МАНЛАЙЛАЛ БА УР
ЧАДВАР
М.Булган
Н.Дапшилжээ
АГУУЛЛАГА
Судалгааны зорилго
Манлайлал гэж юу вэ?
Манлайлагчын гэж хэн бэ?
Манлайлагч ба менежер хоёрын хоорондын ялгаа
Ур чадвар гэж юу вэ?
Ур чадвартай хүн манлайлагч байх ёстой юу?
Монголд байгаа манлайлагч нар.
Дүгнэлт
Ашигласан материал
СУДАЛГААНЫ ЗОРИЛГО
Судалгааны зорилго нь орчин үед хамгийн их яригдаж байгаа зүйл буюу
манлайллын талаар юм. Энэхүү судалгааны үр дүнд манлайлагч хүний хамгийн
гол шинж тэмдэг нь юу вэ?, мөн манлайлагч хүн төрөлхийн манлайлагч болж
төрдөг үү, ямар насны хүмүүс манлайллын тухай
МАНЛАЙЛАЛ ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Манлайлал гэдэг нь бусдад нөлөөлөх чадвар, хүн бүрт байгууллага,
бүлгийн өмнө тавигдсан зорилго зорилтыг хэрэгжүүлэх хүсэл тэмүүлэл
төрүүлэх урлаг юм.
МАНЛАЙЛЛЫН ХЭЛБЭР
•Албан
Удирдлага
Менежер
•Албан
бус
Сайн дурын
бүлгийн
удирдлага
МАНЛАЙЛАГЧ ГЭЖ ХЭН БЭ?
Хүмүүсийг зорилгодоо хүрэх эсэхээр ангилсан нь:
 “Зорилгоо хэзээ ч олж хардаггүй” – “Урсгалаар хөвөн урсагчид”
 “Зорилгоо олж хардаг, гэхдээ түүндээ тууштай байж чаддаггүй” –
“Аялдан дагагчид”
 “Зорилгоо олж хардаг, түүндээ хүрдэг” –“Хүчирхэг хүмүүс”
 “Зорилгоо олж хардаг, түүндээ хүрдэг, бусдыг зорилгоо олж харахад нь
тусалдаг, тэдэнд зорилгодоо хүрэх хүчийг өгдөг” – Энэ төрлийн
хүмүүсийг “Манлайлагчид” гэдэг.
If your actions inspire others to dream more,
learn more, do more and become more, you are
a leader.
John Quincy Adams
Хэрэв та бусдыг илүү ихийг мөрөөдөж, илүү ихийг
сурч, илүү ихийг хийхэд нь нөлөөлж чадаж байвал та
манлайлагч мөн.
Жон Куинси Адамс
МАНЛАЙЛАГЧИЙН ҮҮРЭГ
Үлгэрлэх Чиглүүлэх
Бусдыг зоригжуулах Нэгтгэх
Манлайлагч
60 ЧАВГАНЦ УРАЛДВАЛ 1 НЬ
ТҮРҮҮЛДЭГ
Манлайллын хамгийн чухал шинж нь өөрийн болоод бусдын зорилгыг зөв
тодорхойлж түүгээрээ хүмүүст нөлөөлөх явдал бөгөөд тухайн хүнийг
манлайлагч гэж батлах зүйл нь түүнийг хүлээн зөвшөөрсөн, дагагчид юм.
Тиймд “түрүүлсэн чавганц” бүхэн манлайлагч байж чадахгүй
МАНЛАЙЛАГЧ БА МЕНЕЖЕР
ХОЁРЫН ЯЛГАА
Менежер
Эрхлэгч
Даалгавар өгдөг
Бусдын зорилгоор ажиллана
Системийг баримтлана
Хяналтыг гол болгон ажиллана
Шийдвэр гаргана
Манлайлагч
Санаачлагч
Урам зориг өгдөг
Өөрийн зорилгоор ажиллана
Хүмүүсийн үзэл бодлыг баримтална
Итгэл найдварыг түшиглэнэ
Шийдвэрийг бодитой болгоно
УР ЧАДВАР ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Чадвар гэдэг бол хүн эзэмшсэн мэдлэг туршлагаа амьдрал, vйл ажиллагааны
явцад хэрэгжvvлэх тvвшин боломжийг хэлнэ.
Хvн бvрийн чадвар харилцан адилгvй байдаг.
Нийгмийн амьдралд идэвхтэй, vр бvтээлтэй оролцохын тулд иргэн танд дараах
чадвар тусална.
Бvтээлчээр сэтгэх чадвар
-Мэдээлэл цуглуулах, vнэлэх
- Нэн тэргvvний зvйлийг ялган
тодорхойлох
- Vр нєлєє, уршгийг тодорхойлох,
vнэлэх
- Vнэлэлт єгєх
- Єєрийн ажил амьдралд тусгах
Оролцох чадвар
- Харилцах
- Хэлэлцэн ярилцах, тохирох
- Хамтран ажиллах
- Зєрчил, маргааныг эвээр шударга
зохицуулах
- Зєвшилцєлд хvрэх
УР ЧАДВАРТАЙ ХҮН МАНЛАЙЛАГЧ
БАЙХ ЁСТОЙ ЮУ?
Манлайлагч хүн дээр дурьдсаны үндсэн дээр бусдыг манлайлж идэвхжүүлдэг
хүн байдаг. Иймд манлайлагч хүн нь байгалиас манлайлагч болж төрдөггүй юм.
Тийм дээ ч тухайн манлайлагч хүн нь бусдыг байлдан дагуулахын тулд
тодорхой хэмжээний ур чадвар, мэдлэг боловсрол, эерэг хандлага, туршлага
хуримтлуулсан байх ёстой. Ур чадвар гэвэл жишээ нь:
Мэдээлэл олж авах, ашиглах чадвар
Асуудлын хүрээг тодорхойлох чадвар
Шийдвэр гаргах чадвар
Харилцах чадвар гэх мэт. Тийм болохоор ур чадвар хэр сайн эзэмшсэн байна
төдий чинээний сайн манлайлагч байна.
МОНГОЛД БАЙГАА МАНЛАЙЛАГЧ
НАР
ШУТИС-ын багш доктор профессор Монгол Улсын гавьяат багш Х.Сүхбаатар
ШУА-ын Газарзүйн хүрээлэнгийн захирал МБСҮХ –ийн удирдах зөвлөлийн
гишүүн доктор С.Энх-Амгалан
Газрын шинэтгэлийн үндэсний хорооны нарийн бичгийн дарга Л.Ням,
 Үндэсний статистикийн хорооны дарга С.Мэндсайхан,
Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын Засаг дарга Г.Ганболд,
Дундговь аймгийн Сайнцагаан сумын иргэн эдийн засагч Б.Адьяа,
Голден Тийн ХХК-ийн Ерөнхий захирал А.Цолмонтуяа
СУДАЛГААНЫ ТАЛААР
Судалгааны үр дүнг ерөнхийлөн авч үзвэл ур чадвартай хүн манлайлагч
байна гэж үзсэн нь 24 хүнээс 20 хүн буюу 83,3% нь ур чадвартай хүн
манлайлагч байна гэж үзсэн. Тэр дотроос 3-аас 4 курсд сурч байгаа
оюутануудын хувьд манлайлагч нь бусдыг байлдан дагууллах чадвартай
хүнийг манлайлагч гэж авч үзсэн. Бол 1-ээс 2 курсд сурч байгаа
оюутануудын хувьд харин ур чадвартай хүнийг манлайлагч гэж үзсэн.
Харин манлайлал нь төрөлхийн чадвар уу гэсэн судалгааны асуултанд 18
хүн буюу 75% нь үгүй гэж авч үзсэн.
ДҮГНЭЛТ
Манлайлал бол төрөлхийн чадвар бус. Энэ бол хүн амьдралын
туршид өөрийн тууштай хөдөлмөрөөрөө бүтээн бий болгож
болох тусгай чадвар юм. Харин манлайлагч гэдэг бол ганцхан
өөрөө хөгжиж уулын оргилд ганцаараа зогсдог хүн биш. Тэр
өндөр уулын оргилд гарсныхаа дараа бусдыг тэр оргилд урин
дуудаж, оргилд хүрэхэд нь тусалж урамшуулдаг хүн юм.
АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛ
 “Менежер ур чадвар” Пүрэвдагва Х.
 www.Wikipedia.org
 Манлайлал ба өөрийгөө хууралт Цэнд-Аюуш Т.
 www.tsahimurtuu.mn
 www.oyunlag_oyutan.blog.gogo.mn

манлайлал ба ур чадвар

  • 1.
  • 2.
    АГУУЛЛАГА Судалгааны зорилго Манлайлал гэжюу вэ? Манлайлагчын гэж хэн бэ? Манлайлагч ба менежер хоёрын хоорондын ялгаа Ур чадвар гэж юу вэ? Ур чадвартай хүн манлайлагч байх ёстой юу? Монголд байгаа манлайлагч нар. Дүгнэлт Ашигласан материал
  • 3.
    СУДАЛГААНЫ ЗОРИЛГО Судалгааны зорилгонь орчин үед хамгийн их яригдаж байгаа зүйл буюу манлайллын талаар юм. Энэхүү судалгааны үр дүнд манлайлагч хүний хамгийн гол шинж тэмдэг нь юу вэ?, мөн манлайлагч хүн төрөлхийн манлайлагч болж төрдөг үү, ямар насны хүмүүс манлайллын тухай
  • 4.
    МАНЛАЙЛАЛ ГЭЖ ЮУВЭ? Манлайлал гэдэг нь бусдад нөлөөлөх чадвар, хүн бүрт байгууллага, бүлгийн өмнө тавигдсан зорилго зорилтыг хэрэгжүүлэх хүсэл тэмүүлэл төрүүлэх урлаг юм.
  • 5.
  • 6.
    МАНЛАЙЛАГЧ ГЭЖ ХЭНБЭ? Хүмүүсийг зорилгодоо хүрэх эсэхээр ангилсан нь:  “Зорилгоо хэзээ ч олж хардаггүй” – “Урсгалаар хөвөн урсагчид”  “Зорилгоо олж хардаг, гэхдээ түүндээ тууштай байж чаддаггүй” – “Аялдан дагагчид”  “Зорилгоо олж хардаг, түүндээ хүрдэг” –“Хүчирхэг хүмүүс”  “Зорилгоо олж хардаг, түүндээ хүрдэг, бусдыг зорилгоо олж харахад нь тусалдаг, тэдэнд зорилгодоо хүрэх хүчийг өгдөг” – Энэ төрлийн хүмүүсийг “Манлайлагчид” гэдэг.
  • 7.
    If your actionsinspire others to dream more, learn more, do more and become more, you are a leader. John Quincy Adams Хэрэв та бусдыг илүү ихийг мөрөөдөж, илүү ихийг сурч, илүү ихийг хийхэд нь нөлөөлж чадаж байвал та манлайлагч мөн. Жон Куинси Адамс
  • 8.
    МАНЛАЙЛАГЧИЙН ҮҮРЭГ Үлгэрлэх Чиглүүлэх Бусдыгзоригжуулах Нэгтгэх Манлайлагч
  • 9.
    60 ЧАВГАНЦ УРАЛДВАЛ1 НЬ ТҮРҮҮЛДЭГ Манлайллын хамгийн чухал шинж нь өөрийн болоод бусдын зорилгыг зөв тодорхойлж түүгээрээ хүмүүст нөлөөлөх явдал бөгөөд тухайн хүнийг манлайлагч гэж батлах зүйл нь түүнийг хүлээн зөвшөөрсөн, дагагчид юм. Тиймд “түрүүлсэн чавганц” бүхэн манлайлагч байж чадахгүй
  • 10.
    МАНЛАЙЛАГЧ БА МЕНЕЖЕР ХОЁРЫНЯЛГАА Менежер Эрхлэгч Даалгавар өгдөг Бусдын зорилгоор ажиллана Системийг баримтлана Хяналтыг гол болгон ажиллана Шийдвэр гаргана Манлайлагч Санаачлагч Урам зориг өгдөг Өөрийн зорилгоор ажиллана Хүмүүсийн үзэл бодлыг баримтална Итгэл найдварыг түшиглэнэ Шийдвэрийг бодитой болгоно
  • 11.
    УР ЧАДВАР ГЭЖЮУ ВЭ? Чадвар гэдэг бол хүн эзэмшсэн мэдлэг туршлагаа амьдрал, vйл ажиллагааны явцад хэрэгжvvлэх тvвшин боломжийг хэлнэ. Хvн бvрийн чадвар харилцан адилгvй байдаг. Нийгмийн амьдралд идэвхтэй, vр бvтээлтэй оролцохын тулд иргэн танд дараах чадвар тусална.
  • 12.
    Бvтээлчээр сэтгэх чадвар -Мэдээлэлцуглуулах, vнэлэх - Нэн тэргvvний зvйлийг ялган тодорхойлох - Vр нєлєє, уршгийг тодорхойлох, vнэлэх - Vнэлэлт єгєх - Єєрийн ажил амьдралд тусгах Оролцох чадвар - Харилцах - Хэлэлцэн ярилцах, тохирох - Хамтран ажиллах - Зєрчил, маргааныг эвээр шударга зохицуулах - Зєвшилцєлд хvрэх
  • 13.
    УР ЧАДВАРТАЙ ХҮНМАНЛАЙЛАГЧ БАЙХ ЁСТОЙ ЮУ? Манлайлагч хүн дээр дурьдсаны үндсэн дээр бусдыг манлайлж идэвхжүүлдэг хүн байдаг. Иймд манлайлагч хүн нь байгалиас манлайлагч болж төрдөггүй юм. Тийм дээ ч тухайн манлайлагч хүн нь бусдыг байлдан дагуулахын тулд тодорхой хэмжээний ур чадвар, мэдлэг боловсрол, эерэг хандлага, туршлага хуримтлуулсан байх ёстой. Ур чадвар гэвэл жишээ нь: Мэдээлэл олж авах, ашиглах чадвар Асуудлын хүрээг тодорхойлох чадвар Шийдвэр гаргах чадвар Харилцах чадвар гэх мэт. Тийм болохоор ур чадвар хэр сайн эзэмшсэн байна төдий чинээний сайн манлайлагч байна.
  • 14.
    МОНГОЛД БАЙГАА МАНЛАЙЛАГЧ НАР ШУТИС-ынбагш доктор профессор Монгол Улсын гавьяат багш Х.Сүхбаатар ШУА-ын Газарзүйн хүрээлэнгийн захирал МБСҮХ –ийн удирдах зөвлөлийн гишүүн доктор С.Энх-Амгалан Газрын шинэтгэлийн үндэсний хорооны нарийн бичгийн дарга Л.Ням,  Үндэсний статистикийн хорооны дарга С.Мэндсайхан, Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын Засаг дарга Г.Ганболд, Дундговь аймгийн Сайнцагаан сумын иргэн эдийн засагч Б.Адьяа, Голден Тийн ХХК-ийн Ерөнхий захирал А.Цолмонтуяа
  • 15.
    СУДАЛГААНЫ ТАЛААР Судалгааны үрдүнг ерөнхийлөн авч үзвэл ур чадвартай хүн манлайлагч байна гэж үзсэн нь 24 хүнээс 20 хүн буюу 83,3% нь ур чадвартай хүн манлайлагч байна гэж үзсэн. Тэр дотроос 3-аас 4 курсд сурч байгаа оюутануудын хувьд манлайлагч нь бусдыг байлдан дагууллах чадвартай хүнийг манлайлагч гэж авч үзсэн. Бол 1-ээс 2 курсд сурч байгаа оюутануудын хувьд харин ур чадвартай хүнийг манлайлагч гэж үзсэн. Харин манлайлал нь төрөлхийн чадвар уу гэсэн судалгааны асуултанд 18 хүн буюу 75% нь үгүй гэж авч үзсэн.
  • 16.
    ДҮГНЭЛТ Манлайлал бол төрөлхийнчадвар бус. Энэ бол хүн амьдралын туршид өөрийн тууштай хөдөлмөрөөрөө бүтээн бий болгож болох тусгай чадвар юм. Харин манлайлагч гэдэг бол ганцхан өөрөө хөгжиж уулын оргилд ганцаараа зогсдог хүн биш. Тэр өндөр уулын оргилд гарсныхаа дараа бусдыг тэр оргилд урин дуудаж, оргилд хүрэхэд нь тусалж урамшуулдаг хүн юм.
  • 17.
    АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛ  “Менежерур чадвар” Пүрэвдагва Х.  www.Wikipedia.org  Манлайлал ба өөрийгөө хууралт Цэнд-Аюуш Т.  www.tsahimurtuu.mn  www.oyunlag_oyutan.blog.gogo.mn