1. Дорноговь аймгийн “Баян”
бүсийн төвийн ЕББДСургуулийн
багш Д.Цэнгэлмаа

2. Өгүүлбэрийн гишүүд
Гол
гишүүд Дэлгэрүүлэгч гишүүд
өгүүлэгдэхүүн
гол дэд захын
шууд тусагдахуун
өгүүлэхүүн дэлгэрүүлэгч дэлгэрүүлэгч дэлгэрүүлэгч

3. Өгүүлбэрийн гол дэлгэрүүлэгч
(жинхэнэ нэрээр дэлгэрүүлэгч)
Харьяалахын Шууд бус
тодотгол тусагдахуун
гишүүн гишүүн

4. Жишээ нь :
Нуурын хөвөөнд очив.
x
Чихнээ нэгийг шивнэнэ.
Шувуудын дуу горхины
x x
урсгалтай хөг нийлнэ.

5. Өгүүлбэрийн дэд дэлгэрүүлэгч
(шинжээр дэлгэрүүлэгч)
Нэрийн хамжсан Үйлийн хамжсан
тодотгол гишүүн тодотгол гишүүн

6. Жишээ нь:
Борхон хөөрхөн туулай
бөмбөн бөмбөн үсэрнэ.
Босоо хоёр чих нь
сэртэн сэртэн хайчилна.

7. Найзуудаа!
тэгэхээр өнөөдрийн
бид нарын үзэх
хичээл юу вэ?

8. Өгүүлбэрийн захын дэлгэрүүлэгч
(Байц гишүүн)
Орон цагийн нэр, орон ба
цагийн утгатай өгөх орших,
гарах, үйлдэх, чиглэхийн тийн
ялгалаар хэлбэржсэн жинхэнэ
нэр үйл өгүүлэхүүн гишүүнд
хамжих ба найрах аргаар
холбогдож байц гишүүн­захын
дэлгэрүүлэгч болно.

9. Өгүүлбэрийн захын дэлгэрүүлэгч
байц гишүүн орон, цаг, шалтгаан,
зорилгоор дэлгэрүүлнэ.
Байц гишүүнийг гэж
тэмдэглэнэ.

10. Тэгвэл найзуудаа!
Захын дэлгэрүүлэгч байц
гишүүн нь хаана? хаанаас?
хаагуур? хаашаа?
хэзээ? хэдийд? хэдийгээр?
хэдийнээс? ямар учраас?
яах гэж? юуны тулд?
гэсэн асуултанд
хариулагдана.

11. Жишээ нь:
Уржигдар тэд Цайдамаас гарсан.
Доржийнх өчигдөр үүрээр ачаалсан.
Зам зуур Хөтөлийн сууринд
хоноглосон.

12. За бүгдээрээ
дасгал
ажиллаж
хичээлээ
бататгацгаая

13. Тооноор цас будран орох....
(“орох” гэдэг үйлийн орон
чигийг заасан утгатай хаагуур?
гэсэн асуултанд хариулагдсан
үйлдэхийн тийн ялгалт
жинхэнэ нэр нь захын
дэлгэрүүлэгч байц
гишүүн болно. )

14. Сар сүүн дээр тусах ....
(үйлийн орон чигийг заасан утгатай
“жинхэнэ нэр+орны нэр”
гэсэн бүтэцтэй хаана? гэсэн
асуултанд хариулагдсан
хэлзүйжсэн
хэлц холбоо үг нь захын
дэлгэрүүлэгч байц
гишүүн болно. )

15. Шөнө орой гарах ....
(үйлийн цаг хугацааг заасан
хэзээ? гэсэн асуултанд хариу­
­лагдсан цагт нэр нь захын
дэлгэрүүлэгч байц
гишүүн болно. )

16. Өгүүлбэрийн захын
дэлгэрүүлэгчийг юу гэж нэрлэдэг
вэ?
А. Тодотгол
Б. Байц
В.Тусагдахуун
Г. Өгүүлэгдэхүүн

17. Өгүүлбэрийн захын
дэлгэрүүлэгчийг яаж тэмдэглэдэг
вэ?
А.
Б. x
В.
Г.

18. Өгүүлбэрийн захын дэлгэрүүлэгч
ямар асуултанд хариулагдах вэ?
А. Ямар? Хэд? Хичнээн? Хэний? гэх мэт
Б.Хаана?Хэзээ?Хаагуур?Хаашаа?гэхмэт
В. Хэнд? Юунд? Хэнээс? Юунаас? гэх мэт
Г. Хэн? Юу? Ямар нь? Хэд нь? гэх мэт

19. Та амжилттай
хариуллаа.

20. Яанаа!
та андуурчихжээ

21. Дараах өгүүлбэрийн захын
дэлгэрүүлэгчийг олж зурна уу!
1. Тогооны таган дээр унаад хайлна.
2. Гэрийн хойморт аав минь сууна.
3.Гэрэлтэй үүдээр ээж орж ирнэ.
4. Тооноор сар гэрэлтэнэ.

22. Гэртээ!
Дасгал 122,125­ыг
хийж ирээрэй
найзуудаа

23. Анхаарал тавьсанд
баярлалаа