Παρουσίαση με τα βασικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού της κλασικής εποχής για την Ιστορία Α' Λυκείου

1. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
5ΟΣ - 4ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ Π.Χ.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1

2. ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 2
Τι είναι πολιτισμός; Ποια στοιχεία
τον αποτελούν;

3. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 3

4. ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΟιΈλληνες
 περιφρονούσαν τη χειρωνακτική εργασία
 θεωρούσαν έργο των ελεύθερων πολιτών την ενασχόληση κυρίως με τα κοινά
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 4
Η εργασία
Είναι φανερό λοιπόν απ' αυτά ότι στην πόλη που έχει την
καλύτερη πολιτειακή οργάνωση και έχει πολίτες πολύ
δίκαιους, όχι μόνο αναφορικά με τις αρχές του
πολιτεύματος, οι πολίτες αυτοί δεν επιτρέπεται να ζουν
ζωή χειρωνακτών ή εμπόρων, γιατί μια ζωή τέτοια είναι
ταπεινή και ασυμβίβαστη με την αρετή, ούτε επιτρέπεται
να είναι γεωργοί όσοι πρόκειται να γίνουν πολίτες – γιατί
χρειάζεται ελεύθερος χρόνος και για την απόκτηση της
αρετής και για την άσκηση των πολιτικών καθηκόντων.
Αριστοτέλης, Πολιτικά, 7, 1328b-1329a.

5. ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ
 ΟιΈλληνες διασκέδαζαν
 στα ιδιωτικά συμπόσια ή
 στις δημόσιες εορτές και πανηγύρια
 στις θεατρικές παραστάσεις·
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 5
https://bit.ly/3r9QYSD

6. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ
 Οι τελετές που
πλαισίωναν τη
γέννηση, το γάμο και
το θάνατο είχαν
έντονο κοινωνικό
χαρακτήρα.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
6
Ο γάμος αποτελούσε τη διαδικασία δημιουργίας της οικογενειακής μονάδας, του οίκου, μέσα από τον οποίο διαβιβαζόταν το
δικαίωμα του πολίτη στην αθηναϊκή κοινωνία και εξασφαλιζόταν η αναπαραγωγή νόμιμων παιδιών.
Oι γυναίκες στην κλασική Αθήνα παντρεύονταν σε μικρή ηλικία, δηλαδή από δεκαπέντε χρονών και εξής. Αντίθετα, οι άντρες δεν
νυμφεύονταν πριν από την ενηλικίωσή τους -πριν δηλαδή από τα δεκαοχτώ τους χρόνια- ενώ συχνά αυτό συνέβαινε μετά τη
στρατιωτική τους θητεία, η οποία διαρκούσε δύο χρόνια, από τα δεκαοχτώ τους μέχρι τα είκοσι τους.
Ήδη από την εποχή του Σόλωνα η διαδικασία του γάμου ξεκινούσε με μία προφορική συμφωνία -ένα είδος συμβολαίου- ανάμεσα
στο μελλοντικό σύζυγο και στον πατέρα ή στον κηδεμόνα της κοπέλας, η οποία ονομαζόταν εγγύη. H μέλλουσα σύζυγος δεν
παρευρισκόταν συνήθως σε αυτήν την τελετή, αφού μάλιστα η συγκατάθεσή της δεν ήταν υποχρεωτική (;).
ΣτηνΑθήνα, η προίκα αποτελούσε ένα σημαντικό στοιχείο του γάμου και μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις μία κοπέλα μπορούσε να
παντρευτεί και χωρίς αυτήν.Ο σύζυγος έδινε εγγύηση ότι θα επέστρεφε την προίκα σε περίπτωση διάλυσης του γάμου ή θανάτου
της συζύγου του, αν δεν υπήρχε κληρονόμος.
Πηγή: https://bit.ly/3bRcF3q

7. Η ΑΘΗΝΑ
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 7
https://bit.ly/3uPlmDO

8. Η ΑΘΗΝΑ
 Η ευημερία και η ποιότητα της ζωής γίνονταν για
τους πνευματικούς ανθρώπους και τους καλλιτέχνες άλλων
πόλεων.
 Ο 5ος αι. π.Χ., ιδιαίτερα για την Αθήνα, έχει ταυτιστεί
 με τη δράση του Περικλή
 την οικοδόμηση σπουδαίων έργων στην Ακρόπολη,
 την τέλεση λαμπρών πανηγύρεων και πνευματικών εκδηλώσεων,
 όπως ήταν η γιορτή των Παναθηναίων,
 των Ελευσίνιων Μυστηρίων και
 των θεατρικών παραστάσεων στις Διονυσιακές γιορτές.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 8

9. ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
9
https://bit.ly/3sKAMro

10. ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
10
Αρχαίο θέατρο Διονύσου στις παρυφές του λόφου της Ακρόπολης
https://bit.ly/3qayZdt

11. ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
11
https://bit.ly/2MDD2B6
Αναπαράσταση του αρχαίου θεάτρου του Διονύσου

12. ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
12
Η σκηνή του πέπλου από την πομπή
των Παναθηναίων.Από την
ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα.
Βρετανικό Μουσείο,Λονδίνο.
Πηγή: https://bit.ly/3bPVYoS
Η ζωφόρος του Παρθενώνα
Πηγή: https://bit.ly/3qaFqwM
Αναπαράσταση της πομπής
των Παναθηναίων
Πηγή: https://bit.ly/3kHF0wT

13. ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙΤΕΧΝΕΣ
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 13
Τον 5ο και 4ο αι. π.Χ. η ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών
δημιούργησε έργα απαράμιλλα σε πνευματική και καλλιτεχνική
λαμπρότητα, πρότυπα για τους δημιουργούς των μεταγενέστερων εποχών.

14. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
 Η φιλοσοφική σκέψη από τα μέσα του 5ου αι. π.Χ.
τοποθέτησε στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον άνθρωπο
και προσπάθησε να ερμηνεύσει τα φαινόμενα με βάση
τη λογική (ορθολογισμός).
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 14
Σωκράτης
Αριστοτέλης
Πλάτωνας
 Στην αρχή οι σοφιστές και ο Σωκράτης
 ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης τον 4ο αι. π.Χ.
επιζητούσαν με τις φιλοσοφικές θεωρήσεις
τους πρακτικές εφαρμογές που θα βελτίωναν
τον άνθρωπο και τη ζωή του.

15. ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ
 Η ιστοριογραφία εκπροσωπήθηκε από τον Ηρόδοτο αλλά κυρίως από το
Θουκυδίδη, ο οποίος με το έργο του έθεσε τα θεμέλια της επιστημονικής
ιστορικής συγγραφής.
 Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε τον 4ο αι. π.Χ. ο ιστορικός Ξενοφών.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 15
Θουκυδίδης
Ξενοφών

16. ΠΟΙΗΣΗ
Η ποιητική τέχνη
 κυρίως με το έργο των τριών τραγικών (Αισχύλου, Σοφοκλή, Ευριπίδη) εξελίχθηκε
σε θεατρικό λόγο υψηλών διανοημάτων («μίμησις πράξεως σπουδαίας και
τελείας»),
 με τις κωμωδίες του Αριστοφάνη σε κριτική της καθημερινής πολιτικής ζωής.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
16
Αισχύλος
Σοφοκλής
Ευριπίδης

17. ΡΗΤΟΡΙΚΗΤΕΧΝΗ
 Το δημοκρατικό πολίτευμα και η οργάνωση της δικαιοσύνης προς το
συμφέρον του πολίτη, τον 4ο αι. π.Χ., συνέβαλαν ιδιαίτερα στην καλλιέργεια
του ρητορικού λογου κυρίως με τους μεγάλους ρήτορες Λυσία, Ισοκράτη
και Δημοσθένη.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
17
Λυσίας Δημοσθένης
Ισοκράτης

18. ΕΠΙΣΤΗΜΗ
 Την εποχή αυτή συστηματοποιήθηκαν οι γνώσεις για τη
φύση και τον άνθρωπο.
 Οι περισσότεροι φιλόσοφοι, από την αρχαϊκή εποχή έως
και τον 4ο αι.π.Χ., ήταν και ειδικοί ερευνητές που
ασχολήθηκαν με
 τα μαθηματικά
 την αστρονομία
 τη φυσική
 τη βοτανική
 και άλλες επιστήμες.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
18

19. ΕΠΙΣΤΗΜΗ
 Στην αστρονομία και τα
μαθηματικά διακρίθηκε ο
Αθηναίος Μέτων
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 19

20. ΕΠΙΣΤΗΜΗ
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
20
 Στη χωροταξική οργάνωση
των πόλεων με
προδιαγραμμένο σχέδιο ο
Ιππόδαμος από τη Μίλητο.
Ο αρχαίος Πειραιάς
Χάραξη
παράλληλων
δρόμων που
τέμνονται κάθετα
δημιουργώντας
«οικοδομικά
τετράγωνα»
Πηγή: https://bit.ly/382NMke

21. ΕΠΙΣΤΗΜΗ
 Στην ιατρική ο Ιπποκράτης από την
Κω.
 Η πρόοδος που έφερε ο Ιπποκράτης
στην ιατρική οφείλεται στη θεωρία
του ότι όλες οι ασθένειες, ακόμα και η
«ιερά νόσος», δηλαδή η επιληψία,
έχουν φυσικά αίτια.
 Έτσι, αφετηρία πλέον των ιατρικών
ερευνών γίνεται η μελέτη του
ανθρώπινου σώματος.
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 21