Download to read offline
Uploaded byfreelance
กลุ่มสตรีเหล็ก --ความเป็นโลก X ความเป็นเรา
ความเป็นโลก X ความเป็นเรา การพัฒนาที่ยั่งยืน GEN352 เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
กลุ่มสตรีเหล็ก --ความเป็นโลก X ความเป็นเรา
- 1. ความเป็นโลก X ความเป็นเรา โลกาภิวัตน์กับ อุดมการณ์ท้องถิ่นนิยม (กลุ่มสตรีเหล็ก) บทที่1 ตลาด (Market) โลกหนึ่งใบและตลาดแห่งเดียว(One World,One Market) ได้กล่าวถึง การเลือกซื้อสินค้าต่างๆ ที่นาเข้ามาจากหลายแห่งที่เป็นที่นิยม มาไว้ในเมืองหลวง ให้ ค นช าว เมืองเข้ าถึงสิน ค้านั้น เช่ น เสื้อผ้ายู นิโค ล่,โดนั ท ชื่ อดังจากนิ ว ย อร์ก ฯ และยังมีรายการทางสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสได้นาเสนอข่าวเกี่ยวกับ กระเทียมที่นาเข้ามาจากจีนที่มา ตีต ล า ด ก าร ค้ า ก ร ะ เที ย ม ไท ย เ พ รา ะ มี ร า ค าถู ก ท าให้ ค น นิ ย ม ม า ก ก ว่ า แ ล ะ ยั ง มี พื ช ผั ก ที่ น า เ ข้ า ท า ง เ ชี ย ง ร า ย แ ต่ ส่ ง ม า ยั ง ต ล า ด ใ ห ญ่ แ ต่ ก ลั บ ต้ อ ง ส่ ง จ า ก ต ล า ด ใ ห ญ่ ก ลั บ ไ ป ข า ย ใ น เ ชี ย ง ร า ย อี ก เป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงการทาปฏิกิริยาของโลกาภิว้ตน์กับทัศนคติและรูปแบบการบริโภค ค่าขนส่งที่ถูกเกินจริง(One Planet) ได้กล่าวถึง ราคาน้ามันที่สูงแต่มีการรายงานที่สวนทางว่าราคาน้ามันที่ต่าเกินความเป็นจริง ซึ่งมันกระทบ กับการขนส่งที่มีอิทธิพลของยอดการบ ริโภคน้ ามันของชาวอเมริกันมาก จึงมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการบริโภคหรือผลักดันการใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจัง ดังนั้นจึงมีการหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวในการขนส่งข้ามทวีปทั้งทางบก ทางน้า และทางอากาศ เป็นการเข้าถึงอันไร้ขีดจากัดที่มากับโลกาภิวัตน์นี้สร้างขึ้น ความหมายของการบริโภค(The Consumer) การบ ริโภ คนั้นไม่ได้ห มายถึงการตอบ สนองค วามต้อง การของมนุษย์เท่ านั้น แต่คือความเสมอภาคในการเป็นพลเมืองที่ดารงชีวิตด้วย ทรัพยากรของโลกนี้เท่าๆกัน ภูฏานกับมอนซานโต้(Bhutan VS. Monsanto) พู ด ถึ ง ภู ฏ า น ใ น เ รื่ อ ง ก า ร เ ก ษ ต ร อ อ ร์ แ ก นิ ก เปลี่ยนผืนดินให้เป็นพื้นที่การเกษตรปลอดสารเคมีร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ในทางกลับกัน มอนซานโต้ นั้นเป็นบริษัทผู้ผลิตยากาจัดศัตรูพืชและเมล็ดพันธุ์ดัดแปลงพันธุกรรมยักษ์ใหญ่ ของโลก โ ด ย มี ก า ร ผ ลิ ต สิ น ค้ า ที่ อ ยู่ ภ า ย ใ ต้ แ บ ร น ด์ ต่ า ง ๆ เราก็ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าโลกก็จะได้บริโภคอาหารที่ผลิตจากวัตถุดิบซึ่งผ่านการดัดแปลงทางพันธุกรรมมา กขึ้น ความฝันแบบแคลิฟอร์เนีย(California Dream) แ ค ลิ ฟ อ ร์ เ นี ย เ ป็ น พื้ น ที่ เ ปิ ด ใ ห้ กั บ ค ว า ม เ ท่ า เ ที ย ม กั น ไป จ น ถึ ง ก า ร เ รีย ก ร้ อ ง สิ ท ธิ ข อ ง ช า ว รัก ร่ ว ม เ พ ศ อั น ย า ว น า น ก่ อ น ใค ร จนทาให้มีการยกเลิกการกีดกันการแต่งงานระหว่างคนเพศเดียวกัน อาณานิคมบรรษัท(The corporation)
- 2. บ ร รษั ท เ ป็ น นิ ติ บุ ค ล ห ม า ย ถึ ง ป ร ะ เ ด็ น ท า ง ก ฎ ห ม า ย มีความสามารถในการประกอบกิจกรรมต่างๆ ได้ไม่ต่างจากบุคคลทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นซื้อ ขาย หรือครอบครองทรัพย์สิน รวมถึงการเสียภาษี ความเป็นท้องถิ่น(Localization) เมื่อมีการผลิตด้ว ยวัตถุดิบ ท้องถิ่น ใช้งานจ้างในท้องถิ่น ขาย ให้ค นในท้องถิ่น และมีความจริงใจในการดาเนินธุรกิจ บนพื้นฐานความยั่งยืนของชุมชน การเปลี่ยนผ่าน(Relocalization) แนวคิดเมืองเปลี่ยนผ่านนี้ยังให้ความสาคัญกับการมองปัญหาพลังงานให้เป็นโอกาส มากกว่าวิกฤต มีความสามารถในการพึ่งพาตัวเอง และมีชีวิตที่มาขาดแคลน สินค้าที่ดีที่สุด(Buy Local) เมื่อซื้อของที่ผลิตเองในท้องถิ่น นั้นคือการกระจายรายได้ให้กับผู้ผลิต ผู้จัดหาวัตถุดิบ เกษตรกร และผู้ให้บริการในท้องถิ่นเองที่สาคัญ เงินที่ใช้จ่ายออกไป มีการหมุนเวียนในท้องถิ่นนั้นต่อไป บทที่ 2 Relationship (ความสัมพันธ์) The Comparative Advantage(โลกาภิวัตน์และการแบ่งงานตามความคิด) สิ่งที่เราผลิตได้ด้วยต้นทุนที่ถูกกว่าคนอื่น และแลกเปลี่ยนสินค้ากับคนที่ทาอย่างอื่นได้ดีกว่า ทาให้เกิดการจัดการทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพสูงสุด พลังแห่งโลกาภิวัตน์ คือ การเข้าถึงอันไร้ขีดจากัด จึงทาให้เกิดการขยายพื้นที่การค้าอย่างไม่มีที่สิ้นสุดเช่นกัน “ความต้องการ” อันไม่มีที่สิ้นสุดของมนุษย์ ท า ใ ห้ เ กิ ด ก า ร บ ริ โ ภ ค เ กิ น ค ว า ม จ า เ ป็ น การแบ่งงานตามความถนัดดูจะเป็นกุญแจสาคัญในการสร้างเศรษฐกิจละขับเคลื่อนสังคมในยุคอุตสาหกร รม พลังงานเป็ นของถูก ที่โลกจะทาให้กาเนิดเครื่องจักรมากมายเพื่อทดแท นกาลังค น วันที่พลังงานมีราคาแพงขึ้น คือวันที่มนุษย์เริ่มตระหนักว่าพลังงานเป็นทรัพยากรสิ้นเปลือง Dependence Independence Interdependence (ฉัน เธอ และคนอื่นๆ) โลกนี้ถูกแบ่งออกเป็นสองบทบาท คือ ผู้นาและผู้ตาม โลกประชาธิปไตยมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นา โ ล ก สั ง ค ม นิ ย ม มี ส ห ภ า พ โ ซ เ วี ย ด แ ล ะ จี น เ ป็ น ผู้ น า การตัดสินใจทางการเมืองของประเทศผู้ตามทั้งหลายจึงพึ่งพิงอยู่กับประเทศผู้นาเสียเป็นอันมาก เ ห ตุ ก า ร ณ์ น้ า ท่ ว ม ใ ห ญ่ ใ น ปี 2011 ถูกจัดให้เป็นเหตุการณ์ที่สร้างความเสียหายในทางการเศรษฐกิจที่เลวร้ายที่สุดเป็นอันดับที่สี่ในประวิติศ าสตร์ ผลกระท บ ต่อห่ว งโซ่อุป ทานของโลก โดย เฉพาะในอุตสาห กรรมเกษตร(ข้าว ) อิเล็กท รอนิกส์(ฮ าร์ดดิสก์) และย านย นต์ที่มีป ระเท ศ ไท ย เป็ นฐานการผลิตสาคัญ ป ระเท ศ ที่ได้รับ ผลกระท บ จากเห ตุ การณ์น้ าท่ ว มให ญ่ ในป ระเท ศ ไท ย ก็คือ ญี่ ปุ่ น ซึ่งเป็นประเทศที่มีการลงทุนทางตรงในประเทศไทยมากที่สุด การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์และอุปทาน ไม่ว่ าจะเกิดขึ้น ณ จุดใดข องโลก ย่ อมส่งผลกระท บ ต่อป ระเท ศ อื่นๆ ไป ตามๆ กัน
- 3. ท าให้ เกิ ด ก า รเป ลี่ย น แ ป ลง จา ก ป ระเ ท ศ ที่ ย า ก จ น “พึ่ ง พิ ง ” ป ระ เท ศ ร่ าร ว ย ไปสู่ภาวะการพึ่งพาซึ่งกันและกัน Self-dependence (การพึ่งพาตนเอง) เช่นหลักการเศรษฐกิจพอเพียงที่มุ่งเน้นความสัมพันธ์ระหว่างการผลิตและการบริโภค และความสามารถในการาจัดการทรัพยากรของชุมชน The Economics of Sheep (แกะที่ผลิตในนิวซีแลนด์) “แ ก ะ ” คื อ เ นื้ อ สั ต ว์ ที่ มี อั ต ร า ก า ร ป ล่ อ ย ค า ร์ บ อ น สู ง ที่ สุ ด นักวิทยาศาสตร์แนะนาด้วยว่าผู้บริโภคชาวอังกฤษควรจะเลือกซื้อแกะที่นาเข้าจากนิวซีแลนด์มากกว่าแ กะที่ผลิตในประเทศ เพราะแกะจากนิวซีแลนด์มีกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่า Sharing(การแบ่งปัน) วิถีชีวิตในสังคมเกษตรกรรมสมัยก่อน เอื้อต่อการใช้ทรัพยากรส่วนบุคคลให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยไม่ต้องจ่าย ส่วนต่าง ให้กับคนกลางมากเหมือนกับปัจจุบัน ตัวอย่างที่ดีที่สุดคือ การแบ่งปัน “แ ร ง ง า น ” ที่ พ ว ก เ ข า ใ ช้ ใ น ก า ร เ ก็ บ เ กี่ ย ว ผ ล ผ ลิ ต นั่ น เ อ ง การก้าวเข้าสู่วิถีชีวิตสมัยใหม่และความเป็นเมืองที่มากขึ้น “ครอบครอง” มากขึ้น บทที่ 3 Wisdom - ปัญญา The Collaboration – ผู้สร้างร่วม การเกิดขึ้นของ Viki.com ที่ทาให้ผู้ชมชาวโลกสามารถดูละครยอดฮิตได้แทบพร้อมๆกัน โดย รว บ รว มราย การทีวี ภาพย นตร์ มิว สิกวิดีโอ ข่ าว และ เนื้อห าในรูป แบ บ อื่นๆ แ ล ะ แ ป ล เ ป็ น ภ า ษ า ต่ า ง ๆ ม า ก ม า ย ทาให้เราสามารถเลือกดูได้และเข้าใจได้ด้วยบทบรรยายที่เราสามารถตั้งไว้เป็นภาษาหลักที่ต้องการในปั จจุบัน Viki ซึ่งสนธิมาจากคาว่า Video และ Wiki มีเนื้อห าอยู่ มากกว่าห นึ่งพันล้านชิ้น มีการร่วมกันแปลเนื้อหาเป็นภาษาต่างๆมากกว่า 150 ภาษา และมีสานักงานใหญ่อยู่ในสามประเทศ คือ สิงคโปร์ เกาหลี และสหรัฐอเมริกา Life in a Day – ผลิตภัณฑ์มวลรวมของประชาโลก เ ค วิ น แ ม ค โ ด นั ล ด์ ผู้ ก า กั บ ภ า พ ย น ต ร์ ส า ร ค ดี Life in a Day ที่มีคนทั้งโลกเป็นผู้สร้างเนื้อหาร่วมกัน จากคาถามตั้งต้นที่ว่า เรารักอะไร กลัวอะไร และมีอะไร แมคโดนัลด์ โยนคาถามนี้ให้กับชาวโลกและให้พวกเขาใช้เวลาหนึ่งวันในการถ่ายทาชีวิตของตัวเอง แ ม ค โ ด นั ล ด์ ใ ห้ เ ห ตุ ผ ล ใน ก า ร ก า ห น ด เ ว ล า ถ่ า ย ท า ใ น ห นึ่ ง วั น ไ ว้ ว่ า เพ ราะห นึ่งวันคือห น่ ว ย โค รงสร้างพื้นฐานสาห รับ ชีวิตข องผู้ค น สิ่ง ที่น่ าสนใจก็คือ เท ค โน โล ยี ให ม่ น า ไ ป สู่ วิ ธี ก า ร ให ม่ แ ท น ที่ จ ะ ว า ง พ ล็อ ต เ รื่ อ ง ที่ ต้ อ ง ก า ร แมคโดนัลด์กลับปล่อยให้เนื้อหาที่ได้รับเป็นตัวบอกว่าธีมและโครงสร้างของภาพยนตร์ว่าควรจะเป็นเช่น
- 4. ไร โดยที่จุดมุ่งหมาย ของภาพยนตร์ที่แท้จริงไม่ใช่ เพียงแต่จานวนของผู้สร้างเนื้อห า แต่เป็นความคิดและความเห็นของพวกเขาต่างหากที่ควรจะได้รับการแบ่งปัน Collective Intelligence – ประชาธิปไตยมด ผู้ช่วยศาสตราจารย์สตีเฟนแพรตต์ แห่งสานักวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ มหาวิทยาลัยแห่งรัฐ อริโซนา ได้ทาการศึกษาเรื่องปัญญารวมหมู่ (Collective Intelligence) ผ่านพฤติกรรมของมดและพบว่า เมื่อมดถูกบังคับให้ย้ายที่อยู่ มันจะใช้ระบบเสียงส่วนใหญ่ในการตัดสินใจ ใน ก า ร ห า ท า เ ล นั้ น ก ลุ่ ม ม ด จ ะ มี ส า ย ต ร ว จ เ พื่ อ ค้ น ห า ท า เ ล เมื่อมดสายตรวจเจอทาเลน่าสนใจจะทาการประชาสัมพันธ์ถึงความยอดเยี่ยมของทาเลนั้น แ ล ะ จ า น ว น ม ด ใ น แ ต่ ล ะ ท า เ ล ที่ ดี จ ะ เ พิ่ ม ขึ้ น เ รื่ อ ย ๆ จนเมื่อถึงระดับหนึ่งจึงกลายเป็นการตัดสินใจร่วมกันของกลุ่มไปในที่สุดแพรตต์ยังทาการศึกษาเพิ่มเติมเ รื่องมดบนสมมติฐานที่ว่าอาณาจักรมดสามารถเลือกทาเลใหม่ที่มีคุณภาพสูงจากทางเลือกที่มีอยู่ได้ดีกว่า มดแต่ละตัว พูดง่าย ๆคือมดแต่ละตัวไม่มีข้อมูลที่มากเกินที่ สาคัญ เข ายังพบ อีกว่ า มดแต่ละตัว ตัดสินใจได้ไม่ดีพอเมื่อเทียบ กับ การตัดสินใจข องกลุ่มสิ่งที่เราต้องการคือ ความเข้าใจที่ดีขึ้นว่าสังคมจะทางานด้วยระบบการกระจายกาลังของสมองอย่างมีประสิทธิภาพได้อย่างไ ร The Wisdom of Crowds – ฝูงชนแห่งปัญญา ห นั ง สื อ The Wisdom of Crowdsเ ขี ย น โ ด ย เ จ ม ส์ ซู โ ร วิ ค กี แสดงให้เห็นถึงหลักฐานทางสถิติที่บอกว่าการตัดสินใจร่วมกันของคนที่การตัดสินใจเป็นอิสระต่อกัน มักจะนามาสู่การตัดสินใจและการคาดการณ์ที่ดีกว่าการตัดสินใจหรือการคาดการณ์ที่มาจากคนๆเดียว เ มื่ อ ห ล า ย หั ว ดี ก ว่ า หั ว เ ดี ย ว เทคโนโลยีที่เอื้อต่อการทางานร่วมกันของคนทั้งโลกจึงเอื้อต่อการเข้าถึงเซลล์สมองที่มากขึ้น นั่นหมายถึง การที่นักวิจัยสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูลและกลุ่มตัวอย่างที่กว้างและหลากหลายมากขึ้น ธุ ร กิ จ ส า ม า ร ถ ห า ตั ว เ ลื อ ก ที่ เ ห ม า ะ ส ม ส า ห รั บ แ ต่ ล ะ ง า น รว มถึงการที่รัฐและห น่วยงานด้านสังค มมีผู้ช่วย ในกิ จกรรมต่างๆมากขึ้นด้ว ยเช่ นกัน ถึงแม้ว่าโอกาสในการสร้างผลตอบแทนที่เป็นตัวเงินจะเป็นตัวขับเคลื่อนที่ดีในการเปิดพื้นที่สาหรับการ ทางานร่วมกัน แต่สิ่งที่เราเห็นจากการทางานร่วมกันเพื่อจัดการความรู้อย่างวิกิพีเดียก็คือ ค่านิยมใหม่ในการทางานเพื่อผลตอบแทนทางจิตใจ โดยมีความคล้ายคลึงกับค่านิยมแบบ “คุรุ” ซึ่ง ห มาย ถึง ผู้ท รงค ว ามรู้ห รือค รูในค วามห าย ดั้งเดิม ที่มุ่ง “สอน” เพื่อ “สร้าง ค น” แลกกับผลตอบแทนทางจิตใจเช่นกัน The Consensus – ประชามติ นั ก วิ ท ย า ศ าส ต ร์เ ค ย เ รีย ก ข าน โล ก ใน ยุ ค ที่ ไม่ มี สิ่ง มี ชี วิ ต เกิ ด ขึ้ น ว่ า จีโอสเฟีย ร์และเรีย ก โลกที่เข้าสู่ยุ ค ที่มีสิ่งมีชีวิตมาตั้งแต่เมื่อ 3,500 ล้านปี ที่แล้ว ว่ า ไบโอสเฟียร์และเมื่อมาถึงวันนี้มีหลายเสียงบอกว่าโลกได้เข้าสู่ยุคที่สาม โนโอสเฟียร์คือ โลกที่วิวัฒน์มาจนถึงระดับที่ขับเคลื่อนด้วยจิตวิญญาณ
- 5. เ ต ยา ร ด์ เ ด อ ช า ร์ แ ด ง นักป รัช ญ าชาวฝรั่ง เศ สผู้มีอิท ธิพลต่อแนว คิดเรื่องโนโอสเฟีย ร์ได้เค ย อธิบ ายไว้ว่ า ยิ่งมนุ ษย ช าติเข้าสู่ระบ บ การจัดการตนเอง ในเครือข่ าย สังค มที่ซับ ซ้อนขึ้นเท่ าไห ร่ ภาวการณ์ขับเคลื่อนด้วยจิตวิญญาณที่เรียกว่าโนโอสเฟียร์จะยิ่งเติบโตมากขึ้นเท่านั้น จัดการตนเองคือจุดเปลี่ยนอันสาคัญที่เป็นผลลัพธ์จากการเปิดพื้นที่อันไม่จากัดให้กับความเป็นหมู่ ไม่ ว่ า จ ะ เ ป็ น ก า ร ท า ง า น ร ว ม ห มู่ ปั ญ ญ า ร ว ม ห มู่ จิ ต วิ ญ ญ า ณ ร ว ม ห มู่ อันห มาย ถึงการแสดงเจตจานงในการขับ เค ลื่อนโลกที่ต้องการในที่สุด พูดง่าย ๆคือ เป็นระบบการอยู่ร่วมกันแบบไม่ต้องมีลาดับขั้นของการจัดการใดๆทั้งยังปราศจากอคติและความลาเอียง ท า ง ส ถ า น ภ า พ ใน ก า ร ตั ด สิ น ใ จ ร่ ว ม กั น อี ก ด้ ว ย แ ต่ นั่ น ขึ้ น อ ยู่ กั บ ว่ า วิจารณญาณของเรานั้นจะมีประสิทธิภาพเพียงใด บทที่4 Speed : ความเร็ว The Mass Production : โรงงานของโลก โล ก าภิวั ฒ น์ ไม่ เพี ย ง แต่ เป ลี่ย น โล ก ให้ ก ล าย เป็ น ต ลาด ใบ เดีย ว เท่ า นั้น มันยังเปลี่ยนโฉมหน้าการผลิตของโลก และทาให้ศตวรรษที่ 20 กลายเป็นยุคทองของสิ้งที่เรียกว่า "ประสิทธิภาพและการประหยัดจากขนาด” นาไปสู่แนวคิดการผลิตแบบตอบสนองเร่งด่วนที่เรียกว่า Quick Response Manufacturing (QRM) ซึ่ ง ร ะ บ บ QRM ท า ให้ ป ร ะสิท ธิภ า พ เกิ ด ขึ้ น ต ล อ ด ห่ ว ง โซ่ อุ ป ท า น ผ่ า น ก าร ต อ บ ค าถ าม ว่ า ท าอย่ างไรจ ะย่ นระย ะเว ลาระห ว่ าง ก ารออก แบ บ การจัด ห าวัต ถุดิบ การผลิต และการกระจายสินค้าให้ได้มากที่สุด The Fast Production : สดจากรันเวย์ เมื่อโลกกลายเป็นตลาดใบเดียวหมายถึงการรวมเข้าด้วยกันของอุปสงค์จานวนมหาศาลที่จาเป็น ต้องได้รับ การตอบ สนองอย่ างรวดเร็ว การเกิดขึ้นข องป รากฎ การณ์ "แฟชั่นด่ว น” ที่มีผู้สนับ ส นุ น สาคัญ คือ ระบ บ ก ารผลิต แบ บ QRM จึง ก ลาย เป็ น คาต อบ สาคัญ ซึ่งการผลิตที่ทั้งประหยัดและรวดเร็วนี้กาลังตอบสนองความต้องการอันไม่สิ้นสุดของผู้บริโภคแบบไม่มีเว ลาหายใจ และนั่นทาให้ตลาดแฟชั่นด่วนเติบโตก้าวกระโดดแบบหยุดไม่อยู่ The Fast Generation : เจเนอเรชั่นนักทิ้ง เ มื่ อ แ น ว คิ ด "อ า ยุ เ สื้ อ ผ้ า สั้ น ธุ ร ะ กิ จ ยื น ย า ว ” กลาย เป็ นตรรกะสาคัญ ที่ห มุนสาย พานการผลิตและบ ริโภค ในอุตสาห กรรมแฟ ชั่น ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร บ ริ โ ภ ค ที่ ม า ก เ กิ น จึงหมายถึงการเผาผลาญทรัพยากรและสร้างให้เกิดของเสียที่มากเกินกว่าโลกจะรับไหว From Fast to Last : รื่นรมย์บนความช้า แ ม้ ต ร ร ก ะ ที่ ง่ า ย แ ส น ง่ า ย จ ะ บ อ ก ว่ า เ มื่ อ เ ร า บ ริ โ ภ ค น้ อ ย ล ง นั่ น ห ม า ย ถึ ง ก า ร ใ ช้ ท รั พ ย า ก ร แ ล ะ ก่ อ ข อ ง เ สี ย น้ อ ย ล ง
- 6. แต่สาหรับอุตสาหกรรมแฟชั่นที่เคยชินกับการกระตุ้นให้ผู้บริโภคเติมสินค้าใหม่ใส่ตู่บ่อยๆนี่ไม่ใช่โจทย์ที่ง่ าย ซึ่งวิธีการแสดงความรับผิดชอบของธุรกิจเสื้อผ้าส่วนใหญ่จึงหันไปหาแนวคิด "การออกแบบยั่งยืน” ที่โฟกัสอยู่บนการผลิตสินค้าที่คานึงถึงผลทางสังคมและสิ่งแวดล้อมตลอดอายุขัยของผลิตภัณฑ์แต่ละชิ้น TheValue of Time: คุณค่าที่เวลามอบให้ กอรัง ซาห์ นักออกแบบชาวอินเดีย กาลังทางานร่วมกับศิลปินผ้าทอมือกว่าสี่ร้อยแห่งทั่วอินเดีย และกลายเป็นแบรนด์ผู้นากระแสในการนาเอาส่าหรีทอมือกลับมาอยุ่ในความสนใจของรันเวย์อีกครั้ง ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้ไม่ใช่แค่คุณค่าจากการรอคอยและการสร้างสรรค์อย่างบรรจงเท่านั้นแต่ส่าหรีที่อาจมีราคา สู ง ถึ ง 250,000 รู ปี (ป ร ะ ม า ณ 140,000 บ า ท ) ซึ่งทาจากผ้าคาดีอันเป็นการต่อสู้เพื่อเรียกร้องอิสรภาพจากอังกฤษในสมัยมหาตมะ คานธี ยังหมายถึงคุณค่าที่ประวัติศาสตร์และวันเวลามอบให้กับลูกหลานชาวอินเดียเพื่อสืบสานความหมายบนเ รื่องราว บทที่ 5 Place (ถิ่น) The Authenticity (ความจริงแท้) ก า ร ใ ช้ วั ส ดุ ที่ มี อ ยู่ ใ น ท้ อ ง ถิ่ น ส า ห รั บ ค น ใ น ยุ ค ก่ อ น เ ป็ น เ พี ย ง ค ว า ม ส ม เ ห ตุ ส ม ผ ล ท า ง ด้ า น เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ แต่พอมาถึงวันนี้กลับเป็นความกลมกลืนกับพื้นที่ราวกับหลอมรวมอัจฉริยภาพของธรรมชาติและมนุษย์เ ข้าด้วยกัน กลายเป็น “ความจริงแท้” ที่ไม่ต้องการบทพิสูจน์อันใด The Genius (อัจฉริยภาพแห่งถิ่น) ส ถ า ปั ต ย ก ร ร ม ส ไ ต ล์ กั ส โ ช ซึ คุ ริ พ บ เ ห็ น ไ ด้ ใ น “ชิ ร า ค า ว า โ ก ะ ” เ ป็ น บ้ า น ไ ม้ ที่ ส ร้ า ง ใ ห้ มี ห ลั ง ค า สู ง แ ล ะ มี ค ว า ม ชั น 60 อ ง ศ า เป็ นการออกแบ บที่ตอบโจท ย์ภูมิอากาศแบ บ หุบ เข า ที่ต้องรองรับ หิมะในหน้าหนาว รวมถึงระบายอากาศในหน้าร้อน วัสดุที่ใช้มุงหลังคาใช้วัสดุจากธรรมชาติในท้องถิ่น เช่น เศษไม้ ดิ น เ ห นี ย ว ห ญ้ า ค า และการสร้างบ้านให้หันหน้าไปทางเดียวกันตามทิศทางของลมยังช่วยให้บ้านเย็นในฤดูร้อนและให้ความ อบอุ่นในฤดูหนาวอีกด้วย The Happiness Designer (นักออกแบบสังคมความสุข) แ ย น เ ก ฮ์ ล ส ถ า ป นิ ก ผู้ มี ชื่ อ เ สี ย ง ข อ ง เ ด น ม า ร์ ก คื อ ผู้ ริ เ ริ่ ม ผ ลั ก ดั น ใ ห้ ถ น น ก ล า ย เ ป็ น ถ น น ป ล อ ด ม ล พิ ษ นั่ น คื อ การออกแบบถนนให้รองรับเพียงการเดินเท้าและจักรยานเท่านั้น ทาให้เป็นเมืองที่ปราศจากรถยนต์ ต่ อ ม า ใน ปี 2012 จึ ง ไ ด้ เ ริ่ ม มี ก า ร ส ร้า ง ท า ง ด่ ว น จั ก ร ย า น ทั้ ง ห ม ด 26 สายเพื่ออานวยความสะดวกให้ผู้ขับขี่ทาให้งานออกแบบของเดนมาร์กกลายเป็นทัศนคติในการสร้างสรร ค์ที่สาคัญของโลก The Soul Owner (จิตวิญญาณและความเป็นเจ้าของ)
- 7. เมื่อ”คน” มีความสัมพันธ์กับ ”พื้นที่”ก็จะกลายเป็น“เมือง” และจัดการเมืองตาม วิจารณญ าณ ร่วม ข อง คนในพื้นที่ โดย ทีส่วนบ ริห ารและอานวย ค วามสะดว ก เช่ น เมืองเชียงใหม่เป็นเมืองที่ใช้แนวทางในการพัฒนาเศรษฐกิจที่เน้นการสร้างมูลค่าจากคุณค่า อ ย่ า ง หั ต ถ อุ ต ส า ห ก ร ร ม ก า ร เ ก ษ ต ร ยั่ง ยื น ก าร ท่ อ ง เ ที่ ย ว เ พื่ อ สุ ข ภ า พ ท าให้ก ลาย เป็ น เอก ลักษ ณ์เฉพ าะข องเมืองเชีย งให ม่ จึง ดึง ดูดทั้ง นักท่ อง เที่ ย ว และผู้ที่มีวิชาชีพต่างๆให้มาที่เชียงใหม่ บทที่6 จิตวิญญาณ คืนแห่งการเฉลิมฉลอง ส า ห รั บ ปี 2 0 1 2 ไม่มีประเทศไหนจะอยู่ในความสนใจของสานักข่าวทั่วโลกไปมากกว่าประเทศพม่าที่ตัดสินใจเปิดประเทศ อ ย่ า ง จ ริ ง จั ง แ ล ะ ก า ร เ ปิ ด รั บ ก า ร ล ง ทุ น จ า ก น า น า ช า ติ ก า ร เ ปิ ด ป ร ะ เ ท ศ ยั ง ส่ ง ผ ล ถึ ง ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ช า ว พ ม่ า รัฐบาลพม่าได้จับมือกับธุรกิจอีเวนต์รายใหญ่จากเมืองไทยจัดงานเคาท์ดาวน์คืนส่งท้ายปีเก่าในนครย่าง กุ้ ง ในคืนเดียวกันชาวอินเดียเลือกที่จะงดการฉลองเทศกาลปีใหม่เพื่อไว้อาลัยให้กับนักศึกษาหญิงวัย23ปี เหยื่อผู้ถูกข่มขืนอย่างทารุณบนรถโดยสารในกรุงนิวเดลีจนเสียชีวิต ยิ่งใช้ ยิ่งเหลือ ส ส ส .จั ด แ ค ม เป ญ ส ว ด ม น ต์ข้ า ม ปี อ อ ก ม า ใน เ ท ศ ก า ล ฉ ล อ ง ปี ให ม่ พ.ศ.2556และประสบความสาเร็จอย่างมาก เป็นการดึงภาพ เมืองแห่งพุท ธศาสนิกช น ข องป ระเท ศ กลับ มา วัฒ น ธรรมการสว ดมนต์ ก ารไห ว้ และการรดน้ าสงกร าน ต์ ไม่มีสิ่งไหนที่เป็ นวัฒ นธรรมดั้งเดิมของไทย แต่เป็นวัฒ นธรรมที่รับมาจากอินเดียทั้งสิ้น วัฒนธรรมเป็นเรื่องของวิวัฒนาการ โลกาภิวัตน์ คือเครื่องมือในการทาให้วัฒ นธรรม ไหล จ า ก ที่ ห นึ่ ง ไ ป อี ก ที่ ห นึ่ ง แ ล ะ ก า ล เ ว ล า คื อ เ ค รื่ อ ง มื อ ใน ก า ร ส่ ง ต่ อ วัฒนธรรมจากเวลาหนึ่งไปยังอีกเวลาหนึ่ง ยิ่งปน ยิ่งต่าง ราย การ The voice Thailand คือเวอร์ชั่นที่มีการนาเอา สินท รัพย์ท างวัฒ นธรรม มาใช้ได้อย่ างเจิดจ้าที่สุดป ระเท ศ ห นึ่ง ท ศกัณ ฐ์มานะ เพลงที่แต่งให้ กับ เก่ งธช ย ถือเป็นเพลงที่นาเอาวัฒนธรรมเก่ามาเล่าในภาษาใหม่ ที่ร้อยความเป็นไทยเข้ากับความเป็นสากล จารุง ใจ มหาวิทยาลัยบ้านนอก เมื่อการเกษตรแบบ เดิมถูกเปลี่ยนให้เป็นเกษตรเชิงเดี่ย วเมื่อห ลายสิบปี ที่แล้ว สิ่งที่ชาวบ้านเก็บหอมรอมริบได้กลับกลายเป็นหนี้สิน เมื่อเกิดปัญหางบประมาณจากภาครัฐมาไม่ถึง ค น ใ น ชุ ม ช น จึ ง ตั้ ง ก อ ง ทุ น พั ฒ น า ห มู่ บ้ า น เ ป็ น ข อ ง ต น เ อ ง เริ่มจากระดมหุ้นเพื่อสร้างร้านค้าชุ มช นและนากาไรไป ใช้ป ระโย ช น์ในกิจสาธารณ ะ
- 8. จน ก ลาย ม าเป็ น ท้ อ ง ถิ่น ที่ มี ค ว าม ส าม ารถ ใน ก ารจัด ก า รต น เอ ง ใน ด้าน ต่ าง ๆ ทั้งหมดที่เป็นองค์ประกอบของความเป็นชุมชน ชุมชนนี้เรียนตัวเองว่า บ้านจารุง มหาวิทยาลัยบ้านนอก เป็นแหล่งเรียนรู้สาคัญสาหรับภาคการศึกษา ในมหาวิทยาลัยรวมถึงชุมชนทั่วประเทศ พรปีใหม่ เ พ ล ง Imagine ที่ จ อ ห์ น เ ล น น อ น เขี ย น ขึ้ น แ ล ะ ร้อ ง ไว้ เ ป็ น เ พ ล ง ที่ แ ต่ ง ขึ้ น ใน ยุ ค แ ห่ ง ส ง ค รา ม แ ล ะสั น ติภ า พ และเป็ น ธรรม เนีย มที่ เมือง นิว ย อร์กจะเปิ ดเพ ลง Imagine ในคืนวั นส่ง ท้ าย ปี เก่ า สันติภาพคือพรปีใหม่ที่ทุกคนปรารถนามากที่สุด บทที่7 (Responsibility) ความรับผิดชอบ The New Challenges (ความท้าทายใหม่) พอกล่าวถึงปัญ ห าวิก ฤตเศรษฐกิจในยุ โรป พร้อมที่จ ะเกิดปัญ ห าเมื่อไร่ก็ได้ โดย ที่ป ระเท ศ ไท ย จะได้รับ ผลกระท บ ทั้ง ท าง ตรง และท าง อ้อมอย่ าง ไม่ต้อง สง สัย นอกจากนั้นประเทศไทยยังมีปัญหาสังคมเรื้อรังอย่างยาเสพติด เด็กเร่ร่อน ความรุนแรง การตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร การศึกษาที่ด้อยคุณภาพ และค วามเหลื่อมล้าทางสังค ม แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงไม่ใช่แค่วิกฤตเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ดูเหมือนว่าโลกกาลังก้าวสู่ห้วงเวลาสาคัญที่เรียกว่า “วิกฤตการณ์แห้งมนุษยชาติ” อันหมายถึงการท้าทายทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมนานัปการ แรงสร้างสรรค์และปัญ ญ าทั้งหมดของมนุษย์จึงถูกขับ ออกมาใช้ต่อสู้กับสิ่งที่กาลังเผชิญ ที่สาคัญมันคือความรับผิดชอบ The New Norms (อานาจใหม่) หลักเศรษฐศ าสตร์อันป กติ ยิ่งข องมีน้อย ห าย ากห รือผลิตยาก ราคาก็ยิ่งสูง ค น มี ปั ญ ญ า เ ข้ า ถึ ง ก็ ต้ อ ง มี อ า น า จ ใ น ก า ร จั บ จ่ า ย ม า ก พ อ อ า ห า ร จึ ง เ ป็ น สั ญ ลั ก ษ ณ์ ใ น ก า ร แ ส ด ง อ อ ก ท า ง อ า น า จ อ ย่ า ง ห นึ่ ง แต่ในสังคมที่ปะปนไปด้วยคนอีกส่วนหนึ่งซึ่งเลือกที่จะบริโภคด้วยความรู้มากกว่าความเชื่อ หรือพูดให้ถูกต้องคือพวกเขาต้องการแสดงออกถึงความรับผิดชอบมากกว่าการเฉลิมฉลองความมั่งคั่ง เช่นเดียวกับที่หลายคนหันมาไม่กินหูฉลาม เพราะว่าจะถูกปล่อยทิ้งกลับทะเลและตายลงอย่างช้าๆ ในทุกๆมื้อ เราเลือกที่จะบริโภคอาหารที่ผลิตจากระบบอุตสาหกรรมที่สร้างสรรค์หรือทาลายสิ่งแวดล้อม เพ รา ะใน ทุ ก ๆ ค รั้ง ที่ เรา เลือ ก บ ริโภ ค ใน แ ต่ ล ะวัน นั่น คือ เว ล าที่ เร าส่ง เสีย ง “เ ลื อ ก ”แ ล้ ว ว่ า เ ร า ต้ อ ง บ ริ โ ภ ค แ บ บ ใ ด ใ น ฐ า น ะ ผู้ บ ริ โ ภ ค เราคือจักรตัวสาคัญในการเปลี่ยนแปลงระบบการผลิต The New Tools (นวัตกรรมโลกาภิวัตน์) เมื่อใดก็ตามที่โจทย์ใหม่ๆไม่สามารถคลี่คลายได้ด้วยคาตอบเดิมๆเมื่อนั้นสิ่งที่เราเรียกว่า “น วั ต ก ร ร ม ” ห า ก ป ร า ศ จ า ก น วั ต ก ร ร ม จ ะ ไ ม่ มี ผู้ ป ร ะ ก อ บ ก า ร เ กิ ด ขึ้ น ห า ก ป ร า ศ จ า ก ค ว า ม ส า เ ร็ จ ใ น ก า ร ป ร ะ ก อ บ ธุ ร กิ จ
- 9. จะไม่มีนาย ทุ นที่ได้รับผลตอบ แท นจากการลงทุ นและตัวขับ เค ลื่อนให้เกิดการลงทุ น เราจึงเห็นได้ว่าการเกิดขึ้นอย่างมากมายของ นวัตกรรม มันกลายเป็นเครื่องมือสาหรับติดต่อสื่อสาร การแบ่งบันความรู้ การบริหารจักการและการทางานรวมหมู่ The New Freedom (ทุกคนคือผู้เปลี่ยนแปลง) เมื่อมุมมองเปลี่ยน โลกก็สามารถเปลี่ยนสมาชิกที่เคยถูกมองเป็น “ภาระ” ของสังคมให้กลายเป็น “อัจฉริยะ”ที่สร้างผลผลิตสาคัญให้กับสังคม เทคโนโลยีและโลกาภิวัตน์ไม่ได้มีความหมายเพียง การเข้าถึง แบบไม่มีขีดจากัดเท่านั้น แต่มันยังสร้างให้เกิด ความเป็นไปได้ แบบใหม่ บทที่ 8 People(คน) The Capitalทักษะการสร้างสังคม การสร้างคน หมายถึงกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาทักษะ ทั้งด้านกายภาพและความคิด แบบไหนที่เหมาะสาหรับการสร้างสังคมในอนาคต จนมาถึงวันนี้ไม่มีใครปฏิเสธได้ว่า ”คุณภาพ” เป็นหัวใจสาคัญนี้คือวิสัยทัศน์แห่งอนาคตโลก Multidisciplinary Skill ทักษะผสมผสาน ทุนทางมนุษย์สาหรับอนาคตคือผู้ที่สามรถอบโจทย์การทางานหรือมีทักษะแบบผสมผสานที่เรีย ก ว่ า “ พ หุ วิ ท ย า ก า ร ” ทักษะผสมผสานไม่ได้หมายเพียงแค่การมีทักษะอันหลากหลายเท่านั้นยังหมายถึงความสามารถในการ นาสิ่งต่างๆมาบูรณาการเข้าด้วยกัน รวมถึงการคิด วิเคราะห์และแก้ปัญหา Community Skillทักษะเฉพาะ ทักษะเฉพาะ “ถิ่น” หมายถึงทักษะที่เห มาะกับการอยู่ ในท้องถิ่นข องพวกเข า การนาเอาแนวคิดพระราชดาริ “บวร” เน้นความสัมพันธ์ระหว่างสามสถาบัน คือ บ้าน วัด โรงเรียน พร้อมกับการนาเอาแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นตัวขับเคลื่อน ด้วยการศึกษาแบบ “เฉพาะตัว เฉพาะถิ่น” Life Skillทักษะชีวิต สิ่ง ส าคั ญ คื อ ค ว า ม รับ ผิ ด ช อ บ ทั ก ษ ะ ใน ก าร เ ข้ า ใจ เ รื่อ ง เ ห ตุ แ ล ะ ผ ล หรือผลกระทบจากสิ่งต่างๆจึงเป็นเรื่องสาคัญที่ต้องบ่มเพาะให้กับคนในสังคมเดียวกัน ทักษะความคิด ความรับผิดชอบ และการหาจุดสมดุลของความสุขจึงน่าจะเป็นทักษะแห่งอนาคตของโลกนี้ บทที่9 สื่อ MEDIA ฐานันดรที่สี่ (The Fourth Estate) ด้านสังคม พูดถึง ในปี 2012 สถานีโทรทัศน์เอชบีโอนาซีรีย์ เรื่อง The newsroom ซึ่งเป็นเรื่องราวของสถานีข่าวแห่งหนึ่งกับความพยายามในการฟื้นฟู ฐานันดรที่สี่ ของสื่อ ในสหรัฐ บ่ ง ชี้ถึงค ว ามสาคัญ ข อง การเป็ น ที่ พึ่ง สาห รับ ป ระช าช นในก ารเข้าถึงค ว าม จริง ซึ่งจุดเริ่มต้นของคาเรียกที่ว่า ฐานันดรที่สี่ เกิดในสมัยประชุมรัฐสภาของอังกฤษ ปี 1787
- 10. ฐานันดรที่สี่ คือที่พึ่งแห่งเดียวในการนาเสนอความจริงสู่สาธารณะ ความเสรีและคุณธรรม ต้องมีวิจารณญานอันแม่นยาสื่อจะไม่ต้องรับใช้กลุ่มผลประโยชน์อื่น แต่คนกลุ่มเดียวที่สื่อรับใช้คือ ประชาชน แต่พอผ่านไปไม่นานสื่อจานวนไม่น้อยกลับกลายเป็นเครื่องมือในการโฆษณาชวนเชื่อของรัฐ และเป็นพื้นที่ในการสร้างความขัดแย้งทางสังคมอีกด้วย การเปลี่ยนผ่าน (The Last Print Issue) ใ น สั ป ด า ห์ สุ ด ท้ า ย ข อ ง ปี 2 0 1 2 นิ ว ส์ วี ค นิตยสารรายสัปดาห์ที่เคยมีบทบาทและพื้นที่อันสาคัญในการนาเสนอความเป็นไปของโลก ตี พิ ม พ์ พ า ด หั ว บ น ป ก ฉ บั บ วั น ที่ 3 1 ธั น ว า ว่ า #LASTPRINTISSUE บ่งบ อกถึงการเป ลี่ย นแปลงจากสื่อโรงพิมพ์เป็ นพื้นที่ดิจิทัล ที่มีอายุ ยืนนานถึง79 ปี จุดเริ่มต้นข องการเข้าสู่โลกดิจิทัลเต็มตัวและจุดเป ลี่ย นครั้งให ญ่ ห รืออาจห มาย ถึง ก า ร ป ฏิ วั ติ เ พ ร า ะ ไ ม่ เ พี ย ง แ ต่ สื่ อ ดั้ ง เ ดิ ม เ ท่ า นั้ น ที่ ไ ด้ รั บ ผ ล ก ร ะ ท บ แต่มันคือเราทุ กค นต่าง ห าก ที่ ต้องท างานห นักมากขึ้น และมีวิจารณ ญ าณ มากขึ้น ในขณะที่การแพร่กระจายของสื่อสังคมหมายถึงการเข้าถึงข้อมูลที่มากขึ้นหลากหลายเรื่อง และอาจทาให้ผู้รับสื่อฉลาดขึ้นแต่ความเสรภาพที่เกิดขึ้นอาจนามาสู่ตวามเสียหายเมื่อตัวอย่างหนังเกรด ต่ า เ รื่ อ ง Innocence of Muslims ถู ก เ ผ ย แ พ ร่ ท า ง ยู ทู ป สร้างความต่อต้านจากชาวมุสลิมทั่วโลกและก็นาไปสู่การสูญเสียของทูตอเมริกาประจาประเทศลิเบีย ในวันที่เรีภพถูกนามาใช้อย่ างบิ ดเบื อนและพื้นที่อันศักสิท ข องฐานันดรที่4 ห าย ไป จนดูว่าโลกกกาลังเข้าสู่ภาวะไร้ระเบียบในการสื่อสาร โลกที่เหลือ (Rise of the Rest,Voice of the voiceless) จ ะ พู ด ถึ ง เ ห ตุ ก า ร ณ์ รุ น แ ร ง ใน จั ตุ รัส เ ที ย น อั น เ ห มิ น ใน ปี 1 9 8 9 ตามด้วยภาพการการสู้รบจากสถานที่จริงของสงครามอ่าวเปอร์เซีย 1991 และเป็นจุดเปลี่ยนของ CNN กลาย เป็ นสื่อที่ค นทั้งโลกได้พึ่งพานาเสนอ ข่าวสด จนกลาย เป็ น ป รากฎ การณ์ CNN Effectและสองสิ่งที่นามาสู่จุดเปลี่ยนของสื่ออีกครั้ง ก็คือ เหตุการณ์9/11 และบทบาทของสถานีข่าว อัลจาชีราห์ ซึ่งเหตุการณ์นี้พูดถึงประเทศ กาตาร์ที่มีสถานีอัลจาซีราห์และรัฐบาลมีวิสัยทัศน์เดียวกัน ซึ่งป ระเท ศนี้ได้รับ การย อมรับ ว่าเป็นป ระเท ศที่ป ระชาช นและสื่อมีเสรีภาพมาก ที่สุด ซึ่งต่อมามีการเผยแพร่ภาพวิดีโอของโอซามา บิน ลาดิน จีงทาให้ข่าวของโลกอาหรับเป็นที่สนใจมากขึ้น ต่อมาสถานีข่าวนี้ก็ได้ได้ทาภาคภาษาอังกฤษ ในปี2006 ต่ อ ม า ใ น ห นั ง สื อ The AlJazeera Effectโ ด ย เ ป็ น ห นั ง สื อ ข อ ง ฟิ ลิ ป ซี น ซึ่งกล่าวถึงสถานีอัลจาซีราห์ว่าเป็นความเสรีของสื่อใหม่มอบให้กับสังคมโลก โดยเฉพาะความเป็นกลาง จาก CNN Effect ซึ่งก ล่าว ถึง การน าเสน อข่ าว 2 4 ช ม . แต่อัลจาซีราห์ เอฟเฟ ก ต์ กล่าวถึงความท้าทายบนพื้นที่การเมือง และเสรีภาพของสื่อ และพลเมือง ส่วนที่เหลือ อันหมายถึงส่วนที่ไม่ใช่แค่โลกตะวันตกเพราะฉะนั้นสื่อนั้นไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ผู้นาเสนอความจริง แต่เป็นสิ่งที่พิสูจน์ว่า สื่อเป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงและสร้างอัตลักษณ์ของสังคม
- 11. บทที่10 Definitionนิยาม เริ่มต้นจากสิ่งที่เรียกว่า “โลกาภิวัตน์”มันน่าจะหมายถึงกระบวนการเข้าสู่ความเป็นโลก ผ่านการเข้าถึง แลกเปลี่ยน และหลวมรวม ซึ่งต่างจากสิ่งที่เรียกว่า “การทาให้เป็นสากล” กระบวนการเข้าสู่ความเป็ นโลก จึงแตกต่างกับการทาให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน แต่เราจะอยู่อย่างไรในระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเข้าถึง แลกเปลี่ยน และหลอมรวมอย่างไม่จากัด นอกจากนี้ยังมีนิยามคาว่า “ท้องถิ่นภิวัตน์” ก็น่าจะเป็นการเข้าสู่ภาวะความเป็นท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และวัฒนธรรม ซึ่งต่างจากสิ่งที่เรียกว่า “ท้องถิ่นนิยม” ที่ ห ม า ย ถึ ง ก าร ให้ ค ว า ม ส าคั ญ กั บ ท รัพ ย าก ร วั ฒ น ธ ร รม ภ า ษ า ปั ญ ญ า และความเป็นสังคมดั้งเดิมที่มีอยู่ในแต่ละท้องถิ่น **ค ว า ม น่ า ส น ใจ ก็ คื อ ยิ่ ง ภ า ว ะ ค ว า ม เ ป็ น แ ข็ ง แ ร ง ม า ก ขึ้ น เ ท่ า ไ ร ความเป็นท้องถิ่นยิ่งสาคัญมากขึ้นเท่านั้น มีนักเคลื่อนไหวสรุปว่า “ต้องคิดแบบโลก แต่ทาแบบท้องถิ่น” เป็ น ค าต อ บ ท า ให้ โลก ดีขึ้ น แ ต่ สิ่ง ที่ ต้อง ท าอัน ดับ แรก ไม่ ใช่ ก ารแ ก้ ไข ปั ญ ห า แต่เป็ นการกระตุ้นและส่ง เสริม ให้เกิ ดก ารตอบ ส น องต่ อปัญ ห าท้ อง ถิ่น เห ล่านั้น ก ล่ าว คือ จ ะ ต้อ ง เ ป็ น ค ว า ม รับ ผิ ด ช อ บ ร่ ว ม กั น ที่ ม าก ขึ้ น ระ ห ว่ า ง รัฐ ชุ ม ช น และพลเมืองที่ตัดสินใจในเรื่องต่างๆ นิยามใหม่ของการออกแบบ (Redefining Design) บางทีเราต้องลองออกแบบหลายอย่างดูใหม่ หรืออาจต้องหานิยามใหม่ให้การออกแบบ “มันอาจจะเป็นการออกแบบที่ทาให้เราใช้น้อยลง ซึ่งหมายถึงการผลิตและสร้างของเสียน้อยลง” “การออกแบบที่ไม่กระตุ้นให้เกิดการบริโภคมากขึ้น แต่บริโภคที่ฉลาดกว่าเดิม” เ มื่ อ ไ ม่ น า น มี ป ร า ก ฏ ก า ร ณ์ “แ อ ป เ ปิ้ ล ” ไ ด้ เ ป ลี่ ย น นิ ย า ม ข อ ง ก า ร อ อ ก แ บ บ ใ ห้ เ ป็ น ”ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร ”ใ ห ม่ ขึ้ น มากกว่าการออกแบบที่คลี่คลายปัญหาหรือตอบสนองสิ่งที่เคยมี * * สิ่ ง ที่ น่ า ส น ใ จ ก็ คื อ ทัศนคติที่อาจพาให้เราหลุดพ้นจากกับดักการบริโภคแบบไม่รับผิดชอบนั้นอาจเป็นทัศนคติแบบอนุรักษ์ นิยม และทัศนคติแบบหัวก้าวหน้าในเวลาเดียวกัน บ าง ที เราอาจต้อง ลอง ออก แบ บ ให ม่ ทั้ง ห ม ด ไม่ว่ าจะ เป็ น สิน ค้า บ ริก าร จนไปถึงการออกแบบสังคมที่ปรารถนา และระบบคุณค่าที่ยกระดับจิตวิญญาณ เงินทองต้องคิด (Redesigning Capital) ยิ่ ง “โ ล ก า ภิ วั ต น์ ” ท า ง า น ม า ก เ ท่ า ไ ร ธนาคารที่ทาหน้าที่เป็นตัวกลางในการระดมทุนยิ่งกลายเป็นกลไกสาคัญที่กระตุ้นให้เกิดการลงทุนและกา รค้าขาย นักบุญผู้เลี่ยงภาษี(Rethinking Inequality)
- 12. หนึ่งในวิธีการหลบเลี่ยงภาษี ซึ่งเป็นที่นิยมของผู้มีรายได้สูงส่วนใหญ่ ก็คือ“การบริจาค” ไม่ว่าจะเป็ นการบ ริจาคอย่ างถูกกฎ ห มาย ห รือการฟอกเงิน มีเหตุผลห ลาย ป ระการ ไม่ว่ าจะเป็ น ทั ศ นค ติที่ มอ งว่ าระบ บ ภ าษีไม่ เป็ นธรรม ต่อผู้ท าง าน ห นัก มากกว่ า หรือผู้เสียภาษีปราศจากความเชื่อมั่นในการนาภาษีไปใช้จ่ายโดยรัฐ อย่างไรก็ตาม “เสรีภาคและความเสมอภาค” ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนเชิดชูว่าต้องเท่ากัน แ ต่ ใ น จิ ต วิ ญ ญ า ณ ก ลั บ ไ ม่ มี ทั้ ง ส อ ง สิ่ ง ค น ร ว ย ต้ อ ง เ สี ย ภ า ษี ส่วนคนจนต้องได้รับผลระทบจากการกระทาของคนรวย เช่นโลกร้อน คนรวยก็จะซื้อแอร์มาใช้ ยิ่งร้อนมากก็ซื้อมากขึ้น ที่แอร์กลับเป็ นสิ่งที่ทาให้ร้อนยิ่งร้อนขึ้น แต่คนเหล่านั้นไม่สนใจ ซึ่งคนที่ได้รับผลกระทบก็คือคนจน ปัญหาโลกแตก (Reidentifying Identity) “ความขัดแย้งทางผลประโยชน์” จ า ก ก า ร ป ร ะ ชุ ม สุ ด ย อ ด สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม โ ล ก ค รั้ ง แ ร ก มาจนถึงการประชุมสุดยอดว่าด้วยการรับมือกับภาวะการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ มีค ว า ม พ ย าย าม ข อ ง ทั่ว ป ร ะเท ศ ใน ก า รรับ มือ กั บ ปั ญ ห า สภ า พ ภู มิอ า ก า ศ ประเทศผู้นาในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างสหรัฐอเมริกาไม่ยอมลงนามในพิธีสารโตเกียวเพราะอ้างว่ า ไ ม่ เ ป็ น ธ ร ร ม เช่นเดียวกับประเทศอินเดียแต่แท้จริงแล้วทุกคนต้องปกป้องผลประโยชน์ของตัวเองมาก่อนการปกป้องโ ลก **หรือบางทีมันอาจจะถึงเวลาแล้วที่จะเหลือแค่ “ความเป็นโลก”หรือ “ความเป็นเรา”**
- 13. ส่วนที่ 2 การเชื่อมโยงแนวคิดการพัฒนาที่ยังยืนกับ หนังสือความเป็นโลกX ความเป็นเรา โลกาภิวัตน์ กับ อุดมการณ์ท้องถิ่นนิยม (กลุ่มสตรีเหล็ก) บทที่1 ตลาด (Market) โลกหนึ่งใบและตลาดแห่งเดียว(One World,One Market) ได้กล่าวถึงการพัฒ นาอย่ างยั่งยืนใน ด้านสังค ม คือ การเลือกซื้อสินค้าต่าง ๆ ที่นาเข้ามาจากหลายแห่งที่เป็นที่นิยม มาไว้ในเมืองหลวง ให้คนชาวเมืองเข้าถึงสินค้านั้น เช่น เสื้อผ้ายูนิโคล่,โดนัทชื่อดังจากนิวยอร์กฯ และด้านเศรษฐกิจคือกระเทียมที่นาเข้ามาจากจีนที่มา ตีตลาดการค้ากระเทียมไทย เพราะมีราคาถูก ทาให้คนนิยมมากกว่า ค่าขนส่งที่ถูกเกินจริง(One Planet) ไ ด้ ก ล่ า ว ถึ ง ก า ร พั ฒ น า อ ย่ า ง ยั่ ง ยื น ใ น ด้ า น เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ราค าน้ ามันที่ สูงแต่มีการราย งานที่สว นท าง ว่ าราค าน้ ามันที่ต่ าเกินค ว ามเป็ นจริง ซึ่งมันกระทบ กับการขนส่งที่มีอิทธิพลของยอดการบ ริโภคน้ ามันของชาวอเมริกันมาก จึงมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการบริโภคหรือผลักดันการใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจัง ความหมายของการบริโภค(The Consumer) ไ ด้ ก ล่ า ว ถึ ง ก า ร พั ฒ น า ใ น ด้ า น สั ง ค ม คือการบริโภคที่ตอบสนองความต้องการของมนุษย์และความเสมอภาคในการเป็นพลเมืองที่ดารงชีวิตด้ว ย ทรัพยากรของโลกนี้เท่าๆกัน ภูฏานกับมอนซานโต้(Bhutan VS. Monsanto)
- 14. ได้กล่าวถึงการพัฒนาอย่ายั่งยืนในด้านสิ่งแวดล้อม ภูฏานในเรื่องการเกษตรออร์แกนิก เปลี่ยนผืนดินให้เป็นพื้นที่การเกษตรปลอดสารเคมีร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ในทางกลับกันมอนซานโต้ นั้นเป็นบริษัทผู้ผลิตยากาจัดศัตรูพืชและเมล็ดพันธุ์ดัดแปลงพันธุกรรมยักษ์ใหญ่ ของโลก โดยมีการผลิตสินค้าที่อยู่ภายใต้แบรนด์ต่างๆ ความฝันแบบแคลิฟอร์เนีย(California Dream) ได้กล่าวถึงการพัฒนาอย่างยั่งยืนในด้านสังคมแคลิฟอร์เนียเป็นพื้นที่เปิดให้กับความเท่าเทียมกั น ไ ป จ น ถึ ง ก า รเ รีย ก ร้อ ง สิ ท ธิ ข อ ง ช า ว รัก ร่ ว ม เ พ ศ อั น ย า ว น า น ก่ อ น ใค ร จนทาให้มีการยกเลิกการกีดกันการแต่งงานระหว่างคนเพศเดียวกัน อาณานิคมบรรษัท(The corporation) ได้กล่าวถึงการพัฒนาในด้านเศรษฐกิจ บรรษัทเป็นนิติบุคล หมายถึงประเด็นทางกฎหมาย มีความสามารถในการประกอบกิจกรรมต่างๆ ได้ไม่ต่างจากบุคคลทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นซื้อ ขาย หรือครอบครองทรัพย์สิน รวมถึงการเสียภาษี ความเป็นท้องถิ่น(Localization) ได้กล่าวถึงการพัฒนาในด้านเศรษฐกิจ เมื่อมีการผลิตด้วยวัตถุดิบท้องถิ่น ใช้งานจ้างในท้องถิ่น ขายให้คนในท้องถิ่น และมีความจริงใจในการดาเนินธุรกิจ บนพื้นฐานความยั่งยืนของชุมชน การเปลี่ยนผ่าน(Relocalization) ได้กล่าวถึงการพัฒนาในด้านสิ่งแวดล้อมคือแนวคิดเมืองเปลี่ยนผ่านนี้ยังให้ความสาคัญกับการม องปัญ ห าพลังงานให้เป็ นโอกาส มากก ว่าวิก ฤต มีคว ามสามารถในการพึ่งพาตัวเอง และมีชีวิตที่มาขาดแคลน สินค้าที่ดีที่สุด(Buy Local) ได้ก ล่ า ว ถึ ง ก า รพั ฒ น า ใน ด้ า น เ ศ รษ ฐ กิ จ เมื่ อ ซื้ อ ข อ ง ที่ ผ ลิต เ อ ง ใน ท้ อ ง ถิ่ น นั้นคือการกระจายรายได้ให้กับผู้ผลิต ผู้จัดหาวัตถุดิบ เกษตรกร และผู้ให้บริการในท้องถิ่นเองที่สาคัญ เงินที่ใช้จ่ายออกไป มีการหมุนเวียนในท้องถิ่นนั้นต่อไป บทที่ 2 Relationship (ความสัมพันธ์) มีแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติของเศรษฐกิจ คือ สิ่งที่เราผลิตได้ด้วยต้นทุนที่ถูกกว่าคนอื่น และแลกเปลี่ยนสินค้ากับคนที่ทาอย่างอื่นได้ดีกว่า ทาให้เกิดการจัดการทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพสูงสุด พ ลั ง แ ห่ ง โ ล ก า ภิ วั ต น์ คื อ ก า ร เ ข้ า ถึ ง อั น ไ ร้ ขี ด จ า กั ด จึงทาให้เกิดการขยายพื้นที่การค้าอย่างไม่มีที่สิ้นสุดเช่นกัน “ความต้องการ” อันไม่มีที่สิ้นสุดของมนุษย์ ท า ใ ห้ เ กิ ด ก า ร บ ริ โ ภ ค เ กิ น ค ว า ม จ า เ ป็ น การแบ่งงานตามความถนัดดูจะเป็นกุญแจสาคัญในการสร้างเศรษฐกิจละขับเคลื่อนสังคมในยุคอุตสาหกร
- 15. รม พลังงานเป็ นของถูกที่โลกจะทาให้กาเนิดเครื่องจักรมากมายเพื่อทดแท นกาลังค น วันที่พลังงานมีราคาแพงขึ้น คือวันที่มนุษย์เริ่มตระหนักว่าพลังงานเป็นทรัพยากรสิ้นเปลือง โลกนี้ถูกแบ่งออกเป็นสองบทบาท คือ ผู้นาและผู้ตาม โลกประชาธิปไตยมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นา โ ล ก สั ง ค ม นิ ย ม มี ส ห ภ า พ โ ซ เ วี ย ด แ ล ะ จี น เ ป็ น ผู้ น า การตัดสินใจทางการเมืองของประเทศผู้ตามทั้งหลายจึงพึ่งพิงอยู่กับประเทศผู้นาเสียเป็นอันมาก เ ห ตุ ก า ร ณ์ น้ า ท่ ว ม ใ ห ญ่ ใ น ปี 2011 ถูกจัดให้เป็นเหตุการณ์ที่สร้างความเสียหายในทางการเศรษฐกิจที่เลวร้ายที่สุดเป็นอันดับที่สี่ในประวิติศ าสตร์ ผลกระท บ ต่อห่ว งโซ่อุป ทานของโลก โดย เฉพาะในอุตสาห กรรมเกษตร(ข้าว ) อิเล็กท รอนิกส์(ฮ าร์ดดิสก์) และย านย นต์ที่มีป ระเท ศ ไท ย เป็ นฐานการผลิตสาคัญ ป ระเท ศ ที่ได้รับ ผลกระท บ จากเห ตุ ก ารณ์น้ าท่ ว มให ญ่ ในป ระเท ศ ไท ย ก็คือ ญี่ ปุ่ น ซึ่งเป็ นประเทศที่มีการลงทุนท างตรงในประเทศไทยมากที่สุด ในหลายร้อยปีที่ผ่านมา อัตราการเติบโตของผลผลิตในกลุ่มประเทศกาลังพัฒนานั้นอิงอยู่กับอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของก ลุ่มป ระเท ศ ที่พัฒ นาแล้ว ในช่ วงที่ เศ รษฐกิจข อง กลุ่มป ร ะเท ศ พัฒ นาแล้ว เติบ โตสูง เศรษฐกิจของกลุ่มประเทศกาลังพัฒนาก็เติบโตสูง การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์และอุปทาน ไม่ว่ าจะเกิดขึ้น ณ จุดใดข องโลก ย่ อมส่งผลกระท บ ต่อป ระเท ศ อื่นๆ ไป ตามๆ กัน ท าให้ เ กิ ด ก า รเป ลี่ย น แ ป ลง จา ก ป ระเ ท ศ ที่ ย า ก จ น “พึ่ ง พิ ง ” ป ระ เท ศ ร่ าร ว ย ไปสู่ภาวะการพึ่งพาซึ่งกันและกัน บทที่ 3 Wisdom - ปัญญา The Collaboration – ผู้สร้างร่วม หัวข้อนี้มีการเชื่อมโยงกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในด้านของมิติเทคโนโลยีในเรื่องการเกิดขึ้น ของ Viki.com ที่ทาให้ผู้ชมชาวโลกสามารถดูละครยอดฮิตได้แทบพร้อมๆกัน โดยรวบรวมรายการทีวี ภาพยนตร์ มิวสิกวิดีโอ ข่าว และ เนื้อหาในรูปแบบอื่นๆ และแปลเป็นภาษาต่างๆมากมาย ในปัจจุบัน Vikiมีเนื้อหาอยู่มากกว่าหนึ่งพันล้านชิ้น มีการร่วมกันแปลเนื้อหาเป็นภาษาต่างๆมากกว่า 150 ภาษา และมีสานัก งานให ญ่ อยู่ ใน สาม ป ระเท ศ คือ สิง ค โป ร์ เกาห ลี และสห รัฐอเม ริก า ซึ่งแสดงให้เห็นว่ามีการพัฒนาที่ยั่งยืนในด้านของเทคโนโลยี Life in a Day – ผลิตภัณฑ์มวลรวมของประชาโลก หัวข้อนี้มีการเชื่อมโยงกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในด้านของมิติเทคโนโลยีและสังคมในเรื่องข องเควิน แมคโดนัลด์ ผู้กากับภาพยนตร์สารคดี Life in a Day ที่มีคนทั้งโลกเป็นผู้สร้างเนื้อหาร่วมกัน โดยการให้ชาวโลกใช้เวลาหนึ่งวันในการถ่ายทาชีวิตของตัวเอง ซึ่งใช้เทคโนโลยีใหม่นาไปสู่วิธีการใหม่ แ ท น ที่ จ ะ ว า ง พ ล็ อ ต เ รื่ อ ง ที่ ต้ อ ง ก า ร แมคโดนัลด์กลับปล่อยให้เนื้อหาที่ได้รับเป็นตัวบอกว่าธีมและโครงสร้างของภาพยนตร์ว่าควรจะเป็นเช่น ไร
- 16. Collective Intelligence –ประชาธิปไตยมด หัวข้อนี้มีการเชื่อมโยงกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในด้านของมิติสิ่งแวดล้อม ในการทาวิจัย เรื่อ ง ปั ญ ญ า รว ม ห มู่ ( Collective Intelligence) ผ่ าน พ ฤ ติ ก รรม ข อ ง ม ด แ ล ะพ บ ว่ า เมื่ อ ม ด ถู ก บั ง คับ ให้ ย้ าย ที่ อยู่ มัน จ ะใช้ ระบ บ เสีย ง ส่ ว น ให ญ่ ใน ก า รตัด สิน ใจ พฤติกรรมนี้นามาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนของมนุษย์ที่ว่าควรกระจายกาลังของสมองอย่างมีประสิทธิภาพ The Wisdom of Crowds – ฝูงชนแห่งปัญญา หัวข้อนี้มีการเชื่อมโยงกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในด้านของมิติสังคมเศรษฐกิจ แ ล ะ เ ท ค โ น โ ล ยี โ ด ย มี ห นั ง สื อ The Wisdom of Crowds ที่ แ ส ด ง ให้ เ ห็ น ถึ ง ห ลั ก ฐ า น ท า ง ส ถิ ติ ที่ บ อ ก ว่ า ก า ร ตั ด สิ น ใ จ ร่ ว ม กั น มักจะนามาสู่การตัดสินใจและการคาดการณ์ที่ดีกว่าการตัดสินใจหรือการคาดการณ์ที่มาจากคนๆเดียว ซึ่งสอดคล้องกับมิติด้านสังคม และเมื่อโลกมีอินเทอร์เน็ตที่เร็วขึ้น ฉลาดขึ้น และครอบคลุมมากขึ้น มันก็ได้เชื่ อมโย งทุ กค นเข้าไว้ด้ว ยกัน ซึ่งสอดคล้องกับ มิติด้านสังค มและเท คโนโลยี เมื่อมีเทคโนโลยีมากขึ้นนักวิจัยสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูลและกลุ่มตัวอย่างที่กว้างและหลากหลายมากขึ้ น ธุ ร กิ จ ต่ า ง ๆ ก็ ส า ม า ร ถ ห า ตั ว เ ลื อ ก ที่ เ ห ม า ะ ส ม ส า ห รับ แ ต่ ล ะ ง า น รวมถึงการที่รัฐและหน่วยงานด้านสังคมมีผู้ช่วยในกิจกรรมต่างๆมากขึ้นซึ่งสอดคล้องกับมิติด้านเศรษฐกิ จ The Consensus – ประชามติ หัว ข้อนี้มีการเชื่ อมโย ง กับ แนว คิดการพัฒ นาที่ ยั่งยื นในด้านข อง มิติสังค ม ใ น เ รื่ อ ง ข อ ง ก า ร จั ด ก า ร ต น เ อ ง คือจุดเปลี่ย นอันสาคัญ ที่เป็นผลลัพธ์จากการเปิ ดพื้นที่อันไม่จากัดให้กับคว ามเป็ นห มู่ ไม่ ว่ า จ ะ เ ป็ น ก า ร ท า ง า น ร ว ม ห มู่ ปั ญ ญ า ร ว ม ห มู่ จิ ต วิ ญ ญ า ณ ร ว ม ห มู่ ซึ่งหมายถึงระบบการอยู่ร่วมกันแบบไม่ต้องมีลาดับขั้นของการจัดการใดๆทั้งยังปราศจากอคติและความ ลาเอียงทางสถานภาพในการตัดสินใจร่วมกันอีกด้วย บทที่4 Speed : ความเร็ว The Mass Production : โรงงานของโลก แนวคิดการพัฒนาที่ยังยืนในมิติเศรษฐกิจและเทคโนโลยี ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่เอื้อให้เกิดการสื่อสารอันมีประสิทธิภาพระหว่างทุกฝ่าย ซึ่ ง ร ะ บ บ QRM มี ข้ อ ไ ด้ เ ป รี ย บ ที่ ส า คั ญ คื อ ทาให้ผู้ผลิตสามารถเปลี่ยนไอเดียในการนาเสนอสินค้าใหม่ออกสู่ตลาดให้เป็นสินค้าบนชึ้นวางได้อย่างรว ดเร็ว รวมถึงความแม่นยาในการผลิตที่สร้างให้เกิดของเสียน้อยลง จึงทาให้ ระยะทาง มีความสาคัญ เ มื่ อ ร ะ บ บ QRM ที่ ถู ก น า ม า ใ ช้ นั้ น ดึ ง ดู ด ผู้ ผ ลิ ต เพื่อแลกกับการประหยัดต้นทุนการผลิตด้วยระยะเวลาระยะเวลาที่เร็วขึ้นในการนาเสนอสินค้าใหม่ The Fast Production : สดจากรันเวย์ แนวคิดการพัฒนาที่ยังยืนในมิติเศรษฐกิจและสังคม
- 17. สินค้าหลักที่ออกแบบตามฤดูกาลซึ่งอิงกับเทรนด์การออกแบบจะถูกส่งไปให้ผู้ผลิตในประเทศห่า ง ไ กล ที่ มี ต้ น ทุ น ต่ า ใ น ข ณ ะ ที่ สิ น ค้ า แ ฟ ชั่ น จะใช้ผู้ผลิตที่อยู่ในประเทศหรืออยู่ใกล้กว่าเพื่อความรวดเร็วในการผลิตและนาเสนอสินค้าในตลาด ซึ่งการผลิตที่ทั้งประหยัดและรวดเร็วนี้กาลังตอบสนองความต้องการอันไม่สิ้นสุดของผู้บริโภคแบบไม่มีเว ลาหายใจ และนั่นทาให้ตลาดแฟชั่นด่วนเติบโตก้าวกระโดดแบบหยุดไม่อยู่ The Fast Generation : เจเนอเรชั่นนักทิ้ง แนวคิดการพัฒนาที่ยังยืนในมิติสิ่งแวดล้อมและสังคม เครื่องนุ่งห่มที่ถูกทิ้งเป็นจานวนมหาศาลนี้มีผลิตภัณฑ์ที่ทาจากเส้นใยสังเคราะห์ซึ่งย่อยสลายไม่ ได้อยู่เป็นจานวนมาก ในขณะที่เส้นใยธรรมชาติก็สามารถปล่อยสารมีเทนที่ทาลายสภาพอากาศ ซึ่ ง ก ร ะ บ ว น ก ร ะ ผ ลิ ต ที่ ใ ช้ น้ า จ า น ว น ม ห า ศ า ล เส้นใยโพลีเอสเตอร์ที่นามาใช้อย่างกว้างขวางก็มาจากปิโตรเลียม ที่เป็นทรัพยากรสิ้นเปลือง แ ล ะ ยั ง ป ล่ อ ย ก๊ า ซ ไ ฮ โ ด ร เ จ น ค ล อ ไ ร ด์ อ อ ก สู่ ชั่ น บ ร ร ย า ก า ศ เส้น ใย ไน ล อ น ท า ให้ เ กิ ด ก๊ าซ ไน ต รัส อ อ ก ไซ ด์ ท าให้ ด กิ เ ภ า ว ะ เรือ น ก ร ะจ ก รวมไปถึงปัญหาต้นทุนทางสังคม เช่น การกดขี่ค่าแรงและภาพการทางานที่เลวร้ายในประเทศผู้ผลิต From Fast to Last : รื่นรมย์บนความช้า แนวคิดการพัฒนาที่ยังยืนในมิติสังคมและสิ่งแวดล้อม ส ไ ต ล์ ค ล า ส สิ ก คื อ การออกแบบเสื้อผ้าให้สวมใส่ได้แบบไม่ต้องเปลี่ยนตามเทรนด์กลายเป็นรสนิยมที่ไม่ทาร้ายโลก ส ไ ต ล์ วิ น เ ท จ คื อ การเปลี่ยนเสื้อผ้ามือสองหรือเสื้อผ้าค้างสต๊อกให้กลายเป็นสิ่งเติมเต็มอารมณ์ให้กับคนรุ่นใหม่ แ ถ ม ยั ง ไ ป กั น ด้ ว ย ดี กั บ ก า ร นิ ย ม สิ น ค้ า ท า มื อ ห รื อ ท า ด้ ว ย ตั ว เ อ ง ที่นอกจากเปี่ยมไปด้วยเสน่ห์แล้วยังช่วยชะลอความเร็วในการบริโภคของมนุษย์ การหันกลับไปหาช่างตัดเย็บในท้องถิ่นแทนการเลือกซื้อเสื้อผ้ามาตรฐานตามขนาดต่างๆ ซึ่งรวมไปจนถึงการซ่อมแซมหรือการนาเอาเสื้อผ้าเก่ามาทาใหม่ ในแบบที่เรียกว่า อัพไซเคิล บทที่ 5 Place (ถิ่น) มี แ น ว คิ ด ก า ร พั ฒ น า ที่ ยั่ ง ยื น ใ น มิ ติ ข อ ง สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม คื อ การใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นสาหรับคนในยุคก่อน เป็นเพียงความสมเหตุสมผลทางด้านเศรษฐศาสตร์ แต่พอมาถึงวันนี้กลับเป็นความกลมกลืนกับพื้นที่ราวกับหลอมรวมอัจฉริยภาพของธรรมชาติและมนุษย์เ ข้าด้ว ย กันอาทิเช่ นสถาปัตย ก รรมสไต ล์กัสโช ซึคุริพ บ เห็นได้ใน “ชิราค าว าโกะ ” เป็นบ้านไม้ที่สร้างให้มีหลังคาสูงและมีความชัน 60 องศา มีความหนาถึงหนึ่งเมตร นั่นหมายความว่า ในช่วงหิมะตกห นัก มันจะไหลลงมาตามความลาดเอียงโดย ไม่กองท่วมอยู่บ นหลังค า ท า ใ ห้ ห ลั ง ค า ไ ม่ ต้ อ ง แ บ ก น้ า ห นั ก หิ ม ะ จ า น ว น ม า ก
- 18. ทั้ ง ยัง ป้ อ ง กั น ไ ม่ ใ ห้ น้ า ที่ ล ะ ล า ย จ า ก หิ ม ะ ไ ห ล ซึ ม ท ะ ลุ ห ลั ง ค า บ้ า น เป็ นการออกแบ บที่ตอบโจท ย์ภูมิอากาศแบ บ หุบ เข า ที่ต้องรองรับ หิมะในหน้าหนาว รวมถึงระบายอากาศในหน้าร้อน วัสดุที่ใช้มุงหลังคาใช้วัสดุจากธรรมชาติในท้องถิ่น เช่น เศษไม้ ฟาง ดิ น เ ห นี ย ว ห ญ้ า ค า และการสร้างบ้านให้หันหน้าไปทางเดียวกันตามทิศทางของลมยังช่วยให้บ้านเย็นสบายในฤดูร้อนและให้ คว ามอบ อุ่นในฤดูห นาว ห น้าจั่ว บ้านที่มีการเจาะช่ องห น้าต่างในด้านตรง ข้ามกัน ก็คือการระบายอากาศให้ถ่ายเทจากด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่ง ทั้งยังช่วยรับแสงสว่างที่เข้ามาในตัวบ้าน และเพราะการสร้างบ้ านให้มีหลังคาท รงสูง จึงท าให้มีพื้นที่ใช้สอยเพิ่มขึ้นอีกห ลายชั้น ซึ่ง ส่ว นให ญ่ พื้นที่ชั้นบ นก็ใช้ในการเก็บ ข้าวข องห รือผลผลิตจากการเกษตรนั่นคือ การสร้างบ้านดังที่กล่าวมาข้างต้นจึงเป็นการพัฒนาที่มีการคานึงถึงความเสียหายของสิ่งแวดล้อม มีการ ป้องกันปัญหาที่เกิดแก่สิ่งแวดล้อม หรือถ้าจาเป็นจะต้องเกิดความเสียหาย ก็จะต้องทาในขอบเขตที่เสีย หายน้อยที่สุด การพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติทางด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมนี้ จึงเป็นรูปแบบการใช้ทรัพ ยากรที่มีการบารุงรักษา และมีอัตราการใช้ที่อยู่ในขอบเขตการอานวยให้หรือศักยภาพที่ทรัพยากรนี้จะ คืนสู่สภาพปกติได้ บทที่6 จิตวิญญาณ คืนแห่งการเฉลิมฉลอง คื น แ ห่ ง ก า ร เ ฉ ลิม ฉ ล อ ง เ ชื่ อ ม โ ย ง กั บ มิ ติ ก า ร พั ฒ น า ข อ ง เ ศ ร ษ ฐ กิ จ เพราะเป็นการเล่าเรื่องของประเทศพม่าที่เปิดรับการลงทุนจากนานาชาติ ยิ่งใช้ ยิ่งเหลือ ยิ่งใช้ ยิ่งเหลือ เชื่อมโยงกับมิติสังคมและเศรษฐกิจ จากที่สสส.เข็นแคมเปญ สวดมนต์ข้ามปี ในเทศกาลฉลองปีใหม่ทาให้เศรษฐกิจดีขึ้นและยังเป็นการดึงภาพ เมืองแห่งพุทธศาสนิกชน ของประเทศกลับมา ซึ่งทั่วโลกได้เห็นถึงความแตกต่างในการเฉลิมฉลองปีใหม่ของคนไทยอีกด้วย ยิ่งปน ยิ่งต่าง ยิ่งปน ยิ่งต่าง เกี่ยวข้องกับมิติสังคม โดยกล่าวถึงรายการ The voice เวอร์ชั่นประเทศไทย ซึ่งมีการนาเอา สินทรัพย์ทางวัฒนธรรม มาใช้ได้อย่างเจิดจ้าที่สุดประเทศหนึ่ง จารุง ใจ มหาวิทยาลัยบ้านนอก จารุง ใจ มห าวิท ย าลัย บ้ านน อก เชื่ อ มโย ง กั บ มิติสัง ค ม และสิ่ง แว ด ล้อ ม โดยจะกล่าวถึงการเกษตรแบบดั้งเดิมถูกเปลี่ยนให้เป็นการเกษตรเชิงเดี่ยวเมื่อหลายสิบปีที่แล้ว เกี่ ย ว กับ มิติท างสัง ค มโด ย ค นในชุ มช นตั้งกอง ทุ นพัฒ น าห มู่บ้านเป็ นข องต นเอง เริ่มจากระดมหุ้นเพื่อสร้างร้านค้าชุ มช นและนากาไรไป ใช้ป ระโย ช น์ในกิจสาธารณ ะ จนกลายมาเป็นท้องถิ่นที่มีความสามารถในการจัดการตนเองในด้านต่างๆ พรปีใหม่
- 19. พรปี ให ม่เชื่อมโยงกับ มิติสังคม โดย กล่าวถึง เพลง Imagine ที่จอห์น เลนนอน เขี ย น ขึ้ น แ ล ะ ร้อ ง ไว้ เ ป็ น เ พ ล ง ที่ แ ต่ ง ขึ้ น ใน ยุ ค แ ห่ ง ส ง ค รา ม แ ล ะสั น ติภ า พ และเป็นธรรมเนียมที่เมืองนิวยอร์กจะเปิดเพลง Imagine ในคืนวันส่งท้ายปีเก่า บทที่7 เรื่อง ความรับผิดชอบ (Responsibility) แนว คิด การพัฒ นาที่ ยั่งยืน ใน มิติสังค ม ค ว ามท้าท าย ให ม่ อยู่ ในด้านสังค ม เพราะกล่าวถึงปัญหาต่างๆในสังคมไทย อาทิเช่น ปัญหาสังคมเรื้อรังอย่างยาเสพติด เด็กเร่ร่อน การตั้ง ค รรภ์ก่ อนวัย อันค ว ร แ ละค ว ามเห ลื่อมล้าท างสังค ม ปัญ ห าทั้ง ห มด นี้ ไม่ใช่แค่คนคนเดียวที่เกิดปัญหาและต้องแก้ไข มันคือความรับผิดชอบร่วมกันในสังคม อ า น า จ ใ ห ม่ อ ยู่ ใ น ด้ า น เ ศ ร ษ ฐ กิ จ แ ล ะ สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม เ พ ร า ะ ใน เ รื่ อ ง นี้ ก ล่ า ว ถึ ง ห ลั ก เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ ว่ า ด้ ว ย ก า ร บ ริ โ ภ ค เ ช่ น หลายค นหันมาป ฎิเสธการกินหู ฉลามซึ่งหู ฉลามนี้เค ยเป็ นสัญ ลักษณ์ของคนมีฐานะ ห ลั ง รู้ว่ า ฉ ล า ม ถู ก ตั ด ค รีบ จ ะ ถู ก ป ล่ อ ย ล ง สู่ ท ะ เ ล แ ล ะ ต า ย ล ง อ ย่ า ง ช้ า ๆ กล่าวถึงการเลือกที่จะบริโภคที่จะไม่ทาลายสิ่งแวดล้อม น วั ต ก ร ร ม โ ล ก า ภิ วั ต น์ อ ยู่ ใ น ด้ า น เ ท ค โ น โ ล ยี เพ ร า ะ ใน เ รื่ อ ง นี้ ก ล่ า ว ถึ ง น วั ต ก ร ร ม ให ม่ ๆ ที่ เ กิ ด ขึ้ น จ า ก ผู้ ป ร ะ ก อ บ ก า ร ซึ่ง ก ล า ย เป็ น เ ค รื่อ ง มื อ ให ม่ ส าห รับ ก า รติด ต่ อ สื่อ ส าร ก าร แ บ่ ง ปัน ค ว าม รู้ การบริหารจัดการและการทางานรวมหมู่ ทุ ก ค น คือ ผู้ เป ลี่ย น แ ป ล ง อ ยู่ ใน ด้ าน เ ท ค โ น โ ล ยี แ ล ะ สั ง ค ม เ พ ร า ะ ในเรื่องนี้กล่าวถึงการปรับเปลี่ยนมุมมองทางเทคโนโลยี มุมมองเปลี่ยนโลกก็สามารถที่จะเปลี่ยน “ภ า ระ ” ข อ ง สัง ค ม ให้ ก ล าย เ ป็ น “อัจ ฉ ริย ะ ”ที่ จ ะส ร้า ง ผ ล ง าน ให้ กั บ สัง ค ม ได้ และพูดถึงการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างไม่มีขีดจากัด บทที่ 8 People(คน) ทักษะการสร้างสังคม ด้านสังคมสังคมที่ดีเกิดจากการสร้างคน สอนให้รู้จักจินตนาการ มีความคิดสร้างสรรค์ แ ล ะ อ ยู่ ใน สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ที่ ดี ท า ให้ พั ฒ น า ไ ป เ ป็ น คุ ณ ภ า พ ข อ ง ค น สัง ค มจะอยู่ ได้ก็ต้อง เกิดจากค นตัว อย่ าง การพัฒ นาบุ ค ค ลข องพ นักงานเอสซีจี : สังคมจะเข้มแข็งและเจริญก้าวหน้าอย่างยั่งยืนได้ต้องเริ่มจากทรัพยากรบุคคลที่มีคุณภาพทั้งสติปัญญาแ ล ะ จิ ต ส า ธ า ร ณ ะ คื อ ต้ อ ง เ ป็ น ‘ค น เ ก่ ง แ ล ะ ดี ’ มูลนิธิเอสซีจีจึงเห็นความสาคัญในการปลูกฝังทัศนคติและจิตสานึกรับผิดชอบต่อสังคมให้กับเยาวชน ประชาชน รวมถึงพนักงานเอสซีจี ตามปณิธาน ถือมั่นในความรับ ผิดชอบต่อสังคมและ เชื่อมั่นในคุณค่าของคน
- 20. ทักษะเฉพาะ ด้านเศรษฐกิจ การนาเอาความเป็นอยู่เฉพาะถิ่นมารวมกับแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง เช่น ชาวบ้านมีวิถีชีวิตที่เรียบง่ายมีการประหยัดและความพอเพียงโดยลดรายจ่ายในครัวเรือน มีการทาขอ งใช้ๆเองในครัวเรือนและนาของเก่ามาปรับใช้ใหม่ เช่น หัตถกรรมไม้ไผ่ เลี้ยงปลา/หาปลา และปลูกผัก ไ ว้ กิ น เ อ ง ทาอาชีพการเกษตรแบบพอเพียงโดยทาหลากหลายอาชีพ มีอาชีพเสริม มีการใช้ปุ๋ยหมักและปุ๋ยชีวภา พ ทักษะชีวิต ด้ า น สั ง ค ม ชี วิ ต ที่ มี ค ว า ม สุ ข ค ว า ม สุ ข ที่ เ กิ ด จ า ก “ ภ า ย ใ น ” ความฉลาดทางด้านอารมณ์และการเติมเต็มจิตวิญญาณแห่งตน และความสุขที่เกิดจาก “ภายนอก” จะเป็นปัจจัยสาคัญ ของคุณค่าทางสังคม และได้ประยุกต์ใช้ความรู้จากกิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรมทัศน์ศึกษากิจกรรมค่ายกิจกรรมวันสาคัญกิจกรรมโครงงานกิจกรรมอาสาเป็นต้นกิจกรรมเหล่านี้ เป็นกิจกรรมที่จะทาให้เกิดการพัฒนาทักษะชีวิตดังนี้ ได้เสริมสร้างสัมพันธภาพและใช้ทักษะการสื่อสาร ได้ฝึกการจัดการอารมณ์และความเครียด ได้รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น ทาให้เข้าใจผู้อื่น นาไปสู่การยอมรับความคิดเห็น ผู้อื่น ทาความเข้าใจและตรวจสอบตนเองทาให้เข้าใจตนเองและเห็นใจผู้อื่น ได้รับการยอมรับจากกลุ่ม ได้แสดงออกด้านความคิด การพูด และการทางานมีความสาเร็จ ทาให้ได้รับคาชม เกิดความภูมิใจและเห็นคุณค่าตนเอง นาไปสู่ความรับ ผิดชอบ ทั้งต่อตนเองและสังคม บทที่9 สื่อ Media ฐานันดรที่สี่ (The Fourth Estate) ได้กล่าวถึงการพัฒ นาในด้านสังคม เป็ นการพูดถึงเสรีภาพในการนาเสนอข่ าว การนาเสนอข่าวที่อิสรภาพโดยเปฌนการนาเสนอข่าวภายใต้กลุ่มประชาชนส่วนรวมในสังคม ไม่ใช่การนาเสนอข่าวภายใต้ รัฐบาล การเปลี่ยนผ่าน (The Last Print Issue) ได้กล่าวถึงการพัฒนาในด้านเทคโนโลยี เป็นการพูดถึงเนื้อเรื่องของการเปลี่ยนสื่อ โดย เป็ นก ารเป ลี่ย น ค รั้งยิ่ งให ญ่ เป็ น การเป ลี่ย นจากสื่อสิ่ง พิม พ์ เป็ นสื่อดิจิต อล โดยเป็นการเปิดสื่อที่กว้างขึ้นทาให้ประชาชนได้รับข่าวง่ายขึ้น โลก “ที่เหลือ” (Rise of the Rest,Voice of the Voiceless) ได้กล่าวถึงการพัฒ นาใน ด้านสังค ม พูดถึงการนาเสนอข่ าว ของโลกอาห รับ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์การเปลี่ยนแปลงที่คนทั้งโลกให้ความสนใจ และหันมาใส่ใจโลกอาหรับ มากกว่าโลกตะวันตก
- 21. บทที่10 Definitionนิยาม แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติสังคมและเศรษฐกิจ ในบทที่10นิยามนิยามใหม่การออกแบบ ก ล่ าว คือ ปัจ จุบั นก ารออก แบ บ ให ม่ก็ ไม่ได้ต อบ สน อง แค่ ค ว ามต้อง ก ารเท่ านั้น แต่ เ ป็ น ก ารอ อ ก แ บ บ ที่ ม นุ ษ ย์ อ าจ ค าด ไม่ ถึง ห รือ เกิ น ค ว าม ต้อ ง ก ารที่ เค ย มี เช่นไม่นานมานี้มีปรากฎการณ์แอปเปิ้ลเป็นสิ่งที่ออกแบบมาเกินความต้องการที่เคยมีของโทรศัพท์เครื่อ งหนึ่ง แสดงให้เห็นว่า เราอาจจะต้องนิยามการออกแบบให้เพื่อกระตุ้นไม่ให้เกินการบริโภคมากขึ้น โดยบริโภคเท่าเดิมแต่ฉลาดขึ้น แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติเศรษฐกิจ ในบทที่10 นิยาม เมื่อเข้าสู่สภาวะเงินฝืด สิ่ง ที่ รัฐบ าลสมัย ให ม่แ ท บ ทุ กป ระเท ศ นึ ก ถึง คือ ก ารก ระตุ้น ให้ เกิน ก ารบ ริโภ ค แต่จริงๆแล้วมันคือสิ่งที่รัฐบาลควรทาตลอดเวลา เพื่อให้เกิดการบริโภคอย่างยั่งยืน แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในมิติสิ่งแวดล้อม บทที่10 นิยาม "ทรัพยากรในทางเศรษฐศาสตร์" คือ ทั้ ง ท รั พ ย า ก ร ที่ จั บ ต้ อ ง ไ ด้ แ ล ะ ท ร พ ย า ก ร ที่ จั บ ต้ อ ง ไ ม่ ไ ด้ นั้ น ต่าง ก้ อก าลัง ถูก ห ยิ บ ยื ม มาใช้ ก่ อน เพื่ อน ตอ บ สน อง ค ว าม ต้อ ง การอัน ไม่ สิ้น สุ ด บ า ง ที่ เ ร า อ า จ ต้ อ ง นิ ย า ม ค า ว่ า เ ศ ร ษ ฐ ศ า ส ต ร์ ใ ห ม่ คื อ "ศาสตร์ในการจัดการกับความต้องการไม่จาการเพื่อสร้างประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากรที่มีจากัด แน วคิดการพัฒ นาที่ยั่ง ยืนใน มิติเท ค โน โลยี และสิ่งแว ดล้อม บ ท ที่ 10นิย าม ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ นับตั้งแต่การประชุมโลกเรื่องสภาพภูมิอากาศครั้งแรก จนถึงปัจจุบัน ประเทศผู้นาหรือประเทศที่เจริญแล้วมีเทคโนโลยีต่างๆเกิดขึ้นมากมายสร้างความเจริญให้กับประเทศเห ล่านั้น แต่เทคโนโลยีเหล่านั้นก็สร้างผลเสียอย่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเช่นประเทศสหรัฐอเมริกา ก็ยังไม่ยอมลงนามให้สัญ ญ าการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยอ้างว่าไม่เป็นธรรม ข้อสรุปบอกชัดว่าทุกคนต่างเลือกที่จะปกป้องเทคโนโลยีความเจริญก้าวหน้าของตัวเองมากกว่าปัญหาข องโลก