SlideShare a Scribd company logo
1 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
GIZARTE 4. GAIA: EUSKAL HERRIA / ESPAINIA
1. Euskararen jatorria
Duela 4.000 bat urte, Europako hego-ekialdean eta Asiako mendebaldean herri
indoeuroparrak hedatu ziren. Herri hauek hitz egiten zituzten hizkuntzetatik sortu
ziren Europan gaur egun hitz egiten diren hizkuntza gehienak. Honengatik esaten da
Europako hizkuntza hauek familia indoeuroparreko hizkuntzak direla.
Baina hau ez da gertatzen euskararekin, euskara ez da hizkuntza
indoeuroparra. Hizkuntzalariek diote euskara hizkuntza hauek baino lehenagokoa
dela, horregatik, esan dezakegu, euskara Europako hizkuntza zaharrenetakoa dela.
2. Euskal Herria: kokagunea
2 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
3 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
3. Euskal Herri politikoa
Euskal Herrian 7 probintzia daude, baina ofizialki, 3 banaketa administratibo
daude:
- Euskal Autonomia Erkidegoa (Hego Euskal Herrian).
- Nafarroako Foru Erkidegoa (Hego Euskal Herrian).
- Ipar Euskal Herria.
 Taula osatu:
PROBINTZIAK HIRIBURUAK
ARABA
BIZKAIA
GIPUZKOA
NAFARROA
BEHE NAFARROA
LAPURDI
ZUBEROA
4 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
4. Euskal Herri fisikoa
Ikasiko ditugun elementu geografikoak:
a) Probintzia bakoitzeko ibai nagusia.
b) Gipuzkoako ibaiak.
c) Euskal Herrian dauden bi isurialdeak.
d) Mendirik ezagunenak.
a) IBAIAK
BIZKAIA ARABA GIPUZKOA NAFARROA
Nerbioi Zadorra Oria Ebro
LAPURDI MAULE BEHE NAFARROA
Aturri Maule Errobi
b) Gipuzkoako ibaiak ekialdetik mendebaldera:
Bidasoa, Oiartzun, Urumea, Oria, Urola, Deba
5 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
c) Euskal Herrian bi isurialde daude:
1. Kantaurialdeko isurialdea (edo Atlantikoa)
2. Isurialde Mediterraneoa
6 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
EUSKAL HERRIKO MAPA FISIKOA
7 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
EUSKAL HERRIKO MENDIAK:
Mendi altuenak, Pirinioetan daude (NAFARROAN):
 HIRU ERREGEEN MAHAIA (2.428 m)
 ORI (2.017 m)
GIPUZKOAKO MENDI NAGUSIAK:
 Jaizkibel (450 m)
 Aiako Harriak (837 m)
 Aitzgorri (1.544 m)
 Txindoki (1.346)
 Hernio (1.075)
 Adarra (811)
BIZKAIKO MENDI NAGUSIAK:
 Oiz (1.026 m)
 Gorbeia (1.475 m)
 Anboto (1.331 m )
Gorbeia
8 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
EREMU LAUAK:
Hegoaldean kokatzen da, Araban batez ere. Labore-soro zabalak ere
badaude:
 Arabako Lautada: azalera handikoa eta mendiz inguratua
dago.
 Arabako Errioxa.
d) Mendi hauek mapan kokatzen ikasiko dugu:
- Jaizkibel, Hernio, Aizkorri (Gipuzkoan).
- Anboto (Bizkaian).
- Gorbeia ( Araban).
- Hiru Erregeen Mahaia eta Ori (Nafarroan).
- Larrun (Lapurdin).
1 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
2 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
3 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
4 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
5 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate

More Related Content

What's hot

5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya
5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya 5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya
5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya idoialariz
 
15. materia
15. materia15. materia
15. materia
MargaGutierrez
 
7 Espainia erdi aroan
7 Espainia  erdi aroan7 Espainia  erdi aroan
7 Espainia erdi aroan
MargaGutierrez
 
1. unibertsoa eta lurra
1. unibertsoa eta lurra1. unibertsoa eta lurra
1. unibertsoa eta lurra
MargaGutierrez
 
Ugalketa 4. gaia
Ugalketa 4. gaiaUgalketa 4. gaia
Ugalketa 4. gaia
MargaGutierrez
 
1 gure gorputza barrutik zubia santillana lh 4
1  gure gorputza barrutik  zubia santillana lh 41  gure gorputza barrutik  zubia santillana lh 4
1 gure gorputza barrutik zubia santillana lh 4idoialariz
 
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa 5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
idoialariz
 
5 maila 7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
5 maila  7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya  5 maila  7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
5 maila 7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
idoialariz
 
9 AIREA ETA EGURALDIA Zubia Santillana
9  AIREA ETA EGURALDIA  Zubia Santillana9  AIREA ETA EGURALDIA  Zubia Santillana
9 AIREA ETA EGURALDIA Zubia Santillanaidoialariz
 
7 LUR PLANETA Zubia Santillana
7  LUR PLANETA  Zubia Santillana7  LUR PLANETA  Zubia Santillana
7 LUR PLANETA Zubia Santillanaidoialariz
 
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
idoialariz
 
3 LANDAREAK Zubia Santillana LH4
3  LANDAREAK   Zubia Santillana LH43  LANDAREAK   Zubia Santillana LH4
3 LANDAREAK Zubia Santillana LH4idoialariz
 
1 NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
1  NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin1  NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
1 NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
idoialariz
 
2 gaia NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
2 gaia  NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin2 gaia  NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
2 gaia NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
idoialariz
 
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
idoialariz
 
5 EKOSISTEMAK Zubia Santillana LH 4
5  EKOSISTEMAK  Zubia Santillana LH 4 5  EKOSISTEMAK  Zubia Santillana LH 4
5 EKOSISTEMAK Zubia Santillana LH 4 idoialariz
 
5 maila 14 HISTORIAURREA- Anaya
5 maila  14 HISTORIAURREA- Anaya5 maila  14 HISTORIAURREA- Anaya
5 maila 14 HISTORIAURREA- Anaya
idoialariz
 
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa- 4. maila egokitzapena
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa-  4. maila egokitzapenaZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa-  4. maila egokitzapena
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa- 4. maila egokitzapenaidoialariz
 
7 LUR PLANETA A3 Zubia Santillana
7  LUR PLANETA   A3  Zubia Santillana7  LUR PLANETA   A3  Zubia Santillana
7 LUR PLANETA A3 Zubia Santillanaidoialariz
 

What's hot (20)

5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya
5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya 5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya
5 maila - 12 GIZARTEAN BIZI Anaya
 
15. materia
15. materia15. materia
15. materia
 
7 Espainia erdi aroan
7 Espainia  erdi aroan7 Espainia  erdi aroan
7 Espainia erdi aroan
 
1. unibertsoa eta lurra
1. unibertsoa eta lurra1. unibertsoa eta lurra
1. unibertsoa eta lurra
 
Ugalketa 4. gaia
Ugalketa 4. gaiaUgalketa 4. gaia
Ugalketa 4. gaia
 
1 gure gorputza barrutik zubia santillana lh 4
1  gure gorputza barrutik  zubia santillana lh 41  gure gorputza barrutik  zubia santillana lh 4
1 gure gorputza barrutik zubia santillana lh 4
 
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa 5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
5 maila arnasketa,zirkulazioa , iraizketa
 
5 maila 7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
5 maila  7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya  5 maila  7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
5 maila 7 MATERIA eta MATERIAREN PROPIETATEAK Anaya
 
Lurra
LurraLurra
Lurra
 
9 AIREA ETA EGURALDIA Zubia Santillana
9  AIREA ETA EGURALDIA  Zubia Santillana9  AIREA ETA EGURALDIA  Zubia Santillana
9 AIREA ETA EGURALDIA Zubia Santillana
 
7 LUR PLANETA Zubia Santillana
7  LUR PLANETA  Zubia Santillana7  LUR PLANETA  Zubia Santillana
7 LUR PLANETA Zubia Santillana
 
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
4 ANIMALIAK eta LANDAREAK ( Haritza - Anaya
 
3 LANDAREAK Zubia Santillana LH4
3  LANDAREAK   Zubia Santillana LH43  LANDAREAK   Zubia Santillana LH4
3 LANDAREAK Zubia Santillana LH4
 
1 NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
1  NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin1  NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
1 NUTRIZIOA Santillana Egiten Jakin
 
2 gaia NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
2 gaia  NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin2 gaia  NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
2 gaia NERBIO SISTEMA Santillana Egiten Jakin
 
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
5 maila- 13 ESPAINIAKO ANTOLAKETA Anaya
 
5 EKOSISTEMAK Zubia Santillana LH 4
5  EKOSISTEMAK  Zubia Santillana LH 4 5  EKOSISTEMAK  Zubia Santillana LH 4
5 EKOSISTEMAK Zubia Santillana LH 4
 
5 maila 14 HISTORIAURREA- Anaya
5 maila  14 HISTORIAURREA- Anaya5 maila  14 HISTORIAURREA- Anaya
5 maila 14 HISTORIAURREA- Anaya
 
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa- 4. maila egokitzapena
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa-  4. maila egokitzapenaZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa-  4. maila egokitzapena
ZENBAKI HAMARTARRAK- Azterketa- 4. maila egokitzapena
 
7 LUR PLANETA A3 Zubia Santillana
7  LUR PLANETA   A3  Zubia Santillana7  LUR PLANETA   A3  Zubia Santillana
7 LUR PLANETA A3 Zubia Santillana
 

Similar to Gizarte 4. gaia (lh5)

Amaiur aurkezpena
Amaiur aurkezpenaAmaiur aurkezpena
Amaiur aurkezpenaidoiamertxe
 
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)1idibarl
 
Bisigodoak
BisigodoakBisigodoak
Bisigodoak
Carlaaaaaa
 
Bisigodoak
BisigodoakBisigodoak
Bisigodoak
Carlaaaaaa
 
Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
Kultura Nortasuna Xx Imendean IkerketaKultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
ibiainsa
 
Hominizazio prozesua
Hominizazio prozesuaHominizazio prozesua
Hominizazio prozesuamalen11
 

Similar to Gizarte 4. gaia (lh5) (9)

Finlandia-6.A
Finlandia-6.AFinlandia-6.A
Finlandia-6.A
 
Amaiur aurkezpena
Amaiur aurkezpenaAmaiur aurkezpena
Amaiur aurkezpena
 
Euskadiko erliebea
Euskadiko erliebeaEuskadiko erliebea
Euskadiko erliebea
 
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)
Gotzon garateren atsotitzak (inforreko aurkezpena)
 
Bisigodoak
BisigodoakBisigodoak
Bisigodoak
 
Bisigodoak
BisigodoakBisigodoak
Bisigodoak
 
Estonia
EstoniaEstonia
Estonia
 
Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
Kultura Nortasuna Xx Imendean IkerketaKultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
Kultura Nortasuna Xx Imendean Ikerketa
 
Hominizazio prozesua
Hominizazio prozesuaHominizazio prozesua
Hominizazio prozesua
 

More from MargaGutierrez

Eu nolakoak dira_ animaliak
Eu nolakoak  dira_ animaliakEu nolakoak  dira_ animaliak
Eu nolakoak dira_ animaliak
MargaGutierrez
 
Landareen atalak
Landareen atalakLandareen atalak
Landareen atalak
MargaGutierrez
 
Eu zenbat animaliak
Eu zenbat  animaliakEu zenbat  animaliak
Eu zenbat animaliak
MargaGutierrez
 
Eu animalien hiztegia_larriz
Eu animalien  hiztegia_larrizEu animalien  hiztegia_larriz
Eu animalien hiztegia_larriz
MargaGutierrez
 
Eu animaliak 1
Eu animaliak 1Eu animaliak 1
Eu animaliak 1
MargaGutierrez
 
San Marko gotorlekua
San Marko gotorlekuaSan Marko gotorlekua
San Marko gotorlekua
MargaGutierrez
 
Espainia
EspainiaEspainia
Espainia
MargaGutierrez
 
Tt ariketak maiuskulaz
Tt  ariketak maiuskulazTt  ariketak maiuskulaz
Tt ariketak maiuskulaz
MargaGutierrez
 
T t larriz
T t larrizT t larriz
T t larriz
MargaGutierrez
 
T idazketa larriz
T idazketa larrizT idazketa larriz
T idazketa larriz
MargaGutierrez
 
K LETRA LARRIZ
K LETRA LARRIZK LETRA LARRIZ
K LETRA LARRIZ
MargaGutierrez
 
K idatzi eta erlazionatu larriz
K idatzi eta erlazionatu larrizK idatzi eta erlazionatu larriz
K idatzi eta erlazionatu larriz
MargaGutierrez
 
Idazketa k letra larriz
Idazketa k letra larrizIdazketa k letra larriz
Idazketa k letra larriz
MargaGutierrez
 
M TXARTEAK
M TXARTEAKM TXARTEAK
M TXARTEAK
MargaGutierrez
 
Mm letra larriz
Mm letra larrizMm letra larriz
Mm letra larriz
MargaGutierrez
 
Lokomozio aparatua lapbook
Lokomozio aparatua lapbookLokomozio aparatua lapbook
Lokomozio aparatua lapbook
MargaGutierrez
 
Etiketak
EtiketakEtiketak
Etiketak
MargaGutierrez
 
Problemas fracciones
 Problemas fracciones Problemas fracciones
Problemas fracciones
MargaGutierrez
 
Rosendoren biografia
Rosendoren biografiaRosendoren biografia
Rosendoren biografia
MargaGutierrez
 
Zenbat gabonak
Zenbat gabonakZenbat gabonak
Zenbat gabonak
MargaGutierrez
 

More from MargaGutierrez (20)

Eu nolakoak dira_ animaliak
Eu nolakoak  dira_ animaliakEu nolakoak  dira_ animaliak
Eu nolakoak dira_ animaliak
 
Landareen atalak
Landareen atalakLandareen atalak
Landareen atalak
 
Eu zenbat animaliak
Eu zenbat  animaliakEu zenbat  animaliak
Eu zenbat animaliak
 
Eu animalien hiztegia_larriz
Eu animalien  hiztegia_larrizEu animalien  hiztegia_larriz
Eu animalien hiztegia_larriz
 
Eu animaliak 1
Eu animaliak 1Eu animaliak 1
Eu animaliak 1
 
San Marko gotorlekua
San Marko gotorlekuaSan Marko gotorlekua
San Marko gotorlekua
 
Espainia
EspainiaEspainia
Espainia
 
Tt ariketak maiuskulaz
Tt  ariketak maiuskulazTt  ariketak maiuskulaz
Tt ariketak maiuskulaz
 
T t larriz
T t larrizT t larriz
T t larriz
 
T idazketa larriz
T idazketa larrizT idazketa larriz
T idazketa larriz
 
K LETRA LARRIZ
K LETRA LARRIZK LETRA LARRIZ
K LETRA LARRIZ
 
K idatzi eta erlazionatu larriz
K idatzi eta erlazionatu larrizK idatzi eta erlazionatu larriz
K idatzi eta erlazionatu larriz
 
Idazketa k letra larriz
Idazketa k letra larrizIdazketa k letra larriz
Idazketa k letra larriz
 
M TXARTEAK
M TXARTEAKM TXARTEAK
M TXARTEAK
 
Mm letra larriz
Mm letra larrizMm letra larriz
Mm letra larriz
 
Lokomozio aparatua lapbook
Lokomozio aparatua lapbookLokomozio aparatua lapbook
Lokomozio aparatua lapbook
 
Etiketak
EtiketakEtiketak
Etiketak
 
Problemas fracciones
 Problemas fracciones Problemas fracciones
Problemas fracciones
 
Rosendoren biografia
Rosendoren biografiaRosendoren biografia
Rosendoren biografia
 
Zenbat gabonak
Zenbat gabonakZenbat gabonak
Zenbat gabonak
 

Gizarte 4. gaia (lh5)

  • 1. 1 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate GIZARTE 4. GAIA: EUSKAL HERRIA / ESPAINIA 1. Euskararen jatorria Duela 4.000 bat urte, Europako hego-ekialdean eta Asiako mendebaldean herri indoeuroparrak hedatu ziren. Herri hauek hitz egiten zituzten hizkuntzetatik sortu ziren Europan gaur egun hitz egiten diren hizkuntza gehienak. Honengatik esaten da Europako hizkuntza hauek familia indoeuroparreko hizkuntzak direla. Baina hau ez da gertatzen euskararekin, euskara ez da hizkuntza indoeuroparra. Hizkuntzalariek diote euskara hizkuntza hauek baino lehenagokoa dela, horregatik, esan dezakegu, euskara Europako hizkuntza zaharrenetakoa dela. 2. Euskal Herria: kokagunea
  • 2. 2 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
  • 3. 3 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate 3. Euskal Herri politikoa Euskal Herrian 7 probintzia daude, baina ofizialki, 3 banaketa administratibo daude: - Euskal Autonomia Erkidegoa (Hego Euskal Herrian). - Nafarroako Foru Erkidegoa (Hego Euskal Herrian). - Ipar Euskal Herria.  Taula osatu: PROBINTZIAK HIRIBURUAK ARABA BIZKAIA GIPUZKOA NAFARROA BEHE NAFARROA LAPURDI ZUBEROA
  • 4. 4 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate 4. Euskal Herri fisikoa Ikasiko ditugun elementu geografikoak: a) Probintzia bakoitzeko ibai nagusia. b) Gipuzkoako ibaiak. c) Euskal Herrian dauden bi isurialdeak. d) Mendirik ezagunenak. a) IBAIAK BIZKAIA ARABA GIPUZKOA NAFARROA Nerbioi Zadorra Oria Ebro LAPURDI MAULE BEHE NAFARROA Aturri Maule Errobi b) Gipuzkoako ibaiak ekialdetik mendebaldera: Bidasoa, Oiartzun, Urumea, Oria, Urola, Deba
  • 5. 5 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate c) Euskal Herrian bi isurialde daude: 1. Kantaurialdeko isurialdea (edo Atlantikoa) 2. Isurialde Mediterraneoa
  • 6. 6 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate EUSKAL HERRIKO MAPA FISIKOA
  • 7. 7 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate EUSKAL HERRIKO MENDIAK: Mendi altuenak, Pirinioetan daude (NAFARROAN):  HIRU ERREGEEN MAHAIA (2.428 m)  ORI (2.017 m) GIPUZKOAKO MENDI NAGUSIAK:  Jaizkibel (450 m)  Aiako Harriak (837 m)  Aitzgorri (1.544 m)  Txindoki (1.346)  Hernio (1.075)  Adarra (811) BIZKAIKO MENDI NAGUSIAK:  Oiz (1.026 m)  Gorbeia (1.475 m)  Anboto (1.331 m ) Gorbeia
  • 8. 8 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate EREMU LAUAK: Hegoaldean kokatzen da, Araban batez ere. Labore-soro zabalak ere badaude:  Arabako Lautada: azalera handikoa eta mendiz inguratua dago.  Arabako Errioxa. d) Mendi hauek mapan kokatzen ikasiko dugu: - Jaizkibel, Hernio, Aizkorri (Gipuzkoan). - Anboto (Bizkaian). - Gorbeia ( Araban). - Hiru Erregeen Mahaia eta Ori (Nafarroan). - Larrun (Lapurdin).
  • 9. 1 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
  • 10. 2 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
  • 11. 3 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
  • 12. 4 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate
  • 13. 5 Gizarte Zientziak LH 5 – 4.unitate