1. Το ηλιακό μας σύστημα

2. ΠΕΡΘΕΥΟΜΕΝΑ
ΣΟ ΗΛΙΑΚΟ ΜΑ΢ ΢Τ΢ΣΗΜΑ
ΕΙΚΟΝΕ΢ ΠΛΑΝΗΣΩΝ 1 ΕΙΚΟΝΕ΢ ΠΛΑΝΗΣΩΝ 2
ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΗ-ΔΙΑ΢ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟ΢ΕΙΔΩΝΑ΢-ΟΤΡΑΝΟ΢
ΚΕΙΜΕΝΟ ΢ΤΝΣΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΑΦΡΟΔΙΣΗ

3. Ενμήξ
Αθνμδίηε
Άνεξ
Γε
ΠΙ΢Ω

4. Δίας
Κρόνος
Ουρανός
Ποσειδώνας ΠΙ΢Ω

5. Ηλιακό σφστημα
Ωξ Ηλιακό Σύστημα ζεςνμύμε ημκ Ήιημ θαη όια ηα ακηηθείμεκα πμο ζογθναημύκηαη ζε ηνμπηά γύνς ημο πάνηξ ζηε βανύηεηα,
πμο ζπεμαηίζηεθακ όια πνηκ 4,6 δηξ έηε ζε έκα γηγάκηημ μμνηαθό κέθμξ. Σα ακηηθείμεκα με ηε μεγαιύηενε μάδα πμο
πενηθένμκηαη γύνς από ημκ Ήιημ είκαη μθηώ πιακήηεξ, ηςκ μπμίςκ μη ηνμπηέξ είκαη ζπεδόκ ειιεηπηηθέξ θαη βνίζθμκηαη πάκς
ζημ επίπεδμ πμο μνίδεη ε εθιεηπηηθή. Οη ηέζζενηξ εζώηενμη, μ Ενμήξ, ε Αθνμδίηε, ε Γε θαη μ Άνεξ απμηειμύκ ημοξ ιεγόμεκμοξ
γήηκμοξ πιακήηεξ θαη απμηειμύκηαη θονίςξ από πεηνώμαηα θαη μέηαιια. Οη ηέζζενηξ ελώηενμη πιακήηεξ μκμμάδμκηαη αένημη
γίγακηεξ. Από αοημύξ, μη δύμ μεγαιύηενμη, μ Δίαξ θαη μ Ινόκμξ απμηειμύκηαη από οδνμγόκμ θαη ήιημ θαη μη άιιμη δύμ,
μ Οονακόξ θαη μ Πμζεηδώκαξ απμηειμύκηαη από κενό, αμμςκία θαη μεζάκημ.
Οη θονηόηενεξ δώκεξ πμο οπάνπμοκ ζε αοηά ηα ακηηθείμεκα είκαη ε θύνηα Ζώκε Αζηενμεηδώκ, μεηαλύ Άνε θαη Δία, θαη
ηα μεηαπμζεηδώκηα ακηηθείμεκα, πμο βνίζθμκηαη πένα από ηε ηνμπηά ημο Πμζεηδώκα. ΢ε αοηέξ ηηξ πενημπέξ βνίζθμκηαη πέκηε
ακηηθείμεκα, γκςζηά ςξ πιακήηεξ κάκμη, ε Δήμεηνα, μ Πιμύηςκαξ, ε Υαμομέηα, μ Μαθεμάθε θαη ε Ένηξ, θαη πμιιά άιια
μηθνόηενα ζώμαηα. Επίζεξ, πένα από αοηά ηα ακηηθείμεκα οπάνπμοκ μη θμμήηεξ, μη Ιέκηαονμη, μη μεηεςνίηεξ θαη δηαπιακεηηθή
ζθόκε, πμο θηκμύκηαη ειεύζενα ακάμεζα ζημοξ πιακήηεξ.
Ο ειηαθόξ άκεμμξ, μία νμή ζςμαηηδηώκ από ημκ Ήιημ, ζπεμαηίδεη μηα θοζαιίδα ζημ δηαζηνηθό εκδηάμεζμ γκςζηή
ςξ ειηόζθαηνα με δηάμεηνμ από 100 με 200 Αζηνμκμμηθέξ Μμκάδεξ(AU).
ΠΙ΢Ω

6. ΢ύκημμε πενηγναθή
Σμ Ηιηαθό ΢ύζηεμα πμκηνηθά πςνίδεηαη ζε ηέζζενηξ πενημπέξ: ζ' αοηή ηςκ Εζςηενηθώκ (ή Γήηκςκ) Πιακεηώκ, με
ηέζζενηξ πιακήηεξ πμο έπμοκ ζηένεα επηθάκεηα θαη ζύζηαζε πανόμμηα με αοηή ηεξ Γεξ (πονίηημ θαη ζίδενμ),
ζηε Ζώκε ηςκ Αζηενμεηδώκ, πμο πενηέπεη μηθνά ζώμαηα, ζημοξ Ελςηενηθμύξ Πιακήηεξ ή Γίγακηεξ Αενίςκ, με
ηέζζενηξ πιακήηεξ πμο απμηειμύκηαη θονίςξ από αένηα θαη είκαη πμιύ μεγαιύηενμη απ' ηε Γε θαη ζηεκ ελςηενηθή
πενημπή ημο ΢οζηήμαημξ, πμο πενηιαμβάκεη ημκ Πιμύηςκα, ηε Ζώκε ημο Kuiper θαη ημ Νέθμξ ημο Oort.
Ήιημξ
΢ημ θέκηνμ ημο Ηιηαθμύ ΢οζηήμαημξ βνίζθεηαη μ Ήιημξ, έκα θίηνηκμ αζηένη ηεξ θύνηαξ αθμιμοζίαξ ειηθίαξ ζπεδόκ
5 δηζεθαημμμονίςκ πνόκςκ.
Ενμήξ
Ανπίδμκηαξ έκα ηαλίδη απ' ημκ Ήιημ πνμξ ηα έλς γηα κα γκςνίζμομε ημ Ηιηαθό ΢ύζηεμα, ζε απόζηαζε
0,39 Αζηνμκμμηθώκ Μμκάδςκ (AU) ζα ζοκακηήζμομε ημκ Ενμή, ημκ μηθνόηενμ πιακήηε ημο ειηαθμύ μαξ
ζοζηήμαημξ. Ο Ενμήξ είκαη γεμάημξ θναηήνεξ, δεκ έπεη αημόζθαηνα θαη, θαζώξ είκαη πμιύ θμκηά ζημκ Ήιημ, έπεη
ζηεκ επηθάκεηά ημο ζενμμθναζίεξ πμο αγγίδμοκ ημοξ 400 °C.Ο Ενμήξ θηκείηαη πμιύ γνήγμνα ζημ δηάζηεμα (37-56
πιμ. ημ δεοηενόιεπημ). Ελαηηίαξ ηεξ μεγάιεξ ηαπύηεηαξ θαη ηεξ μηθνήξ απόζηαζεξ από ημκ Ήιημ, μ πιακήηεξ
αοηόξ έπεη ημ μηθνόηενμ ζε δηάνθεηα έημξ από όιμοξ ημοξ άιιμοξ.
Αθνμδίηε
Επόμεκμξ πιακήηεξ, ζηηξ 0,72 AU, είκαη ε Αθνμδίηε. Έπεη ζπεδόκ ημ ίδημ μέγεζμξ με ημκ δηθό μαξ, γη' αοηό παιηά
ιεγόηακ θαη «αδειθόξ πιακήηεξ» ηεξ Γεξ. Εθηόξ απ' ημ μέγεζμξ όμςξ, ςξ πενηβάιιμκ δεκ έπεη ζπεδόκ θακέκα θμηκό
με ημκ πιακήηε μαξ. Ιαιύπηεηαη από μηα ποθκή αημόζθαηνα ζεηηθμύ μλέμξ θαη δημλεηδίμο ημο άκζναθα, με απμηέιεζμα
ε επηθάκεηά ηεξ κα μεκ είκαη πμηέ μναηή. Πενηζηνέθεηαη ανγά γύνς από ημκ άλμκά ηεξ θαη ε ποθκή ηεξ αημόζθαηνα
δεμημονγεί έκα αθναίμ θαηκόμεκμ ζενμμθεπίμο, ημ μπμίμ θναηά ηεκ μέζε ζενμμθναζία ημο πιακήηε ζε πμιύ ορειά
επίπεδα αθόμα θαη ζηηξ πενημπέξ πμο, ιόγς ηεξ ανγήξ πενηζηνμθήξ γύνς από ημκ άλμκα ηεξ (243 γήηκεξ μένεξ), δεκ
θςηίδμκηαη από ημκ ήιημ γηα μεγάιμ πνμκηθό δηάζηεμα.
ΠΙ΢Ω

7. Πμζεηδώκαξ
Σειεοηαίμξ μεγάιμξ πιακήηεξ είκαη μ Πμζεηδώκαξ, ζε απόζηαζε 30 AU από ημκ Ήιημ. Είκαη μ πνώημξ πιακήηεξ πμο
ακαθαιύθζεθε βάζεη μαζεμαηηθώκ πνμβιέρεςκ γηα ηε ζέζε ημο (από ηε μειέηε δηαηαναπώκ ζηεκ ηνμπηά ημο Οονακμύ).
Απμηειείηαη θονίςξ από αένημ μεζάκημο, κενμύ θαη αμμςκίαξ θαη, ζε ακηίζεζε με ημκ Οονακό, ε αημόζθαηνά ημο
πανμοζηάδεη έκημκε δναζηενηόηεηα, θάηη απνόζμεκμ, μηαξ θαη βνίζθεηαη πμιύ μαθνηά από ημκ Ήιημ θαη ε ζενμόηεηα πμο
ιαμβάκεη απ' αοηόκ είκαη ειάπηζηε. ΢ακ ημκ Δία, έπεη θη αοηόξ μηα παναθηενηζηηθή θειίδα ζηεκ αημόζθαηνα, μόκμ πμο ε
δηθή ημο είκαη ζθμύνα μπιε. Γηα ανθεηά πνόκηα ήηακ μ πημ μαθνοκόξ πιακήηεξ ημο ΢οζηήμαημξ, θαζώξ ε ηνμπηά ημο
Πιμύηςκα μπαίκεη μέζα ζηε δηθή ημο. Ο Πμζεηδώκαξ έπεη 13 γκςζημύξ δμνοθόνμοξ.
Ινόκμξ
Ο Ινόκμξ (9,5 AU) είκαη ιίγμ πημ μηθνόξ (θαη πμιύ πημ ειαθνύξ) απ' ημκ Δία θαη ημο μμηάδεη ζε ανθεηά παναθηενηζηηθά.
Απμηειείηαη θαη αοηόξ θονίςξ από αένηα -με ιηγόηενμ οδνμγόκμ θαη πενηζζόηενε αμμςκία όμςξ- έπεη θαη αοηόξ πμιιμύξ
δμνοθόνμοξ θαη είκαη γκςζηόξ γηα ημοξ Δαθηύιημύξ ημο. Ο Δίαξ μαδί με ημκ Ινόκμ απμηειμύκ ημ 93% ηεξ μάδαξ όιςκ ηςκ
πιακεηώκ. Είκαη ίζςξ μ πημ εκηοπςζηαθόξ απ' ημοξ πιακήηεξ αιιά θη μ ειαθνύηενμξ, με μέζε ποθκόηεηα μηθνόηενε απ' αοηή
ημο κενμύ. Ο δμνοθόνμξ ημο Σηηάκαξ, πμο είκαη μεγαιύηενμξ απ' ημκ Ενμή, έπεη αημόζθαηνα από άδςημ θαη οδνμγμκάκζναθεξ
θαη, ακ θαη είκαη πμιύ ροπνόξ, πηζακμιμγείηαη όηη μπμνεί κα θηιμλεκεί δςή. Σμ ζύζηεμα ημο Ινόκμο ζα μειεηεζεί ηα επόμεκα
πνόκηα απ' ηε δηαζηεμμζοζθεοή Ιαζζίκη - Υόηπεκξ, πμο βνίζθεηαη εθεί από ημ θαιμθαίνη ημο 2004. Μέπνη ζήμενα, έπμοκ
επηβεβαηςζεί μη ηνμπηέξ 62 δμνοθόνςκ ημο πιακήηε, από ημοξ μπμίμοξ μη 22 έπμοκ ιάβεη θάπμημ όκμμα.
Οονακόξ
Επόμεκμξ ζηαζμόξ μ Οονακόξ ζηηξ 19,2 AU. Απμηειείηαη θονίςξ από αμμςκία θαη μεζάκημ, έπεη θαη αοηόξ δαθηύιημοξ
θαη 27 δμνοθόνμοξ. Έπεη ηεκ ηδηαηηενόηεηα όηη, ζε ακηίζεζε με ημοξ οπόιμηπμοξ πιακήηεξ, πενηζηνέθεηαη ζακ κα "θοιάεη"
πάκς ζηεκ ηνμπηά ημο, δειαδή με ημκ έκα ημο πόιμ πάκηα ζηναμμέκμ πνμξ ημκ Ήιημ. Πηζακμιμγείηαη όηη αοηό είκαη ημ
απμηέιεζμα μηαξ θαηαθιοζμηαίαξ ζύγθνμοζεξ με θάπμημ άιιμ ζώμα, θάηη πμο επηβεβαηώκεηαη μενηθά θαη από ηεκ απμοζία
δηαηαναπώκ ζηεκ αημόζθαηνά ημο. Ο Οοίιηαμ Υένζει ακαθμίκςζε ηεκ ακαθάιορή ημο ηηξ 13 Μανηίμο 1781, επεθηείκμκηαξ
γηα πνώηε θμνά ζηεκ ηζημνία ηα όνηα ημο ειηαθμύ ζοζηήμαημξ. Ο Οονακόξ ήηακ μ πνώημξ πιακήηεξ πμο ακαθαιύθζεθε με
ηειεζθόπημ.
ΠΙ΢Ω

8. Γε
Είκαη μ μμκαδηθόξ πιακήηεξ ζημ ζύζηεμα πμο έπεη ζάιαζζεξ (θάηη πμο οπμζηενηδόηακ παιηόηενα γηα ηεκ Αθνμδίηε θαη
μέπνη πνόζθαηα γηα ημ δμνοθόνμ ημο Ινόκμο Σηηάκα), μ μόκμξ με έκημκε γεςιμγηθή δναζηενηόηεηα θαη μ μμκαδηθόξ (απ'
όζμ λένμομε μέπνη ζήμενα) πμο θηιμλεκεί δςή. Η αημόζθαηνά ημο απμηειείηαη από άδςημ θαη μλογόκμ, θαη είκαη μ
μεγαιύηενμξ απ' ημοξ εζςηενηθμύξ πιακήηεξ. Είκαη μ πνώημξ, από ημκ Ήιημ, πιακήηεξ μ μπμίμξ έπεη θοζηθό δμνοθόνμ,
ηεκ ΢ειήκε. Ο αζηνμκμμηθόξ ζομβμιηζμόξ ηεξ γεξ απμηειείηαη από έκακ πενηθοθιςμέκμ ζηαονό, ακαπανηζηώκηαξ έκακ
μεζεμβνηκό θαη έκακ πανάιιειμ· μία παναιιαγή, ημπμζεηεί ημκ ζηαονό πάκς από ημκ θύθιμ (Unicode: ⊕ ή ♁).
Άνεξ
΢ηηξ 1,52 AU βνίζθεηαη μ Άνεξ. Έπεη ηεκ μηζή δηάμεηνμ από ηε Γε θαη έπεη μηα αναηή αημόζθαηνα από δημλείδημ ημο
άκζναθα. ΢ηεκ επηθάκεηά ημο έπμοκ παναηενεζεί γεςιμγηθμί ζπεμαηηζμμί όπςξ θανάγγηα θαη θμηιάδεξ, πμο ζεμαίκμοκ
όηη μ πιακήηεξ ήηακ γεςιμγηθά εκενγόξ θη όηη θάπμηε ήηακ ζενμόηενμξ θαη ζηεκ επηθάκεηά ημο οπήνπε κενό ζε ογνή
μμνθή (θάηη πμο επηβεβαηώζεθε ημκ Μάνηημ ημο 2007από ημκ Εονςπασθό δμνοθόνμ Mars Express). Θεςνείηαη μ
πιακήηεξ πμο μμηάδεη πημ πμιύ με ηε Γε θαη οπάνπεη ε πενίπηςζε κα βνεζεί θάπμηε δςή εθεί, ή ημοιάπηζημκ
απμιηζώμαηα. Ο Άνεξ έπεη δύμ μηθνμύξ θοζηθμύξ δμνοθόνμοξ, ημκ Φόβμ θαη ημκ Δείμμ.
Δίαξ
Ο Δίαξ, ζηηξ 5,2 AU, είκαη μ μεγαιύηενμξ απ' ημοξ πιακήηεξ (έπεη ηε δηπιάζηα μάδα από μιμοξ ημοξ άιιμοξ πιακήηεξ ημο
ειηαθμύ μαξ ζοζηήμαημξ μαδί). Ο Δίαξ πενηζηνέθεηαη ηόζμ γνήγμνα, ώζηε ε μένα θαη ε κύπηα ημο δηανθμύκ ιηγόηενμ από 10
γήηκεξ ώνεξ. Η δηάμεηνόξ ημο είκαη 12 θμνέξ αοηή ηεξ Γεξ. Απμηειείηαη από ηενάζηηεξ πμζόηεηεξ αενίςκ -
θονίςξ Τδνμγόκμ θαη Ήιημ- πμο πενηζηνέθμκηαη γύνς από έκα μηθνό ζηενεό πονήκα. Μενηθέξ θμνέξ παναθηενίδεηαη θαη ςξ
«απμηοπεμέκμ άζηνμ», ιόγς αθνηβώξ ηεξ μεγάιεξ πενηεθηηθόηεηαξ ζηα δύμ αοηά ζημηπεία. Είκαη ηόζμ ζενμόξ πμο ζα
μπμνμύζε κα ιάμπεη ζακ άζηνμ, ακ ήηακ 10 θμνέξ μεγαιύηενμξ. Είκαη γκςζηόξ γηα ηεκ πενίθεμε Μεγάιε Ιόθθηκε Ιειίδα, μηα
θαηαηγίδα ζηεκ αημόζθαηνά ημο, πμο οπάνπεη ημοιάπηζημκ από ηόηε πμο παναηενμύμε ημ Δία (θαη πηζακόκ από πμιύ πημ
πνηκ). Έπεη 63 δμνοθόνμοξ, δομ από ημοξ μπμίμοξ (ε Εονώπε θη μ Γακομήδεξ) είκαη πηζακό κα έπμοκ ςθεακμύξ θάης απ'
ηεκ παγςμέκε επηθάκεηά ημοξ.
ΠΙ΢Ω