Download as PDF, PPTX
Uploaded bySoM
XƠ GAN
Tài liệu trình bày thông tin về bệnh lý gan, bao gồm các nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng lâm sàng, cũng như các phương pháp chẩn đoán và điều trị. Các yếu tố như viêm gan virus, rượu, và di truyền đều được đề cập đến như là nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan và suy gan. Thông tin cũng đề cập đến biến chứng của bệnh gan và các phương pháp điều trị tương ứng.
XƠ GAN
- 1. X¥ GAN BS TrÇnNgäc ¸nh Bé m«n Néi tæng hîp- §¹i häc Y Hµnéi 1 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 2. • Nguyªn nh©n: Viªm gan B, Viªm gan C, NghiÖn rîu, Hemochromatosis • BiÕn chøng nÆng: cæ truíng, nhiÔm trïng DMB, XHTH - vì TMTQ, BÖnh n·o gan, HC gan thËn, Ung th gan • Child Pugh: tiªn lîng, ngu;y c¬ XHTH, tñ vong sau mæ 2 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 3. 1.§¹I C¦¥NG 1.1.Dịch tễ X¬gan lµ bÖnh kh¸ phæ biÕn - X¬ gan rîu -c¸c níc ¢u Mü, Ph¸p chiÕm tíi 55-75% - ViÖt Nam x¬ gan sau viªm gan B, viªm gan C, 40% x¬ gan cã tiÒn sö nhiÔm virus viªm gan - X¬ gan tiªn lîng xÊu, x¬ gan rîu sèng trªn 5 năm cha ®îc 50%, x¬ gan sau viªm gan virus cã tíi 75% tö vong trong vßng 1-5 năm. - X¬ gan nÕu kh«ng ®iÒu trÞ, 69% bÖnh nh©n tö vong trong năm ®Çu, 85% tö vong - 2 năm vµ 8,3% > 3 năm 3 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 4. 1.§¹I C¦¥NG 1.2.Kh¸i niÖm *X¬gan -1819 R. L. Laennec- x¬ gan ®Çu ®inh mµu rØ s¾t. 1919 Fiessinger ; Albot : gan x¬ hãa, x¬ gan →x¬ gan - x¬ hãa lan táa nhu m« gan, lµm ®¶o lén cÊu tróc cña gan. WHO: x¬ ho¸ lan to¶, ®¶o lén cÊu tróc gan bt = tiÓu thuú t©n t¹o *Năm 1956 héi nghÞ tiªu ho¸ Lahabana ▫ - Tæn th¬ng tÕ bµo gan: tho¸i hãa vµ ho¹i tö. ▫ - T¸i t¹o tÕ bµo gan thµnh h¹t. ▫ - X¬ tăng sinh lan táa. ▫ - Tæn th¬ng lan táa toµn gan. ▫ - Đảo lén cÊu tróc gan. 4 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNộitổnghợpĐại họcY HàNội
- 5. 1.§¹I C¦¥NG 1.3.Ph©n lo¹i 1.3.1.H×nhth¸i: -micronodular (<3mm): rîu, nhiÔm s¾t, t¾c mËt, t¾c m¹ch gan -macronodular(>3mm): VGM do virut, thiÕu 1antitrypsin, x¬ gan ø mËt tiªn ph¸t -mixed 1.3.2.Theo nguyªn nh©n: 2 nguyªn nh©n lín lµ rîu vµ VGM do virut BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội 5
- 6. 1.®¹i cƯ¬ng 1.4.Gi¶i phÉubÖnh 1.4.1.§¹i thÓ: bÒ mÆt kh«ng ®Òu, nodule, kÝch thưíc thay ®æi 1.4.2.M« bÖnh häc -H×nh thµnh c¸c nodule -X¬ ho¸ -CÊu tróc gan bÞ ®¶o lén -Tæn th¬ng TB gan 1.4.3.Gióp x¸c ®Þnh nguyªn nh©n -Ho¸ m« miÔn dÞch: Viªm gan B -PCR: Viªm gan C -§Þnh lưîng ®ång: BÖnh Wilson -PAS(+): ThiÕu alpha1 anti trypsin 6 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 7. 1.§¹I C¦¥NG 1.5.Nguyªn nh©n 1.5.1.VGMdo virut: B,C,D,G 1.5.2.Rươu 1.5.3.ChuyÓn ho¸: Hemochromatosis, Wilson, ThiÕu 1antitrypsin, C¸c bÖnh chuyÓn ho¸ cã tÝnh chÊt di truyÒn 1.5.4.BÖnh lý ®uêng mËt -T¾c mËt ngoµI gan -T¾c mËt t¹i gan: CBP, CSP -BÖnh ®ưêng mËt ë trÎ em: Byler, Alagille, Aagenae.. 1.5.5.T¾c m¹ch m¸u ë gan: HC Budd Chiarri, BÖnh t¾c TM, Suy tim ph¶i nÆng 1.5.6.Do dïng thuèc, chÊt ®éc vµ chÊt ho¸ häc 1.5.7.BÖnh MD: Viªm gan tù miÔn, 1.5.8.Miscellaneous 7 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 8. 2.ChÈn ®o¸n x¸c®Þnh 2.1.TriÖu chøng l©m sµng: ®a d¹ng, tuú theo giai ®o¹n 2.1.1.HC suy TB gan: -MÖt mái: kh«ng ®Æc hiÖu, h»ng ®Þnh -BÖnh n·o gan -H¬I thë cã mïi gan -C¸c biÓu hiÖn ë da: Sao mạch, lßng bàn tay son, ngãn tay dïi trèng, mãng tay cã mµu tr¾ng, xuÊt huyÕt dưới da. -C¸c biÓu hiÖn néi tiÕt: Vó to, Duypuytren’s, teo tinh hoµn- ë nam giíi. MÊt kinh v« sinh ë n÷ giíi 8 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 9. 2.ChÈn ®o¸n x¸c®Þnh ►HC t¨ng ¸p lùc TM cöa: -L¸ch to, -TuÇn hoµn bµng hÖ cöa chñ, -HC Cruveilhier Baugramten, -XHTH ►Cæ chướng -DMB: dÞch thÊm -C¸c yÕu tè khëi ph¸t: VG do rượu, HCC, XHTH, NhiÔm trïng, ChÕ ®é ¨n nhiÒu muèi, Ngõng ®iÒu trÞ lîi tiÓu ►Gan to: kÝch thước thay ®æi, bÒ mÆt gan ®Òu, mËt ®é ch¾c, bê gan s¾c ►C¸c dÊu hiÖu kh¸c: -Vµng da, -tr/c tuú theo nguyªn nh©n (tr/c cña nghiÖn rượu) 9 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 10. 2.ChÈn ®o¸n x¸c®Þnh 2.2.C¸c xÐt nghiÖm 2.2.1.XÐt nghiÖm th¨m dß chøc n¨ng gan ►HC huû ho¹i TB gan: AST, ALT t¨ng ►HC ø mËt: BR , Photphataza kiÒm ►HC suy TB gan: TP , Albumin 2.2.2.C¸c xÐt nghiÖm huyÕt häc ►ThiÕu m¸u ►Gi¶m BC vµ TC 2.2.3.Néi soi: ph¸t hiÖn tr/c HC t¨ng ¸p lùc TM cöa: ►d·n TMTQ, d·n TM d¹ dµy. ►tån thương d¹ dµy do TM cöa 10 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 11. 3.ChÈn ®o¸n x¸c®Þnh 3.2.4.Chẩn đoán hình ảnh ►Siªu ©m gan: -KÝch thước, bê gan mÊp m«, ph¸t hiÖn HCC; -DÊu hiÖu TM cöa: l¸ch to, TM cöa>12mm, d·n TMMTTT vµ TM l¸ch, THBH cöa chñ ►CT bông: gièng như x¬ gan ►MRI: m¹ch m¸u gan 3.2.5.Sinh thiÕt gan: qua da, hay qua ®êng TM c¶nh 3.3.Ph¸c ®å chÈn ®o¸n ►Gan to→ Sinh thiÕt gan ►HC suy TB gan→ Sinh thiÕt gan ►HC t¨ng ¸p lùc TM cöa ®¬n ®éc→ SOB, ST gan ►HC suy TB gan+ HC t¨ng ¸p lùc TM cöa→ ChÈn ®o¸n x¸c ®Þnh 11 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 12. Xơ gan HC Suy TB Gan HC↑ALTMC HC suy B gan Sinh thiết HC ↑ALTMC Sinh thiết Gan to Sinh thiết 12 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 13. Bảng điểm ChildPugh A: B, C Th«ng sè 1 2 3 Bilirubin m¸u (mg%) < 2,0 2,0 – 3,0 > 3,0 Albumin m¸u (g%) > 3,5 2,8 – 3,5 < 2,8 Cæ tríng Kh«ng Ýt Võa BÖnh lý n·o gan (®é) Kh«ng 1 vµ 2 3 vµ 4 Thêi gian Prothrombin (gi©y) <15 15-17 >17 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội 13
- 14. XHTH Nhiễm trùng DMB HC gan thận Hôn mê gan Ungthư gan 14 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 15. 3.BiÕn chøng 4.1.NhiÔm trïngDMB: -Lâm sàng: Đau bông, sèt cao, Iả chảy, HC suy TB gan -DMB: dÞch tiÕt, Protein>25g/l Chẩn đoán xác định: BCĐNTT>250TB/mm3 CÊy DMB: E.Coli, Klebsiella, Streptocoques, Staphylocoques 4.2.XuÊt huyÕt tiªu ho¸: Thường gặp, tử vong cao do d·n vì TMTQ, TM phình vị tæn th¬ng kh¸c 4.3.Ung th gan Theo dõi định kỳ SA và AFP 6 tháng/lần 15 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 16. 3.BiÕn chøng 3.4.BÖnh n·ogan:BÖnh n·o gan +C¸c giai ®o¹n Giai ®o¹n 1: kh«ng cã RLYT, Run vç c¸nh Giai ®o¹n 2: HC co giËt, Run vç c¸nh Giai ®o¹n 3: H«n mª n«ng hay s©u, kh«ng cã dÊu hiÖu ®Þnh khu, Babinski (+) lan to¶ 2 bªn +C¸c yÕu tè khëi ph¸t: XHTH, RL níc ®iÖn gi¶i, NhiÔm trung ®Æc biÖt lµ DMB, Dïng thuèc híng thÇn, PT nçi cöa chñ 3.5.HC gan thËn: Cæ chíng tr¬ víi ®iÒu trÞ, níc tiÓu<500ml/24 giê XÐt nghiÖm: Creatinin, Na m¸u, Na niÖu -Týp 1: 2 tuần -Týp2: tiến triển chậm hơn BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội 16
- 17. Ghép gan Điều trị nguyên nhân Điều trịtriệu chứng Điều trị biến chứng 17 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 18. 4.Xö trÝ 4.1.§iÒu trÞ®Æc hiÖu trong mét sè trêng hîp -Hemochromatosis -BÖnh Wilson: D-penicillamine -X¬ gan do rîu: ngõng rîu, Cortitcoit khi DF>32 -Thuèc chèng virut Do viêm gan B: Nucleotide Do viêm gan C: Cân nhắc dùng IFN giai đoạn Child A, B 4.2.§iÒu trÞ biÕn chøng trong phÇn lín c¸c trêng hîp 4.2.1.§iÒu trÞ cæ trướng ►Cæ chíng -NghØ ng¬i: 12-15 giê; ChÕ ®é ¨n nh¹t: 20mEq/24 giê -Dïng thu«c lîi tiÓu +Thuèc lîi tiÓu kh¸ng Aldosteron: Spironolacton, Canrenone 100- 150mg/ngày, ↑liều +Furosemide; 40mg/ngày, ↑liều -Theo dâi +L©m sµng: HA, c©n nÆng, nước tiÓu, vßng bông +XÐt nghiÖm: §G§ m¸u, §G§ niÖu 18 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 19. 4.Xö TRÝ 4.2.3.XuÊt huyÕttiªu ho¸ -Néi soi: Tiªm x¬ hay th¾t TMTQ -§Æt sonde Blakemore, Linton -Néi khoa: DÉn chÊt cña Vasopressine, Somatostatin -TIPS, phÉu thuËt 4.2.4.§iÒu trÞ bÖnh n·o gan -TruyÒn dÞch ®¹m cÇn thiÕt cho gan, Glucose 5% -NhuËn trµng: Lactulose -Kh¸ng sinh ®êng ruét 4.2.5. Cæ chướng tr¬ víi ®iÒu trÞ -H¹n chÕ nước <500ml/24 giê -Chäc th¸o DMB+TruyÒn Albumin 19 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 20. Xuất huyết tiêuhóa Nội khoa Nội soi Thuốc Can thiệp TIPS Phẫu thuật 20 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 21.
- 22. 4.Xö trÝ 4.2.6.NhiÔm trïngDMB: -TruyÒn Glucose 5% -Kh¸ng sinh : Augmentin, Cephalosporin trong 2-3 tuÇn -Chäc th¸o DMB+Albumin -§iÒu trÞ phßng h«n mª gan vµ XHTH -Kh«ng ®iÒu trÞ lîi tiÓu 4.2.7.HC gan thận Hạn chế nước. Không điều tị lợi tiểu Albumin+ Chọc tháo DMB Terlipressin 22 BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội
- 23. 4.Xö trÝ 4.3.Theo dâivµ qu¶n lý BN x¬ gan ph¸t hiÖn ung th gan -Siªu ©m 6 th¸ng/lÇn -AFP ë c¸c BN viªm gan B, viªm gan C, Hemochromatosis 4.4.Thay gan trong giai ®o¹n cuèi cña bÖnh BSTrầnNgọcÁnh-BộmônNội tổnghợpĐại họcY HàNội 23