ΙΣΤΟΡΙΑ

1. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

2. ΟρισμόςΟρισμός: Ο πολιτισμός που προέκυψε: Ο πολιτισμός που προέκυψε
από τη σύνθεση ελληνικών καιαπό τη σύνθεση ελληνικών και
ανατολικών στοιχείων τουςανατολικών στοιχείων τους 33
τελευταίους προχριστιανικούς αιώνες.τελευταίους προχριστιανικούς αιώνες.
- δημιουργία μεγαλουπόλεων που- δημιουργία μεγαλουπόλεων που
εξελίχθηκαν σεεξελίχθηκαν σε οικονομικά καιοικονομικά και
πολιτιστικά κέντρα:πολιτιστικά κέντρα:
Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια, ΠέργαμοςΑλεξάνδρεια, Αντιόχεια, Πέργαμος

4. ΑλεξάνδρειαΑλεξάνδρεια
ΙδρυτήςΙδρυτής: Μέγας Αλέξανδρος: Μέγας Αλέξανδρος
ΚάτοικοιΚάτοικοι: Έλληνες, Αιγύπτιοι, Εβραίοι.: Έλληνες, Αιγύπτιοι, Εβραίοι.
ΑνάπτυξηΑνάπτυξη:- μεγάλο λιμάνι:- μεγάλο λιμάνι
- Μουσείο (βοτανικός και- Μουσείο (βοτανικός και
ζωολογικός κήπος)ζωολογικός κήπος)
- Βιβλιοθήκη- Βιβλιοθήκη

5. Ο φάρος της Αλεξάνδρειας (ένα από τα επτά
θαύματα του αρχαίου κόσμου)
Το οικοδόμημα
χτίστηκε πάνω
σ’ ένα νησάκι
που λεγόταν
Φάρος, εμπρός
από την
Αλεξάνδρεια
της Αιγύπτου
τον 3ο
αι πΧ.

6. Βιβλιοθήκη της ΑλεξάνδρειαςΒιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας
Ιδρύθηκε επί Πτολεμαίου Α', με τηνΙδρύθηκε επί Πτολεμαίου Α', με την
πρωτοβουλία του Δημήτριου Φαληρέα,πρωτοβουλία του Δημήτριου Φαληρέα,
και έγινε τοκαι έγινε το εκδοτικό κέντροεκδοτικό κέντρο του τότετου τότε
γνωστού κόσμου.γνωστού κόσμου.

7. Αναπαράσταση της βιβλιοθήκηςΑναπαράσταση της βιβλιοθήκης

8. ΑντιόχειαΑντιόχεια
ΙδρυτήςΙδρυτής: Σέλευκος: Σέλευκος
ΚάτοικοιΚάτοικοι: Μακεδόνες, Αθηναίοι,: Μακεδόνες, Αθηναίοι,
Κρήτες, Κύπριοι, πολυπολιτισμικόΚρήτες, Κύπριοι, πολυπολιτισμικό
κέντρο.κέντρο.
Τέσσερις συνοικισμοίΤέσσερις συνοικισμοί
ΤετράπολιςΤετράπολις

9. Η τύχη της Αντιόχειας

10. ΠέργαμοςΠέργαμος
Εξέλιξή τηςΕξέλιξή της:: -- ΦιλέταιροςΦιλέταιρος
- Άτταλος Α’- Άτταλος Α’
Τρεις εξώστεςΤρεις εξώστες
ΒιβλιοθήκηΒιβλιοθήκη
Ιδέα δημιουργίας μουσείουΙδέα δημιουργίας μουσείου
Περγαμηνή(νέα γραφική ύλη)Περγαμηνή(νέα γραφική ύλη)
Βωμός του Διός.Βωμός του Διός.

11. ΠεργαμηνήΠεργαμηνή
Με τον όρο περγαμηνή
δηλώνεται το υλικό γραφής για
σελίδες βιβλίου, κώδικα ή
χειρογράφου.
Οι περγαμηνές
παρασκευάζονταν από
μεμβράνη εμβρύου μόσχου κ
εθεωρούντο εξαιρετικής
ποιότητας.

12. Ο βωμός τηςΟ βωμός της
Περγάμου (181-159Περγάμου (181-159
π.Χ.) αποτελεί ίσωςπ.Χ.) αποτελεί ίσως
το περισσότεροτο περισσότερο
ακέραια σωζόμενοακέραια σωζόμενο
γλυπτό σύνολο τηςγλυπτό σύνολο της
ΕλληνιστικήςΕλληνιστικής
περιόδου.περιόδου. ΣτηνΣτην
πραγματικότηταπραγματικότητα
αποτελούσε έναναποτελούσε έναν
ανεξάρτητο τόποανεξάρτητο τόπο
λατρείας, χωρίς ναλατρείας, χωρίς να
συνδέεται μεσυνδέεται με
κάποιοκάποιο
συγκεκριμένο ναό.συγκεκριμένο ναό.

13. ΓΙΓΑΝΤΟΜΑΧΙΑΓΙΓΑΝΤΟΜΑΧΙΑ
Λεπτομέρεια από τηνΛεπτομέρεια από την
ανατολική ζωφόρο τουανατολική ζωφόρο του
βωμού.βωμού.
(μουσείο του Βερολίνου)(μουσείο του Βερολίνου)

14. ΓλώσσαΓλώσσα

15.  Η αττική διάλεκτος, στη 'διευρυμένη'
διεθνική της μορφή έγινε η επίσημη
γλώσσα αλλά και η γλώσσα της
καθημερινής επικοινωνίας για τις
περισσότερες ελληνικές πόλεις που
ίδρυσαν στα κατακτημένα εδάφη ο
Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του και που οι
κάτοικοί τους συνήθως προέρχονταν από
διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας.
 Έτσι, αυτή η τροποποιημένη μορφή της
αττικής διαλέκτου - που ονομαζόταν από
τους γραμματικούς η κοινή διάλεκτος -
έγινε η μητρική γλώσσα για τις
καινούργιες ελληνικές κοινότητες στην
Αίγυπτο, τη Συρία, τη Μικρά Ασία, τη
Μεσοποταμία και τον ιρανικό κόσμο και
εκτόπισε βαθμιαία τις παλιές διαλέκτους
της κυρίως Ελλάδας
(Browning, R. 1995.Η μεσαιωνική και νέα
ελληνική γλώσσα.)

16.  Τα γράμματα και οι επιστήμες γνωρίζουν μεγάλη άνθηση. Η
ποίηση δεν αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στην πολυτάραχη εκείνη
εποχή. Ο πιο αξιόλογος από τους λιγοστούς ελεγειακούς ποιητές
υπήρξε ο Καλλίμαχος. Απόλυτα γνήσια ποιητική φωνή υπήρξε ο
Θεόκριτος, δημιουργός ενός νέου είδους ποίησης, της
βουκολικής, που τραγουδά τις χαρές και τις ομορφιές της ζωής
στην εξοχή, στα βουνά και στα δάση, που τόσο την είχαν
στερηθεί οι άνθρωποι των πόλεων και τη νοσταλγούσαν.
Έγραψε τα "Ειδύλλια".
 Μεγάλη παραγωγή σημειώνεται στο επίγραμμα (Μελέαργος,
Αντίπατρος) και στο θέατρο αναπτύσσεται η Νέα Κωμωδία με
έξοχο αντιπρόσωπό της το Μένανδρο, που παρουσιάζει
ανθρώπινους τύπους και διακωμωδεί τα ελαττώματά τους. Νέο
είδος επίσης είναι οι "Μίμοι" (Ηρώνδας) ένα ευχάριστο σατιρικό
ποιητικό είδος, σαν μονόπρακτο δράμα.
Τα γράμματα

17.  Ένας σπουδαίος ιστορικός ο
Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης ζει
αυτήν την εποχή που γράφει την
ιστορία της εποχής του και της
Ρώμης.
 Στη φιλοσοφία, ο Ζήνων και ο
Επίκουρος είναι οι σπουδαιότεροι
αντιπρόσωποι της εποχής τους. Η
φιλοσοφία που αναπτύσσουν
ασχολείται με τον άνθρωπο,
έχοντας σαν βασικό σκοπό την
αναζήτηση της ευτυχίας του.
Ζήνων
Επίκουρος

18. ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ
 Η περίοδος των ελληνιστικών χρόνων, περίοδος κυρίως θετικής
γνώσης, συνοδεύεται με τεράστια ανάπτυξη των επιστημών, της
γεωγραφίας, φυσικής, μαθηματικών, ιατρικής, αστρονομίας.
 Οι γεωγραφικές γνώσεις διευρύνθηκαν με την ανακάλυψη νέων
περιοχών, άγνωστων μέχρι τότε στους Έλληνες. Ο Νέαρχος, ένας από
τους στρατηγούς του Αλέξανδρου, πραγματοποίησε και περιέγραψε
τον παράπλου των ακτών του Ινδικού ωκεανού.
 Ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης κατόρθωσε να φτάσει μέχρι το βορειότερο
άκρο της Αγγλίας και ο Ερατοσθένης, βασισμένος στις πληροφορίες
άλλων και σε έρευνες δικές του, κατασκεύασε έναν παγκόσμιο χάρτη
που, παρά τις ατέλειες, αποτελεί σημαντικό επίτευγμα για εκείνους
τους χρόνους.
Παράλληλα με τις γεωγραφικές γνώσεις εξελίσσονται και οι
αστρονομικές. Η σφαιρικότητα της γης και η διπλή κίνησή της, γύρω
από τον άξονα της και τον ήλιο, ήταν θεωρίες που διατυπώθηκαν για
πρώτη φορά από τον Αρίσταρχο το Σάμιο.

19.  Σημαντικότερος ερευνητής της
ελληνιστικής εποχής είναι αναμφίβολα ο
Αρχιμήδης (~285-212 π.Χ.) από τις
Συρακούσες, ο οποίος είχε επισκεφτεί για
κάποιο χρονικό διάστημα την Αλεξάνδρεια.
κατασκεύασε αντλίες νερού (κοχλίες),
πολύσπαστα, έλικες, γερανούς και
καταπέλτες, τους τελευταίους για την
υπεράσπιση της ιδιαίτερης πατρίδας του.

20. Αντίγραφο ρωμαϊκού
ψηφιδωτού του 3ου αι.
μ.Χ. Παρουσιάζει τον
Αρχιμήδη πάνω από τις
μελέτες του και τον
Ρωμαίο στρατιώτη που
είναι έτοιμος να τον
σκοτώσει. Είναι γνωστό
ότι πριν δεχτεί το
χτύπημα πρόλαβε να
πει τη φράση: «μή μου
τούς κύκλους τάραττε».
(Φραγκφούρτη,
Δημοτικό Ινστιτούτο
Τέχνης)

21. Ανατομικά και ιατρικά
εργαλεία των
ελληνιστικών χρόνων. Η
ανατομία ήταν ο κλάδος
της ιατρικής που
αναπτύχθηκε ιδιαίτερα
κατά τους ελληνιστικούς
χρόνους. Πατέρας της
ανατομίας θεωρείται ο
Ηρόφιλος από τη
Χαλκηδόνα, ο οποίος έζησε
και έκανε τις έρευνες του
στην Αλεξάνδρεια.
(Λονδίνο, Βρετανικό
Μουσείο)

22. ΤέχνηΤέχνη

23. ΑρχιτεκτονικήΑρχιτεκτονική

24.  Οι στοές με τις κιονοστοιχίες
γίνονται ένα θεμελιώδες
γνώρισμα της ελληνιστικής
αρχιτεκτονικής.
 Μακρές στοές κτίζονται για να
περιβάλλουν χώρους με ναούς
και πλατείες και πρόσφεραν
στο μάτι του θεατή μια σειρά
από αναρίθμητους κίονες με το
παιχνίδι του φωτός και της
σκιάς ανάμεσά τους. Οι κίονες
τοποθετούνται αυτή την εποχή
σε αραιότερα διαστήματα
μεταξύ τους.

25. ΠλαστικήΠλαστική
Εξωτερίκευση του ψυχικού κόσμουΕξωτερίκευση του ψυχικού κόσμου
του ανθρώπου.του ανθρώπου.
‘‘Εντονες κινήσεις και εκφράσειςΕντονες κινήσεις και εκφράσεις

26. Η Άρτεμις, ρωμαϊκόΗ Άρτεμις, ρωμαϊκό
αντίγραφοαντίγραφο
ελληνιστικού έργουελληνιστικού έργου
(Εθνικό πανεπιστήμιο(Εθνικό πανεπιστήμιο
της Αυστραλίας)της Αυστραλίας)

27. Ο Γαλάτης που αυτοκτονείΟ Γαλάτης που αυτοκτονεί
αρχές 2αρχές 2ουου
αι. μ. Χ., ρωμαϊκόαι. μ. Χ., ρωμαϊκό
αντίγραφο ελληνιστικούαντίγραφο ελληνιστικού
έργουέργου
(Museo Nazionale delle(Museo Nazionale delle
TermeTerme, Ρώμη, Ρώμη))

28. Η νίκη της Σαμοθράκης, 190Η νίκη της Σαμοθράκης, 190
π.Χ.π.Χ. (μουσείο Λούβρου, Παρίσι)(μουσείο Λούβρου, Παρίσι)

29. Ο Λαοκόων και οιΟ Λαοκόων και οι
γιοι του, 175-150γιοι του, 175-150
π.Χ. (μουσείοπ.Χ. (μουσείο
Βατικανού)Βατικανού)

30. Η Αφροδίτη τηςΗ Αφροδίτη της
Μήλου, 100 π.Χ.Μήλου, 100 π.Χ.
(μουσείο Λούβρου,(μουσείο Λούβρου,
Παρίσι)Παρίσι)

31. "Ο Θνήσκων Γαλάτης","Ο Θνήσκων Γαλάτης",
Ρωμαϊκό μαρμάρινο αντίγραφο Ελληνιστικού έργου,Ρωμαϊκό μαρμάρινο αντίγραφο Ελληνιστικού έργου,
(Musei Capitolini, Ρώμη )(Musei Capitolini, Ρώμη )

32. Ελληνιστικά ψηφιδωτά και ζωγραφικήΕλληνιστικά ψηφιδωτά και ζωγραφική
 Τα ψηφιδωτά όπως είναι γνωστά,
ως ένθετες εικόνες και σχέδια από
μικρούς πέτρινους ή γυάλινους
χρωματιστούς κύβους
επινοήθηκαν στην ελληνιστική
εποχή. (βοτσαλωτά, δηλ. με
βότσαλα τοποθετημένα με
ανάλογο τρόπο, αλλά χωρίς
σχηματισμό εικόνας, έχουν βρεθεί
στη μυκηναϊκή Τίρυνθα και με
παραστάσεις, πρωιμότερα των
ελληνιστικών, έχουν βρεθεί στη
Φρυγία της Μ. Ασίας, 8ος αι., όχι
όμως με τέτοια τεχνική τελειότητα)
Ψηφιδωτό από οικία της Δήλου

33.  Κοσμήματα και οικιακά σκεύη από πολύτιμα και
ημιπολύτιμα υλικά εξυπηρετούν την ανάγκη για χλιδή
και προσωπική προβολή των κατόχων τους.
Περίτεχνα διαδήματα, εξαίρετα περιδέραια, βαρύτιμα
ενώτια και ζώνες, χρυσά δακτυλίδια διακοσμούνται
με θέματα από τη φύση και τη μυθολογία. Τα
καθημερινά σκεύη, ιδίως εκείνα για το συμπόσιο, των
ηγεμόνων και των πλουσίων αστών είναι χρυσά,
αργυρά και χάλκινα. Στην τάση για πολυτέλεια και
εκζήτηση εντάσσεται η χρήση γυάλινων σκευών,
μιμούμενων στη μορφή αντίστοιχα μεταλλικά ή
πήλινα.