Перинаталь халдвар 
АУС-418-р хэсэг С.Халиун 
П.Энхтөр 
Ч. Энхцэцэг
Агуулга 
• Нярайн халдвар 
• Ургийн халдвар 
• Үжил
Нярайн халдвар 
АУС 418-р хэсэг Ч.Энхцэцэг
Агуулга 
• Тодорхойлолт 
• Нөлөөлөх хүчин зүйлс 
• Ангилал 
• Шалтгаан 
• Эмнэлзүй 
• Оношлогоо 
• Эмчилгээ 
• Урьдчилан сэргийлэлт
Тодорхойлолт 
• Эмгэгтөрөгчөөр үүсгэгдсэн аливаа өвчинг нярайн өвчин гэнэ. 
• Халдвараас болж нярайн эндэгдэл хөгжиж буй орнуудад 30% ба 
түүнээс дээш байдаг.
Нөлөөлөх хүчин зүйлс 
Хүүх 
эд 
Нөлөөлөх 
хүчин 
зүйлс 
Эх 
Макр 
оорга 
низм
Хүүхдийн талаас 
• Төрөх үеийн эрүүл ахуй муу 
• Бүтэлт 
• Гипотерм 
• Муу хооллох 
• Солбио халдвар 
• Дутуу төрөлт 
• Бага жинтэй төрөх
Эхийн талаас 
• Ургийн ус эрт гарах 
• Эрүүл ахуй, хувийн ариун цэвэр муу 
• Бэлгийн замын өвчин 
• Дархлаажуулалтын хамралт хангалтгүй
Макроорганизмын талаас 
• Арьс, салст бүрхэвчийн гэмтэл, Артери венийн судсанд тавигдах 
гуурс, Мөгөөрсөн хоолойд тавигдах гуурс, хөвч таслах 
• Антибиотикт тэсвэртэй
Ангилал 
Ихэс 
Төрөх 
Эмнэлэгийн 
дотоод 
Өгсөх 
Төрсний 
дараах
Ангилал 
Нярайн 
халдвар 
Ургийн 
Төрсний 
дараах
Шалтгаан 
• Стрептококк 
• Стафилококк 
• Листери 
• Цус задлагч нян 
• Гэдэсний савханцар 
• Псевдоманос 
• Клебсиелл 
• Серраци
Эмнэлзүй 
• Нярайн аюултай шинжүүд: 
• Биеийн дулаан буурах буюу 
халуурах 
• Хөдөлгөөн муудах, цочромтгой 
болох 
• Хоолондоо муудах, хөхөж чадахгүй 
байх 
• Бөөлжих эсвэл суулгах 
• Амьсгалын тоо 60-аас олшрох, 30- 
аас цөөрөх 
• Цээж хүчтэй хонхолзох 
• Гарын алга, хөлийн ул шарлах 
• Арьсаар олон тооны идээт тууралт 
гарах 
• Татах 
• Олон удаа бөөлжиж, суулгах 
• Цус алдах 
• Яриглах
Эмнэлзүй 
• Хэсэг газрын шинжүүд: 
• Нүднээс нуух гарах 
• Арьсаар идээт болон цэврүүт идээт тууралт гарах 
• Хүйнээс идээ гарах, хүй тойрон улайх, улайлт нь тэлэх 
• Үений хөдөлгөөн хязгаарлагдан эмзэглэх, үе орчим хавдах
Оношлогоо 
• Цусны ариун чанар 
• Нугасны ус, шээс, тууралт, шархны арчдас болон шүлсэнд эмгэгтөрөгч, вирүс илрүүлэх 
• Үжлийн шалгуур 
• Цагаан эсийн тоо <5000 эсвэл 
• 0-2 хоногтой >30000 
• 3-7 хоногтой>20000 
• 7 хоногоос дээш >15000 
• Залуу эсийг (мононукляр) нийт нейтрофильд (полинукляр+мононукляр) харьцуулсан харьцаа > 0,2 
• С-урвалж уураг 0,8 мг/дл 
• Улаан цогцсын тунах хурд > 15 мм/ц 
• Эдгээр өөрчлөлтөөс 2 ба түүнээс олон байвал үжлийн шалгуур эерэг гэж үзнэ. 
• Цус, шээсэнд цитомегаловирүсийн рибонуклейн хүчил , HBsAg үзэх, IgG, IgM үэх, тэмбүүгийн сорил (RPR, 
TPHA)
Эмчилгээний зарчим 
• Антибиотик эмчилгээ 
• Дэмжих эмчилгээ 
• Сайн хооллох 
• Дулаан байлгах 
• Биеийн байдлыг хянах 
• Хүчилтөрөгч өгөх
Перинаталь халдвараас сэргийлэх 
• Халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд сахих 
• Гар угаах: Аливаа цэвэр үйлдлийн өмнө болон бохир үйлдлийн дараа 
гараа заавал угаах 
• Солбио халдвараас сэргийлэх 
• Эх хүүхдийг 1 өрөөнд байлгах 
• Гэмтэл учруулж болох аливаа ажилбараас зайлсхийх
Ургийн халдвар 
АУС 418-р хэсэг С. Халиун
Ургийн халдвар 
Төрөхөөс өмнө болон төрөх үед халдвар авч өвчлөхийг эхийн умайд авсан 
халдвар буюу ургийн халдвар гэнэ. Тэдгээрийг TORCH гэж товчлон нэрлэдэг. 
T - токсоплазмоз 
О – бусад (тэмбүү, сүрьеэ, гепатит, ДОХ г.м) 
R – улаанууд 
С – цитомегали 
Н – хомхой
Халдвар дамжих зам 
Өгсөх 
Эхэсээр 
Уруудах
Төрөлхийн токсоплазмоз 
• Toxoplasma gondii шимэгч өргөн тархсан. 
• 10-20 насанд 10-37% 
• 50-60 насанд 60-80% 
• Халдварын эх үүсвэр нь түүхий мах, жимс, ногоо, муур 
• Халдвар авсан хүний 90% шинж тэмдэггүй, 10%-д толгой өвдөх, ялимгүй 
халуурах, булчирхай томрох, хөнгөн миозит илэрнэ 
• Жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн 1% анх удаа халдвар авдаг. Тэдний 15% (эхний 3 
сард) –аас 65%-д (сүүлийн саруудад) ихэсээр урагт хадвар дамждаг.
Эмнэлзүйн хэлбэр 
1. Удамшлын ба хромосомын эмгэг 
2. Эмбриопати: зулбалт, гаж хөгжил 
3. Эрт фетопати: зулбалт, эрхтэний фиброз, склерозын өөрчлөлт 4. 
4. Хожуу фетопати: дутуу төрөлт, эрхтэний эмгэг 
5. Төрөлхийн токсоплазмоз: 
А. Хурцавтар 
Б. Хожуу илрэх төрөлхийн токсоплазмоз 
В. Үлдэц: дүлий, сохор, гидроцефали, эпилепси гэх мэт.
Эмнэлзүй 
Жирэмсний эхний 3 сард халдвар авсан бол гурвал илэрнэ. 
1. Гидроцефали 
2. Хориоретиник 
3. Тархины кальцификат
• Шарлалт удаан 
• Элэг дэлүү томрох 
• Таталт 
• Гидроцефали 
• Тархины кальцификат 
• ТР ихсэх 
• Нүдний эмгэгтэй хавсарсан оюуны 
хомсдол 
• Лимфаденит 
• Арьсны тууралт 
• Кардиомиопати 
• Энцефалит 
• Арахнойдит 
• Субфебрил халууралт
Оношлогоо 
• Иммуноферментийн анализ: IgM, IgG –н титр тодорхойлох 
• Серологи: Өвөрмөц IgM, IgA тодорхойлох. 
2-4 долоо хоногийн зайтай давтахад титр 4 дахин ихсэх нь шинэ 
халдварыг илтгэнэ. 
• Нугасны ус шаргал өнгөтэй, плеоцитоз, уураг маш өндөр 
• Толгойн эхо ба КТ- кальцификат 
• Нүд - хориоретинит
Эмчилгээ 
• Сульфадимезин 100 мг/кг/хоногт, 6 цагаар, (хоногт 4 гр-аас ихгүй) + 
Пириметамин 2 мг/кг/хоногт, өдөрт 1-2 удаа, 2 хоног (ханах тун), дараа 
нь 1 мг/кг/хоногт, өдөрт 1-2 удаа, per os + Фолийн хүчил (Leucovorin 
calcium) 5 мг/кг 7 хоногт 3 удаа /6 сар хийнэ./ 
• Дараа нь Спирамицин (эритромицинтэй төстэй макролид) 100 
мг/кг/хоногт, өдөрт 2 удаа /1 сар уулгана./
Төрөлхийн тэмбүү 
• Treponema pallidum 
• Цусаар халдвар дамжина. Хэрэв төрөх замаар авсан бол олдмол гэж 
үзнэ.
Эмнэлзүй 
• Тэмбүүгийн цэврүү 
• Ринит 
• Хохзингерийн гүвдрүү 
• Тууралт 
• Элэг дэлүү томрол 
• Шарлалт 
• Ургийн өсөлтийн саатал
Оношлогоо 
• Ликворт – эс >20-25, 1мм³, уураг >1.5-1.7 г/л 
• Рентген – остохондрит, периостит 
• Серологи 
• РСК / комплемент холбох урвал/ 
• РМП / микропреципитацийн урвал/ 
• РИФ / иммунофлюресценцийн урвал/ 
• РИБТ / цагаан трепонемийн иммибилизацийн урвал/ 
• ИФА – IgM
Эмчилгээ 
• Пенциллин хоногт 100000ед/кг 6ц, 14х 
• Прокайн пенциллин 50000ед/кг 1удаа, 14х 
• Цефтриаксон 50 мг/кг хоногт 1 удаа, 10х
Хламид 
• Chlamidia trachmatis шимэгч 
• Халдвартай эхээс урагт халдах магадлал 50-75%
Эмнэлзүй 
• Конюктивит 20-50% / амьдралын 2дахь 7 хоногоос эхэлнэ, заримдаа 3 
хоног, 5-6 д/х-н дараа үүснэ. 2-3 д/х эдгэнэ, заримдаа архаг явцтай 
байна. / 
• Уушигны үрэвсэл 30% / 3-11 д/х-тойд үүснэ, 1-2 д/х хамраас цус 
гоожиж байгаад ханиалгана, амьсгалын тоо олширно. Ханиалга нь 
бөгшүүлсэн, унтах хөхөө хөхөхөд саадтай/ 
• 3 хүүхэд тутмын 1-д чихний үрэвсэл үүснэ.
Оношлогоо 
• Цусанд эозинофиль олширно 
• Рентгенд уушгины үрэвсэл 
• IgM-ИФА 
• Тэжээлт орчинд ургуулах
Эмчилгээ 
• Уушигны үрэвсэлтэй үед – Эритромицин 50мг/кг/х 4 хувааж 14хоног 
судсаар 
• Конюктивиттэй үед – 0,5% Эритромицины тос 5-6 удаа/х + – 
Эритромицин 50мг/кг/х 4 хувааж 14хоног судсаар тарина.
Гепатит 
Гепатит А, В, С, D вирус 
Тархвар зүй 
• Жирэмсэн эмэгтэй гепатит А-ийн далд ба хурц өвчлөлийн үед төрсөн 
• Эх нь HBsAg (+) бол ихэсээр халдвар дамжих нь ховор, төрөх үед 
болон төрсний дараа халдварлана. 
• Жирэмсний сүүлийн 3 сард Гепатит В вирүсээр өвчилвөл урагт 
халдвар дамжих эрсдэл их.
Эмнэл зүй 
• Ихэвчлэн шинж тэмдэг илрэхгүй 
• Өвчилсөн нярайн 1-3%-д шарлалт, трансаминаз идэвхижих, сульдах 
шинж илэрнэ 
• Маш хурц явцтай гепатит нярайд ховор тохиолдоно.
Оношлогоо 
• HBsAg (+) – Цочмог гепатит, вирус тээгч 
• HBeAg (+) + HBsAg (+) – халдвар авч өвчлөх эрсдэл их 
• Анти HBs – В гепатитын эсрэг дархлаатай.
Авах арга хэмжээ 
• Бүх жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд HBsAg тодорхойлох 
• HBsAg (+) эхээс төрсөн нярайд В гепатитын эсрэг вакцин хийнэ.
Дох 
Шалтгаан 
• HIV-1 
• HIV-2 (ховор)
Халдвар дамжих зам 
• Эхийн хэвлийд (ховор) 
• Төрлөгийн үед (65%) 
• Төрсний дараа хөхний сүүгээр (10-20%) 
Сэргийлэх арга хэмжээ аваагүй ДОХ-ын халдвартай жирэмсэн 
эмэгтэйчүүдийн 40% нь хүүхэддээ дамжуулна.
Оношлогоо 
1. HIV PCR DNA 
• Төрмөгц 
• 1 сартайд 
• 3-4 сартайд 
Шинжилгээ (+) бол шууд давтана. 
Хэрэв 1 ба 4 сартайд хийгдсэн шинжилгээ (-) бол хүүхэд халдвар аваагүй гэж 
үзнэ. 
2. ELISA: HIV (+) эхээс эхсээр дамжсан HIV IgG хүүхдийг 12-18 сар хүртэл 
цусанд нь тодорхойлогдоно. Иймд энэ хугацаанд ДОХ-той эсэхийг оношлох 
боломжгүй.
Сэргийлэлт 
• Төрөхөөс өмнө: Азидотимидин 300 мг хоногт 2 удаа, 14-34 долоо 
хоногтойгоос эхлэн төрөх хүртэл уух. 
• Төрөх үед: Азидотимидин судсаар 2 мг/кг эхний цагт, дараа нь 1 
мг/кг/цагт тунгаар төрөх хүртэл. 
• Нярайд: Азидотимидин сиропоор 2 мг/кг тунгаар 6 цагаар, төрсний 
дараах 8-12 цагтайгаас нь эхлэн 6 долоо хоног уулгана. Уух боломжгүй 
бол 1.5 мг/кг тунгаар 6 цагаар булчинд тарина.
Салхин цэцэг 
АУС418 Г. Мөнхцэцэг
Тодорхойлолт 
• Херпес вирусээр /varicella zoster virus/ үүсгэгддэг, ихэвчлэн хүүхдүүдэд 
зонхилон тохиолддог, цэврүүт тууралтаар илэрдэг халдварт өвчин.
Тархвар судлал 
• 90% нь 13 хүртэлх насны хүүхдүүдэд 
• 10% нь 15 –аас дээш наснхыханд тохиолдоно. 
• Жирэмсэн эмэгтэй төрөхөөсөө 4-5 хоногийн өмнө, эсвэл төрснөөс хойш 48 
цагийн дотор салхин цэцгийн халдвар авсан тохиолдолд нийт төрсөн 
хүүхдийн 17% нь өвчилж, 30% -ийн нас баралттай байдаг. 
• Жирэмсний эхний хугацаанд эх халдвар авсан тохиолдолд ургийн гаж хөгжил 
үүсэх талтай. /мөчүүд богино, сохор/ 
• Өвчлөл өвөл намрын улиралд элбэг. 
• Өвчилсний дараа үүсэх дархлаа тогтвортой буюу байнгийн дархлаа үүснэ.
Халдварын эх уурхай 
• Халдвараар өвчилсөн өвчтөнүүд 
• Халдвар авснаас хойш хамгийн сүүлийн цэврүүт тууралт гарсны дараа 5 
хоног өнгөртөл халдвар тараах аюултай.
Эмнэлзүй 
• Нууц хугацаа- 10-21 хоног 
• 1-2 хоногт цочмогоор 38-39 
градус хүртэл халуурч 
• Бие сульдаж, ядарч 
• Хоолонд дургүй болж 
• цочромтгой, уур уцаартай, аль 
эсвэл унжгар ноомой болдог
Эмнэлзүй 
• толбот, гүвдрүүт, цэврүүт тууралтууд гарч 
эхлэхэд дээрхи шинж тэмдгүүд аяндаа арилж 
бүдгэрдэг 
• Улмаар дотроо шингэн агуулсан, эргэн тойрон 
улаан хүрээтэй, арьсанд нэвчдэс үүсэгүй, 
гялтганасан өнгөтэй, голдоо хүйс мэт 
хонхорхойтой, тэмтрэхэд зөөлөн, янз бүрийн 
хэмжээтэй цэврүү болон хувирна 
• Цэврүү нь 2-3 хоногийн дараа тавшина
Эмнэлүйн хэлбэрүүд, хүндрэл 
• Хөнгөн 
• Дунд 
• Хүнд 
• Балархай 
• Тархмал 
• Цусархаг 
• Үхжилт 
• Том цэврүүт 
• Менингит 
• Менингоэнцефалит 
• Нүдний эвэрлэгийн үрэвсэл 
• Нарийн гэдэсний үрэвсэл 
• Амьсгалын дээд, доод замын үрэвсэлт 
өвчнүүд 
• Нянгийн гаралтай үрэвслүүд
Эмчилгээ 
• Илчлэг сайтай, амин дэмээр баялаг хоол хүнс хэрэглэнэ. 
• Өвчний явцаас хамааран хэвтрийн дэглэмийг тохируулна. 
• Өвчтөй хүүхдийг тусад нь тусгаарлана. Өрөө тасалгаанд агаар салхи 
сайн оруулж, чийгтэй цэвэрлэгээ тогтмол хийж, хувийн ариун цэвэр 
сайн сахиулна. 
• Эмийн эмчилгээнд: ацикловир 30мг/кг хоногт 8 цагаар 7 хоног. 
Вирусын эсрэг иммуноглобулин 125 ед булчинд тарина /нярайд/
Улаанууд 
Rubella РНХ агуулсан вирус.
Тархвар зүй 
• Агаар дуслын замаар халдварлана. 
• Жирэмсэн эмэгтэй улаанууудаар өвчилсөн бол төрөлхийн халдвар 
үүснэ. 
• Жирэмсний эхний 1-2 сард өвчилсөн бол ураг өвчлөх эрсдэл 50-80%, 
2-3 сартайд 15-30%, түүнээс хожуу өвчилсөн бол 3-8% нь дүлийрдэг 
байна. 
• Урагт маш олон гаж хөгжил үүсгэнэ.
Эмнэлзүй 
• Сонгодог гурвал 
1. Зүрхний гажиг 
2. Нүдний гажиг 
3. Дүлий 
• Ургийн өсөлтийн саатал 
• Элэгний үйл ажиллагаа алдагдах 
• Цус багадалт, ялтсан эс цөөрөх 
• Дархлаа дутал 
• Шүдний дисплази 
• Арьсаар цусан тууралт, толбо
Оношлогоо 
• Шээс, залгиур хоолойн арчдасаас вирус ургуулах 
• Улаануудын эсрэг Ig M, IgG тодорхойлох 
• Хавсрага холбох урвал
Эмчилгээ 
• Өвөрмөц эмчилгээ байхгүй 
• Гаж хөгжлийн эмчилгээ 
• Өвчтэй нярайг тусгаарлах 
• Улаануудын эсрэг дархлаажуулалт хийх
Цитомегали 
Цитомегалийн вирүсээр гэмтсэн эс томордог тул ингэж (эс томрох) гэж 
нэрлэсэн. Үүсгэгч нь Герпес бүлгийн ДНХ бүхий вирүс.
Ураг-нярай өвчлөх эрсдэл 
• Жирэмсэн эмэгтэй цитомегаловирусийн анхдагч халдвараар өвчлөх 
• урагт халдвар дамжих - 30-50% 
• халдвар авсан ургийн 5-18% ЦМВТХ-ын хүнд хэлбэрээр өвчилдөг 
• үлдэц их (80% хүртэл) 
• Жирэмсэн эмэгтэй цитомегаловирусийн хоёрдогч халдвараар өвчлөх 
• урагт халдвар дамжих - <2% 
• ЦМВТХ-ын хүнд хэлбэр ховор 
• үлдэц 5-17%
Эмнэлзүй 
• Цусархаг тууралт - 76% / ялтсан эсийн багадалтаас / 
• Элэг дэлүү томрох - 60% /гепатитын улмаас/ 
• Шарлалт - 67% /цус задралын болон элэгний/ 
• Микроцефали - 53% 
• ТНБЖ-тэй төрөх - 50% 
• Дутуу төрөх - 34% 
• Гепатит – 20% 
• Цавьны ивэрхий - 76% 
• Хориоретинит 
• Пневмония
Оношлогоо 
• Вирүсологийн шинжилгээ (шүлс, шээсийг ариун саванд авч, мөстэй саванд 
хийж лабораторт хүргэнэ) ЦМВ-ийн геном илрүүлэх (ДНК анализ, PCR) 
• Цитологийн шинжилгээ (шээс, элэгний эдэд ЦМВ агуулсан аварга эс 
илрүүлэх) 
• Серологийн шинжилгээ 
• ЦМВ-АТ IgG 
• ЦМВ-АТ IgM 
• Толгойн КТГ (кальцификат)
Эмчилгээ 
1. Ганцикловер 5мг/кг/х 1-2 цагийн турш судсаар 14-21 хоног хийнэ. 
2. ЦИТОТЕКТ- цитомегаловирусийн эсрэг иммуноглобулин 
Хийх арга: Судсаар, дуслын шахуургаар, 5-7 мл/цагт 
Тун: 2 мл/кг/хоногт, 1 өнжөөд, 3-5 удаа 
Эсвэл: 4 мл/кг/хоногт, 3 өнжөөд 1 удаа (өвчний 1, 5, 9 дахь хоногт), 
дараа нь тунг бууруулж 2 мл/кг/хоногт. 
Дээрх давтамжаар дахин 1-3 удаа цитотект хийнэ.
Хомхой 
Тархалт: 1:2500 – 1:60000 амьд төрсөн нярайд 
Халдвар дамжих зам 
• Антенаталь- 5% 
• Интранаталь- 75-80% 
Төрөхөөс өмнөх 1 сарын дотор эх нь бэлгийн замын хомхойгоор 
өвчилсөн тохиолдолд урагт хомхойн халдвар үүсэх эрсдэл хамгийн их 
байдаг.
Эмнэлзүй 
1. Арьс, салст, нүдний хэлбэр 
Нярайн хомхойн 20-40%, улайж, 
хавдсан суурин дээр 1.5-2 мм цэврүү 5-14 
хоногтойд (антенаталь- төрөх үед) 
үүснэ. 10-14 хоногийн дараа эдгэрнэ. 
Нүдний хомхой кератоконъюнктивит, 
увеит, хориоретинит, ретины 
дисплазигаар илэрнэ. 
2. Үжилт хэлбэр 
Нярайн хомхойн 20-50%. Амьдралын 5- 
10 хоногтойд эхэлнэ. Үжлийн эмнэлзүй, 
элэг, бөөрний дээд булчирхайн өөрчлөлт, 
дэлүү томорно, гипогликеми, 
гипербилибубинеми, ДВС илэрнэ.50- 
65%-д нь хомхойн менингоэнцефалит 
үүснэ. Өвчлөлийн 2-8 хоногт арьс, 
салстаар хомхойн цэврүү гарах боловч 
20%-д цэврүү үүсэхгүй. 
Өвөрмөц эмчилгээ хийгээгүй бол 50-70% 
нь үжилт эсвэл ТМТ-ны хомхойн хэлбэрт 
шилжинэ.
3. Төв мэдрэлийн тогтолцооны 
хомхой (менингоэнцефалит, 
энцефалит) – 30% Эмнэлзүй нь 2-3 
долоо хоногтойд халуурах, улбагар сул 
байснаа цочромтгой болох, тремор, 
хоолны дуршил муудах, татах шинж 
тэмдгүүдээр илэрнэ. 
Ликвор эхлээд хэвийн байснаа дараа 
нь уураг, эс (лимфоцит давамгайлна) 
ихэснэ. 40-60%-д арьс, салстаар цэврүү 
үүсэхгүй.
Оношлогоо 
• Анамнез болон бодит үзлэг, шинжилгээ 
• Бэлгийн замын хомхойн халдвартай эхээс төрсөн нярайн арьс, салстыг сайн үзэх 
• Шалтгаан тодорхойгүй таталттай хүүхдэд нугасны усны шинжилгээ хийх 
• Антибиотик эмчилгээ үр дүнгүй, үжлийн эмнэлзүйн илрэлтэй хүүхдэд хомхойн 
шинжилгээ хийх 
• Цус, шээсний ерөнхий болон биохимийн шинжилгээ, КТ гэх мэт бусад шинжилгээ 
• Хомхойн шинжилгээ 
• Вирусологийн шинжилгээ 
• Цус, ликвор, цэврүүнд вирус ургуулах 
• Полимеразийн гинжин урвалаар цусанд хомхойн вирусийн геном илрүүлэх 
• Иммунферментийн анализаар хомхойн вирусийн эсрэг IgG, IgM тодорхойлох
Эмчилгээ 
• Ацикловир 45 мг/кг/хоногт судсаар, 10-14 хоног, ТМТ-ны болон үжилт 
хэлбэрийн үед 60 мг/кг/хоногт, 21 хоног 
• Судсаар хийдэг иммуноглобулин 400 мг/кг тунгаар, эхний 15 мин-д 
1мл/кг/цагт, анафилаксийн шинж илрэхгүй бол цаашид дутуу нярайд 
2-3 мл/кг/цагт, гүйцэд нярайд 4-5 мл/кг/цагт, 5 хоног
Тавилан 
• Үжилт хэлбэрийн үед эндэгдэл –<50% (өвөрмөц эмчилгээ хийгээгүй 
бол 90%) 
• Менингоэнцефалитын үед – 14% 
• Мэдрэлийн хүндрэл – 10-43% 
• Арьсан дээр хомхойн цэврүү 6 сарын дотор дахин гарах – 46%
Шалтгаан 
• Грам сөрөг, эерэг нянгууд 
• Стафиллококк 
• Энтеробактер 
• Вирус 
• Энгийн герпес 
• Энтеровирус 
• Мөөг 
• Candida albican 
<90% 
<10% 
<1%
Ангилал 
• Эрт илрэлтэй үжил/ Амьдралын эхний 5-7 хоногт илэрнэ 
• Хожуу илрэлтэй үжил/8-28 хоногт үжлийн шинж тэмдэг илэрнэ.
Эмгэг жам
Эмгэг жам
Эмгэг жам
Эрт үед илрэх-Эмнэлзүй 
• Хүүхдийн ерөнхий байдал-сул, унтаа, ноомой, орчны харьцаа сул 
• Хөхөнд дургүй 
• Хөхөх рефлекс сулрах 
• Биеийн халуун хэлбэлзэх 
• Арьс цонхийх, эрээнтэх, шарлах, Цусархаг тууралт, үжлийн тууралтууд гарах, хүйн үрэвсэл 
үүсэх 
• Амьсгалын эрхтэн тогтолцооны талаас амьсгал тасалдах, амьсгалын тоо олшрох 1мин 60 дээш, 
зүрхний тоо олшрох 160 дээш, цагаан толбоны шинж 3 сек удаан хадгалагдана. 
• Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны талаас- бөөлжилт, шингэн алдалт, хэвлий дүүрэх, 
• Төв мэдрэлийн эрхтэн тогтолцооны талаас-унтаа, ноомой, цочромтгой, янцаглах тайван бус
Хожуу үед илрэх-Эмнэлзүй 
• Амьсгалын эрхтэний талаас хөхрөх, Яраглах, амьсгалын хэм алдагдах, 
• Зүрх судасны эрхтэний талаас захын судасны эргэлтийн алдагдал, цохиулалт, 
• Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны талаас цөсөөр бөөлжих, хэвлий дүүрэх, 
хэвлийн арьс улайх, хатуурах, гэдэсний түгжрэл, 
• Төв мэдрэлийн эрхтэн тогтолцооны талаас огцом чарлаж уйлах, хүзүүний булчин 
хөших, зулай чинэрэх, татах, 
• Цусархаг хам шинж-арьс болон ажилбар хийсэн газар, дотор эрхтэн бөөр, шээсний 
замаас цус алдах, хэдэн өдрөөр үргэлжлэх арьсаны доорх өөхлөг хатуурах, 
• Аль нэгэн эрхтэний хөдөлгөөн хзгаарлагдмал болох хуурамч саа, эсвэл хөдлөхөд 
эмзэглэлтэй, өвдөлттэй шинж тэмдэг илэрвэл үжлийн үений ба ясны үрэвслийн шинж 
байна гэж үзнэ.
Оношлогоо 
• Цусны ариун чанар 
• Нугасны ус, шээс, тууралт, шархны арчдас болон шүлсэнд эмгэгтөрөгч, вирүс илрүүлэх 
• Үжлийн шалгуур 
• Цагаан эсийн тоо <5000 эсвэл 
• 0-2 хоногтой >30000 
• 3-7 хоногтой>20000 
• 7 хоногоос дээш >15000 
• Залуу эсийг (мононукляр) нийт нейтрофильд (полинукляр+мононукляр) харьцуулсан харьцаа > 0,2 
• С-урвалж уураг 0,8 мг/дл 
• Улаан цогцсын тунах хурд > 15 мм/ц 
• Эдгээр өөрчлөлтөөс 2 ба түүнээс олон байвал үжлийн шалгуур эерэг гэж үзнэ. 
• Цус, шээсэнд цитомегаловирүсийн рибонуклейн хүчил , HBsAg үзэх, IgG, IgM үзэх, тэмбүүгийн сорил (RPR, 
TPHA)
Эмчилгээ 
• Антибиотик эмчилгээ 
• Хордлого тайлах 
• Дархлаа дэмжих 
• Шинж тэмдгийн 
• Дэмжих эмчилгээ
Ашигласан материал 
• Хүүхдийн өвчин 
• Нярай судлал 
• http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2891980/pdf/nihms19586 
6.pdf
Анхаарал тавьсанд 
баярлалаа

нярайн халдвар

  • 1.
    Перинаталь халдвар АУС-418-рхэсэг С.Халиун П.Энхтөр Ч. Энхцэцэг
  • 2.
    Агуулга • Нярайнхалдвар • Ургийн халдвар • Үжил
  • 3.
    Нярайн халдвар АУС418-р хэсэг Ч.Энхцэцэг
  • 4.
    Агуулга • Тодорхойлолт • Нөлөөлөх хүчин зүйлс • Ангилал • Шалтгаан • Эмнэлзүй • Оношлогоо • Эмчилгээ • Урьдчилан сэргийлэлт
  • 5.
    Тодорхойлолт • Эмгэгтөрөгчөөрүүсгэгдсэн аливаа өвчинг нярайн өвчин гэнэ. • Халдвараас болж нярайн эндэгдэл хөгжиж буй орнуудад 30% ба түүнээс дээш байдаг.
  • 6.
    Нөлөөлөх хүчин зүйлс Хүүх эд Нөлөөлөх хүчин зүйлс Эх Макр оорга низм
  • 7.
    Хүүхдийн талаас •Төрөх үеийн эрүүл ахуй муу • Бүтэлт • Гипотерм • Муу хооллох • Солбио халдвар • Дутуу төрөлт • Бага жинтэй төрөх
  • 8.
    Эхийн талаас •Ургийн ус эрт гарах • Эрүүл ахуй, хувийн ариун цэвэр муу • Бэлгийн замын өвчин • Дархлаажуулалтын хамралт хангалтгүй
  • 9.
    Макроорганизмын талаас •Арьс, салст бүрхэвчийн гэмтэл, Артери венийн судсанд тавигдах гуурс, Мөгөөрсөн хоолойд тавигдах гуурс, хөвч таслах • Антибиотикт тэсвэртэй
  • 10.
    Ангилал Ихэс Төрөх Эмнэлэгийн дотоод Өгсөх Төрсний дараах
  • 11.
    Ангилал Нярайн халдвар Ургийн Төрсний дараах
  • 12.
    Шалтгаан • Стрептококк • Стафилококк • Листери • Цус задлагч нян • Гэдэсний савханцар • Псевдоманос • Клебсиелл • Серраци
  • 13.
    Эмнэлзүй • Нярайнаюултай шинжүүд: • Биеийн дулаан буурах буюу халуурах • Хөдөлгөөн муудах, цочромтгой болох • Хоолондоо муудах, хөхөж чадахгүй байх • Бөөлжих эсвэл суулгах • Амьсгалын тоо 60-аас олшрох, 30- аас цөөрөх • Цээж хүчтэй хонхолзох • Гарын алга, хөлийн ул шарлах • Арьсаар олон тооны идээт тууралт гарах • Татах • Олон удаа бөөлжиж, суулгах • Цус алдах • Яриглах
  • 14.
    Эмнэлзүй • Хэсэггазрын шинжүүд: • Нүднээс нуух гарах • Арьсаар идээт болон цэврүүт идээт тууралт гарах • Хүйнээс идээ гарах, хүй тойрон улайх, улайлт нь тэлэх • Үений хөдөлгөөн хязгаарлагдан эмзэглэх, үе орчим хавдах
  • 15.
    Оношлогоо • Цусныариун чанар • Нугасны ус, шээс, тууралт, шархны арчдас болон шүлсэнд эмгэгтөрөгч, вирүс илрүүлэх • Үжлийн шалгуур • Цагаан эсийн тоо <5000 эсвэл • 0-2 хоногтой >30000 • 3-7 хоногтой>20000 • 7 хоногоос дээш >15000 • Залуу эсийг (мононукляр) нийт нейтрофильд (полинукляр+мононукляр) харьцуулсан харьцаа > 0,2 • С-урвалж уураг 0,8 мг/дл • Улаан цогцсын тунах хурд > 15 мм/ц • Эдгээр өөрчлөлтөөс 2 ба түүнээс олон байвал үжлийн шалгуур эерэг гэж үзнэ. • Цус, шээсэнд цитомегаловирүсийн рибонуклейн хүчил , HBsAg үзэх, IgG, IgM үэх, тэмбүүгийн сорил (RPR, TPHA)
  • 16.
    Эмчилгээний зарчим •Антибиотик эмчилгээ • Дэмжих эмчилгээ • Сайн хооллох • Дулаан байлгах • Биеийн байдлыг хянах • Хүчилтөрөгч өгөх
  • 17.
    Перинаталь халдвараас сэргийлэх • Халдвар хамгааллын дэглэмийг чанд сахих • Гар угаах: Аливаа цэвэр үйлдлийн өмнө болон бохир үйлдлийн дараа гараа заавал угаах • Солбио халдвараас сэргийлэх • Эх хүүхдийг 1 өрөөнд байлгах • Гэмтэл учруулж болох аливаа ажилбараас зайлсхийх
  • 18.
    Ургийн халдвар АУС418-р хэсэг С. Халиун
  • 19.
    Ургийн халдвар Төрөхөөсөмнө болон төрөх үед халдвар авч өвчлөхийг эхийн умайд авсан халдвар буюу ургийн халдвар гэнэ. Тэдгээрийг TORCH гэж товчлон нэрлэдэг. T - токсоплазмоз О – бусад (тэмбүү, сүрьеэ, гепатит, ДОХ г.м) R – улаанууд С – цитомегали Н – хомхой
  • 20.
    Халдвар дамжих зам Өгсөх Эхэсээр Уруудах
  • 21.
    Төрөлхийн токсоплазмоз •Toxoplasma gondii шимэгч өргөн тархсан. • 10-20 насанд 10-37% • 50-60 насанд 60-80% • Халдварын эх үүсвэр нь түүхий мах, жимс, ногоо, муур • Халдвар авсан хүний 90% шинж тэмдэггүй, 10%-д толгой өвдөх, ялимгүй халуурах, булчирхай томрох, хөнгөн миозит илэрнэ • Жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн 1% анх удаа халдвар авдаг. Тэдний 15% (эхний 3 сард) –аас 65%-д (сүүлийн саруудад) ихэсээр урагт хадвар дамждаг.
  • 23.
    Эмнэлзүйн хэлбэр 1.Удамшлын ба хромосомын эмгэг 2. Эмбриопати: зулбалт, гаж хөгжил 3. Эрт фетопати: зулбалт, эрхтэний фиброз, склерозын өөрчлөлт 4. 4. Хожуу фетопати: дутуу төрөлт, эрхтэний эмгэг 5. Төрөлхийн токсоплазмоз: А. Хурцавтар Б. Хожуу илрэх төрөлхийн токсоплазмоз В. Үлдэц: дүлий, сохор, гидроцефали, эпилепси гэх мэт.
  • 24.
    Эмнэлзүй Жирэмсний эхний3 сард халдвар авсан бол гурвал илэрнэ. 1. Гидроцефали 2. Хориоретиник 3. Тархины кальцификат
  • 25.
    • Шарлалт удаан • Элэг дэлүү томрох • Таталт • Гидроцефали • Тархины кальцификат • ТР ихсэх • Нүдний эмгэгтэй хавсарсан оюуны хомсдол • Лимфаденит • Арьсны тууралт • Кардиомиопати • Энцефалит • Арахнойдит • Субфебрил халууралт
  • 28.
    Оношлогоо • Иммуноферментийнанализ: IgM, IgG –н титр тодорхойлох • Серологи: Өвөрмөц IgM, IgA тодорхойлох. 2-4 долоо хоногийн зайтай давтахад титр 4 дахин ихсэх нь шинэ халдварыг илтгэнэ. • Нугасны ус шаргал өнгөтэй, плеоцитоз, уураг маш өндөр • Толгойн эхо ба КТ- кальцификат • Нүд - хориоретинит
  • 29.
    Эмчилгээ • Сульфадимезин100 мг/кг/хоногт, 6 цагаар, (хоногт 4 гр-аас ихгүй) + Пириметамин 2 мг/кг/хоногт, өдөрт 1-2 удаа, 2 хоног (ханах тун), дараа нь 1 мг/кг/хоногт, өдөрт 1-2 удаа, per os + Фолийн хүчил (Leucovorin calcium) 5 мг/кг 7 хоногт 3 удаа /6 сар хийнэ./ • Дараа нь Спирамицин (эритромицинтэй төстэй макролид) 100 мг/кг/хоногт, өдөрт 2 удаа /1 сар уулгана./
  • 30.
    Төрөлхийн тэмбүү •Treponema pallidum • Цусаар халдвар дамжина. Хэрэв төрөх замаар авсан бол олдмол гэж үзнэ.
  • 31.
    Эмнэлзүй • Тэмбүүгийнцэврүү • Ринит • Хохзингерийн гүвдрүү • Тууралт • Элэг дэлүү томрол • Шарлалт • Ургийн өсөлтийн саатал
  • 32.
    Оношлогоо • Ликворт– эс >20-25, 1мм³, уураг >1.5-1.7 г/л • Рентген – остохондрит, периостит • Серологи • РСК / комплемент холбох урвал/ • РМП / микропреципитацийн урвал/ • РИФ / иммунофлюресценцийн урвал/ • РИБТ / цагаан трепонемийн иммибилизацийн урвал/ • ИФА – IgM
  • 33.
    Эмчилгээ • Пенциллинхоногт 100000ед/кг 6ц, 14х • Прокайн пенциллин 50000ед/кг 1удаа, 14х • Цефтриаксон 50 мг/кг хоногт 1 удаа, 10х
  • 34.
    Хламид • Chlamidiatrachmatis шимэгч • Халдвартай эхээс урагт халдах магадлал 50-75%
  • 35.
    Эмнэлзүй • Конюктивит20-50% / амьдралын 2дахь 7 хоногоос эхэлнэ, заримдаа 3 хоног, 5-6 д/х-н дараа үүснэ. 2-3 д/х эдгэнэ, заримдаа архаг явцтай байна. / • Уушигны үрэвсэл 30% / 3-11 д/х-тойд үүснэ, 1-2 д/х хамраас цус гоожиж байгаад ханиалгана, амьсгалын тоо олширно. Ханиалга нь бөгшүүлсэн, унтах хөхөө хөхөхөд саадтай/ • 3 хүүхэд тутмын 1-д чихний үрэвсэл үүснэ.
  • 37.
    Оношлогоо • Цусандэозинофиль олширно • Рентгенд уушгины үрэвсэл • IgM-ИФА • Тэжээлт орчинд ургуулах
  • 38.
    Эмчилгээ • Уушигныүрэвсэлтэй үед – Эритромицин 50мг/кг/х 4 хувааж 14хоног судсаар • Конюктивиттэй үед – 0,5% Эритромицины тос 5-6 удаа/х + – Эритромицин 50мг/кг/х 4 хувааж 14хоног судсаар тарина.
  • 39.
    Гепатит Гепатит А,В, С, D вирус Тархвар зүй • Жирэмсэн эмэгтэй гепатит А-ийн далд ба хурц өвчлөлийн үед төрсөн • Эх нь HBsAg (+) бол ихэсээр халдвар дамжих нь ховор, төрөх үед болон төрсний дараа халдварлана. • Жирэмсний сүүлийн 3 сард Гепатит В вирүсээр өвчилвөл урагт халдвар дамжих эрсдэл их.
  • 40.
    Эмнэл зүй •Ихэвчлэн шинж тэмдэг илрэхгүй • Өвчилсөн нярайн 1-3%-д шарлалт, трансаминаз идэвхижих, сульдах шинж илэрнэ • Маш хурц явцтай гепатит нярайд ховор тохиолдоно.
  • 41.
    Оношлогоо • HBsAg(+) – Цочмог гепатит, вирус тээгч • HBeAg (+) + HBsAg (+) – халдвар авч өвчлөх эрсдэл их • Анти HBs – В гепатитын эсрэг дархлаатай.
  • 42.
    Авах арга хэмжээ • Бүх жирэмсэн эмэгтэйчүүдэд HBsAg тодорхойлох • HBsAg (+) эхээс төрсөн нярайд В гепатитын эсрэг вакцин хийнэ.
  • 43.
    Дох Шалтгаан •HIV-1 • HIV-2 (ховор)
  • 44.
    Халдвар дамжих зам • Эхийн хэвлийд (ховор) • Төрлөгийн үед (65%) • Төрсний дараа хөхний сүүгээр (10-20%) Сэргийлэх арга хэмжээ аваагүй ДОХ-ын халдвартай жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн 40% нь хүүхэддээ дамжуулна.
  • 45.
    Оношлогоо 1. HIVPCR DNA • Төрмөгц • 1 сартайд • 3-4 сартайд Шинжилгээ (+) бол шууд давтана. Хэрэв 1 ба 4 сартайд хийгдсэн шинжилгээ (-) бол хүүхэд халдвар аваагүй гэж үзнэ. 2. ELISA: HIV (+) эхээс эхсээр дамжсан HIV IgG хүүхдийг 12-18 сар хүртэл цусанд нь тодорхойлогдоно. Иймд энэ хугацаанд ДОХ-той эсэхийг оношлох боломжгүй.
  • 46.
    Сэргийлэлт • Төрөхөөсөмнө: Азидотимидин 300 мг хоногт 2 удаа, 14-34 долоо хоногтойгоос эхлэн төрөх хүртэл уух. • Төрөх үед: Азидотимидин судсаар 2 мг/кг эхний цагт, дараа нь 1 мг/кг/цагт тунгаар төрөх хүртэл. • Нярайд: Азидотимидин сиропоор 2 мг/кг тунгаар 6 цагаар, төрсний дараах 8-12 цагтайгаас нь эхлэн 6 долоо хоног уулгана. Уух боломжгүй бол 1.5 мг/кг тунгаар 6 цагаар булчинд тарина.
  • 47.
    Салхин цэцэг АУС418Г. Мөнхцэцэг
  • 48.
    Тодорхойлолт • Херпесвирусээр /varicella zoster virus/ үүсгэгддэг, ихэвчлэн хүүхдүүдэд зонхилон тохиолддог, цэврүүт тууралтаар илэрдэг халдварт өвчин.
  • 49.
    Тархвар судлал •90% нь 13 хүртэлх насны хүүхдүүдэд • 10% нь 15 –аас дээш наснхыханд тохиолдоно. • Жирэмсэн эмэгтэй төрөхөөсөө 4-5 хоногийн өмнө, эсвэл төрснөөс хойш 48 цагийн дотор салхин цэцгийн халдвар авсан тохиолдолд нийт төрсөн хүүхдийн 17% нь өвчилж, 30% -ийн нас баралттай байдаг. • Жирэмсний эхний хугацаанд эх халдвар авсан тохиолдолд ургийн гаж хөгжил үүсэх талтай. /мөчүүд богино, сохор/ • Өвчлөл өвөл намрын улиралд элбэг. • Өвчилсний дараа үүсэх дархлаа тогтвортой буюу байнгийн дархлаа үүснэ.
  • 50.
    Халдварын эх уурхай • Халдвараар өвчилсөн өвчтөнүүд • Халдвар авснаас хойш хамгийн сүүлийн цэврүүт тууралт гарсны дараа 5 хоног өнгөртөл халдвар тараах аюултай.
  • 51.
    Эмнэлзүй • Нууцхугацаа- 10-21 хоног • 1-2 хоногт цочмогоор 38-39 градус хүртэл халуурч • Бие сульдаж, ядарч • Хоолонд дургүй болж • цочромтгой, уур уцаартай, аль эсвэл унжгар ноомой болдог
  • 52.
    Эмнэлзүй • толбот,гүвдрүүт, цэврүүт тууралтууд гарч эхлэхэд дээрхи шинж тэмдгүүд аяндаа арилж бүдгэрдэг • Улмаар дотроо шингэн агуулсан, эргэн тойрон улаан хүрээтэй, арьсанд нэвчдэс үүсэгүй, гялтганасан өнгөтэй, голдоо хүйс мэт хонхорхойтой, тэмтрэхэд зөөлөн, янз бүрийн хэмжээтэй цэврүү болон хувирна • Цэврүү нь 2-3 хоногийн дараа тавшина
  • 53.
    Эмнэлүйн хэлбэрүүд, хүндрэл • Хөнгөн • Дунд • Хүнд • Балархай • Тархмал • Цусархаг • Үхжилт • Том цэврүүт • Менингит • Менингоэнцефалит • Нүдний эвэрлэгийн үрэвсэл • Нарийн гэдэсний үрэвсэл • Амьсгалын дээд, доод замын үрэвсэлт өвчнүүд • Нянгийн гаралтай үрэвслүүд
  • 54.
    Эмчилгээ • Илчлэгсайтай, амин дэмээр баялаг хоол хүнс хэрэглэнэ. • Өвчний явцаас хамааран хэвтрийн дэглэмийг тохируулна. • Өвчтөй хүүхдийг тусад нь тусгаарлана. Өрөө тасалгаанд агаар салхи сайн оруулж, чийгтэй цэвэрлэгээ тогтмол хийж, хувийн ариун цэвэр сайн сахиулна. • Эмийн эмчилгээнд: ацикловир 30мг/кг хоногт 8 цагаар 7 хоног. Вирусын эсрэг иммуноглобулин 125 ед булчинд тарина /нярайд/
  • 55.
    Улаанууд Rubella РНХагуулсан вирус.
  • 56.
    Тархвар зүй •Агаар дуслын замаар халдварлана. • Жирэмсэн эмэгтэй улаанууудаар өвчилсөн бол төрөлхийн халдвар үүснэ. • Жирэмсний эхний 1-2 сард өвчилсөн бол ураг өвчлөх эрсдэл 50-80%, 2-3 сартайд 15-30%, түүнээс хожуу өвчилсөн бол 3-8% нь дүлийрдэг байна. • Урагт маш олон гаж хөгжил үүсгэнэ.
  • 57.
    Эмнэлзүй • Сонгодоггурвал 1. Зүрхний гажиг 2. Нүдний гажиг 3. Дүлий • Ургийн өсөлтийн саатал • Элэгний үйл ажиллагаа алдагдах • Цус багадалт, ялтсан эс цөөрөх • Дархлаа дутал • Шүдний дисплази • Арьсаар цусан тууралт, толбо
  • 58.
    Оношлогоо • Шээс,залгиур хоолойн арчдасаас вирус ургуулах • Улаануудын эсрэг Ig M, IgG тодорхойлох • Хавсрага холбох урвал
  • 59.
    Эмчилгээ • Өвөрмөцэмчилгээ байхгүй • Гаж хөгжлийн эмчилгээ • Өвчтэй нярайг тусгаарлах • Улаануудын эсрэг дархлаажуулалт хийх
  • 60.
    Цитомегали Цитомегалийн вирүсээргэмтсэн эс томордог тул ингэж (эс томрох) гэж нэрлэсэн. Үүсгэгч нь Герпес бүлгийн ДНХ бүхий вирүс.
  • 61.
    Ураг-нярай өвчлөх эрсдэл • Жирэмсэн эмэгтэй цитомегаловирусийн анхдагч халдвараар өвчлөх • урагт халдвар дамжих - 30-50% • халдвар авсан ургийн 5-18% ЦМВТХ-ын хүнд хэлбэрээр өвчилдөг • үлдэц их (80% хүртэл) • Жирэмсэн эмэгтэй цитомегаловирусийн хоёрдогч халдвараар өвчлөх • урагт халдвар дамжих - <2% • ЦМВТХ-ын хүнд хэлбэр ховор • үлдэц 5-17%
  • 62.
    Эмнэлзүй • Цусархагтууралт - 76% / ялтсан эсийн багадалтаас / • Элэг дэлүү томрох - 60% /гепатитын улмаас/ • Шарлалт - 67% /цус задралын болон элэгний/ • Микроцефали - 53% • ТНБЖ-тэй төрөх - 50% • Дутуу төрөх - 34% • Гепатит – 20% • Цавьны ивэрхий - 76% • Хориоретинит • Пневмония
  • 63.
    Оношлогоо • Вирүсологийншинжилгээ (шүлс, шээсийг ариун саванд авч, мөстэй саванд хийж лабораторт хүргэнэ) ЦМВ-ийн геном илрүүлэх (ДНК анализ, PCR) • Цитологийн шинжилгээ (шээс, элэгний эдэд ЦМВ агуулсан аварга эс илрүүлэх) • Серологийн шинжилгээ • ЦМВ-АТ IgG • ЦМВ-АТ IgM • Толгойн КТГ (кальцификат)
  • 64.
    Эмчилгээ 1. Ганцикловер5мг/кг/х 1-2 цагийн турш судсаар 14-21 хоног хийнэ. 2. ЦИТОТЕКТ- цитомегаловирусийн эсрэг иммуноглобулин Хийх арга: Судсаар, дуслын шахуургаар, 5-7 мл/цагт Тун: 2 мл/кг/хоногт, 1 өнжөөд, 3-5 удаа Эсвэл: 4 мл/кг/хоногт, 3 өнжөөд 1 удаа (өвчний 1, 5, 9 дахь хоногт), дараа нь тунг бууруулж 2 мл/кг/хоногт. Дээрх давтамжаар дахин 1-3 удаа цитотект хийнэ.
  • 65.
    Хомхой Тархалт: 1:2500– 1:60000 амьд төрсөн нярайд Халдвар дамжих зам • Антенаталь- 5% • Интранаталь- 75-80% Төрөхөөс өмнөх 1 сарын дотор эх нь бэлгийн замын хомхойгоор өвчилсөн тохиолдолд урагт хомхойн халдвар үүсэх эрсдэл хамгийн их байдаг.
  • 66.
    Эмнэлзүй 1. Арьс,салст, нүдний хэлбэр Нярайн хомхойн 20-40%, улайж, хавдсан суурин дээр 1.5-2 мм цэврүү 5-14 хоногтойд (антенаталь- төрөх үед) үүснэ. 10-14 хоногийн дараа эдгэрнэ. Нүдний хомхой кератоконъюнктивит, увеит, хориоретинит, ретины дисплазигаар илэрнэ. 2. Үжилт хэлбэр Нярайн хомхойн 20-50%. Амьдралын 5- 10 хоногтойд эхэлнэ. Үжлийн эмнэлзүй, элэг, бөөрний дээд булчирхайн өөрчлөлт, дэлүү томорно, гипогликеми, гипербилибубинеми, ДВС илэрнэ.50- 65%-д нь хомхойн менингоэнцефалит үүснэ. Өвчлөлийн 2-8 хоногт арьс, салстаар хомхойн цэврүү гарах боловч 20%-д цэврүү үүсэхгүй. Өвөрмөц эмчилгээ хийгээгүй бол 50-70% нь үжилт эсвэл ТМТ-ны хомхойн хэлбэрт шилжинэ.
  • 67.
    3. Төв мэдрэлийнтогтолцооны хомхой (менингоэнцефалит, энцефалит) – 30% Эмнэлзүй нь 2-3 долоо хоногтойд халуурах, улбагар сул байснаа цочромтгой болох, тремор, хоолны дуршил муудах, татах шинж тэмдгүүдээр илэрнэ. Ликвор эхлээд хэвийн байснаа дараа нь уураг, эс (лимфоцит давамгайлна) ихэснэ. 40-60%-д арьс, салстаар цэврүү үүсэхгүй.
  • 68.
    Оношлогоо • Анамнезболон бодит үзлэг, шинжилгээ • Бэлгийн замын хомхойн халдвартай эхээс төрсөн нярайн арьс, салстыг сайн үзэх • Шалтгаан тодорхойгүй таталттай хүүхдэд нугасны усны шинжилгээ хийх • Антибиотик эмчилгээ үр дүнгүй, үжлийн эмнэлзүйн илрэлтэй хүүхдэд хомхойн шинжилгээ хийх • Цус, шээсний ерөнхий болон биохимийн шинжилгээ, КТ гэх мэт бусад шинжилгээ • Хомхойн шинжилгээ • Вирусологийн шинжилгээ • Цус, ликвор, цэврүүнд вирус ургуулах • Полимеразийн гинжин урвалаар цусанд хомхойн вирусийн геном илрүүлэх • Иммунферментийн анализаар хомхойн вирусийн эсрэг IgG, IgM тодорхойлох
  • 69.
    Эмчилгээ • Ацикловир45 мг/кг/хоногт судсаар, 10-14 хоног, ТМТ-ны болон үжилт хэлбэрийн үед 60 мг/кг/хоногт, 21 хоног • Судсаар хийдэг иммуноглобулин 400 мг/кг тунгаар, эхний 15 мин-д 1мл/кг/цагт, анафилаксийн шинж илрэхгүй бол цаашид дутуу нярайд 2-3 мл/кг/цагт, гүйцэд нярайд 4-5 мл/кг/цагт, 5 хоног
  • 70.
    Тавилан • Үжилтхэлбэрийн үед эндэгдэл –<50% (өвөрмөц эмчилгээ хийгээгүй бол 90%) • Менингоэнцефалитын үед – 14% • Мэдрэлийн хүндрэл – 10-43% • Арьсан дээр хомхойн цэврүү 6 сарын дотор дахин гарах – 46%
  • 71.
    Шалтгаан • Грамсөрөг, эерэг нянгууд • Стафиллококк • Энтеробактер • Вирус • Энгийн герпес • Энтеровирус • Мөөг • Candida albican <90% <10% <1%
  • 72.
    Ангилал • Эртилрэлтэй үжил/ Амьдралын эхний 5-7 хоногт илэрнэ • Хожуу илрэлтэй үжил/8-28 хоногт үжлийн шинж тэмдэг илэрнэ.
  • 73.
  • 74.
  • 75.
  • 76.
    Эрт үед илрэх-Эмнэлзүй • Хүүхдийн ерөнхий байдал-сул, унтаа, ноомой, орчны харьцаа сул • Хөхөнд дургүй • Хөхөх рефлекс сулрах • Биеийн халуун хэлбэлзэх • Арьс цонхийх, эрээнтэх, шарлах, Цусархаг тууралт, үжлийн тууралтууд гарах, хүйн үрэвсэл үүсэх • Амьсгалын эрхтэн тогтолцооны талаас амьсгал тасалдах, амьсгалын тоо олшрох 1мин 60 дээш, зүрхний тоо олшрох 160 дээш, цагаан толбоны шинж 3 сек удаан хадгалагдана. • Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны талаас- бөөлжилт, шингэн алдалт, хэвлий дүүрэх, • Төв мэдрэлийн эрхтэн тогтолцооны талаас-унтаа, ноомой, цочромтгой, янцаглах тайван бус
  • 77.
    Хожуу үед илрэх-Эмнэлзүй • Амьсгалын эрхтэний талаас хөхрөх, Яраглах, амьсгалын хэм алдагдах, • Зүрх судасны эрхтэний талаас захын судасны эргэлтийн алдагдал, цохиулалт, • Хоол боловсруулах эрхтэн тогтолцооны талаас цөсөөр бөөлжих, хэвлий дүүрэх, хэвлийн арьс улайх, хатуурах, гэдэсний түгжрэл, • Төв мэдрэлийн эрхтэн тогтолцооны талаас огцом чарлаж уйлах, хүзүүний булчин хөших, зулай чинэрэх, татах, • Цусархаг хам шинж-арьс болон ажилбар хийсэн газар, дотор эрхтэн бөөр, шээсний замаас цус алдах, хэдэн өдрөөр үргэлжлэх арьсаны доорх өөхлөг хатуурах, • Аль нэгэн эрхтэний хөдөлгөөн хзгаарлагдмал болох хуурамч саа, эсвэл хөдлөхөд эмзэглэлтэй, өвдөлттэй шинж тэмдэг илэрвэл үжлийн үений ба ясны үрэвслийн шинж байна гэж үзнэ.
  • 78.
    Оношлогоо • Цусныариун чанар • Нугасны ус, шээс, тууралт, шархны арчдас болон шүлсэнд эмгэгтөрөгч, вирүс илрүүлэх • Үжлийн шалгуур • Цагаан эсийн тоо <5000 эсвэл • 0-2 хоногтой >30000 • 3-7 хоногтой>20000 • 7 хоногоос дээш >15000 • Залуу эсийг (мононукляр) нийт нейтрофильд (полинукляр+мононукляр) харьцуулсан харьцаа > 0,2 • С-урвалж уураг 0,8 мг/дл • Улаан цогцсын тунах хурд > 15 мм/ц • Эдгээр өөрчлөлтөөс 2 ба түүнээс олон байвал үжлийн шалгуур эерэг гэж үзнэ. • Цус, шээсэнд цитомегаловирүсийн рибонуклейн хүчил , HBsAg үзэх, IgG, IgM үзэх, тэмбүүгийн сорил (RPR, TPHA)
  • 79.
    Эмчилгээ • Антибиотикэмчилгээ • Хордлого тайлах • Дархлаа дэмжих • Шинж тэмдгийн • Дэмжих эмчилгээ
  • 80.
    Ашигласан материал •Хүүхдийн өвчин • Нярай судлал • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2891980/pdf/nihms19586 6.pdf
  • 81.