Ang sulating pananaliksik ay isang sistematikong pamamaraan ng pag-aaral na naglalayong makakuha ng bagong impormasyon at solusyon sa mga suliranin. Ang mga hakbang sa paggawa nito ay kinabibilangan ng pagpili ng paksa, pagbuo ng layunin at balangkas, at pangangalap ng datos. Layunin nitong tuklasin, bigyang-linaw, at magbigay ng mungkahing solusyon sa mga isyu sa pamamagitan ng iba't ibang uri ng pananaliksik tulad ng emperikal, applied, at pure research.

1. Sulating Pananaliksik

2. Batayang Kaalaman
 Isang komprehensibong gawain ang pananaliksik. Bunga ito
ng organisadong at sistematikong pagmamasid at pagsasagawa
upang makatuklas ng mga bagong impormasyon na magagamit
sa buhay ng isang indibidwal.
 Sa pagdating ng makabagong teknolohiya, lalong nagging
masidhi ang pagsasagawa ng pananaliksik. Naging magkakapit-
kamay ang teknolohiya at ang paksang ibig bigyan ng kalutasan
na tutugunan ng pananaliksik.
 Sa bawat galaw ng indibidwal, saan man siya bumaling, tila
nakangiting nag-aanyaya ang kanyang kapaligiran upang
magsagawa ng pananaliksik.
 Isang akademikong Gawain ang pananaliksik. Nabibigyan
ng pagkakataon ang mag-aaral na mapalawak ang karanasan,
madagdagan ang mga kaalaman at higit sa lahat maging kapaki-
pakinabang sa kanyang sariling pag-unlad, ang nagagawa ng
pananaliksik sa mag-aaral.

3. Batayang Kaalaman
 Mahalagang magkaroon ang sipag at
tiyaga sa pananaliksik. Kailangang mag-ukol
nang mahabang panahon upang maisagawa
nang may kabuluhan ang anumang
pananaliksik.

4. Kahulugan ng Pananaliksik
 · Ayon sa dalubhasa, ang pananaliksik ay paraan ng
paghahanap ng teorya, pagsubok sa teorya o paglutas ng isang
suliranin.
 · Ayon naman kay Kerlinger (1973), ang pananaliksik ay
isanmg sistematiko, kontrolado, emperikal at kritikal na
imbestigasyon ng mga proposisyong
 · haypotetikal tungkol sa inaakalang relasyon sa mga natural
na pangyayari. Sistematiko ang pananaliksik kapg sumusunod
ito sa mga hakbang o yugto na nagsisimula, pagtulong sa mga
suliranin, pag-uugnay ng mga suliranin sa mga umiiral na teorya.
Ang sistematikong pananaliksik ay kontrolado at ang bawat
hakbang na imbestigasyon ay nakaplano.
 · Ang pananaliksik ay isang sining. Walang iisang paraan o
tamang paraan ng pananaliksik.

5. Hakbang sa Paggawa ng
Sulating Pananaliksik
 Pagpili ng Paksa
 Pagpapahayag ng Layunin
 Paggawa ng Tentatibong Balangkas
 Paghahanda ng Bibliograpiya
 Pangangalap ng Datos
 Pagpapahalaga sa mga nakalap na datos
 Pagsulat ng Burador
 Pagrerbisa
 Aktwal na Pagsulat ng Pangwakas na papel

6. Ano ang Thsesis Proposal?
 isang detalyadong plano na ginagamit ng
mga mag-aaral bilang gabay sa
pagsasagawa ng isang pananaliksik. Ito ay
nagpapakita ng lohikal at sistematikong
pagdulog ng mga mag-aaral upang
maisagawa ang kanyang pananaliksik.
 Halimbawa:
 Mga mag-aaral ng Elizabeth Seton Taong
1975 hanggang 2005: Nasaan na sila
ngayon?

7. Ano ang haypotesis sa isang
pananaliksik?
 ito ay isang suhestiyong kasagutan sa isang
suliranin o pag-aaral
 isang lohikal, isang makabuluhang
paghihinuha, upang magbigay daan sa isang
matalinong pag-aanalisa sa isang suliranin
Nang magamit upang ito’y mabigyan ng
kasagutan. (Leedy)

8. Ano ang tinatawag na variable?
 Ito ay isang konsepto na nagpapakita ng
isang kabuoan o bagay gaya ng:
 Kasarian, edad, katalinuhan, klima, nakamit,
marka, edukasyon, kalagayang panlipunan
 Isang símbolo na ang bilang o itinakda rito
 Anumang bagay na maaaring mabago sa
halaga o bilang batay sa kasidhian o
kaantasan (MsGuian)

9. Ano ang pangkalahatang uri ng
variable?
 Independent Variable
 Ito ay may kakayahang magbago na nakaaapekto sa iba
pang variable na tinukoy
 Ito ay tiyak na masusukat, namamanipula o maaring mapili
ng isang mananaliksik upang matukoyat makamit ang
relasyon sa isang nasusuring pagbabago (Tuckman)
 Dependent Variable
 Isang mahalagang aspeto na nasusuri o naoobserbahan at
masusukat upang matukoy ang epekto nito sa isang
independent variable. (Tuckman)

10. Halimbawa:
 Anong sistemang pampagtuturo ang nakaaapekto
sa isang programang pangdalubhasaan o pang-
masteral?
 Independent Variable: sistemang pampagtuturo
 Dependent variable: programang pangdalubhasaan
o pang-masteral
 Ang isang kasiyahan sa trabaho ay nakaaapekto sa
kahusayan ng isang guro?
 Independent Variable: kasiyahan sa trabaho
 Dependent Variable: kahusayan ng isang guro

11. Layunin
 Sa pagsasagawa ng pananaliksik, dapat na alam kung ano
ang layunin ng gawaing ito. Dapat na:
 Makatuklas ng mga bagong impormasyon, ideya at konsepto
 Makapagbigay ng bagong pagpapakahulugan o imterpretasyon
sa dati nang ideya
 Mabigyang – linaw ang isang mahalagang isyu o paksa
 Makapagbigay ng mungkahing solusyon sa problema
 Makapagpatotoo o makapagpangatwiran sa tulong ng mga
mapapanaligang mga materyales o dokumento tungkol sa mga
paksang nangangailangan ng paglilinaw
 Nakapagbibigay ng mga ideya o mungkahi batay sa
pangkasaysayang perspektibo para sa isang pangyayari o
senaryo

12. Uri ng Pananaliksik
 Emperikal o mala-siyentipiko – Nangangailangan ng malalim
na pagsusuri ng mga ibedensya at paktwal na datos. Ito’y
nailalarawan, nasusukat, naihahambing at natutuos upang
makita ang relasyon ng hypothesis sa panukalang tesis na isang
trabahong siyentipiko.
 Applied Research – Gumagamit ng sopistikasyon, sapagkat
ito’y kalkulasyon at estatistika. Karaniwang ito’y bunga ng
madaliang pagsaagawa ayon sa hinihinging panahon. Ang isang
magaling na halimbawa nito’y sa panahon ng eleksyon.
Gumagamit ito ng prediksyon na nagkakatototoo. Ginagawa rin
ito sa benta ng kalakal sa ilalim ng advertisement. Ang mabisang
resulta nito ay depende sa serbey at sa napiling sampling.
 Pure Reseach – Ginagawa ito sa sariling kasiyahan ng isang tao
upang maunawaan ang isang bagay na gumugulo sa kanyang
isipan. Maaari naman itong gawin ayon sa hilig ng mananaliksik.

13. Mga Paraan ng Pananaliksik
A. Palararawan (Descriptive Method) – Ito’y idinesenyo para sa
mananaliksik tungkol sa isang kalagayan sa kasalukuyan. Ipinaliwanag
ni Best (1963), ang palarawang pananaliksik ay isang imbestigasyon na
naglalarawan at nagbibigay-kahulugan tungkol sa isang bagay o paksa.
Ito’y may kinalaman sa mga kundisyon ng mga ugnayang nagaganap,
mga gawaing umiiral, mga paniniwala at prosesong nagganap, mga
epektong nararamdaman o mga kalakarangt nilinang.
Uri ng Paglalarawang Paraan
1. Pag-aaral ng Kaso (Case Study) – ang paraang ito’y detalyadong
pag-aaral tungkol sa isang tao o yunit sa loob ng sapat na panahon.
2. Sarbey – Ang mga sarbey na pag-aaral ay ginagamit para sukatin ang
umiiral na pangyayari nang hindi nagtatanong kung bakit ganoon o
ganito ang isang bagay, paksa o pangyayari.
 Lawak ng Sarbey
2.1. Sensus – isang sarbey na sumasaklaw sa buong target na
populasyon.
2.2. Sarbey – ilang bahagi lamang ng populasyon.

14. Mga Paraan ng Pananaliksik
 3. Mga Pag-aaral na Debelopmental – sa paraang
debelopmental, nagtatakda at kumukuha ng
mapanghahawakang impormasyon tungkol sa pangkat ng mga
tao sa loob ng mahabang panahon.
 Dawalang Teknik na Ginagamit sa Pagsasagawa ng
Pananaliksik na Debelopmental
 3.1. Longitudinal p Mahabang Panahong Paraan – Sa paraan
ito, pinag-aaral ang parehong sampol ng mga kalahok sa loob ng
mahabang panahon.
 3.2. Kros-Seksyunal na Paraan – (Cross-Sectional Method) Ito
ay tungkol sa pag-aaral ng mga kalahok na may iba’t ibang
gulang at iba pang mga katangian sa parehong panahon.

15. Mga Paraan ng Pananaliksik
 4. Mga Pasubaybay na Pag-aaral (Follow-up Studies) – Ito ay ginagamit
kung ibig na masubaybayan ang isang payak na kundisyon. Ang pasubaybay na
pag-aaral ay kailangan kung ibig tiytakin ang maaaring bunga ng isang pag-
aaral.
 Halimbawa: Ibig tiyakin ng mananaliksik kung ang Pre-School Education ay
nakabubuti sa mga bata sa mga asignaturang tulad ng wika, agham at
matematika.
 5. Dokyumentaryong Pagsusuri (Documentary Analysis) Nangangailangan
ng pagkalap ng impoirmasyon sa pammagitan ng pagsusuri ng mga nasusulat
na record at mga dokumento upang malutas ang mga suliranin. Ang isa pang
katawagan ng uri ng palarawang pag-aaral ay pagsusuri ng nilalaman. (content
analysis)
 6. Patakarang Pagsusuri (Trend Analysis) – Ito ay isang popular na paraan
ng palarawang pag-aaral na tinatawag din ng iba na feasability study. Ginagamit
na datos sa pag-aaral na ito ang mga kondisyong umiiral sa kasalukuyan.
 7. Mga Pag-uugnay na Pag-aaral (Correlational Studies) Ito ay isang
palarawang pag-aaral na idinesenyo para alamin ang iba’t iang baryabol na
magkakaugnay o may relasyon sa isa’t isa sa target na populasyon.

16. Mga Paraan ng Pananaliksik
 B. Eksperimental na Paraan – Sinasabi ni Gay (1976) na ito
lamang ang paraan ng pananaliksik na tunay na makasusubok
sa palagay o hypothesis tungkol sa ugnayang sanhi at bunga.
Idinagdag ni Ary at mga kasama (1972), na ang
eksperimento ay kadalasang itinuturing na pinakasopistikadong
pamaraan ng pananaliksik para subukin ang mga palagay o
hypothesis.
Ibinigay ni Ary at iba pa ang mga katangian ng pamaraang
ito:
1. Ang malayang baryabol ay maaring mabago.
2. Ang lahat ng iba pang baryabol maliban sa iba malayang
baryabol ay walang pagbabago.
3. Ang epekto ng manipulasyon ng malayang baryabol sa di
malayang baryabol ay inoobserbahan o pinag-aaralan at
sinusulat.

17. Sanggunian:
 Wikang Filipino Retorika at Sulating
Pananaliksik. Ligaya Tiamson – Rubin et al pp.
176-194
 Sining ng Komunikasyon. Magdalena O. Jocson
et al pp. 156-190
 Filipino Pangkolehiyo. Arrogante pp. 175-190
 Gamiting Filipino Pagbasa at Komposisyon.
Kagawaran ng Filipino Dalubhasaang Normal ng
Pilipinas pp. 227-238