More Related Content
PPTX
6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга PPTX
PPTX
PDF
PPTX
PPTX
Монгол хэлний хэлц үгийг ангилах асуудалд PDF
PDF
What's hot
PPTX
ODP
PPTX
Mongol hel 8 цахим хичээл PPTX
PPTX
ODP
ODP
ODP
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга PPTX
PPT
PPTX
PPTX
PPTX
мандухай цэцэн хатны домог PPTX
ODP
ODP
PPTX
DOCX
PPT
PDF
Similar to ТЭМДЭГ НЭР -7-р-анги.pptx
PPTX
PPTX
PPTX
DOCX
DOCX
PPTX
PDF
PDF
PPS
ODS
PPTX
монгол хэлний хэмт үгийн тухай ODT
PPTX
PPT
PPT
PDF
PPTX
PDF
PDF
PDF
монгол хэл жишиг даалгавар ТЭМДЭГ НЭР -7-р-анги.pptx
- 1.
- 2.
- 7.
ОНЬСОГО ТААЖ ХЭЛЦҮГИЙН УТГА
ТАЙЛБАРЛАЯ
-Гараар нэхээгүй гайхамшигт тор(аалзны тор) Ах дүү хоёр чив чимээгүй хэвтэнэ Ажилд гарахаараа барилцана(
савх)
-Цагаан тахиа ногоон сүүлтэй(зэрлэг сонгино) Улаан бяруу ясан бөөртэй (чавга)
-Хадны хажууд хар жимс(нэрс) Өмнө нь очихоор зурчихдаг Өнгөрөөд явахаар арилчихдаг(толь )
-Өөрийн нь биеэс өмссөн малгай нь том(мөөг) Дэрэн дээр мушгиа боорцог эгч дүү хоёулаа бие биенээ үзэж
чадахгүй
-Хар морь хатирч цуцахгүй (голын ус) (чих )
-Хөвөн гэхэд ноолуургүй Хоёр байшин нэг тулгууртай(хамар )
Хөнжил гэхэд захгүй Өвс биш байтлаа ургана Өдөр болгон хяргуулна ( сахал)
Гурил гэхэд захгүй айдгийгаа авдартаа хийх- санаа амрах
Ус гэхэд мөхлөгтэй(цас) хагархай хэнгэрэг шиг - чалчих
-Хонь нь бэлчиж гар султай--өглөгч
Хот нь хоцорчээ(цас хайлах)
-Алсаас ирсэн арвин даавууг
- 8.
- 9.
- 10.
ТЭМДЭГ НЭР
Хүн юмсүзэгдлийн өнгө зүс,шинж чанар ,хэмжээ,хэлбэр
дүрсийг зааж ЯМАР? гэсэн асуултад хариулагдан нэр ба
үйл үгэнд үндсээрээ холбогдох үгийг ТЭМДЭГ НЭР гэнэ.
Өнгө зүс- улаан, ногоон, хээр ,халтар
Шинж чанар-хурдан, удаан, сэргэлэн,залхуу,
гашуун,исгэлэн,гайхамшигт, хатуу зөөлөн
Хэлбэр дүрс-гонзгой,гурвалжин,сэртгэр,
Хэмжээ-бүдүүн,нарийн урт богино, зузаан,их бага
Орон зай-бөглүү,алс, зэлүүд, хол, ойр,зайдуу
- 11.
- 12.
- 13.
- 14.
ДААЛГАВАР -2
ТЭМДЭГ НЭРИЙНИЖИЛ ЗЭРГИЙГ ИЛЭРХИЙЛСЭН
ӨГҮҮЛБЭРИЙГ БҮТЭЭГЭЭРЭЙ.
..........................................САНААГ ЦАРЦУУЛАХ
...........................................СЭТГЭЛИЙГ ЭЭДҮҮЛЭХ
...........................................ҮГИЙГ БҮҮ ХЭЛ
НӨХӨХ ҮГ- ТОС ШИГ, СҮҮ ШИГ, ЧАЛЧАА МУУ ҮГ
- 15.
- 16.
ДААЛГАВАР-4
ТЭМДЭГ НЭРИЙН ДАВУУЗЭРГИЙГ БҮТЭЭГЭЭРЭЙ
Хосгүй ухаантны...............
Хамгийн цэцний.................
Адгийн муугийн..................
Үлэмжийн сайхны..............
Нөхөх үг- үг нь эрс, зан нь шулуун,өнгө нь
тунгалаг, ааль нь хувирамтгай
- 17.
ТЭМДЭГ НЭРИЙН УТГЫГЭРЧИМЖҮҮЛЖ
БУУРУУЛАХ
Тэмдэг нэрийн өмнө төрөл бүрийн баймж үг угтуулж
утгыг эрчимжүүлдэг.Жишээ нь: цоо шинэ,нэн сайн,пиг
дүүрэн,тун шударга,хав хар,цэв цэвэрхэн,шал тэнэг,
пад хар,маш хатуу
Тэмдэг нэрийн язгуур үндсэнд –
втар,втэр,втор,втөр,дуу,дүү дагаврыг залгаж утгыг
бууруулдаг.Жишээ нь:
улаавтар,ногоовтор,туранхайдуу,харавтар,цайвардуу
- 18.
ДААЛГАВАР-5
ХУРДАН МОРИНЫ ШИНЖИЙГБИЧИХДЭЭ ТОХИРОХ
ДАГАВРЫГ НӨХӨЖ БИЧЭЭД ТЭМДЭГ НЭРИЙГ ӨНГӨӨР
БУДААРАЙ.
Сайн морины нүд нь ширүүн бөгөөд шөрмөс нь сэрт.............., цээж
нь нимгэн,хавч.........., магнай нь зузаан,хойд туруу нь моголцог
урт,өргөн, сэрвээ өндөр,толгойн мах хат.............,сүвээний хавирга
матаастай,зоо нуруу нь бөгтгөр...............,бөгс нь тур................ байх
ажээ.
Нөхөх дагавар: гар,уу,нхай,гэр, дүү
- 19.