1. Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын
11 жилийн 2-р сургууль
Холбоо үг,
түүний утга хэрэглээ
/3 цаг/
7-р анги

2. Зорилго
Холбоо үгийг таних
Утга үүргийг тайлбарлах
Холбоо үгийг ангиллаар нь нэрлэж сурах
Хэлц ба хэлц бус холбоо үгийн ялгааг
таних, тайлбарлаж чадах

3. Зургийг ажиглаад онцлогийг
ярилцаарай

4. Ялгаа
Үг Холбоо үг
Бие даан утга Хоёр ба түүнээс
илэрхийлнэ. дээш үг нийлж нэг
утга санаа
илэрхийлнэ.

5. Холбоо үгийн ангилал
Чөлөөт-хэлц бус Чөлөөт бус- хэлц
Үгийнсанжсан
Дагуул үг Утгазүйжсэн
Цөм үгээс бүтнэ. Хэлзүйжсэн
Онцлог Бүхэлзүйжсэн
Дагуул үгийг чөлөөтэй онцлог:
өөрчилж сольж
болно. Аль нэг үгийг нь
солиход утга нь
алдагдана.

6. ХЭЛЦ БУС ХОЛБОО ҮГ
Цэлмэг тэнгэр-
чөлөөт, нэрийн холбоо, хамжих арга
Цайвар хөх-чөлөөт, нэрийн, хамжих
арга
Цэлмэг тэнгэр Хөх туяа-чөлөөт, нэрийн, хамжих арга
цайвар хөх
туяагаар Туяагаар гийгүүлэх-
ертөнцийг чөлөөт, үйлийн, найрах
гийгүүлнэ.
Ертөнцийг гийгүүлэх-чөлөөт, үйлийн,
найрах арга
Тэнгэр гийгүүлэх-харилцан угсарсан
холбоо үг

7. Үгийнсанжсан холбоо үг
Онцлог: Жишээ:
Шууд утгатай Эрүүл энх
Дүрслэх ур маягаар Өдөр шөнө
бүтээгүй Номын сан
Нэр томьёоны Төмөр зам
шинжтэй Мөрдөн байцаагч
Нэг ухагдахуун Засаг дарга
илтгэнэ. Тас цохь

8. Утгазүйжсэн холбоо үг
Жишээ:
Онцлог: Үхрийн нүд
Шууд бус утгатай Явган хашаа
Дүрслэх ур маягаар Шалзан хадаас
бүтнэ Үхэр чулуу
Түүхэн уламжлалын Загасан талх
шинжтэй байна Чөдрийн ганц
Баймж утга илтгэнэ. Хилэн хар
Тогооны хүн
Гар татах
Хонин гүрвэл

9. Хэлзүйжсэн холбоо үг
Онцлог: Жишээ:
Авч явах
Аль нэг үг нь үгийн
Сурагч болох
сангийн утгаа гээж
туслах үүрэгтэй Уйлаад унах
болсон. Сурахын тулд
Ув улаан
Үндэс язгуурыг
Гэрийн хойно
бүрэн ба бүрэн
бус давтсан Алсын алсад
Маш сайн
Яван явсаар

10. Бүхэлзүйжсэн холбоо үг
Жишээ:
Онцлог:
Халзан Тавхай
Бүхэл хэсгийн утгыг заана Хөхөө шувуу
Аль нэг нь тодорхой, нөгөө Таван жил
нь ерөнхий утга илтгэнэ
Энэ хүн
Нэг нь нөгөөгүйгээр байж Чимгээ багш
болохгүй
Дөрвөн улирал
Эцсийнх нь өмнөхөө
Аль эрт
тодотгоно
Эмгэн Должин
Би өөрөө

11. Дасгал-1
Б ХЗ
З
Туул голын тухай
УЗ
амтай болгон
ХЗ
шагширч байна.

12. Дасгал-2
дараах холбоо үгсийг нэртэй нь харгалзуулаарай
1. ҮС+ХЗ А. орон орноос ирсэн байна.
2. УЗ+БЗ Б. голоо тасартал гомдох
боллоо.
3. ХЗ+ХЗ
В. Үржил шимт газар шороо
4. УЗ+ХЗ Г. Эх орны ирээдүйн төлөө
5. ҮС+ҮС Д. хүйтэн харцтай тэр хүн

13. Дасгал-3
Дараах холбоо үгийг нэртэй нь
харгалзуулаарай.
Хөхөө шувуу донгодож А.ҮС+ҮС
байна.
Б. БЗ+ХЗ
Мөнгөн өвлийн нэгэн шөнө
В. ХЗ+ҮС
Төмөр замын өртөөн дээр
Гэрийн гадаа гэдэн годон
Г. УЗ+БЗ
Өдөр шөнөгүй ажиллаж Д.ҮС+ХЗ
хөдөлмөрлөнө.

14. Дүгнэлт
Холбоо үгийг утга үүргээр
нь
Холбоо үг
Чөлөөт холбоо үг
Хоёр ба түүнээс
дээш үгс нийлж Чөлөөт бус холбоо үг
нэг утга санаа гэж ангилна.
илэрхийлэхийг Чөлөөт бус холбоо үг
хэлнэ. нь нэг утга
илэрхийлэх тул
өгүүлбэрт нэг гишүүн
болно.

15. Бие даалт
Чөлөөт бус холбоо үг
Өгүүлбэрээс тэмдэг нэрийг
төрөл тус бүрт 10 түүж, шинжээр нь ангилж
жишээ бичнэ үү. бичээрэй.
Энгийн өгүүлбэр 5-ыг
Өгүүлбэрийн тодотгол
бичиж чөлөөт холбоо гишүүдийг түүж бичээрэй.
үгсийг тайлбарлана уу.
Өгүүлбэрээс байц гишүүнийг
түүж бичээрэй.
Сонгосон өгүүлбэрийн цөм
бүтцийг бичиж
тодорхойлоорой.