเชิงวิพากษ์เป็น
การปิดกั้นการคิดในมุมที่แตกต่างจากเดิม
จึงนาไปสู่การลอกเลียนแบบความคิดผู้อื่น
(เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์, 2556) ดังนั้นเด็ก
จึงจาเป็นต้องพัฒนาตนเองให้มีทักษะการคิด
เชิงระบบและความคิดสร้างสรรค์เป็นทักษะ
การคิดที่เป็นเครื่องมือขั้นฐานที่สาคัญในการ
เผชิญหน้ากับกระแสการไหลบ่าถาโถมของ

192. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา190
ข้อมูลข่าวสารในยุคต้นศตวรรษที่ 21 ได้อย่าง
มีประสิทธิภาพสูง ช่วยให้บุคคลสามารถทา
ความเข้าใจโลกรอบตัวได้อย่างเป็นระบบและ
มีสมรรถนะในการคิดสร้างสรรค์ให้เกิด
นวัตกรรมในการเรียน (ประจักษ์ ปฏิทัศน์,
2559)
จากความสาคัญดังกล่าวผู้วิจัยจึง
เล็งเห็นความสาคัญของการที่จะพัฒนา
ความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย ซึ่งเป็นวัย
แรกเริ่ม และเป็นช่วงวัยที่ดีที่สุดต่อการเริ่มต้น
เพื่อตอบสนองแนวทางการจัดการเรียนการ
สอนในศตวรรษที่ 21 ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะสร้าง
สื่อการ์ตูนแอนิเมชันนิทาน เพื่อส่งเสริม
ความคิดสร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้น
อนุบาลปีที่ 3 ในสื่อจะประกอบไปด้วย
ข้อความ เสียง และรูปภาพประกอบ พร้อมชุด
กิจกรรมระหว่างฟังนิทานแอนิเมชัน เพื่อให้
เด็กได้พัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กโดยการวาดภาพ
จากจินตนาการ เป็นการเล่านิทานที่บูรณาการ
เกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัว ในเรื่องสัตว์บก
สัตว์น้า ในนิทานจะสอนในเรื่องของการ
เริ่มต้นจากจุดไปสู่เส้นและให้เด็กได้ใช้
ความคิด และจินตนาการได้อย่างเต็ม
ความสามารถ จากประสบการณ์จริงที่เคยพบ
เห็น
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
โดยใช้นิทาน ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ทีมีคุณภาพ
พร้อมทั้งประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80
2. เพื่อเปรียบเทียบความคิด
สร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
เมื่อเรียนด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชันนิทาน
ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน
ประโยชน์ที่ได้รับ
1. สื่อการ์ตูนแอนิเมชันมีคุณภาพ
เหมาะสมและมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ที่
กาหนดไว้ ซึ่งสามารถส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ของผู้เรียน
2. นาผลจากประเมินการพัฒนาสื่อ
แอนิเมชันนิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
นาไปปรับใช้เป็นแนวทางในการออกแบบและ
พัฒนาสื่อในการจัดการเรียนการสอนต่อไป
และสามารถนาไปใช้กระตุ้นความคิด
สร้างสรรค์ของผู้เรียน
ขอบเขตของการวิจัย
1. กลุ่มประชากรการวิจัยในครั้งนี้ คือ
เด็กปฐมวัยชายและหญิงที่กาลังศึกษาอยู่ในชั้น
อนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนอนุบาลคหกรรมศาสตร์
เกษตร คณะเกษตร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จานวน 90 คน
2. กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยในครั้งนี้
คือ เด็กปฐมวัยชายและหญิงที่กาลังศึกษาอยู่
ในชั้นอนุบาลปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา
2559 ห้อง 3/1 จานวน 30 คน โดยวิธีการ
สุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม (Cluster Random
Sampling)
3. ขอบเขตในด้านเนื้อหา

193. 191เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
เนื้อหาที่ผู้วิจัยนามาใช้ มาจากหน่วยการสอน
ในสาระที่เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัว
ของโรงเรียนอนุบาลคหกรรมศาสตร์ อ้างอิงมา
จากหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช
2546 เนื้อหาที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ คือ เรื่อง
ของสิ่งมีชีวิต โดยใช้หน่วยการสอน เรื่องสัตว์
บก และสัตว์น้า โดยผ่านการนาเสนอรูปแบบ
นิทานประเภทสัตว์พูดได้ เพื่อส่งเสริมให้เกิด
กระบวนการทางความคิดสร้างสรรค์ที่นาไปสู่
การปฏิบัติ ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
3.1 ที่มาของเส้น เกิดจากจุด
วงกลมหลายๆจุดเรียงต่อกัน
3.2 ประเภทของเส้น
3.2.1 เส้นตรง เป็นเส้นที่
แสดงความรู้สึก แข็งแรงมั่นคงไม่เคลื่อนไหว
ลากจากจุดหนึ่งไปยังจุดหนึ่งทั้งในแนวราบ
และแนวดิ่ง เป็นลายเส้นเริ่มต้นที่สามารถต่อ
เติมให้กลายเป็นรูปร่างและรายละเอียดของ
ภาพการ์ตูนสัตว์แต่ละชนิดได้ เช่น คอของ
ยีราฟ ขาของนก เป็นต้น
3.2.2 เส้นหยัก เป็นเส้นที่
แสดงถึงความเคลื่อนไหวอย่างมีพลัง และมีมี
ระเบียบ เป็นลายเส้นเริ่มต้นที่สามารถต่อเติม
ให้กลายเป็นรูปร่างและรายละเอียดของภาพ
การ์ตูนสัตว์แต่ละชนิดได้ เช่น ฟันของปลา
เขาของสัตว์ เป็นต้น
3.2.3 เส้นโค้ง (เส้นอิสระ)
แสดงถึงความอ่อนน้อม การเคลื่อนไหว ความ
สนุกสนาน กลายเป็นรูปร่างและรายละเอียด
ของภาพการ์ตูนสัตว์แต่ละชนิดได้ เช่น
สันหลังของสัตว์ งูเลื้อย เป็นต้น
3.3 เนื้อเรื่องของนิทาน
เกี่ยวกับการผจญภัยของตัวละครที่ไปพบเจอ
เหตุการณ์ที่ทาให้รู้จักกับลายเส้น เส้นตรง
เส้นโค้ง เส้นหยัก และพบเจอกับเพื่อนๆสัตว์
ชนิดอื่น ในสถานที่ ที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกัน
4. ตัวจัดกระทาที่จะศึกษา
4.1 ตัวจัดกระทา ได้แก่
การเรียนด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชันนิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สาหรับ
นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
4.2 ผลของตัวจัดกระทา ได้แก่
ความคิดสร้างสรรค์จากการเรียนรู้ด้วยสื่อ
หลังจากการร่วมกิจกรรม
5. ระยะเวลาที่ใช้ในการวิจัย คือ เริ่ม
ดาเนินการภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2559
(ระยะเวลารวมทั้งสิ้น 4 สัปดาห์)
สมมติฐาน
เด็กนักเรียนชั้นอนุบาล 3 ที่เรียนด้วย
สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริม
ความคิดสร้างสรรค์ มีผลการเรียนรู้ทาง
ความคิดสร้างสรรค์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน
อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ .05
กรอบแนวคิดในงานวิจัย
ตัวจัดกระทา คือ การเรียนรู้ด้วยสื่อ
การ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้รูปแบบนิทานเพื่อ
ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ + กิจกรรมก่อน
เข้าสู่บทเรียน
ผลของตัวจัดกระทา คือ ความคิด
สร้างสรรค์ มีทั้งสิ้น 4 ด้าน ได้แก่

194. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา192
- ความคิดริเริ่ม
- ความคิดคล่องแคล่ว
- ความคิดยืดหยุ่น
- ความคิดละเอียดละออ
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็น
เครื่องมือที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น โดยผ่านการทดสอบ
คุณภาพโดยการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญแล้ว
ประกอบไปด้วย
1. สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สาหรับ
นักเรียนชั้นอนุบาล 3 ที่ผ่านการประเมินจาก
ผู้เชี่ยวชาญแล้ว ซึ่งมีทั้งหมด 3 ตอน
2. แบบประเมินคุณภาพสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3
สาหรับผู้เชี่ยวชาญ
3. แบบทดสอบวัดความคิด
สร้างสรรค์โดยอาศัยรูปภาพเป็นสื่อ แบบ ก
โดยผู้วิจัยดัดแปลงจาก Torrance Test of
Creative Thinking Figural Form A ซึ่งมี
ทั้งหมด 3 ตอน
4. แบบประเมินชิ้นงานด้วยการให้
คะแนนแบบรูบริค สกอร์ โดยใช้ประเภทการ
ให้คะเเนนรูบริคแบบแยกส่วน
การดาเนินการทดลองและเก็บรวบรวม
ข้อมูล
1. ผู้วิจัยนาหนังสือขอความ
อนุเคราะห์ในการเก็บรวบรวมข้อมูลจาก
ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ไปยังโรงเรียนอนุบาลคหกรรมศาสตร์เกษตร
เพื่อขอความอนุเคราะห์ในการทดลองและเก็บ
รวบรวมข้อมูล
2. นัดหมายกับอาจารย์ผู้สอนกลุ่ม
สาระการเรียนรู้ ธรรมชาติรอบตัว เรื่อง
สิ่งมีชีวิต หน่วยการสอนสัตว์บก สัตว์น้า
3. นาแบบทดสอบวัดความคิด
สร้างสรรค์ก่อนเรียน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3
จานวน 3 กิจกรรม ไปทาการทดสอบกับ
นักเรียนที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง ก่อนเริ่ม ทาการ
ทดลองใช้สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ สาหรับ
นักเรียนชั้นอนุบาล 3 ในการสอบกิจกรรมที่ 1
ใช้เวลา 5 นาที กิจกรรมที่ 2 และ3 ใช้เวลา
กิจกรรมละ 10 นาที ทั้งหมด 3 กิจกรรม
รวมทั้งสิ้น 25 นาที จากนั้นจึงนาคะแนนของ
นักเรียนมาหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบน
มาตรฐาน เพื่อดูพื้นฐานความรู้เดิมของ
นักเรียน
4. จัดเตรียมสถานที่และเครื่องมือใน
การทดลอง โดยใช้ห้องเรียน 3/1 ของโรงเรียน
อนุบาล คหกรรมศาสตร์เกษตร โดยการ
เตรียมพื้นที่ห้องให้โล่ง
5. อธิบายวิธีการใช้งานสื่อแอนิเมชัน
โดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3 แก่นักเรียน โดย

195. 193เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
มีกิจกรรมที่เป็นไปตามแผนการสอน โดยมี
การสอนในขั้นต้น
6. ให้นักเรียนเรียนด้วยสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3 โดย
ใช้เวลาเรียน 2 คาบเรียน มีกิจกรรมระหว่างที่
ดูสื่อการ์ตูนแอนิเมชันและหลังจากดูสื่อเสร็จ
เรียบร้อยแล้วตามแผนการสอนที่ผู้วิจัย
สร้างขึ้น
7. หลังการเรียนจากสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3
ผู้วิจัยให้นักเรียนทาแบบทดสอบวัดความคิด
สร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล 3 จานวน 3
กิจกรรม ในการสอบกิจกรรมที่ 1 ใช้เวลา 5
นาที กิจกรรมที่ 2 และ3 ใช้เวลากิจกรรมละ
10 นาที ทั้งหมด 3 กิจกรรมรวมทั้งสิ้น 25
นาที
8. รวบรวมข้อมูลที่ได้จาก
แบบทดสอบมาตรวจทาการวิเคราะห์ข้อมูล
และแปลผลทางสถิติต่อไป
อภิปรายผล
จากผลการวิจัย เรื่อง การพัฒนาสื่อ
การ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริม
ความคิดสร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล
ปีที่ 3 มีข้อวิจารณ์ ดังนี้
1. จากผลการวิจัย เรื่อง การพัฒนา
สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริม
ความคิดสร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาล
ปีที่ 3 ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น จากการประเมินของ
ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิค จานวน 3 คน
ผลการวิจัยพบว่า มีคุณภาพด้านเทคนิค
มีค่าเฉลี่ย 4.32 ซึ่งอยู่ในระดับดี เมื่อพิจารณา
ตามรายการประเมินด้านภาพนิ่ง (Image)
พบว่า ขนาดของภาพที่ใช้เหมาะสม, สีและ
ภาพมีความชัดเจน, ภาพที่ใช้สื่อตรง
ความหมาย, มีความสมดุลในการวางภาพใน
กรอบและจานวนของภาพเหมาะสม อยู่ใน
ระดับดีมากทุกข้อ และผลการประเมิน
คุณภาพของสื่อแอนิเมชันโดยนิทาน เพื่อ
ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ จากการประเมิน
ของผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหา จานวน 3 คน
พบว่า คุณภาพด้านเนื้อหา มีค่าเฉลี่ย 4.64
ซึ่งอยู่ในระดับดีมาก เมื่อพิจารณาตามรายการ
ประเมิน พบว่า ด้านแบบทดสอบ พบว่า
วัตถุประสงค์การเรียนรู้มีความชัดเจน, ความ
ชัดเจนของคาสั่งและคาถามของแบบทดสอบ
และความเหมาะสมของชนิดแบบทดสอบที่
เลือกใช้ อยู่ในระดับดีมาก
ผลการให้คะแนนจากผลงานความคิด
สร้างสรรค์ (รูบริค สกอร์) พบว่า ด้านเกิด
รูปภาพใหม่ที่มีเรื่องราวมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ
3.90 (ค่า S.D. = 0.84) มีค่าเฉลี่ยจากผล
คะแนนรวมมากที่สุด แสดงให้เห็นว่าผู้เรียนทั้ง
กลุ่มมีความคิดหยืดหยุ่นมากที่สุด สามารถ
บอกเล่าเรื่องราวจากผลงานได้, สามารถบอก
ชนิดสัตว์ได้ตรงตามภาพ, สามารถอธิบาย
ส่วนประกอบต่างๆในภาพได้, สามารถอธิบาย
ความรู้สึกของสัตว์ที่วาดออกมาได้ และนา

196. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา194
ผลงานมาดัดแปลงเกิดชิ้นงานให้แตกต่างจาก
เพื่อน ส่วนด้านมีความแปลกใหม่ มีคะแนน
เฉลี่ยเท่ากับ 3.77 (ค่า S.D. = 1.14), ด้านมี
รายละเอียดน่าสนใจ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ
3.70 (ค่า S.D. = 0.79) และด้านเสร็จทัน
กาหนดเวลา มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 3.13
(ค่า S.D. = 1.50) ซึ่งทั้ง 4 ด้านนี้อยู่ในการ
ทดสอบ หรืออยู่ในขั้นของการดาเนินการ
ระหว่างเรียนร้อยละ 78.61 สรุปค่าผลรวม
เฉลี่ยรวมทั้งหมดเท่ากับ 14.50 (ค่า S.D. =
2.96) และเมื่อหาประสิทธิภาพของสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์ ของนักเรียนจานวน 30 คน ทา
แบบฝึกหัดระหว่างเรียนด้วยสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทานที่สร้างขึ้นได้ถูกต้อง
ร้อยละ 78.61 และทาแบบฝึกหัดหลังเรียนได้
ถูกต้อง ร้อยละ 85.75 ดังนั้น สื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทานดังกล่าวมีประสิทธิภาพ
เท่ากับ 78.61/85.75 มีการพิจารณาการผ่าน
เกณฑ์ เนื่องจากเกณฑ์ที่ตั้งไว้เป็นเกณฑ์ต่าสุด
ดังนั้นหากการทดสอบคุณภาพของสิ่งใดหรือ
พฤติกรรมใดได้ผลสูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้อย่างมี
นัยสาคัญ ที่ระดับ .05 หรืออนุโลมให้มีความ
คลาดเคลื่อน ต่าหรือสูงกว่าค่าประสิทธิภาพ
ที่ตั้งไว้เกิน 2.5 ซึ่งสอดคล้อง กับเกณฑ์ที่ตั้งไว้
คือ 80/80 ดังนั้นจึงทาให้ปัญหาระหว่างการ
ดาเนินงานการสร้างสื่อฯ สามารถแก้ไขได้ตรง
กับปัญหาที่แท้จริง โดยสามารถถ่ายทอด
เนื้อหาได้ตรงตามวัตถุประสงค์ ชัดเจนและ
เหมาะสมกับระดับของผู้เรียน อีกทั้งสื่อฯ มี
ความเคลื่อนไหว รวมทั้งเสียงประกอบ
กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ สามารถ
อธิบายเรื่องราวที่ซับซ้อน เข้าใจได้ง่ายขึ้น
เพราะสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน มีทั้งภาพ เสียง
เป็นองค์ประกอบหลัก จากผลการวิจัยการใช้
แอนิเมชันเป็นสื่อในด้านของการศึกษา(อ้างใน
สุภัชรา อวบอ้วน, 2555) แสดงให้เห็นว่า
สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทานเพื่อส่งเสริม
ความคิดสร้างสรรค์ มีประสิทธิภาพสามารถ
นาไปใช้ประกอบการเรียนการสอนได้
2. ผลการเปรียบเทียบคะแนนก่อน
เรียนและหลังเรียนของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่
3 หลังจากเรียนด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
นิทาน จานวน 30 คน โดยที่ผู้วิจัยได้ทาการ
แบ่งกิจกรรม ออกมาเป็น 2 ส่วนนั่นคือ การ
เรียนด้วยกิจกรรม ตามของแผนการจัดการ
เรียนรู้ และการเรียนจากสื่อฯ โดยประยุกต์ใช้
หลักการออกแบบระบบการเรียนการสอนของ
ADDIE MODEL ของ Barbara Seel และ
Zita Glasgow (1998) ซึ่งพบว่า การทดสอบ
คะแนนของนักเรียน มีคะแนนก่อนเรียนเฉลี่ย
เท่ากับ 10.22 คะแนน และมีคะแนนหลัง
เรียนเฉลี่ยเท่ากับ 11.38 คะแนน เมื่อ
เปรียบเทียบระหว่างคะแนนสอบทั้ง 2 พบว่า
คะแนนสอบหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมี
นัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เนื่องจาก
ครูผู้สอน และสื่อฯทาให้ผู้เรียนมีความรู้และ
ความเข้าใจมากขึ้น ในการสร้างสรรค์ผลงาน
ที่ทาในแบบทดสอบวัดความคิดสร้างสรรค์
หลังเรียน ซึ่งสอดคล้องกับ
ศิริลักษณ์ คลองข่อย (2555) ได้ทาวิจัยเรื่อง
การพัฒนานิทานการ์ตูนแอนิเมชัน เรื่องอยู่

197. 195เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
อย่างพอเพียงสาหรับเด็กปฐมวัย โดยมี
ผลการวิจัย พบว่า 1) นิทานการ์ตูนแอนิเมชัน
เรื่อง อยู่อย่างพอเพียงมีคุณภาพในระดับดี
มาก และ 2) เด็กปฐมวัยมีความเข้าใจในเรื่อง
อยู่อย่างพอเพียง หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน
จากนิทานการ์ตูนแอนิเมชันอย่างมีนัยสาคัญ
ทางสถิติที่ระดับ .05
สรุปผลการวิจัย
จากการดาเนินการพัฒนาสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
สรุปผลการวิจัย ดังนี้
1. สื่อการ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้นิทาน
เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์สาหรับ
นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมี
คุณภาพระดับมาก และมีประสิทธิภาพเท่ากับ
78.61/ 87.54 เป็นไปตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้
2. ความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน
ชั้นอนุบาลปีที่ 3 หลังจากเรียนด้วยสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันนิทาน คะแนนทดสอบหลังเรียนสูง
กว่าคะแนนทดสอบก่อนเรียน อย่างมี
นัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เป็นไปตาม
สมมติฐานที่ตั้งไว้
ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย
1. ในกระบวนการพัฒนาสื่อการ์ตูน
แอนิเมชันโดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิด
สร้างสรรค์สาหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
โดยประยุกต์ใช้หลักการ ADDIE MODEL ของ
Barbara Seel และZita Glasgow (1998)
โดยใช้โปรแกรมทางคอมพิวเตอร์ อาทิ
Adobe After Effects, Adobe Illustrator
และ Adobe Premiere pro ซึ่งทาให้สื่อมี
คุณภาพและประสิทธิภาพตามเกณฑ์
2. ผลทางความคิดสร้างสรรค์หลัง
การเรียนด้วยสื่อการ์ตูนแอนิเมชันพบว่า สูง
กว่าก่อนเรียนเนื่องจากหลังเรียน มีการทา
กิจกรรมและการเรียนด้วยสื่อฯ ทาให้ผู้เรียนมี
ความเข้าใจในเนื้อหามากขึ้น สามารถทบทวน
ความรู้ซ้าจากสื่อได้
ข้อเสนอแนะสาหรับการวิจัยครั้งต่อไป
1. การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
โดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
ควรสอดแทรกหรือแบ่งช่วงความสนใจของ
การนาเสนอเส้นแต่ละเส้นให้ชัดเจนกว่านี้จะ
ช่วยส่งเสริมด้านความคิดสร้างสรรค์ให้กับ
นักเรียนได้เพิ่มมากขึ้น
2. ควรมีการศึกษาวิจัยในสภาพ
ปัญหา หรือความพึงพอใจของผู้เรียน ต่อการ
ใช้สื่อการ์ตูนแอนิเมชัน จากการนาไปใช้
3. การพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชันให้
มีการโต้ตอบ (Interactive) กับผู้เรียน โดยใช้
เทคนิคจับการเคลื่อนไหว เพื่อให้นักเรียนมี
ส่วนร่วมใน
4. ในการพัฒนาสื่อการ์ตูนแอนิเมชัน
โดยใช้นิทาน เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
โดยสร้างฉากในนิทานให้นักเรียนสามารถ

198. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา196
เลือกเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ได้ ว่าถ้าตัว
ละครเลือกที่จะทาอีกแบบจะมีผลอย่างไร
เอกสารและสิ่งอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ.กรมวิชาการ
กระทรวงศึกษาธิการ. 2546. บทที่ 2
สาระสาคัญของหลักสูตร
การศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช
2546 (สาหรับเด็กอายุ 3-5ปี).
กรุงเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว.
ประจักษ์ ปฏิทัศน์. 2559. การคิดเชิงระบบ
และความคิดสร้างสรรค์
(Systematic and Creative
Thinking). กรุงเทพฯ : บริษัท
โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.
ศิริลักษณ์ คลองข่อย. 2555. การพัฒนา
นิทานการ์ตูนแอนิเมชัน เรื่องอยู่
อย่างพอเพียงสาหรับเด็กปฐมวัย.
วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต
สาขาเทคโนโลยีและสื่อสาร
การศึกษา, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
ราชมงคลธัญบุรี.
สุภัชรา อวบอ้วน. 2555. การพัฒนาบทเรียน
การ์ตูนแอนิเมชันโดยใช้แนวคิด
ทฤษฎีการเรียนรู้สมอง เป็นฐาน
วิชาภาษาไทย สาหรับนักเรียนชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 3. วิทยานิพนธ์ครุ
ศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย
ราชภัฎนครราชสีมา.

199. 197เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้าง
และบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
A Development of Individual Training Package : Mechanical Equipment
Road Construction and Maintenance for Mechanical Operator of
Trat Highway District, Department of Highways, Ministry of Transport
ขนิษฐา ผาลทอง1
, ด�ำรัส อ่อนเฉวียง2
, สุขมิตร กอมณี3
KHANITHA PHANTONG, DAMRAS ONCHAWIANG, SUKHAMITE KOMANEE
1
นิสิตการศึกษามหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ชลบุรี
2
อาจารย์ประจ�ำภาควิชา นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ชลบุรี
3
อาจารย์ประจ�ำภาควิชา นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ชลบุรี
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อ
พัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่องเครื่องจักรกล
งานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทางส�ำหรับพนักงาน
ขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรม
ทางหลวง กระทรวงคมนาคมให้มีประสิทธิภาพ
ตามเกณฑ์มาตรฐาน 90/90 2) เพื่อเปรียบ
เทียบคะแนนความรู้ ทักษะก่อนและหลังการใช้
ชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงาน
ขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรม
ทางหลวงกระทรวงคมนาคม3)เพื่อศึกษาความ
พึงพอใจของพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวง
ทางหลวงตราด ที่มีต่อชุดฝึกอบรมรายบุคคล
เรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษา
ทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวง
ทางหลวงตราดกรมทางหลวงกระทรวงคมนาคม
ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่พนักงานที่
ปฏิบัติงานของแขวงทางหลวงตราดจ�ำนวน224
คน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พนักงานขับเครื่องจักร
กลของแขวงทางหลวงตราด จ�ำนวน 30 คน
หลังจากนั้นให้พนักงานขับเครื่องจักรกลท�ำแบบ
ทดสอบ และแบบสอบถามความพึงพอใจที่ผู้
วิจัยได้สร้างขึ้น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล
ได้แก่ค่าเฉลี่ยค่าร้อยละส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
การทดสอบค่า t (t-test) และประสิทธิภาพ
ชุดฝึกอบรมตามเกณฑ์มาตรฐาน 90/90
(The 90/90 standard)
ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุดฝึกอบรมราย
บุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคม มีประสิทธิภาพ 93.83/93.33 เป็น

200. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา198
ไปตามเกณฑ์มาตรฐาน 90/90 (The 90/90
standard) ที่ตั้งไว้ 2) คะแนนหลังการใช้
ชุดฝึกอบรมสูงกว่าคะแนนก่อนการใช้ชุดฝึก
อบรมอย่างมีนัยส�ำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3)
พนักงานขับเครื่องจักรกลที่เข้ารับการฝึกอบรม
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับพอใจมากที่สุด
Abstract
The purposes of this research
were; 1) To develop individual training
package : mechanical equipment road
construction and maintenance for
mechanical operator of Trat Highway
District,DepartmentOfHighways,Ministry
OfTransporttomeetefficiencyaccording
to the 90/90 standard. 2) To compare
pretest and post-test scores knowledge
skills after using individual training
package : mechanical equipment road
construction and maintenance for
mechanical operator of Trat Highway
District,DepartmentOfHighways,Ministry
Of Transport. 3) To study the satisfaction
ofmechanicaloperatorwiththeindividual
trainingpackage:mechanicalequipment
road construction and maintenance for
mechanical operator of Trat Highway
District,DepartmentOfHighways,Ministry
OfTransport. Thepopulation used inthis
researchwere224personofTratHighway
District. The sample group consisted of
30 mechanical operator of Trat Highway
District. The mechanical operator doing
thetestandthesatisfactionquestionnaire
created by the researcher. The statistics
used for data analysis were mean,
percentage, standard deviation, t-test,
efficiency of training package according
to the 90/90 standard.
The results indicated that; 1) The
efficiency of the developed individual
trainingpackage:mechanicalequipment
road construction and maintenance for
mechanical operator of Trat Highway
District,DepartmentOfHighways,Ministry
OfTransport checking wasat93.83/93.33
according to the 90/90 standard criteria
set. 2) The post-test scores using the
individualtrainingpackagewashigherthan
that pretest at the statistical significance
level of .05. 3) The mechanical operator
satisfaction level of trainees towards the
individual training package was at most
high level.
บทน�ำ
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และ
วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546
ก�ำหนดให้ส่วนราชการด�ำเนินการตามหลักการ
บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี เพื่อให้เกิดประโยชน์

201. 199เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
สุขของประชาชนและสอดคล้องกับนโยบาย
รัฐบาลจึงเกิดแผนยุทธศาสตร์กรมทางหลวงขึ้น
แต่เดิมโครงสร้างที่กรมทางหลวงก�ำหนด มีการ
จัดแบ่งความรับผิดชอบตามสายงานต่างๆไว้เช่น
สายบริหารสายงานด�ำเนินการสายงานวิชาการ
และสายงานบ�ำรุงรักษา โดยบางหน่วยงานมี
ลักษณะงานคล้ายกันแต่สังกัดในสายงานที่ต่าง
กันเช่นกองการเจ้าหน้าที่สังกัดสายงานบริหาร
แต่กองฝึกอบรมมีหน้าที่พัฒนาบุคลากร สังกัด
สายงานวิชาการท�ำให้แนวทางการท�ำงานไม่เป็น
ไปในทิศทางเดียวกันเท่าที่ควร ขาดการบูรณา
การระหว่างหน่วยงานภายใน และยังมีหน่วย
งานบางหน่วยที่ไปสังกัดภายในการก�ำกับดูแล
ของวิศวกรใหญ่ด้านต่าง ๆ จึงท�ำให้เกิดการกระ
จายมากเกินไป น�ำงานจ้างเหมาแบบเบ็ดเสร็จ
มาทดแทนการด�ำเนินการเองให้มากขึ้น เพื่อ
ชดเชยอัตราก�ำลังที่มีจ�ำกัดและลดน้อยลง(แผน
ยุทธศาสตร์กรมทางหลวง พ.ศ. 2555 - 2559)
แขวงทางหลวงตราด เน้นไปที่ภารกิจ
งานด้านการบ�ำรุงรักษาทางให้มีความปลอดภัย
โดยค�ำนึงถึงผลตอบแทนทางด้านเศรษฐกิจและ
ความมั่นคงของชาติภายใต้กรอบการพัฒนาตาม
มาตรฐานทางหลวง เปรียบเสมือนประตูเชื่อม
โยงการค้า การท่องเที่ยว การลงทุนและสร้าง
ความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศ พร้อมทั้งน�ำ
ไปสู่การแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม และเศรษฐกิจ
กับประเทศเพื่อนบ้านและภูมิภาคอื่น (แผน
ยุทธศาสตร์กรมทางหลวง พ.ศ. 2555 - 2559)
และการดูแลการใช้งานรถบรรทุก(ดีเซล)ขนาด
4 ตัน 6 ล้อ แบบกระบะเหล็กอยู่ในความรับผิด
ชอบของแขวงทางหลวงตราดซึ่งหน่วยงานปรับ
ซ่อมมีภาระหน้าที่ควบคุม วางแผนการบ�ำรุง
รักษาการให้ค�ำแนะน�ำและตรวจสอบการปฏิบัติ
งานของเครื่องจักร ยานพาหนะและ เครื่องมือ
กลในสังกัดแขวงทางหลวงตราด
ซึ่งการออกไปปฏิบัติกิจกรรมงานบ�ำรุง
ปกติมีความจ�ำเป็นต้องใช้งานรถบรรทุก (ดีเซล)
ขนาด 4 ตัน 6 ล้อ แบบกระบะเหล็กในการ
บรรทุกเครื่องมือและเครื่องจักรที่น�ำไปใช้งาน
หรือใช้ขนส่งผู้ปฏิบัติงานไปยังหน้างานผู้ปฏิบัติ
หน้าที่ควบคุมเครื่องจักรกลประเภทรถบรรทุก
ต้องเป็นผู้มีความรู้ ความช�ำนาญ และทักษะใน
การควบคุมเครื่องจักรกลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และมีความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน เกิด
ประโยชน์สูงสุดแก่ทางราชการเหมาะสมสอด
คล้องกับงบประมาณแผ่นดินที่มีอยู่อย่างจ�ำกัด
ประกอบกับอัตราก�ำลังของกรมทางหลวงที่
เกษียณอายุราชการประจ�ำปีงบประมาณ พ. ศ.
2559มีอัตราร้อยละ70.70ซึ่งสวนทางกับอัตรา
การสรรหาพนักงานราชการประจ�ำปีงบประมาณ
พ.ศ.2559มีอัตราร้อยละ28.71(รายงานประจ�ำ
ปี 2559 กรมทางหลวง) เมื่อพิจารณาอัตรา
ก�ำลังจะเห็นว่ามีการสูญเสียอัตราก�ำลังเพิ่มขึ้น
แต่อัตราการสรรหาลดลง มีความสอดคล้องกับ
นโยบายของรัฐบาลเรื่องการลดอัตราก�ำลัง ส่ง
ผลให้เกิดการขาดแคลนบุคลากรด้านการปฏิบัติ
งานและขาดผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ความช�ำนาญ
และทักษะในการปฏิบัติภารกิจ เมื่อรับบุคลากร
ใหม่เข้ามาปฏิบัติงานบ้างคนมีความรู้ความ
สามารถตรงตามสายงาน บางคนอาจมีความ

202. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา200
รู้ความสามารถไม่ตรงตามสายงาน จึงมีความ
จ�ำเป็นต้องได้รับการฝึกอบรมก่อนการปฏิบัติ
งานเสียก่อนแต่เนื่องจากการฝึกอบรมพนักงาน
ใหม่ในแต่ละครั้งมีค่าใช้จ่ายในการด�ำเนินการสูง
และการจัดฝึกอบรมบ่อยๆเป็นการสิ้นเปลืองทั้ง
เวลาทรัพย์สินของทางราชการและงบประมาณ
ที่ได้รับจากส่วนกลาง
จากสภาพปัญหาดังกล่าวผู้วิจัยจึงเกิด
ความสนใจในการพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคล
เรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคมเพื่อใช้ฝึกอบรมพนักงานขับเครื่องจักร
กลที่สนใจศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคล
ทฤษฎีการเรียนรู้
คะแนนความรู้และ
ทักษะของการฝึกอบรม
ด้วยชุดฝึกอบรม
รายบุคคลเรื่อง
เครื่องจักรกล
งานก่อสร้างและ
บ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับ
เครื่องจักรกลแขวง
ทางหลวงตราด ฯ
ชุดฝึกอบรมรายบุคคล
เรื่อง เครื่องจักรกล
งานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับ
พนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด ฯ
แนวคิดการพัฒนา
ชุดฝึกอบรมรายบุคคล
เครื่องจักรกล(รถบรรทุก
(ดีเซล) ขนาด 4 ตัน 6 ล้อ
แบบกระบะเหล็ก)
พนักงาน
ขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด ฯ
เรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษา
ทางส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทาง
หลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์มาตรฐาน 90/90
(The 90/90 Standard)
2. เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความรู้
ทักษะก่อนและหลังการใช้ชุดฝึกอบรมราย
บุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคม
3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของพนักงาน
ขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด ที่มีต่อ
ชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงาน
ขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรม
ทางหลวง กระทรวงคมนาคม
ภาพประกอบที่ 1 แสดงกรอบแนวคิดการวิจัย
กรอบแนวคิดการวิจัย

203. 201เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
นิยามศัพท์เฉพาะ
1. ชุดฝึกอบรมรายบุคคล หมายถึง ชุด
สื่อประสมที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นส�ำหรับการฝึกอบรม
รายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและ
บ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักร
กลแขวงทางหลวงตราดกรมทางหลวงกระทรวง
คมนาคมประกอบด้วยวัตถุประสงค์คู่มือการใช้
ชุดฝึกอบรม เนื้อหา สื่อ แบบตรวจสอบรายการ
แบบทดสอบก่อน-หลังฝึกอบรม
2. เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง หมายถึง รถบรรทุก (ดีเซล) ขนาด 4
ตัน 6 ล้อ แบบกระบะเหล็ก
3. พนักงานขับเครื่องจักรกล หมายถึง
ผู้ปฏิบัติหน้าที่ควบคุมรถบรรทุก(ดีเซล)ขนาด4
ตัน6ล้อแบบกระบะเหล็กจากหมวดทางหลวง
5 หมวดในความดูแลของแขวงทางหลวงตราด
กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
4. ประสิทธิภาพชุดฝึกอบรม หมาย
ถึง คุณภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง
เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวง
ตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคมตาม
เกณฑ์มาตรฐาน 90/90 ซึ่งมีความหมายดังนี้
4.1 90ตัวแรกหมายถึงร้อยละของ
คะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ที่ได้จากการประเมินหลัง
การฝึกอบรมด้วยชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง
เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวง
ตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
4.2 90 ตัวหลัง หมายถึง ร้อยละ
ของจ�ำนวนผู้เข้ารับการฝึกอบรมที่ผ่านทุก
จุดประสงค์ ด้วยชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง
เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวง
ตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
5. ความพึงพอใจ หมายถึง ความรู้สึก
ชอบหรือไม่ชอบของผู้ฝึกอบรมที่มีต่อชุดฝึก
อบรมพนักงานขับเครื่องจักรกลส�ำหรับแขวง
ทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคมซึ่งสามารถวัดออกมาได้5ระดับได้แก่
1) ระดับความพึงพอใจมากที่สุด 2) ระดับความ
พึงพอใจมาก 3) ระดับความพึงพอใจปานกลาง
4)ระดับความพึงพอใจน้อย และ5)ระดับความ
พึงพอใจน้อยที่สุด
วิธีด�ำเนินการวิจัย
การพัฒนาชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง
เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวง
ตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม โดย
เป็นการวิจัยและพัฒนา (Resecarch & Deve-
lopment) ผู้วิจัยได้ด�ำเนินการ5 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาเอกสาร หลักการ
ทฤษฎี งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับหลักการสร้างชุด
ฝึกอบรม และรายงานผลการใช้เครื่องจักรกล
งานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ขั้นตอนที่ 2 น�ำข้อมูลที่ได้มาออกแบบ
และสร้างชุดฝึกอบรม โดยค�ำนึงถึงความเป็นไป
ได้และการน�ำไปใช้จริง รวมทั้งความพร้อมของ
วัสดุอุปกรณ์ ซึ่งการสร้างในรูปแบบของชุดฝึก

204. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา202
อบรมตามหลักการชุดฝึกอบรม เมื่อได้เนื้อหา
และทราบแนวทางที่ต้องการแล้วจึงท�ำการเรียบ
เรียงเนื้อหาให้สอดคล้องกัน เพิ่มภาพประกอบ
เพื่อการสื่อความหมายให้ชัดเจน
ขั้นตอนที่ 3 น�ำชุดฝึกอบรมที่สร้างขึ้น
ไปตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้นโดยน�ำไปให้คณะ
กรรมการที่ปรึกษาพิจารณาข้อบกพร่องแล้วน�ำ
มาปรับปรุงแก้ไข ทั้งในด้านถ้อยค�ำในการเรียบ
เรียงข้อความด้านความถูกต้องของเนื้อหาด้าน
ความเหมาะสมของสื่อและความถูกต้องตาม
หลักของชุดการสอน แล้วน�ำมาแก้ไขปรับปรุง
ก่อนน�ำไปทดลอง
ขั้นตอนที่ 4 น�ำชุดฝึกอบรมที่ผ่านการ
ตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้นไปทดสอบประสิทธิ-
ภาพใช้เบื้องต้น (try out) โดยแบบเดี่ยว (1:1)
จ�ำนวน 3 คน เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2562 แบบ
กลุ่ม (1:10) จ�ำนวน 9 คน เมื่อวันที่ 4 เมษายน
2562 และแบบภาคสนาม กับกลุ่มตัวอย่าง 30
คน เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2562 - 2 พฤษภาคม
2562
ขั้นตอนที่ 5 ศึกษาผลสัมฤทธิ์และเก็บ
รวบรวมข้อมูล จากการใช้ชุดฝึกอบรมราย
บุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคม
ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
ประชากร ได้แก่ พนักงานที่ปฏิบัติงาน
ของแขวงทางหลวงตราด จ�ำนวน 224 คน
กลุ่มตัวอย่างคือได้แก่ พนักงานที่ปฏิบัติ
งานส่วนขับเครื่องจักรกลของแขวงทางหลวง
ตราด โดยใช้การเลือกแบบเจาะจงจากความ
สมัครใจ จ�ำนวน 30 คน
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย
1. ชุดฝึกอบรมรายบุคคล
ผู้วิจัยได้จัดท�ำชุดฝึกอบรมราย
บุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง
คมนาคมโดยประกอบด้วยสื่อรถบรรทุก(ดีเซล)
ขนาด 4 ตัน 6 ล้อ แบบกระบะเหล็ก สื่อวิดีทัศน์
และเอกสารคู่มือชุดฝึกอบรมรายบุคคลโดยแบ่ง
เนื้อหาออกเป็น 4 หน่วย ได้แก่
1.1 หน่วยที่ 1 การเตรียมความ
พร้อมของพนักงานขับเครื่องจักรกล
1.2 หน่วยที่ 2 การใช้งานขับเครื่อง
จักรกล
1.3 หน่วยที่ 3 ความปลอดภัยใน
การปฏิบัติงาน
1.4 หน่วยที่4การบ�ำรุงรักษาเครื่อง
จักรกล
2. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์จากการ
ฝึกอบรม
ผู้วิจัยได้จัดท�ำแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์
จากการฝึกอบรมจากการใช้ชุดฝึกอบรมราย
บุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุง
รักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวง

205. 203เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
คมนาคม เพื่อวัดผลสัมฤทธิ์จากการใช้ชุดฝึกอบรมรายบุคคลของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ส�ำหรับทดสอบ
ก่อนและหลังการใช้ชุดฝึกอบรม โดยมีรายละเอียดดังนี้
2.1 สร้างแบบทดสอบให้สอดคล้องกับเนื้อหาและวัตถุประสงค์ที่ก�ำหนด ซึ่งเป็นแบบ
ทดสอบแบบปรนัย 4ตัวเลือกโดยตอบข้อที่ถูกต้องได้ 1คะแนนตอบผิดได้0คะแนน แบบทดสอบ
มีจ�ำนวน 40 ข้อ โดยแบ่งตามเนื้อหาบทเรียนออกเป็น 4 หน่วย ได้แก่ หน่วยที่ 1 จ�ำนวน 10 ข้อ
หน่วยที่ 2 จ�ำนวน 10 ข้อ หน่วยที่ 3 จ�ำนวน 10 ข้อ และหน่วยที่ 4 จ�ำนวน 10 ข้อ
2.2 น�ำแบบทดสอบที่สร้างขึ้นไปให้อาจารย์ที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญทางด้านเนื้อหา
จ�ำนวน 3 ท่าน ตรวจสอบความเที่ยงตรง (Content validity) ความเหมาะสมของภาษาและหา
ค่าดัชนีความสอดคล้อง (Index of item objective congruence : IOC) ระหว่างแบบทดสอบกับ
จุดประสงค์ที่ต้องการวัด แล้วน�ำมาปรับปรุงแก้ไข โดยมีเกณฑ์ในการพิจารณา คือ
ถ้าเห็นว่าสอดคล้อง ให้คะแนน +1
ถ้าไม่แน่ใจว่าสอดคล้อง ให้คะแนน 0
ถ้าแน่ใจว่าไม่สอดคล้อง ให้คะแนน -1
2.3 แบบทดสอบที่ผ่านการวิเคราะห์ค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อค�ำถามกับ
จุดประสงค์ ซึ่งค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ต้องมีค่า .05 ขึ้นไป
3. แบบตรวจสอบรายการ
ผู้วิจัยได้จัดท�ำแบบตรวจสอบรายการ ซึ่งเป็นแบบตรวจสอบรายการ(Checklist)ส�ำหรับ
รายการพฤติกรรมการปฏิบัติใช้งานเครื่องจักรกล
3.1 ก�ำหนดกรอบเนื้อหาของแบบตรวจสอบรายการให้สอดคล้องกับชุดฝึกอบรม
รายบุคคล โดยเป็นรายการดังนี้ การเตรียมความพร้อมของพนักงานขับเครื่องจักรกล การใช้งาน
ขับเครื่องจักรกล ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน และการบ�ำรุงรักษาเครื่องจักรกล
3.2 ก�ำหนดเกณฑ์ในการประเมินเป็นตรวจสอบรายการ (Checklist)
5 หมายถึง ท�ำได้ครบตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด
3 หมายถึง ท�ำได้ไม่ครบตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด
1 หมายถึง ท�ำได้บ้างตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด
0 หมายถึง ไม่ท�ำตามเกณฑ์ที่ก�ำหนด
4. แบบสอบถามความพึงพอใจ
ผู้วิจัยได้จัดท�ำแบบสอบถามความพึงพอใจ เพื่อใช้ในการสอบถามความพึงพอใจของ
พนักงานขับเครื่องจักรกล มีขั้นตอนดังนี้
4.1 ก�ำหนดกรอบเนื้อหาของแบบสอบถามความพึงพอใจให้สอดคล้องกับชุดฝึกอบรม

206. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา204
รายบุคคล โดยแบ่งกรอบค�ำถามเป็นรายด้านดังนี้ ด้านเนื้อหาสาระ ด้านชุดฝึกอบรม และด้าน
ประโยชน์ที่ผู้เข้ารับการอบรมน�ำไปใช้
4.2 ก�ำหนดเกณฑ์ในการประเมินเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ (ไชยยศ
เรืองสุวรรณ, 2533) ดังนี้
5 หมายถึง มากที่สุด
4 หมายถึง มาก
3 หมายถึง ปานกลาง
2 หมายถึง น้อย
1 หมายถึง น้อยที่สุด
และก�ำหนดเกณฑ์การพิจารณาคะแนนเฉลี่ยของระดับความพึงพอใจของค�ำถามแต่ละข้อ
(ไชยยศ เรืองสุวรรณ, 2533) ดังนี้
ค่าเฉลี่ย 4.50 - 5.00 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด
ค่าเฉลี่ย 3.50 - 4.49 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด
ค่าเฉลี่ย 2.50 - 3.49 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด
ค่าเฉลี่ย 1.50 - 2.49 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด
ค่าเฉลี่ย 1.00 - 1.49 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด
4.3 น�ำแบบสอบถามความพึงพอใจที่สร้างขึ้นมาให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบแล้วน�ำไป
ปรับปรุงแก้ไขตามค�ำแนะน�ำ
4.4 จัดท�ำแบบสอบถามความพึงพอใจเพื่อน�ำไปใช้กับกลุ่มตัวอย่างหลังการเข้ารับการ
ฝึกอบรมรายบุคคล
ผลการวิเคราะห์ข้อมูล
ตอนที่ 1 การวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้าง
และบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง
กระทรวงคมนาคม ตามเกณฑ์ประสิทธิภาพมาตรฐาน 90/90
ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษา
ทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม มีผล
คะแนนดังนี้
ตารางที่ 1 ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง

207. 205เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา
กระทรวงคมนาคม ตามเกณฑ์ประสิทธิภาพมาตรฐาน 90/90 จากการทดลอง 1 : 1 จ�ำนวน 3 คน
กลุ่มทดสอบ
ประสิทธิภาพชุดฝึก
อบรมรายบุคคล
กลุ่มทดสอบ
ประสิทธิภาพชุดฝึก
อบรมรายบุคคล
3 คน
9 คน
90 ตัวแรก
(ร้อยละของคะแนนเฉลี่ย
ผลสัมฤทธิ์หลังการ
ฝึกอบรม)
90 ตัวแรก
(ร้อยละของคะแนนเฉลี่ย
ผลสัมฤทธิ์หลังการ
ฝึกอบรม)
50.42
65.28
90 ตัวหลัง
(ร้อยละของจ�ำนวน
ผู้เข้ารับการฝึกอบรม
ที่ผ่านเกณฑ์)
90 ตัวหลัง
(ร้อยละของจ�ำนวน
ผู้เข้ารับการฝึกอบรม
ที่ผ่านเกณฑ์)
66.67
77.78
90/90
90/90
50.42 / 66.67
65.28 / 77.78
จากตารางที่ 1 พบว่า ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง
กระทรวงคมนาคม เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2562 จากการทดลอง 1 : 1 จ�ำนวน 3 คน เมื่อหา
ประสิทธิภาพโดยรวมทั้ง 4 หน่วย มีประสิทธิภาพเท่ากับ 50.42 / 66.67 ผลลัพธ์ยังไม่ถึงเกณฑ์
ที่ตั้งไว้ โดยพบข้อบกพร่องด้านเนื้อหายังไม่ครอบคลุมเพียงพอต่อการปฏิบัติงาน ดังนั้น ผู้วิจัย
จึงท�ำการปรับปรุงเพื่อให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์โดยศึกษาค้นคว้าเอกสารตามเนื้อหาที่เกี่ยว
ข้องกับการปฏิบัติงานเพิ่มเติม
ตารางที่ 2 ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง
กระทรวงคมนาคม ตามเกณฑ์ประสิทธิภาพมาตรฐาน 90/90 จากการทดลอง 1 : 10 จ�ำนวน 9 คน
จากตารางที่ 2 พบว่า ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษา ทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง
กระทรวงคมนาคม เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2562 จากการทดลอง 1 : 10 เมื่อหาประสิทธิภาพโดยรวม
ทั้ง4หน่วยมีประสิทธิภาพเท่ากับ 65.28/77.78ผลลัพธ์ยังไม่ถึงเกณฑ์ที่ตั้งไว้ โดยพบข้อบกพร่อง
ด้านภาพประกอบยังไม่ชัดเจนเพียงพอต่อการอธิบายเนื้อหา ดังนั้น ผู้วิจัยจึงท�ำการปรับปรุงเพื่อให้
มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์โดยปรับภาพประกอบตามเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานเพิ่มเติม

208. เทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา206
การทดสอบ N คะแนนเต็ม SD t p D
ก่อนฝึกอบรม 30 20 11.33 1.77 24.015 .00* 230 1852
หลังฝึกอบรม 30 20 19.00 0.83
ตารางที่ 3 ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงาน
ก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง
กระทรวงคมนาคม ตามเกณฑ์ประสิทธิภาพมาตรฐาน 90/90 จากการทดลอง (1:100) กับกลุ่ม
ตัวอย่าง 30 คน
กลุ่มทดสอบ
ประสิทธิภาพชุดฝึก
อบรมรายบุคคล
30 คน
90 ตัวแรก
(ร้อยละของคะแนนเฉลี่ย
ผลสัมฤทธิ์หลังการ
ฝึกอบรม)
93.83
90 ตัวหลัง
(ร้อยละของจ�ำนวน
ผู้เข้ารับการฝึกอบรม
ที่ผ่านเกณฑ์)
93.33
90/90
93.83 / 93.33
จากตารางที่3พบว่าประสิทธิภาพของชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่องเครื่องจักรกลงานก่อสร้าง
และบ�ำรุงรักษาทางส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราดกรมทางหลวงกระทรวง
คมนาคม เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2562 - 2 พฤษภาคม 2562 จากการทดลอง เมื่อหาประสิทธิภาพ
โดยรวมทั้ง 4 หน่วย มีประสิทธิภาพเท่ากับ 93.83 / 93.33 ผลลัพธ์เป็นไปตามเกณฑ์ 90/90
ตอนที่ 2 การวิเคราะห์เปรียบเทียบคะแนนจากการท�ำแบบทดสอบก่อนการฝึกอบรมและหลัง
การฝึกอบรมจากชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง
ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกลแขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
การวิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนาของพนักงานขับเครื่องจักรกล โดยใช้ชุดฝึกอบรม
รายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทาง ส�ำหรับพนักงานขับเครื่องจักรกล
แขวงทางหลวงตราด กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม ผลดังตารางที่ 4
ตารางที่ 4 ผลการเปรียบเทียบคะแนนจากการท�ำแบบทดสอบก่อนการฝึกอบรมและหลัง
การฝึกอบรมจากชุดฝึกอบรมรายบุคคล
*p < .05, df = 29
จากตารางที่ 4 คะแนนจากการท�ำแบบทดสอบก่อนการฝึกอบรมและหลังการฝึกอบรม
จากชุดฝึกอบรมรายบุคคลเรื่อง เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ�ำรุงรักษาทา