school homework about Greece

3. Ο αξραίνο απηόο λαόο βξίζθεηαη ζηελ
πόιε ηεο Άξηαο, θνληά ζηελ πιαηεία
Κηιθίο. Ο λαόο είλαη δσξηθνύ ξπζκνύ.
Δίλαη έλα ηκήκα ηνπ κεγάινπ λανύ ηεο
αξραίαο Ακβξαθίαο κε δηαζηάζεηο 20,75 Υ
44 κέηξα. Ο λαόο ρξνλνινγείηαη γύξσ ζην
500 π.Υ. ΢ην ρώξν απηό βξέζεθε
ελεπίγξαθε ζηήιε θαζνξηζκνύ ησλ
ζπλόξσλ Ακβξαθίαο θαη Υαξάδξνπ.

4. Σν κνπζείν όπνπ εθηίζεηαη ε αξραηνινγηθή ζπιινγή
Άξηαο, ιεηηνπξγεί από ην έηνο 1973. ΢ηεγάδεηαη ζηελ
πξώελ ηξάπεδα (=ηξαπεδαξία) ηεο κνλήο
Παξεγνξήηηζζαο. ΢ην κνπζείν κπνξείηε λα δείηε
επηηύκβηεο ζηήιεο, θηεξίζκαηα ηάθσλ, επξήκαηα από ηελ
αξραία Ακβξαθία, επξήκαηα από ην ζπήιαην
Κνπδνπλόηξππα Καζηαληάο θαη από άιια, από δηάθνξα
ζεκεία ηνπ λνκνύ Άξηαο.

6. Ο λνκφο Άξηαο είλαη έλαο είλαη έλαο απφ
ηνπο 51λνκνχο ηεο Διιάδαο θαη πηo
ζπγθεθξηκέλα έλαο απφ ηνπο ηέζζεξηο
λνκνχο ηεο δηνηθεηηθήο πεξηθέξεηαο ηεο
Ζπείξνπ. Mε πιεζπζκφ 19.435
θαηνίθνπο (απνγξαθή 2001). Ζ
«αξρφληηζζα» ηεο Άξηαο, είλαη ε
εθθιεζία ηεο Παξεγνξήηηζζαο βξίζθεηαη
ζηε δπηηθή πιαγηά ηνπ ιφθνπ Πεξάλζεο.
Θεκειηψζεθε ην 1285 απφ ηνλ Νηθεθφξν
Α’ Κνκλελφ Γνχθα.
Πξσηεχνπζα ηνπ λνκνχ είλαη ε Άξηα.
Απφ ηα γεσξγηθά πξντφληα ηεο πεξηνρήο
πνιχ γλσζηά είλαη ηα εζπεξηδνεηδή.

9. ΢ύκθσλα κε ηνπο αξραίνπο
ζπγγξαθείο νη Θεζπξσηνί είλαη
απόγνλνη ησλ Πειαζγώλ ή ηνπ
Γεπθαιίσλα θαη ηεο Ππξξάο
απ΄ηνπο νπνίνπο γελλήζεθε ν
Έιιελ ν γελάξρεο ησλ
Διιήλσλ. Από ηε Θεζπξσηία νη
Έιιελεο κεηνίθεζαλ ζηε
Θεζζαιία, ζηε Φζία θαη ζηελ
ππόινηπε Διιάδα.
΢ηα θείκελα ησλ αξραίσλ
ζπγγξαθέσλ ε ηζηνξηθή αιήζεηα
θαιύπηεηαη από ηνλ
κύζν, σζηόζν ίζσο είλαη
αιήζεηα όηη ε Θεζπξσηία είλαη ε
θνηηίδα ηνπ Διιεληζκνύ.
Άιισζηε κία από ηηο
ζπνπδαηόηεξεο πξντζηνξηθέο
πνιηηείεο ηεο ήηαλ ε Έιια.
Ο λνκόο Θεζπξσηίαο έρεη 44188
θαηνίθνπο. Καη ε πξσηεύνπζα

10. Ο Καιακάο είλαη έλαο πνηακόο
κύζνο, ζηε Θεζπξσηία, ν νπνίνο
δηαζρίδεη έλα θαξάγγη μεραζκέλν από
ην ρξόλν. ΢ηελ αξρή θαη ζην ηέινο
ηνπ, ζηέθνπλ νη παλάξραηεο
αθξνπόιεηο ηεο Οζληίλαο θαη ηεο
Ραβελήο. Σα λεξά ηνπ πνηακνύ
έδηλαλ θαη δίλνπλ δσή ζηηο πόιεηο θαη
ηα γεηηνληθά ρσξηά. ΢ηηο όρζεο ηνπ, ν
επηζθέπηεο ζπλαληά γθξεκηζκέλα
κνλόηνμα θαη πνιύηνμα γεθύξηα, ίρλε
αξραίσλ πόιεσλ θαη
αθξνπόιεσλ, πνπ όια καξηπξνύλ
ηελ πινύζηα ηζηνξία ηεο πεξηνρήο. Ο
πνηακόο πεγάδεη από ηα επεηξσηηθά
βνπλά. Δθβάιιεη βόξεηα ηνπ βνπλνύ
ηεο ΢ηνππίηζαο (Μαπξνλόξνο) θαη
λόηηα ηνπ ιόθνπ ηεο Μαζηηιίηζα. ΢ην
ζεκείν ησλ εθβνιώλ ηνπ, ζην
Ηόλην, δεκηνπξγείηαη ην δέιηα ηνπ
πνηακνύ.. Ζ πεξηνρή (αλάκεζα ζηε
΢αγηάδα, ην Ράγην θαη ηελ
Ζγνπκελίηζα) θηινμελεί έλαλ από
ηνπο ζεκαληηθόηεξνπο
πγξνβηόηνπνπο ηεο Διιάδαο.

11. Όλεηξν παιηό ησλ Θεζπξσηώλ ήηαλ
ε ίδξπζε απηνηεινύο Δθνξείαο
Κιαζηθώλ Αξραηνηήησλ θαη ε
αλέγεξζε θαη ιεηηνπξγία
Αξραηνινγηθνύ Μνπζείν, παύνληαο
έηζη ηελ εμάξηεζε από όκνξνπο
Ννκνύο. Σν όλεηξν έγηλε
πξαγκαηηθόηεηα κε ηελ ίδξπζε
αθελόο ηεο ΛΒ Δθνξείαο
Πξντζηνξηθώλ θαη Κιαζηθώλ
Αξραηνηήησλ Θεζπξσηίαο θαη
αθεηέξνπ ηελ αλέγεξζε
Αξραηνινγηθνύ Μνπζείνπ ζηελ
Ζγνπκελίηζα. Σν κνπζείν είλαη
αθηεξσκέλν ζηελ ¨αλάδεημε ηνπ
Αξραηνινγηθνύ ρώξνπ ηεο
Γ(η)ηηάλεο¨, ηεο δεύηεξεο
πξσηεύνπζαο ησλ αξραίσλ
Θεζπξσηώλ

12. Ο αξραηνινγηθόο ρώξνο ηνπ Πύξγνπ Ραγίνπ
θαηαιακβάλεη ηελ θνξπθή ιόθνπ ζην κέζν ηνπ θάκπνπ
Ραγίνπ – Κεζηξίλεο, θνληά ζηηο παιηέο εθβνιέο ηνπ
πνηακνύ Καιακά. Ζ ζέζε κλεκνλεύεηαη από ην Ν.
Ζammond θαη ην ΢ση. Γάθαξε. Ο ηειεπηαίνο ηαπηίδεη ηηο
νρπξώζεηο ηεο ρεξζνλήζνπ ηεο Λπγηάο ζηηο εθβνιέο
ηνπ Καιακά θαη ηνπ γεηηνληθνύ θάζηξνπ ηνπ Πύξγνπ
Ραγίνπ κε ηελ θεξθπξατθή απνηθία "Σνξώλε" ή
"Κεξθπξατθή Πεξαία". Ο ρώξνο νθείιεη ηε ζύγρξνλε
νλνκαζία ηνπ ζε πύξγν ηεο νζσκαληθήο πεξηόδνπ, ν
νπνίνο δεζπόδεη ζηελ θνξπθή ηνπ
πςώκαηνο, θηηζκέλνο επάλσ ζε πύξγν ηεο αξραίαο
νρύξσζεο ηνπ 5νπ αηώλα π.Υ.

14. Έλα θπζηθό ζηνιίδη νκνξθηάο γηα ηελ πόιε ησλ Ησαλλίλσλ αιιά
θαη ηεο επξύηεξεο πεξηνρήο. Υξνλνινγείηε πεξίπνπ ζηα 1,500,000
ρξόληα, αλήθεη ζηα αζβεζηνιηζηθά ζπήιαηα θαη είλαη ηκήκα θνίηεο
πνηακνύ, όηαλ ηα λεξά ηεο ιίκλεο Πακβώηηδαο θάιππηαλ όιν ην
ιεθαλνπέδην ηεο πόιεο ησλ Ησαλλίλσλ θαη ν ιόθνο Γθνξίηζα ήηαλ
κηα λεζίδα. Βξίζθεηαη ζην εζσηεξηθό ηνπ ιόθνπ Γθνξίηζα αθξηβώο
πάλσ από ην ρσξηό Πέξακα θαη 4ρικ έμσ από ηα Ησάλληλα. Tν
ζπήιαην Πεξάκαηνο αλαθαιύθζεθε ηπραία ην 1940, θαηά ηε
δηάξθεηα ηνπ Β' Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ, θαζώο νη θάηνηθνη ηνπ
ρσξηνύ πξνζπαζνύζαλ λα βξνπλ θαηαθύγην από ηνπο
βνκβαξδηζκνύο, κεηά ηνλ πόιεκν ν Κσλζηαληίλνο Καζβίθεο
γπκλαζηήο θαη εξαζηηέρλεο ζπειαηνιόγνο βξέζεθε ζην
Πέξακα, όπνπ θσηνγξάθηζε θαη δεκνζίεπζε ηηο θσηνγξαθίεο ηνπ
ζπειαίνπ ζηνλ Αζελατθό ηύπν. Έηζη ην 1956 άξρηζε ε
ζπζηεκαηηθή εμεξεύλεζε θαη ραξηνγξάθεζε ηνπ ζπειαίνπ γηα λα
αμηνπνηεζεί πιήξσο.
Σν ζπήιαην θαηαιακβάλεη έθηαζε πεξίπνπ 14800 η.κ.

15. Σξεηο δεκηνπξγνί αμηνπνίεζαλ ην
εύθακπην θαη εύπιαζην θεξί, σο
θαιιηηερληθό κέζν απόδνζεο
ηζηνξηθώλ κνξθώλ θαη ζηε
ζπλέρεηα ζηέγαζαλ ηα έξγα ηέρλεο
ηνπο ζε ηζάξηζκα κνπζεία ζηελ
ειιεληθή πεξηθέξεηα.
Σν Μπηδάλη Ησαλλίλσλ, ηα Εσληαλά
Κξήηεο θαη ην Μαπξνρώξη
Καζηνξηάο απνηεινύλ ηνπο
ηόπνπο "θαηαγσγήο" ησλ ηξηώλ
κνπζείσλ, πνπ δελ έρνπλ ηίπνηα
λα δειέςνπλ από ην θεκηζκέλν
"Μαληάκ Σηζό".

16. Γλσζηόηεξν όισλ είλαη ην Μνπζείν
Κέξηλσλ Οκνησκάησλ ηνπ Παύινπ
Βξέιιε, ζην Μπηδάλη Ησαλλίλσλ. Σν
κνπζείν ιεηηνπξγεί από ην 1995 ζ'
έλα θηήξην, πνπ ζπκίδεη επεηξώηηθν
αξρνληηθό. Σν Κξπθό ΢ρνιεηό, νη
Γάζθαινη ηνπ Γέλνπο, ε Φηιηθή
Δηαηξεία, νη Κιέθηεο θαη νη
Αξκαηνινί, ν Ρήγαο Βειεζηηλιήο θαη
ν Θεόδσξνο Κνινθνηξώλεο είλαη
κεξηθά κόλν από ηα ζέκαηα πνπ
ζκίιεςε ν Παύινο Βξέιιεο.

17. Ζ ρσξεηηθόηεηα ηνπ γεπέδνπ είλαη 7.534 ζεαηέο.
Κηίζηεθε ην 1952 θαη ην ξεθόξ ζεαηώλ είλαη 14.557. Φέξεη ην
όλνκα ησλ αδειθώλ Εσζηκάδσλ, κεγάισλ εζληθώλ
επεξγεηώλ πνπ θαηάγνληαλ από ηα Ησάλληλα. Σν ζηάδην έρεη
κία κεγάιε ζθεπαζηή εμέδξα ζηε λόηην-αλαηνιηθή ηνπ
πιεπξά. Οη άιιεο ηξεηο πιεπξέο θαιύπηνληαη από ιίγεο
ζεηξέο θαζηζκάησλ γύξσ από ηνλ ζηίβν.

19. Δίλαη ε πην ζεκαληηθή ιίκλε ηεο Ζπείξνπ. ΢ηνπο
θαιακηώλεο ηεο δεκηνπξγήζεθε εμαηξεηηθόο
πγξνβηόηνπνο. Οη νινθώηηζηνη Λπγγηάδεο
αληηθεγγίδνληαη ζηα λεξά ηεο πνπ ζπγθεληξώλνληαη
από ηνπο γύξσ ρείκαξξνπο θαη ηηο πεγέο πνπ
αλαβιύδνπλ. Σα πεξηζζεύκαηα ησλ λεξώλ ηεο
δηνρεηεύνληαη κε ηνλ αύιαθα ηεο Λαςίζηαο ζηνλ
πνηακό Καιακά. Σν λεζάθη ηεο Πακβώηηδαο είλαη ην
κόλν θαηνηθεκέλν λεζί ιίκλεο ζηελ Διιάδα θαη επίζεο
ην κνλαδηθό θαηνηθεκέλν λεζί ρσξίο όλνκα, ιέγεηαη
Νεζί ή Νήζνο. Σν λεζί θηινμελεί ην κνπζείν ηνπ Αιε
Παζά θαη κεηαβπδαληηλά κνλαζηήξηα

20. Ο λνκόο Ησαλλίλσλ είλαη έλαο από ηνπο 51 λνκνύο ηεο Διιάδαο θαη
αλήθεη δηνηθεηηθά ζηελ πεξηθέξεηα ηεο Ζπείξνπ. Ο λνκόο Ησαλλίλσλ είλαη
έλαο από ηνπο κεγαιύηεξνπο ζε έθηαζε λνκνύο ηεο Διιάδαο θαη
θαηαιακβάλεη ηε κηζή πεξίπνπ έθηαζε ηνπ γεσγξαθηθνύ δηακεξίζκαηνο
ηεο Ζπείξνπ, πνπ βξίζθεηαη ζηελ βνξεηνδπηηθή πιεπξά ηεο ρώξαο.
Πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ είλαη ε πόιε ησλ Ησαλλίλσλ. Ο δήκνο Ησαλλίλσλ
έρεη (πξαγκαηηθό) πιεζπζκό 70.203 θαηνίθνπο.

24. Ο λνκόο Κέξθπξαο είλαη έλαο από ηνπο 51 λνκνύο ηεο Διιάδαο θαη αλήθεη ζηελ
πεξηθέξεηα Ηόλησλ λεζηώλ. Ο πιεζπζκόο ηνπ λνκνύ Κέξθπξαο αληηζηνηρεί ζε
110.000 θαηνίθνπο. Ο λνκόο είλαη λεζησηηθόο θαη πεξηιακβάλεη ηα λεζηά ησλ
Δπηάλεζσλ: Κέξθπξα, Παμνύο, Οζσλνύο θαη θάπνηα κηθξόηεξα. Πξσηεύνπζα ηνπ
λνκνύ είλαη ε πόιε ηεο Κέξθπξαο. Ζ Κέξθπξα είλαη ε αξρόληηζζα ηνπ Ηνλίνπ κε ην
Πνληηθνλήζη ην Αρίιιεηνλ ην παιαηό θαη ην λέν Φξνύξην θαη θπζηθά ηα καγεπηηθά
θαληνύληα λα δεζπόδνπλ. Ο πιεζπζκόο ηνπ λνκνύ Κέξθπξαο αληηζηνηρεί ζε
110.000 θαηνίθνπο.

25. Ο αξραηνινγηθόο ρώξνο ηεο Παιαηόπνιεο θαη ηνπ Μνλ Ρεπό απνηειεί ηνλ
ρώξν ηεο αγνξάο ηεο πόιεο ηεο Κέξθπξαο όπσο απηή εμειίρζεθε από
ηελ αξραηόηεηα έσο ηνλ 6ν κ.Υ. αηώλα. Σα πην ζεκαληηθά κλεκεία ηνπ
ρώξνπ είλαη: ε αγνξά, ν δσξηθόο λαόο ηνπ Καξδαθίνπ, ηα ξσκατθά
ινπηξά θαη ην Πξν-ειιεληζηηθήο επνρήο θακππισηό θηίξην πνπ
κεηαζθεπάζηεθε ζηελ πξσηνρξηζηηαληθή πεξίνδν ζε Υξηζηηαληθό λαό.

26. Αξραηνινγηθό κνπζείν
Σν αξραηνινγηθφ κνπζείν πεξηέρεη
θπξίσο γιππηά απφ ην δσξηθφ λαφ ηεο
Άξηεκεο (590 - 580 π.Υ. ) ζηελ Αξραία
Κέξθπξα πνπ ηνπνζεηείηαη απφ ηνπο
ηζηνξηθνχο ζηελ πεξηνρή ηνπ Καλνληνχ.
Έλα απφ ηα πην εληππσζηαθά ηνπ
εθζέκαηα είλαη ην γηγάληην ζε δηαζηάζεηο
ιίζηλν αέησκα απφ ην λαφ (πιάηνο 17 κ.
θαη χςνο πάλσ απφ 3 κ.) κε θεληξηθφ
ηνπ ζέκα ηελ ηεξαηφκνξθε Γνξγψ.
Άιια εθζέκαηα είλαη θνκκάηηα απφ
αγγεία ηεο λενιηζηθήο επνρήο, αγγεία θαη
εξγαιεία ηεο επνρήο ηνπ
ραιθνχ, Κνξηλζηαθά αγγεία θαη
θεξθπξατθά αληίγξαθα απφ ηνπο ηάθνπο
ηεο Γαξίηζαο, λνκίζκαηα, θνκκάηηα απφ
ηε ζηέγε ηνπ λανχ ηεο Ρφδαο.

27. Ο λαόο ηνπ Αγίνπ ΢ππξίδσλα, έλα από ηα
ζεκαληηθόηεξα κεηαβπδαληηλά κλεκεία ηεο
πόιεο ηεο Κέξθπξαο, απνηειεί πόιν έιμεο
γηα ηνπο επηζθέπηεο ηεο πόιεο θαη ηνπ
λεζηνύ. Πξόθεηηαη γηα έλα απιό θηίζκα
εμσηεξηθά. Μνλόθιηηε μπιόζηεγε
επηαλεζηαθνύ βαζηιηθνύ ξπζκνύ, θηεηνξηθή
άιινηε ηεο νηθνγέλεηαο Βνύιγαξε, πνπ είρε
ζηελ θαηνρή ηεο θαη ην ζθήλσκα ηνπ
Αγίνπ, πξνζνκνηάδεη πεξηζζόηεξν κε ηνπο
ρξηζηηαληθνύο λανύο ηεο Γύζεο παξά ηεο
Αλαηνιήο, θαζώο ηεο ιείπνπλ ηα απζηεξά
βπδαληηλά πξόηππα, πνπ απαληώληαη ζηελ
επεηξσηηθή Διιάδα. Σν ιείςαλν ηνπ Αγίνπ
΢ππξίδσλα θπιάζζεηαη ζε κία αξγπξή
πνιπηειή ιάξλαθα, έξγν ηνπ 19νπ
αηώλα, πνπ βξίζθεηαη ηνπνζεηεκέλε ζηα
δεμηά ηνπ Ηεξνύ. Ο ζεκεξηλόο λαόο ρηίζηεθε
ην 1589.

29. Κηίζηεθε ην1961 ην ξεθόξ ζεαηώλ είλαη 5.000 (Κέξθπξα
- ΠΑ΢ Γηάλληλα, ην 1974). Σν γήπεδν είλαη ηεο
νκώλπκεο νκάδαο ηνπ λεζηνύ ε νπνία βξίζθεηαη ζηελ
Β’ Δζληθή θαηεγνξία ηνπ πνδνζθαίξνπ θαη ε
ρσξεηηθόηεηα ηνπ είλαη 2.685

31. Ο λνκόο Λεπθάδαο είλαη έλαο από ηνπο 51 λνκνύο ηεο Διιάδαο
θαη αλήθεη ζηελ πεξηθέξεηα Ηόλησλ λεζηώλ. Ο λνκόο
πεξηιακβάλεη ηελ Λεπθάδα, πνπ είλαη ην ηέηαξην ζε έθηαζε λεζί
ησλ Δπηαλήζησλ θαη θάπνηα άιια κηθξόηεξα λεζηά ηνπ Ηνλίνπ
πειάγνπο . Πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ είλαη ε πόιε ηεο Λεπθάδαο.
Γηα πιήξε θαηάινγν ησλ πόιεσλ θαη νηθηζκώλ ηνπ λνκνύ, δείηε
ην άξζξν Γηνηθεηηθή δηαίξεζε λνκνύ Λεπθάδαο. Ο πιεζπζκόο ηνπ
λνκνύ Λεπθάδαο αληηζηνηρεί ζε 22.506 θάηνηθνπο.

33. Σν θάζηξν ηεο Αγίαο Μαύξαο, πνπ δεζπόδεη ζηελ είζνδν ηνπ
λεζηνύ είλαη έλα από ηα πην επηβιεηηθά κεζαησληθά θηίζκαηα
ζηελ Διιάδα θαη απνηειεί πξόηππν νρπξσκαηηθήο ηέρλεο
εθείλεο ηεο επνρήο. Υηίζηεθε γύξσ ζηα 1300 από ηνλ Φξάγθν
εγεκόλα Ησάλλε Οξζίλη, όηαλ πήξε ηε Λεπθάδα σο πξνίθα γηα
ην γάκν ηνπ κε ηελ θόξε ηνπ Γεζπόηε ηεο Ζπείξνπ Νηθεθόξνπ
ηνπ Α'. Σν θάζηξν πξνζηάηεπε ηελ πξσηεύνπζα ηνπ λεζηνύ θαη
απνηεινύζε ηε ζεκαληηθόηεξε ακπληηθή ηνπ ζσξάθηζε απέλαληη
ηνπο πεηξαηέο θαη ηνπο άιινπο ερζξνύο, από ηελ πξώηε
δεθαεηία ηνπ 14νπ αηώλα σο ην 1684.

34. Σν αξραηνινγηθό κνπζείν ηεο Λεπθάδαο ζηεγάδεηαη ζην Πνιηηηζηηθό Κέληξν
ηνπ Γήκνπ Λεπθαδίσλ. Σα επξήκαηα πνπ παξνπζηάδνληαη θαιύπηνπλ κηα
κεγάιε ρξνληθή πεξίνδν, πνπ μεθηλά από ηε κέζε παιαηνιηζηθή επνρή
(200.000 - 35.000 π.Υ.) θαη θηάλεη έσο ηνπο ύζηεξνπο ξσκατθνύο ρξόλνπο.
΢ην κνπζείν εθηίζεληαη ζε μερσξηζηή αίζνπζα ηα επξήκαηα ησλ αλαζθαθώλ
ηνπ Γεξκαλνύ αξραηνιόγνπ Γνπιηέικνπ Νηαίξπθειλη, ν νπνίνο αλέπηπμε ηε
ζεσξία όηη ε Λεπθάδα είλαη ε Ηζάθε ηνπ Οκήξνπ. Σν κνπζείν θηινμελεί
εξγαιεία, θεξακηθά, ράιθηλα, θνζκήκαηα θαη θηεξίζκαηα ηάθσλ, θπξίσο από
ηελ αξραία Νήξηθν, ην Νπδξί, ηε Υνηξνζπειηά ζηελ Δύγεξν θαη από ηε
ζπειηά ζην Φξύλη.

37. Νομόσ Ευρυτανίασ
Γενικά
Ο νομόσ Ευρυτανίασ είναι ζνασ από
τουσ πενιντα ζνα νομοφσ τθσ Ελλάδασ
και ανικει ςτθν περιφζρεια ΢τερεάσ
Ελλάδασ με πλθκυςμό 32.053
κατοίκουσ .Πρωτεφουςα του νομοφ
είναι το Καρπενιςι.Ο νομόσ είναι
ςχεδόν ολοκλθρωτικά καλυμμζνοσ
από βουνά, ςυμπεριλαμβανομζνων
του Συμφρθςτοφ και του
Παναιτωλικοφ ςτα νότια και ποτάμια
ςυμπεριλαμβανομζνων του Αχελϊου
ςτα δυτικά, του Αγραφιϊτθ ςτα
ανατολικά και του Μζγδοβα ςτα
ανατολικά που εκβάλει ςτο Ιόνιο
Πζλαγοσ.

38. Καρπενιςι
• Σο Καρπενιςι είναι θ πρωτεφουςα του
Νομοφ Ευρυτανίασ και κεωρείται θ
ψθλότερθ πρωτεφουςα νομοφ ςτθν
Ελλάδα. Είναι κτιςμζνο ςε απότομθ
πλαγιά και ζχει κζα το υπζροχο Βελοφχι.
΢τθν πλατεία του δίπλα ςτον πλάτανο και
ςτθν πθγι με το τρεχοφμενο νερό, κα
δείτε τθν Μθτρόπολθ του
Καρπενθςίου, τθν Αγία Σριάδα.
Μηα δηαδξνκή πνπ δελ πξέπεη λα ράζεηε κε ηίπνηα είλαη απφ ην
Καξπελήζη σο ηε Μνλή Πξνπζνχ. Δθεί ζα ζπλαληήζεηε ην νκψλπκν
κνλαζηήξη ηεο Παλαγίαο θαη ζα επηζθεπζείηε ην Κεθαιφβξπζν φπνπ
ζεκαδεχηεθε απφ ην ζάλαην ηνπ Μάξθνπ Μπφηζαξε. Ζ πεξηνρή ζα ζαο
καγέςεη κε ηελ γξαθηθφηεηά ηεο θαη ηνλ θπζηθφ ηεο πινχην. Σξερνχκελα
λεξά, άθζνλν πξάζηλν, θαζαξή αηκφζθαηξα είλαη θάπνηεο απφ ηηο ιέμεηο
πνπ ραξαθηεξίδνπλ ηα κέξε απηά.

39. Καρπενιςι
• Δεν κα ζπρεπε να παραλείψετε
μια επίςκεψθ ςτο χιονοδρομικό
κζντρο του Βελουχίου που
βρίςκεται μόλισ 11 χλμ. ζξω από
τθν πόλθ του Καρπενθςίου. Εκεί
εκτόσ από οργανωμζνεσ
εγκαταςτάςεισ κα βρείτε
πολυτελι ςαλζ, μπαρ και
καταςτιματα.

41. Ακλθτικό κζντρο Ευρυτανίασ
Γιπεδο Λιοςίων:
Ζδρα: Ολυμπιακόσ
Λιοςίων
Σοποκεςία: Άνω Λιόςια

43. Νομόσ Εφβοιασ
• Θ Εφβοια είναι το δεφτερο
μεγαλφτερο (μετά τθν Κριτθ)
νθςί τθσ ελλθνικισ επικράτειασ.
Θ ςυνολικι ζκταςι τθσ φκάνει
περίπου τα 3.670 τ.χλμ.
Εκτείνεται κατά μικοσ τθσ
βορειοανατολικισ ΢τερεάσ
Ελλάδασ από του Μαλιακοφ
κόλπου μζχρι κατϋ ζναντι και
βορειοανατολικά τθσ
Ραφινασ, χωριηόμενθ απϋ αυτι
από τον Ευβοϊκό κόλπο. ΢το
κοντινότερο ςθμείο με τθ ΢τερεά
Ελλάδα είναι κτιςμζνθ θ
πρωτεφουςα και μεγαλφτερθ
πόλθ του νθςιοφ θ Χαλκίδα.

44. Χαλκίδα
• Θ Χαλκίδα είναι θ πρωτεφουςα και ο κφριοσ λιμζνασ του νομοφ
Εφβοιασ τθσ περιφζρειασ ΢τερεάσ Ελλάδασ.
Είναι κτιςμζνθ ςτισ δφο πλευρζσ του πορκμοφ του Ευρίπου με το
ζνα κομμάτι τθσ να βρίςκεται ςτθν νιςο Εφβοια και το άλλο τθσ
ςτθν ΢τερεά Ελλάδα. ΢τθν θπειρωτικι πλευρά τθσ ςτον λόφο τθσ
Κανικου δεςπόηει το ενετικό κάςτρο του Καράμπαμπα που μαηί
με τθν γζφυρα του Ευρίπου και το μοναδικό φαινόμενο αλλαγισ
τθσ κατεφκυνςθσ των υδάτων ανά ζξι ϊρεσ και ενδιάμεςα μίασ
ϊρασ ςταςιμότθτασ αποτελοφν τα ςθμαντικότερα
χαρακτθριςτικά γνωρίςματα τθσ. Ζχει πλθκυςμό 55.264
κατοίκουσ.

45. Αξιοκζατα νομοφ Ευβοίασ
Κάςτρο Καράμπαμπα:
Θ κζςθ του Κάςτρου ταυτίηεται από
μερικοφσ μελετθτζσ με τθν αρχαία πόλθ
Κάνθκο, κακϊσ ςϊηονται ςποραδικά ίχνθ
κτιςμάτων και τάφων, ςτθν επιφάνεια του
εδάφουσ. Ο λόφοσ πικανότατα οχυρϊκθκε
για πρϊτθ φορά κατά τθ Ρωμαϊκι
περίοδο, αλλά είναι βζβαιο ότι δεν είχε
οχφρωςθ ςτουσ Βυηαντινοφσ χρόνουσ και
κατά τθ διάρκεια τθσ Βενετοκρατίασ και
τουσ πρϊτουσ αιϊνεσ τθσ Σουρκοκρατίασ.
Σο φροφριο που ςϊηεται ςιμερα
οικοδομικθκε από τουσ Σοφρκουσ το
1684, με ςκοπό τθν προςταςία τθσ
Χαλκίδασ από τουσ Βενετοφσ. Σο φροφριο
πολιορκικθκε ανεπιτυχϊσ από τον
Μοροηίνι το 1688 και οι Σοφρκοι
κατόρκωςαν να διατθριςουν τθν
κυριότθτά του ζωσ τθν απελευκζρωςθ τθσ
Ελλάδασ, οπότε και το παρζδωςαν ςτο
Ελλθνικό κράτοσ.

46. • Ρωμαϊκι παλαίςτρα Χαλκίδασ:
Οι παλαίςτρεσ κατά τθν αρχαιότθτα ιταν ακλθτικοί χϊροι
υπαίκριοι ι θμιυπαίκριοι, ενϊ ςε κοντινι απόςταςθ
βρίςκονταν λουτρά για χριςθ τουσ από τουσ ακλθτζσ. Οι
ακλθτικοί αγϊνεσ που τελοφνταν ςτθν αρχαία Χαλκίδα
πρόβαλαν το ακλθτικό ιδεϊδεσ των κατοίκων τθσ. Η
παλαίςτρα τθσ Χαλκίδασ είναι ζνα ςχετικά μεγάλο
οικοδόμθμα, το οποίο πρζπει να κάλυπτε μια ζκταςθ
εμβαδοφ 222 τ.μ. Αποτελείται από τθν κφρια αίκουςα και
μια εξωτερικι αυλι ςφμφωνα με τα αρχιτεκτονικά
πρότυπα τθσ ελλθνιςτικισ και ρωμαϊκισ Χαλκίδασ. Από το
αρχικό οικοδόμθμα ςϊηονται ςιμερα τα κεμζλια του και
μεγάλα τμιματα των δαπζδων

47. • Αρχαιολογικό Μουςείο Χαλκίδασ:
Σο Αρχαιολογικό Μουςείο Χαλκίδασ ςτεγάηεται ςε κτίριο των αρχϊν του
20ου αι. και ςυγκεντρϊνει ευριματα από όλθ τθν Εφβοια. Θ βάςθ του
νεοκλαςικοφ κτιριοφ διακζτει λαξευτι τοιχοποιία κατά το πολυγωνικό
ςφςτθμα, ενϊ οι γωνίεσ του ενιςχφονται επίςθσ με λαξευτι τοιχοποιία.
Σα εκκζματα του Μουςείου τοποκετοφνται χρονολογικά από τθν
Παλαιολικικι μζχρι και τθν Υςτερθ Ρωμαϊκι Εποχι και προζρχονται
από αναςκαφζσ ςτθν Εφβοια. Θ ζκκεςθ του Μουςείου διακζτει
ςυλλογζσ με ευριματα από τον οικιςμό και το νεκροταφείο τθσ
Μάνικασ , μυκθναϊκι κεραμικι και ειδϊλια, ςυλλογι Οικονόμου με
ευβοϊκι, βοιωτικι κεραμικι και κοροπλαςτικι, ςυλλογι κλαςικϊν και
ελλθνιςτικϊν νομιςμάτων από τθ Χαλκίδα, Ερζτρια και τθν
Κάρυςτο, ρωμαϊκά ανακθματικά γλυπτά από τθ Χαλκίδα και τθν
Αιδθψό, επιτφμβια μνθμεία από τθ Χαλκίδα, τθ νζα Λάμψακο και
τιμθτικά ψθφίςματα.

48. • Θολωτόσ τάφοσ Κατακαλοφ :
Ο τάφοσ του Κατακαλοφ αποτελεί τον καλφτερα διατθρθμζνο
μυκθναϊκό κολωτό τάφο ςτθν Εφβοια. Βρίςκεται περίπου δφο
χιλιόμετρα βόρεια του ομϊνυμου οικιςμοφ και ςχεδόν πζντε
χιλιόμετρα από τον κεντρικό οδικό άξονα ΧαλκίδασΑλιβερίου.
Η αναςκαφι του μνθμείου ζγινε το 1907 από τον Γ.
Παπαβαςιλείου. Οι πρϊτεσ εργαςίεσ ςτερζωςισ του
πραγματοποιικθκαν κατά το χρονικό διάςτθμα 1984-1987 με
εργατικό προςωπικό που διζκεςε θ Διεφκυνςθ του
λιγνιτωρυχείου τθσ ΔΕΗ Αλιβερίου. Κατά τισ εργαςίεσ
αναςτιλωςθσ του τάφου ζγινε υποςτιλωςθ τθσ κόλου, του
υπερκφρου και τθσ ειςόδου. H Διεφκυνςθ Αναςτιλωςθσ
Αρχαίων Μνθμείων του Τπουργείου Πολιτιςμοφ εκπόνθςε
μελζτθ το ζτοσ 2002 για τθν πλιρθ υποςτφλωςθ του
μνθμείου και τθν καταςκευι ςτεγάςτρου για τθν προςταςία
του.

49. Ακλθτικζσ εγκαταςτάςεισ
• ΓΘΠΕΔΟ ΜΑΝΣΟΤΔΙΟΤ:
ΕΔΡΑ:ΑΝΑΓΕΝΝΗ΢Η ΜΑΝΣΟΤΔΙΟΤ
ΣΟΠΟΘΕ΢ΙΑ:ΔΗΜΟ΢ ΚΗΡΕΩ΢ Δ.Δ
ΜΑΝΣΟΤΔΙΟΤ
ΧΩΡΗΣΙΚΟΣΗΣΑ:160 ΘΕ΢ΕΩΝ
• ΓΘΠΕΔΟ ΛΟΤΚΙ΢ΙΩΝ Κ.ΝΣΕΛΘ΢:
ΕΔΡΑ:A.O ΛΟΤΚΙ΢ΙΩΝ
ΣΟΠΟΘΕ΢ΙΑ:ΔΗΜΟ΢ ΑΝΘΗΔΩΝΟ΢
Δ.Δ ΛΟΤΚΙ΢ΙΩΝ
• ΓΘΠΕΔΟ ΚΑΝΘΘΟΤ:
ΕΔΡΑ:ΠΑΟΚ ΚΑΝΗΘΟΤ,Α.Ο
ΚΑΝΗΘΟΤ,ΑΒΑΝΣΙΔΕ΢
ΣΟΠΟΘΕ΢ΙΑ:ΔΗΜΟ΢ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ
ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΝΗΘΟΤ

52. Νομόσ Φκιϊτιδασ
Ο νομόσ Φκιϊτιδασ ανικει
διοικθτικά ςτθν περιφζρεια
΢τερεάσ Ελλάδασ. ΢υνορεφει με
τουσ νομοφσ Ευβοίασ μζςω του
Ευβοϊκοφ κόλπου ςτα
ανατολικά, Βοιωτίασ και Φωκίδασ
ςτα νότια, Αιτωλοακαρνανίασ ςτα
νοτιοδυτικά, Ευρυτανίασ και
Καρδίτςασ ςτα δυτικά, Λάριςασ
ςτα βόρεια και Μαγνθςίασ ςτα
ανατολικά. Πρωτεφουςά του
είναι θ πόλθ τθσ Λαμίασ. Ζχει
178.771 κατοίκουσ.

53. Λαμία
• Η Λαμία είναι πόλθ και πρωτεφουςα του νομοφ Φκιϊτιδασ.
Ζχει πλθκυςμό 50.551 κατοίκουσ και βρίςκεται ςτισ πλαγιζσ
του όρουσ Όκρυσ, κοντά ςτον ΢περχειό. Είναι κζντρο εφφορθσ
αγροτικισ και κτθνοτροφικισ περιοχισ. Αποτελεί ζδρα του
διμου Λαμιζων ο οποίοσ ζχει πλθκυςμό 62.452 κατοίκουσ .
Αποτελεί ζνα δυναμικά αναπτυςςόμενο αςτικό κζντρο.
Αποτελεί ζδρα τθσ περιφζρειασ ΢τερεάσ
Ελλάδασ, ςυςςωρεφοντασ όλεσ τισ προβλεπόμενεσ δθμόςιεσ
υπθρεςίεσ.

54. Αξιοκζατα
• Κάςτρο Λαμίασ:
΢το υψθλότερο ςθμείο τθσ πόλθσ, ςτα
βορειοανατολικά, ςϊηονται τμιματα του αρχαίου κάςτρου
(μεςαιωνικό φροφριο) το οποίο βρίςκεται χτιςμζνο γφρω από
τα ερείπια του αρχαίου τείχουσ. ΢το εςωτερικό χϊρο του
κάςτρου ςτεγάηεται το Αρχαιολογικό Μουςείο τθσ Λαμίασ.
Ανδριάντασ Λεωνίδα - Θερμοπφλεσ
Σο μνθμείο ανεγζρκθκε ςε ανάμνθςθ τθσ μάχθσ των
Θερμοπυλϊν,ςτθν κεντρικι πφλθ του περάςματοσ, όπου
διεξιχκθ θ τελικι φάςθ τθσ μάχθσ

55. Ακλθτικά κζντρα Φκιϊτιδασ
• ΢τάδιο Λαμίασ
Ζδρα: Λαμία
Χωρθτικότθτα: 8.000
Ακλθτικοφ Κζντρου (ΔΑΚ)
Λαμίασ. Είναι κτιςμζνο ςε
μία όμορφθ
τοποκεςία, ςτισ παρυφζσ
τθσ πόλθσ. Οι κερκίδεσ του
ςχθματίηουν ζνα πζταλο
γφρω από τον αγωνιςτικό
χϊρο, κακϊσ ςτθ νοτιοδυτικι πλευρά υπάρχει
μόνο θ κεντρικι είςοδοσ
του ςταδίου

57. Νομόσ Βοιωτίασ
Ο νομόσ Βοιωτίασ είναι νομόσ
τθσ ΢τερεάσ Ελλάδασ, με
πλθκυςμό 134,108
κατοίκουσ. Πρωτεφουςα
είναι θ Λιβαδειά. Διαιρείται
ςε δφο επαρχίεσ, Λιβαδειάσ
με πρωτεφουςα τθ
Λιβαδειά και Θθβϊν, με
πρωτεφουςα τθ Θιβα.

58. Λιβαδειά
Θ Λιβαδειά είναι πρωτεφουςα του νομοφ Βοιωτίασ και τθσ επαρχίασ
Λιβαδειάσ, και ζδρα του διμου Λεβαδζων. Θ πόλθ βρίςκεται ςε
υψόμετρο 200 μζτρων, ςτο δυτικό τμιμα του νομοφ, ςτο άκρο
τθσ πεδιάδασ τθσ Κωπαΐδασ, 130 χιλιόμετρα βορειοανατολικά
τθσ Ακινασ και 30 περίπου χιλιόμετρα από τθν πλθςιζςτερθ
ακτι του νομοφ.Βόρεια τθσ πόλθσ εκτείvεται o Παρναςςόσ και
vότια o Ελικϊνασ ςτoυσ πρόπoδεσ τoυ oπoίoυ είναι κτιςμζvθ θ

59. • Αράχοβα:
Εκδρομικοί Προοριςμοί
Θ Αράχοβα είναι μία
ορεινι κωμόπολθ του
Νομοφ Βοιωτίασ
χτιςμζνθ ςτισ νότιεσ
πλαγιζσ του Παρναςςοφ.
Αποτελεί ζδρα του
ομϊνυμου διμου. Κατά
τθν απογραφι του 2001
είχε 3.703
κατοίκουσ, ενϊ ο
πλθκυςμόσ ολόκλθρου
του διμου είναι 4.180
κάτοικοι. Αποτελεί
δθμοφιλζσ χειμερινό
κζρετρο, χάρθ ςτθν
φπαρξθ χιονοδρομικοφ

60. Ο λνκόο Βνησηίαο είλαη
λνκόο ηεο ΢ηεξεάο
Διιάδαο κε έθηαζε 3,211
η.ρικ.θαη πιεζπζκό
134,108 θαηνίθνπο.Ζ
Βνησηία είλαη πεξηνρή
πεδηλή θαη πνιύ εύθνξε.Ζ
νξεηλή έθηαζε είλαη πνιύ
κηθξή.Αλαιπηηθά ε
θαηαλνκή ηνπ εδάθνπο ζε
θαηεγνξίεο έρεη σο εμήο
40% πεδηλό,38%
εκηνξεηλό θαη 22%
νξεηλό.Γήκνο Αξάρσβαο
είλαη ν δήκνο ηνπ λνκνύ
Βνησηίαο πνπ
πεξηιακβάλεη ηελ
Αξάρσβα ηνλ Εεκελό θαη
ηα Καιύβηα Ληβαδηνύ
Αξαρώβεο.

61. Χιονογρομικό κζντρο Αράχωβασ
Λίγν έμσ από ηελ Αξάρσβα θαη κόιηο
10 ρηιηόκεηξα από ην ρηνλνδξνκηθό
θέληξν, βξίζθεηαη ε πεξηνρή Ληβάδη
Παξλαζζνύ ζε πςόκεηξν 1.250 κέηξα.
Ζ γεσγξαθηθή ηνπ ζέζε θαζώο θαη ε
θπζηθή νκνξθηά ηνπ ηνπίνπ ηνπ, ην
ηνπνζεηνύλ ζηηο πην όκνξθεο πεξηνρέο
ηνπ Παξλαζζνύ. Σα ηειεπηαία ρξόληα
ην Ληβάδη Παξλαζζνύ αλαπηύζζεηαη
ξαγδαία θαη ζήκεξα απνηειεί έλα
ζύγρξνλν ζέξεηξν ρεηκεξηλώλ
δξαζηεξηνηήησλ. Απνηειεί έλα ηδαληθό
κέξνο γηα ρεηκεξηλή εμνρηθή θαηνηθία.
Οη ιάηξεηο ησλ ζπνξ ζα βξνπλ
πνιιαπιέο ελδηαθέξνπζεο αζρνιίεο
όπσο: ζθη, snowmobile, mountain
bike, ηππαζία, πεδνπνξία θαη
νξεηβαζία.

62. Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ
Ζδρα: Λεβαδειακόσ
Χωρθτικότθτα: 5.915
Σο Δθμοτικό ΢τάδιο τθσ
Λιβαδειάσ βριςκόταν ςε
απογοθτευτικι κατάςταςθ
μζχρι το καλοκαίρι του
2005, όμωσ θ άνοδοσ τθσ
τοπικισ ομάδασ ςτθν Α'
Εκνικι ιταν θ αιτία για τθν
αναμόρφωςθ του ςταδίου
μζςα ςε λίγουσ μινεσ.

64. Νομόσ Αττικισ
• Με τον όρο Αττικι εννοοφμε τθν
περιφζρεια Αττικισ, που
βρίςκεται ςτθν κεντρικι Ελλάδα
και ειδικότερα καταλαμβάνει το
νοτιοανατολικό τμιμα τθσ
΢τερεάσ Ελλάδασ. Ζχει ζκταςθ
3.808 χλμ2 και καλφπτει το 2,9%
τθσ ςυνολικισ ζκταςθσ τθσ
χϊρασ.

65. Ζχει ζδρα τθν Ακινα, τθν διοικθτικι πρωτεφουςα τθσ
Ελλάδασ και περιλαμβάνει ουςιαςτικά μόνο τον νομό
Αττικισ. Ο νομόσ Αττικισ αποτελεί τον πιο
πυκνοκατοικθμζνο νομό τθσ Ελλάδοσ, εφόςον ςε
αυτόν ανικουν θ πρωτεφουςα Ακινα, και το
μεγαλφτερο λιμάνι τθσ Ελλάδασ, το λιμάνι τθσ πόλθσ
του Πειραιά.

66. Ακινα
Θ Ακινα είναι θ πρωτεφουςα
πόλθ τθσ Νομαρχίασ
Ακθνϊν, τθσ Περιφζρειασ
Αττικισ και τθσ Ελλάδασ.
Βρίςκεται ςτθ ΢τερεά Ελλάδα
και αποτελεί εφρωςτο
οικονομικό, πολιτιςτικό και
διοικθτικό κζντρο τθσ χϊρασ.
Πιρε το όνομά τθσ από τθν κεά
Ακθνά που ιταν και θ
προςτάτιδά τθσ. Θ Ακινα
ςιμερα είναι μία ςφγχρονθ
πόλθ αλλά και διάςθμθ, κακϊσ
ςτθν αρχαιότθτα ιταν
πανίςχυρθ πόλθ-κράτοσ και
ςθμαντικότατο κζντρο
πολιτιςμοφ· κεωρείται θ
ιςτορικότερθ πόλθ τθσ
Ευρϊπθσ. Είναι γνωςτι ςε όλο
τον κόςμο για τα ιςτορικά τθσ
μνθμεία που
διαςϊκθκαν, ζςτω και
μερικϊσ, ςτο πζραςμα των
αιϊνων. Επίνειο τθσ ιςτορικισ

67. Σο πολεοδομικό ςυγκρότθμα
καταλαμβάνει ζκταςθ 412.000
ςτρεμμάτων καλφπτοντασ το
λεκανοπζδιο που περιβάλλεται
από τα όρθ
Αιγάλεω, Πάρνθκα, Πεντζλθ και
Τμθττό. Ο ςυνολικόσ πλθκυςμόσ
αποτελεί ςχεδόν το 1/3 του
ςυνολικοφ πλθκυςμοφ τθσ
Ελλάδοσ και ανζρχεται ςε
3.361.806. Ζτςι, ςε κάκε χμ2
αντιςτοιχοφν 8.160 κάτοικοι. Σο
υψόμετρο ςτο κζντρο τθσ πόλθσ
υπολογίηεται ςε 20 μζτρα από
τθ ςτάκμθ τθσ κάλαςςασ, ενϊ θ
μορφολογία του λεκανοπεδίου
είναι ςχετικά πολφμορφθ, με
λοφίςκουσ και ορεινοφσ όγκουσ.

68. ΢τάδια Νομοφ Αττικισ
• Ολυμπιακό Στάδιο Αθήνασ:
Ζδρα: Πανακθναϊκόσ, ΑΕΚ
Χωρθτικότθτα: 71.030
Σοποκεςία: Σο Ολυμπιακό
΢τάδιο βρίςκεται ςτο
Μαροφςι. Είναι μζροσ του
Ολυμπιακοφ Ακλθτικοφ
Κζντρου Ακθνϊν (ΟΑΚΑ).

70. Στάδιο Καραϊςκάκη
Έδρα: Oλυμπιακόσ
Χωρθτικότθτα: 33.334
Τοποθεςία: Το Καραϊςκάκη
βρίςκεται ςτον Πειραιά
Πληροφορίεσ: Είχε αρχικά
κτιςτεί ωσ ποδηλατοδρόμιο
για τουσ Ολυμπιακοφσ
Αγώνεσ του 1896 όμωσ
άρχιςε να χρθςιμοποιείται
κυρίωσ ςαν ποδοςφαιρικό
γιπεδο το 1920.

72. Γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρασ "Απόςτολοσ
Νικολαΐδησ"
Ζδρα: Παλαιά Ζδρα
Πανακθναϊκοφ
Χωρθτικότθτα: 16.620
Σοποκεςία:Σο γιπεδο
βρίςκεται ςτο κζντρο τθσ
Ακινασ
Πλθροφορίεσ: Σο επίςθμο
όνομα του γθπζδου είναι
αυτό του πρϊθν προζδρου
του ΠΑΟ, Απόςτολου
Νικολαΐδθ. Οι περιςςότεροι
όμωσ το αποκαλοφν
"Γιπεδο Λεωφόρου
Αλεξάνδρασ" ι απλά
"Λεωφόρο". Παλαιότερα
αναφερόταν πολφ ςυχνά
και ωσ "Γιπεδο
Πανακθναϊκοφ".

74. Στάδιο Ειρήνησ και Φιλίασ (ΣΕΦ)
Χωρθτικότθτα: 11.390
Ζδρα: Ολυμπιακόσ
Σοποκεςία: Σο ΢ΕΦ βρίςκεται
ςτον Πειραιά
Πλθροφορίεσ: Σο ΢τάδιο
Ειρινθσ και Φιλίασ είναι
κοινϊσ γνωςτό με τα
αρχικά του ωσ "΢ΕΦ".
΢χεδιάςτθκε από το
αρχιτεκτονικό γραφείο
"Θφμιοσ Παπαγιάννθσ και
ςυνεργάτεσ" και για τθν
καταςκευι του
δαπανικθκαν 8 δις.
δραχμζσ, ςε τιμζσ του
1983.

76. Κλειςτό ΟΑΚΑ
Χωρθτικότθτα: 18.700
Ζδρα: Εκνικι
Ομάδα, Πανακθναϊκόσ
Σοποκεςία:Σο κλειςτό είναι
μζροσ του Ολυμπιακοφ
Ακλθτικοφ Κζντρου Ακθνϊν
(ΟΑΚΑ) ςτο Μαροφςι
Πλθροφορίεσ: Σο Κλειςτό του
ΟΑΚΑ είναι ζνα από τα πιο
μοντζρνα και ςίγουρα από τα
πιο μεγάλα κλειςτά
γυμναςτιρια ςτθν Ευρϊπθ.
Διακζτει μία πολφ
εντυπωςιακι οροφι.

79. Μουςείο Μπενάκθ
Σο Μουςείο Μπενάκθ
ιδρφκθκε ςτθν οικία του
Εμμανουιλ Μπενάκθ μετά
τον κάνατό του το 1929.
Παραχωρικθκε ςτο
ελλθνικό δθμόςιο από τουσ
κλθρονόμουσ του, ϊςτε να
ςτεγάςει τθ ςυλλογι του
γιοφ του, Αντϊνθ Μπενάκθ.
Σο μουςείο άνοιξε τισ πφλεσ
του το 1931.

80. Εκνικι Πινακοκικθ
• Η Εκνικι Πινακοκικθ είναι το
ςθμαντικότερο ίδρυμα ςτθν
Ελλάδα, που είναι αφιερωμζνο
ςτο κζμα τθσ ιςτορίασ τθσ
Ελλθνικισ Σζχνθσ. Σα ζργα τζχνθσ
που διακοςμοφν τισ αίκουςεσ τθσ
πινακοκικθσ δίνουν μία
ολοκλθρωμζνθ εικόνα των
αιςκθτικϊν μονοπατιϊν και τθσ
ιςτορίασ τθσ τζχνθσ ςτθ ςφγχρονθ
Ελλάδα.

81. Σο Mουςείο Ακρόπολθσ είναι
αρχαιολογικό μουςείο
επικεντρωμζνο ςτα
ευριματα του αρχαιολογικοφ
χϊρου τθσ Ακροπόλεωσ των
Ακθνϊν. Σο μουςείο κτίςκθκε
για να ςτεγάςει κάκε
αντικείμενο που ζχει βρεκεί
πάνω ςτον ιερό βράχο τθσ
Ακροπόλεωσ και ςτουσ
πρόποδζσ του καλφπτοντασ
μία ευρεία χρονικι περίοδο
από τθν Μυκθναϊκι περίοδο
ζωσ τθν Ρωμαϊκι και
Παλαιοχριςτιανικι Ακινα
ενϊ ταυτόχρονα βρίςκεται
πάνω ςτον αρχαιολογικό
χϊρο
Μακρυγιάννθ, κατάλοιπο
των Ρωμαϊκϊν και πρϊιμων
βυηαντινϊν Ακθνϊν.
Mουςείο Ακρόπολθσ

82. • Σο μουςείο βρίςκεται
ςτθν νότια κλιτι τθσ
Ακροπόλεωσ ςε ευκεία
απόςταςθ 280 μζτρων
από τον Παρκενϊνα Σο
μουςείο κεμελιϊκθκε
το 2003 ενϊ ο
Οργανιςμόσ Μουςείου
Ακρόπολθσ ιδρφκθκε το
2008. Σζλοσ άνοιξε ςτο
κοινό ςτισ 21 Ιουνίου
2009.

84. Μουςείο Γουλανδρι Φυςικισ Ιςτορίασ
Ιδρφκθκε το 1965 με ςκοπό τθν
προϊκθςθ των φυςικϊν
επιςτθμϊν, τθν εκπαίδευςθ
και τθν προςταςία των
απειλοφμενων ειδϊν και
βιότοπων τθσ χϊρασ. Περιζχει
πλοφςιεσ ςυλλογζσ
ηϊων, οςτράκων, ορυκτϊν, πετ
ρωμάτων και απολικωμάτων
που καλφπτουν τον φυςικό
πλοφτο τθσ Ελλάδασ. Σο Κζντρο
Γαία, που αποτελεί αυτόνομθ
πτζρυγα του μουςείου, είναι
αφιερωμζνο ςτθν
περιβαλλοντικι ζρευνα και
εκπαίδευςθ.

86. Ηάππειο
• Σο Ηάππειον μζγαρο ι
Ζάππειο είναι ζνα από τα
πιο ςθμαντικά κτίρια τθσ
Ακινασ, θ καταςκευι του
οποίου, χρθματοδοτικθκε
από τον Ευάγγελο Ηάππα
και βρίςκεται ςτον Εκνικό
Κιπο. Σο νεοκλαςικό
μζγαρο είναι
ςυνυφαςμζνο με τθν
ιςτορία τθσ νεϊτερθσ
Ελλάδασ και ςιμερα
χρθςιμοποιείται για
δθμόςιεσ και ιδιωτικζσ
εκκζςεισ και τελετζσ.

87. Ακρόπολθ Ακθνϊν
• Θ Ακρόπολθ Ακθνϊν είναι
ζνασ βραχϊδθσ λόφοσ
φψουσ 156 μ. από τθν
επιφάνεια τθσ κάλαςςασ
και 70 μ. περίπου από το
επίπεδο τθσ πόλθσ τθσ
Ακινασ. Θ κορυφι του
ζχει ςχιμα τραπεηοειδζσ
μικουσ 300 μ. και
μζγιςτου πλάτουσ 150 μ.
Ο λόφοσ είναι απρόςιτοσ
απ’ όλεσ τισ πλευρζσ εκτόσ
τθσ δυτικισ, όπου και
βρίςκεται θ οχυρι
είςοδοσ, θ διακοςμθμζνθ
με τα λαμπρά Προπφλαια.

88. Παρκενϊνασ
• Ο Παρκενϊνασ είναι το μεγαλφτερο και επιςθμότερο
οικοδόμθμα τθσ Ακρόπολθσ και ςυγκεντρϊνει το καυμαςμό
όλου του πολιτιςμζνου κόςμου αιϊνεσ τϊρα. Οι εργαςίεσ για
τθν ανζγερςθ του ολομάρμαρου αυτοφ ναοφ τθσ Ακθνάσ
άρχιςαν το 447 π.Χ. κάτω από τθ διεφκυνςθ των αρχιτεκτόνων
Ικτίνου και Καλλικράτθ. Ο ναόσ τελείωςε το 438 και κατά τα
Πανακιναια του επόμενου χρόνου αφιερϊκθκε ςτθν πολιοφχο
κεά. Παρ' όλα αυτά οι εργαςίεσ ςυνεχίςτθκαν μζχρι το 432.
Είναι ναόσ δωρικοφ ρυκμοφ περίπτεροσ με 8 κίονεσ ςτισ ςτενζσ
και 17 ςτισ πλατιζσ πλευρζσ. Οι κίονεσ ζχουν φψοσ 10,5 μ. και
πάνω τουσ ςτθρίηεται ο κριγκόσ (επιςτφλια), οι μετόπεσ, τα
τρίγλυφα, τα γείςα και τα αετϊματα.

89. • Θ Πεντζλθ ςτθν αρχαιότθτα αποτελοφςε Διμο τθσ Αττικισ.
Κατά το μεςαίωνα φιλοξενεί τθν αςκθτικι δράςθ των
μοναχϊν μετά τθν ίδρυςθ τθσ Ιεράσ Μονισ Πεντζλθσ.
΢ιμερα θ Πεντζλθ αποτελεί κθποφπολθ, 18 χιλιόμετρα
βορειοανατολικά των Ακθνϊν, που περιβάλλεται από τουσ
ορεινοφσ όγκουσ και τα πευκοδάςθ του Πεντελικοφ Όρουσ.
Θ ιςτορία τθσ Πεντζλθσ χάνεται ςτο βάκοσ τθσ Αττικισ. Σο
παράδοξο ζγκειται ςτο γεγονόσ ότι το βουνό πιρε το όνομά
του από τθν πόλθ που εγκαταςτάκθκε ςε αυτό, αντί να
ςυμβεί το αντίςτροφο.Θ Πεντζλθ ζχει γνωρίςει μεγάλθ
ανάπτυξθ τα τελευταία χρόνια κακϊσ πζραν από
εκδρομικόσ προοριςμόσ, ζχει να επιδείξει πλοφςια ιςτορικά
ευριματα ςτον επιςκζπτθ.

91. Πλάκα
• Θ Πλάκα είναι μια
ςυνοικία ςτο κζντρο τθσ
Ακινασ κάτω από τθν
Ακρόπολθ. ΢υνορεφει
νότια με τθν ςυνοικία
Μακρυγιάννθ, ανατολικά
με τθν περιοχι των
΢τφλων του Ολυμπίου
Διόσ και του
Ηαππείου, βόρεια με το
εμπορικό κζντρο τθσ
Ακινασ και δυτικά με το
Μοναςτθράκι

92. Μοναςτθράκι
Σο Μοναςτθράκι είναι μια
ςυνοικία τθσ Ακινασ γφρω
από τθν πλατεία
Μοναςτθριοφ, ζνα τμιμα τθσ
μεγάλθσ ςυνοικίασ τθσ
Πλάκασ. Παλαιότερα το όνομά
τθσ ιταν "Μοναςτιριον", το
οποίο προζρχεται από τθν
παλιά εκκλθςία τθσ
Ακινασ, που βρίςκεται ς'
αυτι τθν περιοχι, ςτθ
διαςταφρωςθ των οδϊν
Ακθνάσ και Ερμοφ. ΢τθν
πλατεία Μοναςτθρίου
βρίςκεται και ο ςτακμόσ του
μετρό.

93. Λυκαβθττόσ
Ο Λυκαβθττόσ είναι λόφοσ τθσ
Ακινασ πζριξ του οποίου και
ζχει αναπτυχκεί θ ομϊνυμθ
ςυνοικία.
Αναφζρεται ςτθ μυκολογία πωσ
ιταν ζνασ βράχοσ που
κουβαλοφςε ςτα χζρια τθσ θ
Θεά Ακθνά και τθσ ζπεςε
ζπειτα από μια κακιά είδθςθ
που τθσ ζφερε ζνα κοράκι.
Από τότε τα κοράκια ζγιναν
μαφρα, λζει ο μφκοσ. Ο
Λυκαβθττόσ ζχει το εκκλθςάκι
του Αγίου Γεωργίου ςτθν
κορυφι του και λειτουργεί και
τελεφερίκ.

94. Ννκόο Γξεβελώλ

95. Αρχαιολογικοί χϊροι
γίγαντασ των Αμπελιϊν
200.000 ετϊν - Elephas
(Paleoloxodon) antiquus
μαμοφκ Mammuthus
primigenius
οι γίγαντεσ τθσ Μθλιάσ
3.000.000 ετϊν
ςαρκοφάγα αιλουροειδι με
τεράςτιουσ πριονωτοφσ
κυνόδοντεσ

96. Μουςεία
 Σο Μουςείο "Δρακολίμνθ
΢αμαρίνασ” - Σα εκκζματα του
λαογραφικοφ μουςείου δίνουν τθ
δυνατότθτα ςτον επιςκζπτθ να
ζρκει ςε επαφι με τθν παράδοςθ
και τθ ηωι των βλάχων τθσ
΢αμαρίνασ αλλά και άλλων
περιοχϊν των Βαλκανίων.
 Παλαιοντολογικό Μουςείο
ςτθ Μθλιά Γρεβενϊν Μοναδικά ευριματα φζρνουν
διαχρονικά ςτο φωσ τθν
προϊςτορία των Γρεβενϊν.

97. Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ
Χιονοδρομικό
Κζντρο
Βαςιλίτςασ - Μζςα ςε
ζνα μαγευτικό περιβάλλον
ςτο βορειοδυτικό τμιμα
του νομοφ
Γρεβενϊν, ςε απόςταςθ
42 χλμ. από τθν
πρωτεφουςα του
νομοφ, ςτθν καρδιά τθσ
ακάνατθσ Πίνδου
, βρίςκεται το Εκνικό
Χιονοδρομικό Κζντρο
Βαςιλίτςασ.

98. Γενικζσ Πλθροφορίεσ
 Πρωτεφουςα:Γρεβενά - Πλθκυςμόσ: 10.939-Σο 2007
ανακθρφχκθκαν επίςθμα «πόλθ των μανιταριϊν».
 ΢τισ αρχζσ τισ δεκαετίασ του 40, ο νομόσ ςυνταράςςεται από
τισ βίαιεσ ελλθνο-ιταλικισ ςφρραξθσ που ακολουκοφνται από
εμφφλιεσ αναταραχζσ.Σο 1961 τα Γρεβενά ςχθματίηουν το
νεϊτερο τθσ χϊρασ.
 Αξιοκζατα :
Καςτρί – ΢πιλαιο Νυμφϊν
Φαράγγι ΢πθλαίου – Κελί τθσ Καλόγριασ
 Χϊροι αναψυχισ :
Πλατεία Αιμιλιανοφ
Τπαίκριο Θζατρο ςτθ περιοχι Καςτράκι
Μφλοσ του Μπουςιοφ

99. Ννκόο Καζηνξηάο

100. Αρχαιολογικοί Χϊροι
Αρχαιολογικόσ χϊροσ του Διςπθλιοφ και το Οικομουςείο βρίςκονται ςε απόςταςθ 7 χιλιομζτρων από τθν
πόλθ, ςτθν νότια πλευρά τθσ λίμνθσ. Εδϊ ζχει αναςκαφεί
ζνασ λιμναίοσ οικιςμόσ τθσ Νεότερθσ Νεολικικισ
Περιόδου, που αναπτφχκθκε γφρω από τθ λίμνθ, από τα
μζςα τθσ 6θσ χιλιετίασ π.Χ. μζχρι τα μζςα τθσ 4θσ
χιλιετίασ π.Χ

101. Μνπζεία
 Βπδαληηλό Μνπζείν Καζηνξηάs- Σν
κνπζείν πεξηιακβάλεη ζπιινγή βπδαληηλώλ
θαη κεηαβπδαληηλώλ εηθόλσλ, 12νπ-17νπ
αηώλα, γιππηά, ςεθηδσηά θαη
εθθιεζηαζηηθά αληηθείκελα.
Μνπζείν Δλδπκαηνινγίαο Καζηνξηάο
- ζην κνπζείν κπνξεί λα δεη θαλείο
ζηνιέο γπλαηθώλ, ελδπκαζίεο
αλδξώλ, παηδηθέο ζηνιέο, πινύζηα
ζπιινγή λνκηζκάησλ.
Λανγξαθηθό Μνπζείν Καζηνξηάο- Δδώ
βξίζθνπλ θηιόμελε ζηέγε νη πιηθέο
καξηπξίεο ηνπ ηόπνπ, αληηθείκελα από ηελ
θαζεκεξηλή δσή ζην ζπίηη θαη ζηελ
εξγαζία, αληηθείκελα πνπ ζρεηίδνληαη κε
ηειεηέο θαη γηνξηέο.

102. Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ
Ακλθτικόσ και Γυμναςτικόσ ΢φλλογοσ Καςτοριάσ είναι ακλθτικό ςωματείο που εδρεφει ςτθν ομϊνυμθ
Καςτοριά.

103. Γενικζσ Πλθροφορίεσ
Πρωτεφουςα:
Καςτοριά, Πλθκυςμόσ-20.000
κατοίκουσ
Ιςτορία: Οι κυριότεροι φυςικοί
πόροι τθσ Περιφζρειασ
προζρχονται από τθ γθ (λιγνίτθσ)
είτε μζςω τθσ γεωργίασ και τθσ
κτθνοτροφίασ.
Θ οικονομία τθσ περιοχισ
βαςίηεται ςτο εμπόριο τθσ
Γοφνασ και τον Σουριςμό.

104. Ννκόο Λάξηζαο

105. Αρχαιολογικοί Χϊροι
 Ακρόπολθ Φαρςάλου -Η
ακρόπολθ τθσ Φαρςάλου
καταλαμβάνει τθν κορυφι του
βραχϊδουσ υψϊματοσ του
Προφιτθ Ηλία.
Κάζηξν Πιαηακψλα -Σν Κάζηξν ηνπ
Πιαηακψλα, είλαη θάζηξν - πφιε ηεο
κεζνβπδαληηλήο πεξηφδνπ, (10νο κ.Υ
αηψλαο) θαη είλαη θηηζκέλν λνηηαλαηνιηθά
ηνπ Οιχκπνπ, ζε ζέζε ζηξαηεγηθή πνπ
ειέγρεη ηνλ δξφκν Μαθεδνλίαο - Θεζζαιίαο
- Νφηηαο Διιάδαο.

106. Μουςεία
Αξραηνινγηθφ Μνπζείν Λάξηζαο- Σν κνπζείν
ζηεγάδεηαη πξνζσξηλά ζε ηέκελνο ηνπ 19νπ
αηψλα, ελψ ζχληνκα ζα κεηαζηεγαζηεί ζην λέν
θηήξην ζην κεδνχξιν αθνχ θξίλεηαη αθαηάιιειν γηα
ηελ ηθαλνπνηεηηθή έθζεζε ησλ αξραηνινγηθψλ
επξεκάησλ ηεο πεξηνρήο.
Νέν Αξραηνινγηθφ-Βπδαληηλφ
κνπζείν- Δίλαη ην λέν θηήξην ζην
νπνίν ζα κεηαθεξζεί ην ππάξρνλ
αξραηνινγηθφ κνπζείν, θπζηθά κε
αλαδηνξγάλσζε θαη αχμεζε ησλ
εθζέζεσλ ηνπ, θαη ζα δεκηνπξγεζνχλ
λέεο εθζέζεηο απφ ηελ βπδαληηλή
πεξίνδν.

107. Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ
 Κλειςτό Νεάπολθσ Λάριςασ
-Σο γιπεδο είναι ζνα από τα τρία
ςχεδόν όμοια κλειςτά που
κτίςτθκαν ςτθν Ελλάδα τθ
δεκαετία του 1990.
Νέν πνδνζθαηξηθό ζηάδην Σν λέν πνδνζθαηξηθφ ζηάδην ηεο
νκάδαο ΑΔΛ έρεη πξνγξακκαηηζηεί λα
θαηαζθεπαζηεί δίπια απφ ην αζιεηηθφ
κέιαζξνλ ηεο Νεάπνιεο, κε
ρσξεηηθφηεηα 17.000 θαζήκελσλ θαη ζα
πεξηέρεη πιήξεο αζιεηηθφ θέληξν θαζψο
θαη μελψλεο.

108. Γενικζσ Πλθροφορίεσ
Πξσηεχνπζα:Λάξηζα - Πιεζπζκφο:
124.786 θαηνίθνπο
Ιςτορία:250 οικιςμοί
Νεολικικισ εποχισ και λίγοι
ςτθν εποχι του Χαλκοφ.Η
πόλθ διαδραμάτιςε
ςπουδαίο ρόλο ςτον
απελευκερωτικό αγϊνα και Υώξνη αλαςπρήο:
ςιμερα αποτελεί ηωτικισ
Πάξθν Αιθαδάξ θαη όρζεο
ςθμαςίασ εμπορικό κόμβο. Πελεηνύ πνηακνύ
Αηζζεηηθό άιζνο
Λόθνο Φξνπξίνπ

109. Ννκόο Σξηθάισλ

110. Αρχαιολογικοί Χϊροι
Αςκλθπιείο (κζντρο των
Σρικάλων) - λατρεία του
Αςκλθπιοφ πρωτοεμφανίηεται
τον 5ο π.Χ. αιϊνα και
κορυφϊνεται τον 4ο π.Χ.
αιϊνα, χωρίσ να παφςει να
είναι δθμοφιλισ μζχρι το
τζλοσ του αρχαίου κόςμου. Ο
Αςκλθπιόσ, γιοσ του
Απόλλωνα και τθσ κνθτισ
Κορωνίδασ, ιταν αρχικά
χκόνιοσ ιρωασ αλλά
εξελίχκθκε ςε κανονικό κεό
και ωσ ιαματικι κεότθτα ιταν
ιδιαίτερα αγαπθτόσ από τουσ
πιςτοφσ.

111. Δθμοτικό Λαογραφικό
Μουςείο- Ιδρφκθκε το
Μουςεία
1991.Εκτίκενται
αντικείμενα κακθμερινισ
χριςθσ, λαϊκισ
τζχνθσ, ενδυμαςίεσ, εργαλε
ία παραδοςιακϊν
επαγγελμάτων από τα τζλθ
του 18ου αιϊνα ζωσ τα
μζςα του 20ου.
Γεκνηηθό Ηζηνξηθό Αζιεηηθό
Μνπζείν- παξνπζηάδεηαη ε
αζιεηηθή ηζηνξία ησλ Σξηθάισλ από ην
1896 κέρξη ζήκεξα. Λεηηνπξγεί επίζεο
Αίζνπζα Σξνπαίσλ ηνπ ηνπηθνύ
αζιεηηζκνύ θαζώο θαη αλαγλσζηήξην
κε βηβιηνζήθε θαη πνιπκέζα.

112. Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ
Χιονοδρομικό Κζντρο
(Περτοφλι)ΚαλαμπάκαΠερίπου 40 χλμ. από
τα Σρίκαλα, ςτθν
περιοχι Περτουλιϊτικα
Λιβάδια και 7 χλμ. από
τθν Ελάτθ βρίςκεται το
Χιονοδρομικό Κζντρο
του Περτουλίου, ςε
υψόμετρο 1350
μζτρων.

113. Γενικζσ Πλθροφορίεσ
Πρωτεφουςα: Σρίκαλα –
Πλθκυςμόσ: 48.686
Ηζηνξία:Ζ παιαηόηεξα δηαπηζησκέλε δσή ζην λνκό αλάγεηαη 49.000
π.Υ. ζην ζπήιαην ηεο Θεόπεηξαο (Καιακπάθα). Αλαθαιύθζεθαλ Νενιηζηθνί
νηθηζκνί ηεο 6εο ρηιηεηίαο π.Υ. (Μεγάιν Κεθαιόβξπζν, ΢άξθνο θαη αιινύ).
Υώξνη Αλαςπρήο:
Σν Φξνύξην
Εσνινγηθόο Κήπνο
Κνπξζνύκ Σδακί
Πηλαθνζήθεο : Μελ.Καηαθπγηώηε, Πνιηηηζηηθόο
Οξγαληζκόο ηνπ Γήκνπ Σξηθθαίσλ,

115. Βέξνηα, πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ, πόιε
παλάξραηα, ηόπνο επινγεκέλνο. Δδώ, θύζε
θαη ηζηνξία έζκημαλ ρηιηάδεο ρξόληα πξηλ.
΢ηνπο αλαηνιηθνύο πξόπνδεο ηνπ
κεγαινπξεπνύο Βεξκίνπ, πιάη ζηα κπζηθά
Πηέξηα Όξε, ε θηιόμελε Πξσηεύνπζα ηνπ
Ννκνύ Ζκαζίαο μεδηπιώλεη ηελ
αλεπηηήδεπηε νκνξθηά ηεο. Από εδώ
εθηείλεηαη ε θαηαπξάζηλε πεδηάδα ηεο
ακπαλίαο γηα λα ζπλαληήζεη ηα γαιάδηα λεξά
ηνπ Αιηάθκνλα, ηνπ πνηακνύ, πνπ, ζαλ
θπζηθό ζύλνξν, ρσξίδεη ηνπο θαηάθπηνπο
όγθνπο ηνπ Βεξκίνπ θαη ησλ Πηεξίσλ.
Δδώ ηα απνκεηλάξηα ηνπ παξειζόληνο ηεο
αξραίαο Βέξνηαο θνληά ζηε Βεξγίλα, ηηο
αξραίεο Αηγέο - ην θέληξν ηνπ αξραίνπ
Μαθεδνληθνύ Πνιηηηζκνύ - δσληαλεύνπλ ηε
ιακπξή ηζηνξία ηεο πεξηνρήο.

116. ΢' απηήλ ηελ πξνηθηζκέλε Μαθεδνληθή
γε, ηα ππθλά δάζε θαη νη επηβιεηηθέο
βνπλνθνξθέο ηνπ Βεξκίνπ, ηα
Υηνλνδξνκηθά Κέληξα ΢έιη θαη Σξία
Πέληε Πεγάδηα, ε πδάηηλε θπζηθή
νκνξθηά ησλ πνηακώλ, ηα αμηόινγα
κλεκεία θαη ζύλνια, νη πνηθίιεο
πνιηηηζηηθέο, δξαζηεξηόηεηεο, ζπλζέηνπ
λ έλα καγεπηηθό
θπζηνιαηξηθό, πξνζθελεκαηηθό θαη
πνιηηηζηηθό πξννξηζκό πνπ επηπιένλ
πξνζθέξεη γαζηξνλνκηθέο απνιαύζεηο.
Έλαλ ηόπν όπνπ ν επηζθέπηεο κπνξεί λα
ληώζεη ηε γνεηεία ηεο θύζεο θαη ηεο
ηζηνξίαο, λα γεπηεί ηα ηνπηθά πξντόληα
θαη λα αλαθαιύςεη ηελ γλήζηα
πνιηηηζηηθή δσή ηεο πεξηνρήο.

117. Κνιπκπήζξα θαη ρσλεπηήξη επηδξνκέσλ, θύισλ,
ιαώλ θαη πνιηηηζκώλ, ε Βέξνηα ελζσκάησζε ήζε
θαη έζηκα, παξαδόζεηο θαη ζξεζθείεο ζηνλ θακβά
ελόο πινύζηνπ πνιηηηζκηθά παξειζόληνο.
Οη πνιπάξηζκεο βπδαληηλέο θαη κεηαβπδαληηλέο
εθθιεζίεο, ηα ηείρε, κε ίρλε από ηνπο
ειιεληζηηθνύο αθόκα ρξόλνπο, ηα νζσκαληθά
κλεκεία, νη παξαδνζηαθέο ζπλνηθίεο ηεο
Κπξηώηηζζαο θαη ηεο Μπαξκπνύηαο, ηεο Παλαγίαο
Γεμηάο θαη ηεο Μαθαξηώηηζζαο, ηα εληππσζηαθά
λενθιαζηθά θαη εθθιεθηηθηζηηθά θηήξηα, δηάζπαξηα
ζηελ πόιε θαη νη βηνκεραληθέο
εγθαηαζηάζεηο, αλελεξγέο ζήκεξα, ζπλππάξρνπλ
αξκνληθά κε ηε ζύγρξνλε όςε ηεο, έλα ζύγρξνλν
εκπνξηθό, ηζηνξηθόθαη πνιηηηζηηθό θέληξν ηεο
Μαθεδνλίαο.
Ο πνηακόο Σξηπόηακνο, πεγή δσήο γηα ηε Βέξνηα
εδώ θαη αηώλεο, έκειιε λα ζπλδέζεη ηελ νξκεηηθή
ξνή ηνπ κε ηελ ηζηνξηθή πνξεία ηεο πόιεο.

118. Σν Αξραηνινγηθό Μνπζείν Βέξνηαο
Δρεη ζεκαληηθά εθζέκαηα από ηελ Διιεληζηηθή θαη
Ρσκατθή επνρή.΢ηηο ζπιινγέο ηνπ Μνπζείνπ
πεξηιακβάλνληαη
Διιεληζηηθή θαη ξσκατθή γιππηηθή, νιφγιπθε θαη
αλάγιπθε (επηηχκβηα αλάγιπθα, επηηχκβηνη θαη
ηηκεηηθνί βσκνί, πνξηξέηα, ηξαπεδνθφξα,
αγάικαηα απφ ηελ πφιε ηεο Βέξνηαο αιιά θαη ηνπ
ππφινηπνπ λνκνχ.
Διιεληζηηθή θεξακηθή θαη θνξνπιαζηηθή απφ ηα
λεθξνηαθεία ηεο Βέξνηαο.
Διιεληζηηθή θαη ξσκατθή αξρηηεθηνληθή (θίνλεο,
επηζηχιηα, βάζεηο θηφλσλ θ.η.ι. πνπ εθηίζεληαη ζην
πξναχιην).
Δπηγξαθηθή (απφ ηελ Βέξνηα θαη ηελ γχξσ
πεξηνρή).
Λίγα επξήκαηα απφ Βεξγίλα (Αηγέο) θαη απφ ηελ
πεξηνρή Κνπαλνχ (Μίεδα).

119. Από ηα παλάξραηα ρξόληα ε γε ηεο Μαθεδνλίαο
απνηέιεζε θέληξν αλάπηπμεο πνιιώλ πνιηηηζκώλ. Σα
επξήκαηα πνπ έρνπλ αλαθαιπθζεί ζε όιε ζρεδόλ ηελ
πεξηνρή ηνπ Ννκνύ Ζκαζίαο θαηακαξηπξνύλ ηελ
πινύζηα πνιηηηζηηθή θιεξνλνκηά πνπ έρνπκε δερζεί από
ηνπο πξνγόλνπο καο. Οη αλαθαιύςεηο μεθηλνύλ από ηελ
3ε ρηιηεηία π.ρ. κε ηα θξνύξηα θαη λεθξνηαθεία ζηελ
πεξηνρή αλαηνιηθά ησλ Πηεξίσλ, ζπλερίδνληαη ζηελ
επνρή ησλ αξραίσλ Μαθεδόλσλ κε πνιύ ζεκαληηθά
επξήκαηα όπσο ηα βαζηιηθά αλάθηνξα θαη νη ηάθνη ησλ
αξραίσλ καθεδόλσλ βαζηιέσλ ζηελ Βεξγίλα, νη ηάθνη
ηεο Κξίζεσο, Λύζσλνο θαη Καιιηθιένπο, Αλζεκίσλ θαη
ηνπ Kinch ζηα Λεπθάδηα, αιιά θαη ε ζρνιή ηνπ
Αξηζηνηέιε ζηελ Μίεδα όπνπ ν αξραίνο θηιόζνθνο
δίδαμε ηνλ Μέγα Αιέμαλδξν. ΢ηνλ ίδην ρώξν
αλαζθάθεθε θαη ην αξραίν ζέαηξν πνπ είλαη έλα
πξαγκαηηθό ζηνιίδη θαη απόδεημε ηεο άλζεζεο ηνπ
πνιηηηζκνύ ηεο επνρήο.

120. Ζ ίδξπζε ηεο Νάνπζαο
ρξνλνινγείηαη ζην α' κηζό ηνπ
15νπ αη. ΢πγθεθξηκέλα, νη
Σνύξθνη, ακέζσο κεηά ηελ
Αξαπίηζα
θαηάιεςε ηεο
πεξηνρήο, παξαρσξώληαο
ηδηαίηεξα
πξνλόκηα, πξνζπάζεζαλ λα
ζπγθεληξώζνπλ ζηε ζέζε πνπ
βξίζθεηαη ε ζεκεξηλή πόιε
ηνπο θαηνίθνπο ησλ γύξσ
νξεηλώλ ρσξηώλ.
΢πγθεθξηκέλα, απειιάγεζαλ
από ηνπο
θόξνπο, απαγνξεύζεθε ε
εγθαηάζηαζε
Οζσκαλώλ, εθηόο από ηνλ
ζηξαηησηηθό δηνηθεηή θαη ηνλ
δηθαζηή, ελώ παξάιιεια
επηηξάπεθε ζηνπο Νανπζαίνπο
λα εθιέγνπλ κόλνη ηνπο ηνπο
άξρνληέο ηνπο θαη λα
δηαηεξνύλ θξνπξά ζηελ πόιε.

121. Δζληθό ζηάδην Πνδνζθαίξνπ Βέξνηαο
Σν εζληθό ζηάδην πνδνζθαίξνπ ζηελ πόιε ηεο
Βέξνηαο θηινμελεί ηελ νκώλπκε νκάδα αιιά θαη
άιινπο αζιεηηθνύο ζπιιόγνπο. Δπίζεο
νξγαλώλνληαη δηάθνξα αζιεηηθά γεγνλόηα ζηίβνπ.
Σν ζηάδην απέρεη κόιηο 72 ρικ από ηε Θεζ/λίθε θαη
516 ρικ από ηελ Αζήλα.
Tν ζηάδην ρηίζηεθε ην 1925 θαη ε ηειεπηαία ηνπ
αλαθαηαζθεπή έγηλε ην 1997 θαη κπνξεί λα
θηινμελήζεη κέρξη 11000 θηιάζινπο. Γηα λα θηάζεηε
ζην ζηάδην ζα πξέπεη λα αθνινπζήζεηε ηελ
αλαηνιηθή πεξηθεξεηαθή νδό πξνο ηε Νάνπζα θαη
ηελ Έδεζζα. Αθνινπζείηε απηόλ ηνλ δξόκν κέρξη λα
θηάζεηε ζηε δηαζηαύξσζε γηα Νάνπζα θαη
Έδεζζα, δίπια ζηνλ ρείκαξξν Σξηπόηακν. Δθεί
ζηξίβεηε αξηζηεξά γηα Κέληξν θαη βξίζθεζηε έμσ
από ην ζηάδην 100 κέηξα από ηε δηαζηαύξσζε.

122. Κιεηζηό γπκλαζηήξην Βέξνηαο
΢ηε Βέξνηα βξίζθεηαη ην πξώην θιεηζηό γήπεδν
Υαληκπνι πνπ θηηάρηεθε ζηελ Διιάδα.
΢εκαληηθέο είλαη νη επηηπρίεο ηεο Οκάδαο
Υάληκπνι ηεο Βέξνηαο, "Φίιιηπνο".
Οη αζιεηηθέο εγθαηαζηάζεηο ηνπ Γήκνπ Βέξνηαο
είλαη πνιιέο θαη δελ πεξηνξίδνληαη ζε έλα κόλν
γεσγξαθηθό ζεκείν. ΢ρεδόλ θάζε ζσκαηείν έρεη
ην δηθό ηνπ γήπεδν, ζε θάζε γεηηνληά θαη θάζε
αιάλα ππάξρεη θαη κηα κηθξή ε κεγάιε αζιεηηθή
εγθαηάζηαζε. Μαδί κε ηνπο παηδόηνπνπο θαη ηα
πάξθα ν Γήκνο Βεξνίαο ζθίδεη από ρώξνπο ζηνπο
νπνίνπο παηδηά, έθεβνη αιιά θαη επαγγεικαηίεο
αζιεηέο κπνξνύλ λα αζιεζνύλ.

124. Ο Γήκνο Κηιθίο απέρεη 48 ρηιηόκεηξα από ηελ
Θεζζαινλίθε, 66 ρηιηόκεηξα από ην αεξνδξόκην
"Μαθεδνλία" θαη 25 ρηιηόκεηξα από ηελ
ειιελνζθνπηαλή κεζόξην. Καηαιακβάλεη
δηνηθεηηθή έθηαζε 323,8 ηεηξαγσληθώλ
ρηιηνκέηξσλ θαη ν πιεζπζκόο ηνπ αλέξρεηαη ζε
25.000 πεξίπνπ θαηνίθνπο. Οη πεξηζζόηεξνη
θάηνηθνη έρνπλ πξνζθπγηθή θαηαγσγή, από ηηο
ιεγόκελεο "αιεζκόλεηεο παηξίδεο" ηνπ
Πόληνπ, ηεο Αλαηνιηθήο Θξάθεο, ηεο
Αλαηνιηθήο Ρσκπιίαο θαη ηεο ΢ηξώκληηζαο. Σν
Κηιθίο είλαη ρηηζκέλν ζηνπο πξόπνδεο ηνπ
ιόθνπ ηνπ Αγίνπ Γεσξγίνπ θαη είλαη ην
δηνηθεηηθό (πξσηεύνπζα ηνπ νκώλπκνπ
Ννκνύ), νηθνλνκηθό, εκπνξηθό θαη πνιηηηζηηθό
θέληξν ηεο πεξηνρήο. Μηα ζύγρξνλε πόιε κε
κεγάιε θίλεζε θαη νηθνδνκηθή
δξαζηεξηόηεηα, ηξάπεδεο, πνιιά εκπνξηθά
θαηαζηήκαηα θαη έληνλε λπρηεξηλή δσή.

125. ΢ηελ είζνδν ηεο πόιεο μερσξίδεη
ν ιόθνο ηνπ Ζξώνπ, ζηελ
θνξπθή ηνπ νπνίνπ βξίζθνληαη
ην Μλεκείν ησλ Πεζόλησλ ηεο
απειεπζεξσηηθήο κάρεο ηνπ
1913 θαη ην Πνιεκηθό Μνπζείν .
Μέζα ζηελ πόιε βξίζθεηαη ην
Αξραηνινγηθό Μνπζείν, όπνπ
εθηίζεληαη ζπάληα επξήκαηα από
ηελ
πξντζηνξηθή, ειιεληζηηθή, ξσκα
τθή θαη βπδαληηλή πεξίνδν. ΢ην
ιόθν ηνπ Αγίνπ Γεσξγίνπ
ππάξρεη ακθηζέαηξν, δεκνηηθό
αλαςπθηήξην, ρώξνη άζιεζεο &
πεξηπάηνπ θαη ην πεξίθεκν
΢πήιαην θαη ν Ναόο ηνπ Αγίνπ
Γεσξγίνπ.

126. ΢ηε βηνκεραληθή πεξηνρή
΢ηαπξνρσξίνπ, πνπ ιεηηνπξγεί ζηα
όξηα ηνπ Γήκνπ, είλαη
εγθαηεζηεκέλεο 35 πεξίπνπ
βηνκεραλίεο θαη βηνηερλίεο, ζηηο
νπνίεο απαζρνινύληαη πεξηζζόηεξνη
από 2.000 εξγαδόκελνη. ΢ηνλ Γήκν
ιεηηνπξγνύλ ηέζζεξηο δεκνηηθνί
παηδηθνί ζηαζκνί, δέθα ηέζζεξα
λεπηαγσγεία, δέθα ηξία δεκνηηθά
ζρνιεία, ηέζζεξα γπκλάζηα, δύν
ιύθεηα, δύν ηερληθά επαγγεικαηηθά
εθπαηδεπηήξηα, έλα εθθιεζηαζηηθό
ιύθεην, παξάξηεκα ηνπ
Σερλνινγηθνύ Δθπαηδεπηηθνύ
Ηδξύκαηνο Θεζζαινλίθεο, Κέληξν
Σερληθήο Δπαγγεικαηηθήο
Καηάξηηζεο θαη Ηλζηηηνύην
Δπαγγεικαηηθήο Καηάξηηζεο.

127. Αξραηνινγηθό Μνπζείν Κηιθίο
Αμηόινγα αξραηνινγηθά επξήκαηα
θηινμελεί ην αξραηνινγηθό κνπζείν
ηεο πόιεο, κε ζεκαληηθόηεξν ηνλ
κνλαδηθό ζηε Βόξεηα Διιάδα Κνύξν
ηεο αξραίαο Δπξσπνύ, ηνπ 6νπ π.Υ.
αη..
Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδνπλ επίζεο ηα
ηέζζεξα κλεκεηαθά αγάικαηα από
ην Παιαηηαλό, ε ζπιινγή θεξακηθώλ
ηεο πξώηκεο επνρήο ηνπ ΢ηδήξνπ
θαη ηα γιππηά θαη επηηύκβηεο ζηήιεο
ησλ ειιεληζηηθώλ θαη ξσκατθώλ
ρξόλσλ.

128. Σν Μνπζείν πεξηιακβάλεη ηξεηο αίζνπζεο. ΢ηελ
πξώηε αίζνπζα εθηίζεληαη επξήκαηα πξντζηνξηθήο
πεξηόδνπ, αλάκεζά ηνπο μερσξίδνπλ ηα λενιηζηθά
εηδώιηα από ηνλ νηθηζκό ηεο Κνιρίδαο θαη ε
ζπιινγή ησλ πξντζηνξηθώλ εξγαιείσλ από ηνλ ίδην
νηθηζκό. Τπάξρεη επίζεο κηα κηθξή ζπιινγή από ηα
εθπιεθηηθά ράιθηλα θνζκήκαηα ηεο πξώηκεο
επνρήο ΢ηδήξνπ πνπ ζπλήζσο είλαη πνιύζπεηξα
ράιθηλα βξαρηόιηα, δαρηπιίδηα θαη πεξίαπηα. ΢ηνλ
ππόινηπν ρώξν εθηίζεηαη κηα επηηύκβηα ζηήιε κε
αλάγιπθε παξάζηαζε ηππέα, ηκήκα αηηηθήο
ζαξθνθάγνπ κε παξάζηαζε λέσλ αλδξώλ θαη αιόγνπ
θαζώο θαη ηηκεηηθό ςήθηζκα ηεο πόιεσο ηεο
Μνξξύινπ.

129. Μνπζείν Φπζηθήο Ηζηνξίαο
Σν Μνπζείν Φπζηθήο Ηζηνξίαο ζηεγάδεηαη
ζην παιαηό δεκνηηθό ζρνιείν ηεο
Αμηνύπνιεο, ζε κηθξή απόζηαζε από ην
θέληξν ηεο πόιεο. Σν κνπζείν, πνπ
δηνηθείηαη ζπό ηελ Δηαηξία Αλάπηπμεο
Πνιηηηζκνύ - Σνπξηζκνύ
Αμηνύπνιεο, αλαπηύζζεη ελεξγό δξάζε
ζηνπο ηνκείο ηεο κειέηεο ηνπ θπζηθνύ
πεξηβάιινληνο θαη ηεο δηαθύιαμεο ηεο
πνιύηηκεο θιεξνλνκηάο ηνπ θπζηθνύ
πινύηνπ ηεο πεξηνρήο.
Πεξηιακβάλεη ζπιινγέο κε ζέκα ην
πεξηβάιινλ θαη ην θπζηθό πινύην ηεο
πεξηνρήο θαη επεύηεξα. Σα εθζέκαηα ηνπ
κνπζείνπ παξνπζηάδνληαη ζηηο ελόηεηεο:
- βνηαληθή
- παλίδα
- γεσινγία
- παιαηνληνινγία
- πεηξώκαηα & νξπθηνινγία

130. Παιαηηαλό
΢ηνλ νξεηλό όγθν ησλ Κξνπζζίσλ βξίζθεηαη
επίζεο ν Οηθηζκόο Παιαηηαλό κε ηνλ
νκώλπκν αξραηνινγηθό ρώξν θαη ηα
ζεκαληηθά επξήκαηα. Πξόθεηηαη γηα κηα
από ηηο ζπνπδαηόηεξεο πόιεηο ηεο αξραίαο
Κξεζησλίαο (πηζαλόλ ην αξραίν ΗΩΡΟΝ)
πνπ γλώξηζε κεγάιε αθκή θαηά ηνπο
Διιεληζηηθνύο θαη ξσκατθνύο ρξόλνπο.

131. Αξραηνινγηθόο Υώξνο ΢θξά
΢ην ΢θξά ιεηηνπξγεί ην
Μνπζείν Α' Παγθνζκίνπ
Πνιέκνπ - Μάρεο ΢θξά από ηνλ
Μάην ηνπ 2002 ζε έλαλ εηδηθά
δηακνξθσκέλν ρώξν. Ζ έθζεζε
ηνπ Μνπζείνπ, παξνπζηάδεη
θεηκήιηα, θσηνγξαθίεο θαη
ηζηνξηθά έγγξαθα από ην
Μαθεδνληθό Μέησπν ηνπ Α'
Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ θαζώο
θαη από ηελ θαζνξηζηηθή γηα
ηνπο Έιιελεο ληθεθόξα κάρε
ηνπ ΢θξά ζηηο 17εο Μάηνπ ηνπ
1918

132. Αζιεηηθό θέληξν Αηέξκσλ
΢ηνλ Άγην Παληειεήκνλα Κηιθίο, 20
ρηιηόκεηξα από ηελ πόιε θαη 25 ρηιηόκεηξα
από ην θέληξν Θεζζαινλίθεο, ιεηηνπξγεί από
ην 2001, ην πξόηππν αζιεηηθό θέληξν
"Αηέξκσλ".
Με αζιεηηθέο εγθαηαζηάζεηο επξσπατθώλ
πξνδηαγξαθώλ θαη κνλαδηθή ππνδνκή
δηακνλήο θαη ςπραγσγίαο, ν αζιεηηζκόο έρεη
βξεί ηδαληθή ζηέγε. Ο ρώξνο ζπγθεληξώλεη
ην ελδηαθέξνλ ηνπ επαγγεικαηηθνύ αιιά θαη
ηνπ εξαζηηερληθνύ αζιεηηζκνύ. Πέξα από
απηό όκσο, ζην αζιεηηθό θέληξν έξρνληαη
άλζξσπνη πνπ αγαπνύλ ηνλ αζιεηηζκό σο
ρόκπη ή ηνλ ζεσξνύλ απαξαίηεην θιεηδί γηα
θαιή πγεία.

133. Γήπεδα Κηιθίο

135. Ζ Πέιια κνηάδεη λα είλαη ε επέθηαζε ηεο Αξραίαο νκώλπκεο πόιεο .
Υηηζκέλε ζηα βνξεηναλαηνιηθά ηνπ Αξραηνινγηθνύ Υώξνπ
πξνζθέξεηαη ζαλ κηα γέθπξα κεηαμύ ηεο ηζηνξίαο ηεο θαη ηνπ
ζύγρξνλνπ ηξόπνπ δσήο.
Καηά ηελ πεξίνδν ηνπ κεζνπνιέκνπ ε πόιε δηακόξθσζε ηελ ζεκεξηλή
ηεο θπζηνγλσκία κέζα από ηεο κεηαθηλήζεηο ησλ πιεζπζκώλ.
Πξόζθπγεο από ηελ ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΘΡΑΚΖ θαη ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ
ΡΩΜΤΛΗΑ έθζαζαλ θαη ελζσκαηώζεθαλ αξκνληθά κε ηνλ παιαηό
πιεζπζκό δηακνξθώλνληαο έλα πνιππνιηηηζκηθό ζύλνιν πνπ
αλαπηύρζεθε γηα λα ζπλππάξρεη θαη λα δεκηνπξγεί. Αξγόηεξα
εγθαηαζηάζεθαλ θαη θάπνηεο νηθνγέλεηεο ΢αξαθαηζάλσλ πξνζζέηνληαο
λέα ζηνηρεία ζηε ζύλζεζε ηνπ πιεζπζκνύ.
Από ην 1984 ιεηηνπξγεί σο Γήκνο θαη κε ηελ ζύγρξνλε λνκνζεζία ηνπ
λόκνπ Καπνδίζηξηα ην 1999 επεθηάζεθε γηα λα ελζσκαηώζεη ηηο
θνηλόηεηεο Ν. ΠΔΛΛΑ΢ , ΑΘΤΡΩΝ , ΡΑΥΩΝΑ΢ – ΛΔΗΒΑΓΗΣ΢Α΢
, ΑΓΡΟ΢ΤΚΗΑ΢ ΚΑΗ ΓΤΣΗΚΟΤ.
Ο Γήκνο Πέιιαο έρεη ζπλνιηθά 7288 θαηνίθνπο.

137. Οη θαηαξξάθηεο ηεο Έδεζζαο δελ
ππήξραλ πάληα, όπσο είλαη ζήκεξα.
Έσο ηα ηέιε ηνπ 14νπ αη ν θπξίσο
όγθνο λεξνύ ζπγθξαηηόηαλ ζε κία
κηθξή ιεθάλε ζηα δπηηθά ηεο πόιεο.
Σόηε ηα λεξά (έπεηηα πηζαλώο από
θάπνην γεσινγηθό ή θαηξηθό
θαηλόκελν) απνθαζίδνπλ λα δηέιζνπλ
ηελ πόιε θαη λα ρπζνύλ, ζεακαηηθά
από ηνλ βξάρν ηεο κε ζπλέπεηα λα
δεκηνπξγεζνύλ πνιιά κηθξά πνηάκηα
θαη παξάιιεια λα θαηαξγεζεί ε ιίκλε
απ' όπνπ πξνήιζαλ. Πνιινί
πεξηεγεηέο ηνπ 17νπ & 18νπ αη
πεξηγξάθνπλ ηελ εηθόλα ηεο πόιεο κε
έλαλ βξάρν από όπνπ πέθηνπλ ηα λεξά
από πνιινύο θαηαξξάθηεο.
Έδεζζα

138. ΢ήκεξα νη θαηαξξάθηεο είλαη
παζίγλσζην ζέακα απείξνπ
θάιινπο γηα όιε ηελ Διιάδα
θαη ηνλ ππόινηπν θόζκν.
Μπνξεί θαλείο κε αζθάιεηα
λα ζαπκάζεη ηνλ κεγάιν
Καηαξξάθηε "Κάξαλν" κε ην
λεξό λα πέθηεη από ύςνο 70
πεξίπνπ κέηξσλ θαη ηνλ δηπιό
θαηαξξάθηε, όπσο επίζεο θαη
ην ζπήιαην θάησ από ηνλ
βξάρν. Ζ πεξηνρή έρεη
αλαβαζκηζζεί θαη πξνζθέξεη
επθνιίεο ζηνπο επηζθέπηεο

139. Μνπζείν
Νεξνύ
Ζ Έδεζζα ζηηο αξρέο ηνπ 20νπ αη. δηέζεηε πνιιά εξγνζηάζηα
πνπ βαζίδνληαλ ζηηο πδαηνπηώζεηο γηα ηελ θίλεζε ησλ
κεραλώλ ηνπο. Σν 1991 ν Γήκνο ηεο Έδεζζαο έζεζε ζηόρν
ηελ αλάδεημε θαη αμηνπνίεζε ηεο πεξηνρήο ησλ «Μύισλ», ηνπ
Καλαβνπξγείνπ θαη ηνπ εξγνζηαζίνπ Δζηία κε ηε δεκηνπξγία
ελόο ππαίζξηνπ κνπζείνπ πδξνθίλεζεο θαη ηε δεκηνπξγία
ρώξσλ αλαςπρήο. Σν ππό ηειηθή δηακόξθσζε, Τπαίζξην
Μνπζείν Νεξνύ έρεη ζθνπό λα γλσξίζεη ζηνλ επηζθέπηε ηελ
ηζηνξία ηεο πδξνθίλεζεο από ηα πξνβηνκεραληθά εξγαζηήξηα
σο ηα εξγνζηάζηα θισζηνπθαληνπξγίαο ησλ αξρώλ ηνπ 20νπ
αη.
Σα ηκήκαηα ηνπ κνπζείνπ είλαη:
-Αιεπξόκπινο "΢αιακπάζε" ,
-΢εζακνηξηβείν Πεξηζεκιή,
-Νεξόκπινο "Γηαλλάθε",
-Νεξόκπινο "Γηαλλάθε"(Δλπδξείν),
-Βπδαληηλόο Μύινο,
-Τπαίζξηνο Κηλεκαηνγξάθνο,
-Μπαηάλη (Κέληξν Γεκηνπξγηθήο Απαζρόιεζεο Παηδηώλ)
-Καλλαβνπξγείν

140. Μνπζείν Πέιιαο
΢ην Μνπζείν Πέιιαο ζηεγάδνληαη ηα
επξήκαηα από ηνλ αξραηνινγηθό ρώξν.
Σκήκαηα νηθεκάησλ, ςεθηδσηά
νιόθιεξα θαη άιια ζεκαληηθά επξήκαηα
έρνπλ απνθνιιεζεί από ην ζεκείν όπνπ
βξέζεθαλ θαη πξνζηαηεύνληαη ζηηο
εγθαηαζηάζεηο ηνπ. Δδώ ππάξρεη θαη κηα
εμαηξεηηθά παξαζηαηηθή θάηνςε ηεο
πόιεο θαζώο θαη κηα ηδηαίηεξα
ελδηαθέξνπζα ελόηεηα γηα ηα ζπίηηα ησλ
πνιηηώλ ηεο Πέιιαο. Ίζσο είλαη
θαιύηεξα, ινηπόλ, λα μεθηλήζεηε ηελ
επίζθεςή ζαο από ην Μνπζείν θαη
θαηόπηλ λα πξνρσξήζεηε ζηνλ
αξραηνινγηθό ρώξν, έηζη ώζηε λα έρεηε
ήδε έλαλ επαξθή όγθν πιεξνθόξεζεο.

141. Σα αλάθηνξα θαη νη βαζηιηθνί ηάθνη ηεο
Βεξγίλαο
΢ηελ πεξηνρή απηή ππήξμε ε παιηά
πξσηεύνπζα ηνπ αξραίνπ Μαθεδνληθνύ
θξάηνπο, νη ΑΗΓΔ΢. Δδώ ππάξρνπλ ηα
Αλάθηνξα, ην αξραίν ζέαηξν θαη νη Βαζηιηθνί
Σάθνη.

142. Ο Σάθνο ηνπ Φηιίππνπ κε ηα
κνλαδηθήο αμίαο επξήκαηά ηνπ
(ρξπζή
ιάξλαθα, πδξία, ζηεθάληα, αζπί
δα θ.ι.π.), πνπ απνηεινύλ
ζηνηρεία παγθόζκηαο
αθηηλνβνιίαο. Ο ρώξνο ησλ
Βαζηιηθώλ Σάθσλ κε ηα
ζηέγαζηξά ηνπ, είλαη ηδηαίηεξα

143. ΢ηελ πεξηνρή απηή
βξίζθνληαη ηξεηο
ζεκαληηθνί Μαθεδνληθνί
Σάθνη, ηεο Κξίζεσο, ησλ
Αλζεκίσλ θαη ηνπ Λύζσλνο
θαη Καιιηθιένπο κε
ζαπκάζηεο ηνηρνγξαθίεο
θαη επηγξαθέο.

144. Γήπεδα

146. Έδξα ησλ Διιεληθώλ ζενηήησλ θαη ησλ
Μνπζώλ, ε Πηεξία θαηνηθήζεθε από ηελ
Δπνρή ηνπ Υαιθνύ. Σν όλνκά ηεο νθείιεη
ζηνπο αξραίνπο θάηνηθνπο, ηνπο
Πηεξείεο, νη νπνίνη θαηά ηε καθεδνληθή
θαηάθηεζε κεηαλάζηεπζαλ πέξα ηνπ
΢ηξπκώλα, ζηνπο πξόπνδεο ηνπ Παγγαίνπ
(Θνπθπδίδεο Β 99). Δθηεηλόηαλ δε θαηά
κήθνο ηεο ζάιαζζαο λόηηα ηεο Ζκαζίαο
θαη ηνπ Αιηάθκνλα κέρξη ηνπ Οιύκπνπ
θαη ηνπ Πελεηνύ πνπ απνηεινύζαλ θαη ηα
όξηα κεηαμύ Μαθεδνλίαο θαη Θεζζαιίαο
(Ζξόδνηνο Ε 128-129, 173) (΢ηξάβσλ
Απόζπ. 12,14,15 θαη Θ' 429) (Κιαύδηνο
Πηνιεκαίνο Γ' 13,15 θιπ). Ζ ζύγρξνλε
άπνςε ιέεη όηη ην όλνκά ηνπ ν λνκόο ην
νθείιεη ζηα Πηέξηα Όξε.

147. Καηεξίλε
Δπίθεληξν όισλ ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηεο
Πηεξίαο, είλαη ε πξσηεύνπζά ηεο, ε Καηεξίλε.
Απνηειεί δηνηθεηηθό θέληξν ηνπ λνκνύ, έδξα
ηεο λνκαξρίαο θαη πόιν ησλ νηθνλνκηθώλ
δξαζηεξηνηήησλ ηεο. Γηαζέηεη ηνπξηζηηθή
ππνδνκή θαη πεπεηξακέλα ηνπξηζηηθά γξαθεία
πνπ ζα δηεπθνιύλνπλ ηνλ επηζθέπηε ζηηο
κεηαθηλήζεηο ηνπο. Ζ αγνξά ηεο είλαη πιήξεο
θαη έηνηκε λα ηθαλνπνηήζεη νπνηαδήπνηε
επηζπκία.
Ο πεδόδξνκνο ηεο νδνύ Μεγάινπ Αιεμάλδξνπ
απνηειεί ην εκπνξηθό θέληξν ηεο
Καηεξίλεο, ηδαληθό γηα ραιάξσζε θαη αγνξέο
ρσξίο ηελ πίεζε ηνπ ρξόλνπ. Πιαηζηώλεηαη από
γξαθηθά θαθέ, εζηηαηόξηα γηα όιεο ηηο
γεπζηηθέο πξνηηκεζεηο θαη εθαηνληάδεο
θαηαζηήκαηα, κε πξνζσπηθό έκπεηξν θαη
εθπαηδεπκέλν λα εμππεξεηεί επηζθέπηεο.

148. ΑΡΥΑΗΟ ΓΗΟΝ
΢ηνπο πξόπνδεο ηνπ Οιύκπνπ θαη κόιηο 5 ρικ. από ηηο πηεξηθέο αθηέο βξίζθεηαη ην
αξραίν Γίνλ, ε ηεξή πόιε ησλ Μαθεδόλσλ ζε κηα πεξηνρή θαηάθπηε, πνπ
θαηαθιύδεηαη από λεξά. Από ηα αλαζθαθηθά επξήκαηα πξνθύπηεη όηη ην Γίνλ
θαιύπηεη κηα ρσξίο δηαθνπή δσή 1000 ρξόλσλ, από ηνλ 5ν αη. π.Υ. κέρξη ηνλ 5ν αη.
κ.Υ.
Αξραίνη Έιιελεο ζπγγξαθείο καο πιεξνθνξνύλ όηη ζην Γίνλ καδεύνληαλ νη
Μαθεδόλεο, γηα λα ηηκήζνπλ ζε ηαθηά δηαζηήκαηα κε ζπζίεο θαη αλαζήκαηα ηνπο
Οιύκπηνπο ζενύο. Δδώ ν βαζηιηάο Αξρέιανο ζηα ηέιε ηνπ 5νπ αη. π.Υ. νξγάλσζε
αζιεηηθνύο θαη ζθεληθνύο αγώλεο, ελώ ν Φίιηππνο γηόξηαζε ζην Γίνλ έλδνμεο
λίθεο θαη ν Αιέμαλδξνο, μεθηλώληαο γηα ηε κεγάιε εθζηξαηεία, ζπζίαζε ζηνλ
Οιύκπην Γία. ΢ην ηεξό ηνπ Γηόο Οιπκπίνπ ζηήζεθε ην πεξίθεκν ράιθηλν ζύληαγκα
ηνπ Λπζίππνπ πνπ παξίζηαλε ηνπο 25 ηππείο πνπ έπεζαλ ζηε κάρε ηνπ Γξαληθνύ.

149. ΑΡΧΑΙΟ
ΔΙΟΝ

150. Αξραία Πύδλα
΢ηε δπηηθή αθηή ηνπ Θεξκατθνύ, 1 ρικ. λόηηα ηνπ Μαθξπγηάινπ, δηαηεξνύληαη ηα
εξείπηα ηνπ θάζηξνπ θαη ηεο βπδαληηλήο επηζθνπήο Κίηξνπο.
Σα εξείπηα απηά, καδί κε ηε δπηηθή πύιε ηνπ θάζηξνπ (απέλαληη από ην λαό), ηα
ζεκέιηα παλδνρείνπ, ινπηξνύ θαη κηθξήο κνλόρσξεο βαζηιηθήο, απνθαιύθζεθαλ
ηελ πεξίνδν 1983-1992 κε ηηο αλαζθαθέο ηεο Δθνξείαο Βπδαληηλώλ Αξραηνηήησλ
Θεζζαινλίθεο. Απνηεινύλ ηα κόλα νξαηά ζήκεξα ππνιείκκαηα ηεο βπδαληηλήο
Πύδλαο, πνπ ηνλ 6°-7° αη. νλνκάζζεθε Κίηξνο θαη ππήξμε κέρξη ηνλ 14° αη. ε
ζεκαληηθόηεξε πόιε ηεο κεζαησληθήο Πηεξίαο.

151. Μέζα ζην θάζηξν εληνπίζζεθαλ ηκήκαηα δύν παιαηνρξηζηηαληθώλ
βαζηιηθώλ ηνπ 4νπ θαη 6°" αη., ε ηειεπηαία από ηηο νπνίεο
ππξπνιήζεθε θαηά ηελ άισζε ηνπ θξνπξίνπ από ηνπο
Βνύιγαξνπο, γεγνλόο πνπ ηνπνζεηείηαη κεηαμύ ησλ εηώλ 913-924.
΢ηε ζέζε ηεο ηδξύζεθε ζην ηέινο ηνπ 10νπ αη. κηα κεγαιόπξεπε
βαζηιηθή κεηαβαηηθνύ ηύπνπ κε ηξνύιν θαη πεξίζησν, δηαζηάζεσλ
23,20X16,60κ., πνπ ήηαλ θνζκεκέλε κε ςεθηδσηά, ηνηρνγξαθίεο
θαη αμηόινγα γιππηά θαη ππήξμε ν επηζθνπηθόο λαόο ηνπ Κίηξνπο.

152. Σνπνζεζία:
Σν ζηάδην βξίζθεηαη ζηελ Καηεξίλε, 70 ρικ λόηηα ηεο Θεζζαινλίθεο
(430 ρικ βόξεηα ηεο Αζήλαο). Ζ Καηεξίλε εμππεξεηείηαη από ην
αεξνδξόκην ηεο Θεζζαινλίθεο, ελώ κπνξείηε λα πάηε εθεί θαη κε ην
ηξέλν. Σν ίδην ην ζηάδην βξίζθεηαη ζηε λόηηα πιεπξά ηεο πόιεο.
Δξρόκελνη από ηελ Δζληθή Οδό, βγείηε ζηελ έμνδν "Καηεξίλε Παξαιία", αθνινπζώληαο ηα ζήκαηα πξνο Καηεξίλε. Θα θηάζεηε έμσ
από ην ζηάδην κεηά από πεξίπνπ 2 ρικ.
Πιεξνθνξίεο: Σν Γεκνηηθφ (πξψελ "Δζληθφ") ΢ηάδην ηεο Καηεξίλεο νλνκάδεηαη
επηζήκσο Α' ΓΑΚ (Γεκνηηθφ Αζιεηηθφ Κέληξν). Γηαζέηεη ζηίβν γχξσ απφ ηνλ
αγσληζηηθφ ρψξν θαη δχν θεξθίδεο, κία κηθξφηεξε αλαηνιηθή θαη κία κεγαιχηεξε
δπηηθή. Απφ ην 2007 έσο ην 2009 έγηλαλ θάπνηα έξγα εθζπγρξνληζκνχ ηνπ ζηαδίνπ,
κε ηελ ηνπνζέηεζε θαζηζκάησλ ζηε δπηηθή θεξθίδα (κείσζε ρσξεηηθφηεηαο θαηά 700
πεξίπνπ ζέζεηο), ηελ εγθαηάζηαζε πξνβνιέσλ, αιιά θαη ηελ θαηαζθεπή ζηεγάζηξνπ.
Σν ηειεπηαίν πάλησο, παξά ηνλ φκνξθν ζρεδηαζκφ ηνπ, θαιχπηεη κφλν ην θεληξηθφ
ηκήκα ηεο θεξθίδαο. ΢ηα γεληθφηεξα έξγα πξέπεη επίζεο λα ζεκεησζεί θαη ε
θαηαζθεπή βνεζεηηθψλ γεπέδσλ πίζσ απφ ηε δπηηθή θεξθίδα.

155. Ο Ννκόο Φιώξηλαο είλαη έλαο από ηνπο ηέζζεξηο, πνπ ζπγθξνηνύλ ηελ Πεξηθέξεηα
Γπηηθήο Μαθεδνλίαο. Πξνζδηνξίδεηαη βόξεηα από ηε γείηνλα Πξώελ Γηνπγθνζιαβηθή
Γεκνθξαηία ηεο Μαθεδνλίαο θαη δπηηθά από ηελ όκνξε Αιβαλία. Πξνο ηελ ειιεληθή
ελδνρώξα ζπλνξεύεη κε ηνπο Ννκνύο Πέιιαο, Κνδάλεο θαη Καζηνξηάο.
Γηνηθεηηθά ν Ννκόο δνκείηαη ζε νθηώ Γήκνπο:
Φιώξηλαο, Ακπληαίνπ, Αεηνύ, Κιεηλώλ, Μειίηεο, Πεξάζκαηνο, Πξεζπώλ, Φηιώηα θαη
ηέζζεξηο Κνηλόηεηεο: Βαξηθνύ, Κξπζηαιινπεγήο, Λερόβνπ θαη Νπκθαίνπ.
Μνξθνινγηθά έρεη νξεηλό, εκηνξεηλό θαη πεδηλό ραξαθηήξα. Ζ ζπκπαγήο κάδα ηνπ
βόξεηνπ- βνξεηνδπηηθνύ ηκήκαηνο απνηειείηαη από ηα βνπλά Βαξλνύληαο, Βέξλνλ θαη
Βνξάο. Ο Ννκόο έρεη έμη ιίκλεο, κε ζπάλην ηνλ πδξνβηόηνπν ησλ Πξεζπώλ ζε
ζπλδπαζκό κε ην θιίκα θαη ηηο ελαιιαγέο ηνπ ηνπίνπ, θάλνπλ ηελ πεξηνρή πξόθιεζε γηα
ηνλ επηζθέπηε.
Αθόκα ππάξρνπλ ζπάληα νηθνζπζηήκαηα θαη πεξηνρέο NATURA, δηάζπαξηα ζην λνκό.
΢ηαπξνδξόκη πιεζπζκώλ θαη πνιηηηζκώλ ν Ννκόο Φιώξηλαο δηαζέηεη πνιύκνξθε
πνιηηηζηηθή θιεξνλνκηά θαη ζύλζεηε πνιηηηζκηθή ηαπηόηεηα, κε ζύγρξνλε θαιιηηερληθή
θαη εηθαζηηθή έθθξαζε.

157. Αξθηνχξνο
Ο ΑΡΚΣΟΤΡΟ΢ είλαη κηα κε θπβεξλεηηθή νξγάλσζε πνπ
ηδξύζεθε ην 1992 κε ζθνπό ηελ πξνζηαζία θαθνπνηεκέλσλ δώσλ
θαη ηελ ελίζρπζε ηεο βηνπνηθηιόηεηαο. Από ηόηε έσο ζήκεξα, έρεη
επεθηείλεη ηηο δξαζηεξηόηεηέο ηνπ κε ηε δεκηνπξγία ηνπ Κέληξνπ
Πξνζηαζίαο Αξθνύδαο θαη ηε κειέηε, δηαηήξεζε θαη πξνζηαζία
ηεο δσήο ζηα νξεηλά νηθνζπζηήκαηα δίλνληαο έκθαζε ζε
απεηινύκελεο κε εμαθάληζε κνξθέο άγξηαο δσήο θαη εηδηθόηεξα
ζηελ αξθνύδα.
Οη δξάζεηο ηνπ όκσο δελ πεξηνξίδνληαη ζηα ειιεληθά
ζύλνξα, γεγνλόο πνπ απνδεηθλύεηαη από ηελ αλάπηπμε ελόο
βαιθαληθνύ δηθηύνπ πεξηβαιινληνινγηθώλ νξγαλώζεσλ κε ζθνπό
ηε ζπλεξγαζία ηνπ κε κε θπβεξλεηηθέο νξγαλώζεηο από ηελ
Αιβαλία, ηε Βνπιγαξία, ηε ΢εξβία-Μαπξνβνύλην, ηε ΒνζλίαΔξδεγνβίλε ηελ Π.Γ.Γ.Μ. αιιά θαη αξκόδηνπο θξαηηθνύο θνξείο.
΢ην Νπκθαίν ηεο Φιώξηλαο ν ΑΡΚΣΟΤΡΟ΢ ιεηηνπξγεί
Καηαθύγην Άγξηαο Εσήο αλαπηύζζνληαο θαη δξάζεηο
πεξηβαιινληηθήο εθπαίδεπζεο. Αλάκεζα ζηηο δπλαηόηεηεο
ππνζηήξημεο ηνπ έξγνπ ηνπ ΑΡΚΣΟΤΡΟΤ ζπγθαηαιέγνληαη ε
νηθνλνκηθή ελίζρπζε, ε εζεινληηθή εξγαζία θαζώο θαη ε πηνζεζία
κηαο αξθνύδαο ή κηαο αγέιεο ιύθσλ.

158. ΑΡΥΑΗΟΛΟΓΗΚΟ ΜΟΤ΢ΔΗΟ ΦΛΩΡΗΝΑ΢
Ζ θαηαζθεπή ηνπ Μνπζείνπ άξρηζε ην 1963 θαη ηειείσζε ην 1969.
Γηαζέηεη επνπηηθό πιηθό: ζρέδηα ηνπνγξαθηθά θαη
αξρηηεθηνληθά, θσηνγξαθίεο αλαζθαθήο, καθέηα ησλ αξραηνινγηθώλ
ρώξσλ ησλ Πεηξώλ, αλαπαξάζηαζε ησλ απνζεθεπηηθώλ θαη
εξγαζηεξηαθώλ ρώξσλ ησλ Πεηξώλ. ΢ηηο ζπιινγέο ηνπ πεξηιακβάλνληαη: ζύλνιν αλαζθαθηθώλ επξεκάησλ (αγγεία -εηδώιηα-κεηαιιηθά εξγαιεία)
ησλ Πεηξώλ θαη ηεο πόιεο ζηνλ ιόθν ηνπ Αγ. Παληειεήκνλα ζηελ
Φιώξηλα.
-Μαξκάξηλν άγαικα Αξηέκηδνο, ξσκατθώλ ρξόλσλ από ηηο Πέηξεο.
-Δπηηύκβηεο θαη αλαζεκαηηθέο ζηήιεο ειιεληζηηθήο θαη ξσκατθήο επνρήο
από ην Ννκό Φιώξηλαο.
-Κνξκόο καξκάξηλνπ αλδξηθνύ αγάικαηνο ξσκατθήο επνρήο από ηε Βεύε
ηνπ Ννκνύ Φιώξηλαο.
-Αγγεία πξντζηνξηθώλ ρξόλσλ από ηνλ Αγ. Παληειεήκνλα (Πάηειη) θαη ην
Αξκελνρώξη ηνπ Ννκνύ Φιώξηλαο.
- Δπηγξαθέο, θπξίσο ξσκατθήο επνρήο, από ην Ννκό Φιώξηλαο
(επηηύκβηεο, αλαζεκαηηθέο, κηιηάξηα).

160. ΢ην Ννκό Φιώξηλαο ε αξραηνινγηθή έξεπλα έρεη
απνθαιύςεη αλζξώπηλεο δξαζηεξηόηεηεο πνπ
θαιύπηνπλ κηα καθξά ρξνληθή πεξίνδν, από ηνπο
λενιηζηθνύο ρξόλνπο κέρξη θαη ηε κεηαβπδαληηλή
επνρή. Σν πινύζην γεσγξαθηθό αλάγιπθν, ηα
άθζνλα λεξά θαη ε επάξθεηα ησλ πόξσλ ζηελ
πεξηνρή ζπλεηέιεζαλ ζε απηή ηελ έληνλε
αλζξσπνγελή δξαζηεξηόηεηα.
΢ηηο ιεθάλεο ηεο Φιώξηλαο θαη ηνπ Ακπληαίνπ
εληνπίζηεθε πιεζώξα πξντζηνξηθώλ
εγθαηαζηάζεσλ, πνπ αληηπξνζσπεύνπλ θαη ηηο
ηξεηο κεγάιεο ρξνλνινγηθέο ελόηεηεο ηεο
πξντζηνξία: ηε Νενιηζηθή, ηελ Δπνρή ηνπ
Υαιθνύ θαη ηελ Δπνρή ηνπ ΢ηδήξνπ. Ζ
πξντζηνξηθή πεξίνδνο αληηπξνζσπεύεηαη από
ηνπο πξντζηνξηθνύο νηθηζκνύο ηνπ
Αξκελνρσξίνπ, ηνπ Αγίνπ Παληειεήκνλα, ηεο
Βεγόξαο (ζηηο ζέζεηο Νεζί θαη Σζαΐξηα), ηνπ
Βαξηθνύ, ησλ Πεηξώλ, ηνπ Ληκλνρσξίνπ θ.α.
Αξραηνινγηθό
Μνπζείν Φιώξηλαο

161. Σν Γεκνηηθό Αζιεηηθό Κέληξν θέηνο είλαη πξαγκαηηθά έλα «ζηνιίδη». Ο
αγσληζηηθόο ρώξνο ηνπ γεπέδνπ πνδνζθαίξνπ είλαη πνιύ θαιύηεξνο από
πνιινύο αληίζηνηρνπο γεπέδσλ Α’ Δζληθήο (ζρεηηθή έξεπλα κε ηελ «θαθή»
θαηάζηαζε ησλ γεπέδσλ Α’ Δζληθήο, δεκνζηεύηεθε πξόζθαηα από
εθεκεξίδα παλειιαδηθήο εκβέιεηαο). Όπνηνο θνηηάμεη ςειά από ηελ
θεξθίδα ηνλ αγσληζηηθό ρώξν (εηδηθά όηαλ είρε θνπξεπηεί πξηλ δύν
εβδνκάδεο θπθιηθά ν ρνξηνηάπεηαο) κνηάδεη κε γήπεδν νκάδαο ηνπ
εμσηεξηθνύ, ρσξίο ππεξβνιή. Από θνληά ην ίδην, όζνη αγσλίζηεθαλ θέηνο
ζην Γ.Α.Κ. είπαλ ηα θαιύηεξα ιόγηα γηα ηελ θαηάζηαζε ηνπ ρνξηνηάπεηα.

162. Σν «΢πίηη ηεο Ξηθαζθίαο» ζα είλαη έλαο αζιεηηθόο πνιύ-ρώξνο πνπ ζα
θνζκεί ηελ πόιε καο. Θα θηινμελεί αγώλεο παγθνζκίνπ επηπέδνπ θαζώο
θαη πιήζνο άιισλ πνιηηηζηηθώλ εθδειώζεσλ. Θα απνηειέζεη κηα
εγθαηάζηαζε «νξόζεκν» γηα ηα αζιεηηθά δξώκελα ηεο Γπηηθήο
Μαθεδνλίαο, κηα εγθαηάζηαζε εθάκηιε ησλ αλαπηπγκέλσλ Δπξσπατθώλ
Υσξώλ.

163. Ννκόο Μαγλεζίαο

164. Γεληθέο Πιεξνθνξίεο
Πξσηεύνπζα: Βόινο
Πιεζπζκόο: 85.001
Οηθνλνκία: Ζ νηθνλνκία ηεο πόιεο ζηεξίδεηαη ζηε
βηνκεραλία, ην εκπόξην, ηε βηνηερλία, ηηο ππεξεζίεο θαη ηνλ
ηνπξηζκό.
Ηζηνξηθά ΢ηνηρεία: Ννκόο Μαγλεζίαο νθείιεη ηελ
νλνκαζία ηνπ ζηνπο Μάγλεηεο ηεο πεξηνρήο θαηά ηνπο
ηζηνξηθνύο ρξόλνπο.
Αμηνζέαηα:
Κάζηξν Νηακνύραξεο
Κακπαλαξηό Αξγαιαζηήο

165. Αξραηνινγηθνί Υώξνη
Γεκεηξηάδα-
Γηκήλη
Αξραία πόιε ηεο
Γεκεηξηάδαο, θηηζκέλε ζε ζηξαηεγηθή
ζέζε ηνπ Παγαζεηηθνύ θόιπνπ, πήξε
ην όλνκά ηεο από ηνλ ηδξπηή
ηεο, Γεκήηξην Πνιηνξθεηή. Ζ πινύζηα
ηζηνξία ηεο μεθηλά από ηε Νενιηζηθή
Δπνρή θαη θηάλεη κέρξη ηα
Παιαηνρξηζηηαληθά ρξόληα.
Πξόθεηηαη γηα έλαλ Γηκήλη
από ηνπο πην γλσζηνύο
νηθηζκνύο ηεο Διιάδαο θαη
γηα ην ζεκαληηθόηεξν
νξγαλσκέλν νηθηζκό ηεο
Νεόηεξεο Νενιηζηθήο
πεξηόδνπ.

166. Μνπζεία
Σν Μνπζείν ηνπ
Αικπξνύ, πνπ βξίζθεηαη ζηα
λνηηναλαηνιηθά ηεο πφιεο ηνπ
Αικπξνχ, ηδξχζεθε ράξηο ζηε
δξάζε ησλ κειψλ ηεο Φηιαξραίνπ
Δηαηξείαο "Όζξπο" ην 1930.
Γηαζέηεη εθζέκαηα απφ ηε
Νενιηζηθή επνρή κέρξη θαη ηα
Ρσκατθά ρξφληα.
Σν Αζαλαζάθεην
Αξραηνινγηθό Μνπζείν
Βφινπ είλαη έλα απφ ηα
παιαηφηεξα Μνπζεία ηεο
ρψξαο θαη κέρξη ζήκεξα
παξακέλεη ην θεληξηθφ
Αξραηνινγηθφ Μνπζείν ηεο
Θεζζαιίαο. Κηίζζεθε ην
1909 κε ρξήκαηα πνπ
δηέζεζε ν Αιέμηνο
Αζαλαζάθεο.
Πεξηιακβάλεη 7 ρψξνπο
έθζεζεο.

167. Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο
Παλζεζζαιηθό ΢ηάδην
Αθνξκή γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπ Παλζεζζαιηθνχ
΢ηαδίνπ ήηαλ ην πνδνζθαηξηθφ ηνπξλνπά ησλ
Οιπκπηαθψλ Αγψλσλ ηνπ 2004. Σν λέν ζηάδην
θαηαζθεπάζηεθε ζηε ζέζε ελφο εκηηεινχο γεπέδνπ
πνπ ππήξρε παιαηφηεξα ζηνλ ίδην ρψξν, ζηε Νέα
Ησλία Βφινπ.

168. Ννκόο Καξδίηζαο

169. Γεληθέο Πιεξνθνξίεο
Πξσηεύνπζα: Καξδίηζα
Πιεζπζκόο: 37.768
Ηζηνξηθά ΢ηνηρεία: Οη παιαηόηεξεο ζέζεηο
θαηνίθεζεο έρνπλ επηζεκαλζεί ζηηο πεδηλέο
πεξηνρέο ηνπ λνκνύ. Δθεί ε εύθνξε γε κε ηα
άθζνλα λεξά επλννύζε ηελ
εγθαηάζηαζε, όπσο ην Καξπνρώξη, ε
΢ηθπώλα, ε Μύξηλα, ε Μαγνύια, ε
Μαγνπιίηζα, ν Πξόδξνκνο, όπνπ
εληνπίζηεθαλ δείγκαηα θεξακηθήο ηεο 6εο
ρηιηεηίαο π.Υ.
Αμηνζέαηα:
Λίκλε Πιαζηήξα
Γεκνηηθή Πηλαθνζήθε Καξδίηζαο

170. Αξραηνινγηθνί Υώξνη
Ο λαόο ηνπ Απόιισλα ηεο αξραίαο Μεηξόπνιεο:
Oη αλαζθαθέο ζηελ πεξηνρή μεθίλεζαλ ην 1994 κε αθνξκή
θάπνηεο ιαζξαλαζθαθέο θαη έθεξαλ ζην θσο έλαλ δσξηθφ
λαφ πνπ ρξνλνινγείηαη ιίγν πξηλ ηα κέζα ηνπ 6νπ αη. π.X
Ρσκαΐθόο ηάθνο ζηε ζέζε
«Ξηλόβξπζε» ζην Καιιίζεξν -Γχν
ρηιηφκεηξα ΝΑ ηνπ Καιιηζήξνπ ην 1987
βξέζεθε έλαο ηεηξάγσλνο (5.10 κ. Υ
5.100 κ.) θακαξνζθέπαζηνο ξσκαΐθφο
ηάθνο πνπ ρξνλνινγείηαη πξηλ απφ ηα
κέζα ηνπ 3νπ αη. κ.Υ.

171. Μνπζεία
Αξραηνινγηθό Μνπζείν
Καξδίηζαο- Σν Αξραηνινγηθφ
Μνπζείν Καξδίηζαο θηινμελεί
αληηπξνζσπεπηηθά θαη πνιχ
ζεκαληηθά επξήκαηα ηεο
Πξντζηνξίαο θαη Ηζηνξίαο απφ ηελ
Παιαηνιηζηθή θαη Νενιηζηθή επνρή
έσο ηελ Ύζηεξε Αξραηφηεηα.
Γεκνηηθό
Λανγξαθηθό Μνπζείν
Λάκπξνπ & Ναπζηθάο
΢αθειιαξίνπ- Ηδξχζεθε
ην 1980 θαη είλαη δσξεά ησλ
Λάκπξνπ & Ναπζηθάο
΢αθειιαξίνπ. Δθεί εθηίζεληαη
βηβιία ιανγξαθηθνχ
πεξηερνκέλνπ, θαξαγθνχληθ
α
θνζκήκαηα, ζηνιέο, ιανγξα
θηθά
αληηθείκελα, εμαξηήκαηα
παξαδνζηαθψλ
ζηνιψλ, θαζψο θαη πνιιά
πξνζσπηθά είδε ηνπ
Νηθνιάνπ Πιαζηήξα.

172. Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο
Γεκνηηθό ΢ηάδην ΚαξδίηζαοΓεκηνπξγήζεθε ην 1930 θαη απνηειεί ηνλ παιηφ
αζιεηηθφ ρψξν φιεο ηεο Θεζζαιίαο. Οη νκάδεο
πνπ ζηεγάδνληαη ζην Γεκνηηθφ ΢ηάδην Καξδίηζαο
είλαη ε Αλαγ. Καξδίηζαο θαη ε Α.Ο. Καξδίηζαο.

173. Ννκόο Κνδάλεο

174. Γεληθέο Πιεξνθνξίεο
Πξσηεχνπζα: Κνδάλε
Πιεζπζκφο: 49.812
 Ηζηνξηθά ΢ηνηρεία: Αξραηφηεηεο απφ
ηελ πξντζηνξηθή κέρξη ηε Βπδαληηλή
πεξίνδν έρνπλ αλαθαιπθζεί ζε πνιιά
ζεκεία ηεο πφιεο. ΢ηα αλαηνιηθά ηεο
Κνδάλεο, έρεη αλαζθαθεί
λεθξφπνιε, ε νπνία ρξνλνινγείηαη
απφ ηελ Δπνρή ηνπ ΢ηδήξνπ.
Αμηνζέαηα:
Καβεληάξηνο Γεκνηηθή Βηβιηνζήθε

175. Αξραηνινγηθνί Υώξνη
Ο λαόο ηνπ Απόιισλα ηεο αξραίαο Μεηξόπνιεο:
Oη αλαζθαθέο ζηελ πεξηνρή μεθίλεζαλ ην 1994 κε αθνξκή
θάπνηεο ιαζξαλαζθαθέο θαη έθεξαλ ζην θσο έλαλ δσξηθφ
λαφ πνπ ρξνλνινγείηαη ιίγν πξηλ ηα κέζα ηνπ 6νπ αη. π.X
Ρσκαΐθόο ηάθνο ζηε ζέζε
«Ξηλόβξπζε» ζην Καιιίζεξν -Γχν
ρηιηφκεηξα ΝΑ ηνπ Καιιηζήξνπ ην 1987
βξέζεθε έλαο ηεηξάγσλνο (5.10 κ. Υ
5.100 κ.) θακαξνζθέπαζηνο ξσκαΐθφο
ηάθνο πνπ ρξνλνινγείηαη πξηλ απφ ηα
κέζα ηνπ 3νπ αη. κ.Υ.

176. Μνπζεία
Λανγξαθηθό, Ηζηνξηθό
θαη Φπζηθήο Ηζηνξίαο
Μνπζείν- Βξίζθεηαη ζην
θέληξν ηεο πόιεο θαη
ζηεγάδεηαη ζε θηήξην
καθεδνληθήο
αξρηηεθηνληθήο.
Αξραηνινγηθό
Μνπζείν- ηεο Κνδάλεο
ζηεγάδεηαη ζε αξρνληηθφ
ηεο πφιεο

177. Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο
Σν Γεκνηηθό (πξώελ "Δζληθό") ΢ηάδην
Κνδάλεο, πνπ θηίζηεθε ην 1995, είλαη κέξνο
ηνπ Γεκνηηθνχ Αζιεηηθνχ Κέληξνπ (ΓΑΚ) ηεο
πφιεο, καδί κε ην Κιεηζηφ Γπκλαζηήξην
«Ησάλλεο ΢θαξθάιαο» θαη ην θνιπκβεηήξην, πνπ
βξίζθνληαη αθξηβψο δίπια ηνπ.

179. • Μ κμμυξ Ννέβεδαξ είκαη έκαξ
από ημοξ 51 κμμμύξ ηεξ
Γιιάδαξ θαη πηό ζογθεθνημέκα
έκαξ από ημοξ ηέζζενηξ κμμμύξ
ηεξ δημηθεηηθήξ πενηθένεηαξ ηεξ
Επείνμο.
• Μ πιεζοζμόξ ημο θηάκεη ημοξ
.
59.356 θαημίθμοξ θαη έπεη
πνςηεύμοζα ηεκ Ννέβεδα.
• Μθηώ δήμμη
(Ννεβέδεξ, Ακςγείμο, Δαιόγγμ
ο, Θεζπνςηηθμύ, Θμύνμο, Νάνγ
αξ, Φακανίμο θαη
Φηιηππηάδμξ), θαζώξ θαη μία
θμηκόηεηα (Ηνακηάξ), ζοκζέημοκ
δημηθεηηθά ημ κμμό.

180. • Ε Ννέβεδα είκαη ε πνςηεύμοζα
ημο Κμμμύ Ννεβέδεξ μ
πιεζοζμόξ ακένπεηαη ζημοξ
16.321 θαημίθμοξ. Οηεκ πόιε
οπάνπμοκ ηνία θάζηνα θαη
μπονςμαηηθή ηάθνμξ,
δηαηενεηέα θηίζμαηα, εκώ ζε
μηθνή απόζηαζε βνίζθεηαη ημ
Φνμύνημ ημο Αθηίμο θαη ημ
Ηάζηνμ ημο Νακημθνάημνα.
Άιια θμκηηκά αλημζέαηα είκαη ε
Ξςμασθή Κηθόπμιε, ε ανπαία
Ηαζζώπε ζηε κόηηα πιεονά ημο
Δαιόγγμο θαη ημ Κεθνμμακηείμ
ζηηξ εθβμιέξ ημο Απένμκηα.

181. • Πμ Ανπαημιμγηθό Ιμοζείμ ηεξ Κηθόπμιεξ βνίζθεηαη
αμέζςξ μεηά ημκ μμώκομμ ανπαημιμγηθό πώνμ, ζηεκ
είζμδμ ηεξ πόιεξ ηεξ Ννέβεδαξ. Πμ πνώημ
Ιμοζείμ, πμο πηίζηεθε εκηόξ ημο ανπαημιμγηθμύ πώνμο
ημ 1961 με δαπάκε ημο Ρπμονγείμο
Ναηδείαξ, θηιμλέκεζε ηα εονήμαηα ηςκ ακαζθαθώκ γηα
πενηζζόηενμ από ηνεηξ δεθαεηίεξ (1972-2008).
• Ιέζα από ηηξ αίζμοζέξ ημο ζα θαηαβιεζεί πνμζπάζεηα
κα πνμβιεζμύκ όιεξ μη δηαζηάζεηξ ηεξ ακζνώπηκεξ
πανμοζίαξ θαη δναζηενηόηεηαξ θαηά ηε μαθνόπνμκε
δηάνθεηα δςήξ ηόζμ ηεξ νςμασθήξ όζμ θαη ηεξ
παιαημπνηζηηακηθήξ πόιεξ
• Νμιιά από ηα εθζέμαηα ημο παιημύ μμοζείμο, ζα
απμθηήζμοκ ηε ζέζε πμο πναγμαηηθά ημοξ ανμόδεη.

182. • Πμ Δάιμγγμ είκαη έκα από
ηα ηζημνηθά όνε ηεξ
Γιιάδαξ. Βνίζθεηαη βόνεηα
ηεξ Ννέβεδαξ θαη ακήθεη
ζηεκ μνμζεηνά ηςκ
Ηαζςπαίςκ ηεξ Επείνμο.
Πμ όκμμά ημο ζοκδέζεθε
με ηεκ πνμεπακαζηαηηθή
πενίμδμ ημο 1821 με ημκ
ζνοιμύμεκμ ΢μνό ηςκ
γοκαηθώκ μη μπμίεξ
αρεθώκηαξ ημκ ανπεγό
ηςκ Πμύνθςκ Αιή Ναζά
ηναγμοδώκηαξ θαη
πμνεύμκηαξ μία-μία
έπεθηακ από ημκ γθνεμό

183. 9000 ζηνέμμαηα
θαηαιαμβάκεη μ
ανπαημιμγηθόξ πώνμξ ηεξ
Κηθόπμιεξ πμο βνίζθεηαη
ζημ κμμό Ννέβεδαξ, ζηεκ
μμώκομε πενζόκεζμ ηεξ
κμηημδοηηθήξ Επείνμο.
Ε πόιε ηδνφζεθε απυ ημκ
Μθηαβηακυ, ημ 31 π.΢.,
αμέζςξ μεηά ηε καομαπία
ημο Αθηίμο. Γδώ
ζογθαημίθεζακ Αηηςιμί,
Αθανκάκεξ, Επεηνώηεξ
αιιά θαη Ζηαιμί άπμηθμη
πμο εγθαηαζηάζεθακ
αμέζςξ ζηεκ πόιε. Μ
παναθηήνα

184. Πμ ανπαίμ Κεθνμμακηείμ ημο
Απένμκηα βνίζθεηαη ζημ πςνηό
Ιεζμπόηαμμξ, ημο Κμμμύ
Ννεβέδεξ, ζημ ζεμείμ όπμο
έζμηγε μ πμηαμόξ Απένςκ με
ημκ Ηςθοηό θαη ημκ
Νονηθιεγέζμκηα, ζηηξ
βμνεημδοηηθέξ όπζεξ ηεξ
Απενμοζίαξ Θίμκεξ, ε μπμία
απμηειμύζε ηεκ είζμδμ ημο
θόζμμο ηςκ ροπώκ. Γίκαη
πηηζμέκμ ζηεκ θμνοθή εκόξ
ιόθμο, ζημκ μπμίμ θαηέιεγακ μη
επηζθέπηεξ από ημ Αθνςηήνη
΢εημένημ ημο πςνημύ
Αμμμοδηά, γηα κα
επηθμηκςκήζμοκ με ηηξ ροπέξ
ηςκ αγαπεμέκςκ ημοξ
πνμζώπςκ. Μ ΋μενμξ ζηεκ
Μδύζζεηα πενηγνάθεη ακαιοηηθά
ηεκ πενημπή θαηά ηεκ θάζμδμ
ημο Μδοζζέα ζημκ Άδε.

185. • Έδνα: Ναξ Ννέβεδα
• ΢ςνεηηθόηεηα:5000
• Πμ ζηάδημ μκμμάζηεθε
έηζη αθόημο ε
Αζακαζία Πζμομειέθα
ακαδείπζεθε
μιομπημκίθεξ ημ 2004

186. • Έδνα: Γζκηθόξ
Φηιηππηάδαξ
• ΢ςνεηηθόηεηα: 2000
άημμα
• Ούκμιμ Θονώκ: 3

188. Μ κμμόξ πενηιαμβάκεη ηεκ
Ηεθαιμκηά, πμο είκαη ημ μεγαιύηενμ ζε
έθηαζε κεζί ηςκ Γπηακήζςκ, ηεκ Ζζάθε
θαη θάπμηα άιια μηθνόηενα κεζηά ημο
Ζμκίμο πειάγμοξ. Ννςηεύμοζα ημο
κμμμύ είκαη ημ Ανγμζηόιη. Μ πιεζοζμόξ
ακένπεηαη ζημοξ 39.488 ακζνώπμοξ.
Γκκηά δήμμη(Ανγμζημιίμο, ΓιεημύΝνόκκςκ, Γνίζμο, Ζζάθεξ, Θεηβαζμύξ,
Ναιιηθήξ, Νοιανέςκ, Οάμεξ, Μμαιώκ.

189. •
Πμ Ανγμζηυιη είκαη πνςηεύμοζα ημο
Κμμμύ Ηεθαιιεκίαξ. Μ πιεζοζμόξ ηεξ
ακένπεηαη ζημοξ 9.037 θαημίθμοξ. Ε
πόιε ηδνύζεθε ημ 1757 θαη μέπνη ηόηε
πνςηεύμοζα ημο κεζημύ ήηακ ημ θάζηνμ
ημο Αγίμο Γεςνγίμο.
Πμ 1810 ηα επηάκεζα πέναζακ ζηεκ επηννμή
ηςκ Άγγιςκ. Ηάπμηα από ηα
ζεμακηηθόηενα αλημζέαηα ζημ Ανγμζηόιη
είκαη ημ ζπήιαημ ηεξ Δνάθαηκαξ, μ
ανπαημιμγηθόξ πώνμξ αιαιθμμέκςκ ,μ
εζκηθόξ δνομόξ ημο Αίκμο θ.α

190. Πμ Ανπαημιμγηθό Ιμοζείμ ζημ
Ανγμζηόιη Ηεθαιμκηάξ
ζεμειηώζεθε ημ 1957 ζε
ακηηθαηάζηαζε ημο παιημύ
θηηνίμο πμο θαηαζηνάθεθε από
ημ μεγάιμ ζεηζμό ημο 1953. Πμ
2000 επηζθεοάδεηαη θαη γίκεηαη
επακέθζεζε ηςκ εονεμάηςκ. H
έθζεζε ακαπηύζζεηαη ζε ηνεηξ
αίζμοζεξ. Νενηιαμβάκεη
εονήμαηα πμο πνμκμιμγμύκηαη
από ηεκ Ναιαημιηζηθή Γπμπή
(40.000-10.000 π.΢.) έςξ ηεκ
οζηενμννςμασθή πενίμδμ (5μξ 6μξ μ.΢. αη.) θαη πνμένπμκηαη
από ηηξ ανπαημιμγηθέξ ένεοκεξ
πμο άνπηζακ ζηα ηέιε ημο 19μο
αη. θαη ζοκεπίδμκηαη ςξ ζήμενα.

191. • Ζδνύζεθε ημ 1962 από ηεκ
Γιέκε Ηαμπίηζε-Ημζμεηάημο θαη
είκαη ίζςξ έκα από ηα πημ
εκηοπςζηαθά μμοζεία ηεξ
Γιιάδαξ. μ επηζθέπηεξ μπμνεί
κα πενηενγαζηεί
πνμζςπμγναθίεξ, ειαημγναθίεξ,
οδαημγναθίεξ, ιηζμγναθίεξ, ηέμ
πια, ακηηθείμεκα θαζεμενηκήξ
πνήζεξ, ενγόπεηνα, θμνεζηέξ, ζο
ιιμγέξ πνμζςπηθώκ
ακηηθεημέκςκ ηζημνηθώκ
πνμζώπςκ, ζθεύε, ενγαιεία, πμ
νζειάκεξ, αζεμηθά, κμμίζμαηα, π
αιθώμαηα, κημθμομέκηα, πάνηεξ
, θαη ζπέδηα εθθιεζηώκ θαη
ηζημνηθώκ θνμονίςκ.

192. • Μ ανπαημιμγηθόξ πώνμξ ηςκ
Αιαιθμμεκώκ βνίζθεηαη ζηεκ
Ζζάθε. Ε ανπαία πόιε ζημ ιόθμ
ημο Αεημύ έγηκε γκςζηή ήδε
από ηηξ ανπέξ ημο 19μο αη., μέζα
από ηηξ πενηγναθέξ ηςκ λέκςκ
πενηεγεηώκ. Μ δηάζεμμξ
ανπαημιόγμξ Γννίθμξ Οιήμακ
δηελήγαγε ηεκ πνώηε ημο
ακαζθαθή ζημκ ιόθμ ημο Αεημύ.
Ήδε από ηηξ πνώηεξ αοηέξ
ένεοκεξ ήνζακ ζημ θςξ πάιθηκα
κμμίζμαηα με ηεκ μμνθή ημο
Μδοζζέα θαη ηεκ επηγναθή
ΖΘΑΗΩΚ.
΋ια ηα εονήμαηα ηςκ
ακαζθαθώκ εθηίζεκηαη ζημ
Ιμοζείμ Βαζέςξ

193. • Πμ ζπήιαημ βνίζθεηαη κμηίςξ
ημο θαναγγημύ ημο Βόποκα.
Ναιαηόηενα πνέπεη κα ήηακ
θιεηζηό αιιά απμθαιύθζεθε
από θαηαθνεμκήζεηξ. Οηα
βνάπηα ημο ζπειαίμο οπάνπμοκ
ζημηπεία ηόζμ ηεξ πνμσζημνηθήξ
επμπήξ θαηά ηεκ μπμία
πνεζίμεοε ςξ θαηάιομα, όζμ θαη
ηςκ ηζημνηθώκ πνόκςκ, έςξ θαη
ηεκ ειιεκηζηηθή πενίμδμ, όπμο
ήηακ ηενό ηςκ Κομθώκ.
Μη ακαζθαθέξ ζημ ζπήιαημ
άνπηζακ ημ 1992 θαη
ζοκεπίδμκηαη ςξ ζήμενα, εκώ
δεκ έπεη εκημπηζηεί αθόμα ημ
θοζηθό ημο δάπεδμ.

194. ΓΔΞΑ:ΜΘΡΙΝΖΑΗΜΟ
ΗΓΦΑΘΜΚΖΑΟ
΢ΩΞΕΠΖΗΜΠΕΠΑ:1000
ΘΓΟΓΖΟ

196. Βνίζθεηαη ζηεκ δοηηθή πιεονά ηεξ
Γιιάδαξ θαη απμηειείηαη απυ ημ
κεζί ηεξ Δαθφκζμο θαη θάπμηα
μηθνυηενα κεζηά θμκηά ζε αοηυ με
θονηυηενμ ηηξ Οηνμθάδεξ.
Απμηειείηαη απυ 6
δήμμοξ(Δαθοκζίςκ, Αιοθχκ, Ανθ
αδίςκ, Ανηεμηζίςκ, Γιαηίςκ, Θα
γακά).

197. Ε πνςηεφμοζα ημο κμμμφ
Δαθφκζμο είκαη ε Δάθοκζμξ .
Μ πιεζοζμυξ ακένπεηαη ζηηξ
16.475 θαημίθμοξ. Ηφνηα
ημονηζηηθά ζένεηνα είκαη ημ
Ανγάζη θαη μ Βαζηιηθυξ, εκχ ε
Ιπυπαιε ζηεκ μπμία βνίζθεηαη
θαη ημ Γκεηηθυ Φνμφνημ ηεξ
Δαθφκζμο απμηειεί ημκ πιέμκ
πμιοζφπκαζημ ημονηζηηθυ πυιμ
ημο Κεζημφ. Έπεη πιμφζηα
βιάζηεζε θαη είκαη κεζί με
ζεμακηηθή αγνμηηθή
παναγςγή, ζηενηγμέκε θονίςξ
ζηεκ θαιιηένγεηα ηεξ
ειηάξ, ηςκ εζπενηδμεηδχκ θαη
ηεξ ζηαθίδαξ θαζχξ θαη ηςκ
ακζμθμμηθχκ. Ακαπηφζζεηαη
επίζεξ ζεμακηηθή
επηπεηνεμαηηθή
δναζηενηυηεηα, θονίςξ ζημκ
ημμέα ημο ημονηζμμφ.

198. • Πμ Βοδακηηκυ Ιμοζείμ
Δαθφκζμο βνίζθεηαη ζηε
πιαηεία Ομιςμμφ θαη
ζηεγάδεηαη ζ’ έκα θηίνημ
κεμθιαζηθμφ νοζμμφ με ζθμπυ
κα θηιμλεκήζεη υια ηα
ζεμακηηθά εονήμαηα ηεξ
πμιηηηζηηθήξ θιενμκμμηάξ ημο
ηυπμο. Θα δείηε μμκαδηθά
δεμημονγήμαηα ηεξ
εθθιεζηαζηηθήξ δςγναθηθήξ
απυ ημοξ βοδακηηκμφξ θαη
μεηαβοδακηηκμφξ πνυκμοξ.
Οημ μμοζείμ εθηίζεκηαη πίιηεξ
πενίπμο αγημγναθίεξ
μεηαβοδακηηκήξ επηακεζηαθήξ
θαη δαθοκζηκήξ ηέπκεξ.

199. • Ε πενημπή ημο Ηάζηνμο
είκαη μεγάιεξ ηζημνηθήξ
ζεμαζίαξ θαζχξ ζημ
εζςηενηθυ ημο, ηα πνυκηα
ηεξ Γκεημθναηίαξ
βνηζθυηακε ε πνςηεφμοζα
ημο κεζημφ. Ε αθνηβήξ
πνμκμιμγία πμο πηίζηεθε ημ
Ηάζηνμ δεκ είκαη γκςζηή.
Πμ 1480 θαηεδαθίζηεθε
μεγάιμ μένμξ ημο απυ ημοξ
Πμφνθμοξ θαη δεκ
επηηνάπεθε ε ακαζηήιςζε
ημο. Απυ ηυηε έςξ ημ1514
μη θάημηθμη ημο κεζημφ
έθακακ πμιιέξ πνμζπάζεηεξ
ακαζηήιςζήξ.

200. • Έδνα: ΑΝΟ Δάθοκζμξ
• ΢ςνεηηθόηεηα:1000
ζέζεηξ

202. • Ε Απαΐα είκαη κμμυξ ηεξ
Γιιάδαξ πμο βνίζθεηαη ζηεκ
βυνεηα Νειμπυκκεζμ θαη
ακήθεη ζηεκ πενηθένεηα
Δοηηθήξ Γιιάδαξ.
• Μ πιεζοζμυξ ακένπεηαη ζημοξ
322.789 θαημίθμοξ. Ε
πνςηεφμοζα είκαη ε Νάηνα.
• Απμηειείηαη απυ 21 δήμμοξ
(Ναηνέςκ , Αηγείναξ , Αηγίμο
,Αθνάηαξ , Ανμακίαξ
, Βναπκαίηθςκ , Δηαθμπημφ
, Δφμεξ , Γνηκέμο
, Ηαιαβνφηςκ , Θανίζζμο
, Θεοθαζίμο , Ιεζζάηηδμξ
, Ιυβνεξ , Νασςκ , Ναναιίαξ
, Ξίμο , Οομπμιηηείαξ
, Πνηηαίαξ , Φαννχκ
, Ωιεκίαξ.

203. •
•
•
Ε Νάηνα είκαη ε ηέηανηε ζε μέγεζμξ
πόιε ηεξ Γιιάδαξ πνςηεύμοζα ημο
Κμμμύ Απαΐαξ, O πιεζοζμόξ ακένπεηαη
ζηηξ 158.400 πηιηάδεξ θαημίθμοξ Ε
Νάηνα είκαη ημ μεγαιύηενμ
μηθμκμμηθό, εμπμνηθό θαη πμιηηηζηηθό
θέκηνμ ηεξ Δοηηθήξ Γιιάδαξ. Γίκαη από
ηηξ πνώηεξ πόιεηξ πμο επακαζηάηεζακ
εκακηίμκ ηςκ Πμύνθςκ ημ 1821. Ηαηά
ηεκ δηάνθεηα ημο επακαζηαηηθμύ αγώκα
θαηαζηνάθεθε ζπεδόκ μιμθιενςηηθά. Ε
ζύγπνμκε πόιε θηίζζεθε από ημκ
Ηαπμδίζηνηα ζημ πώνμ ηεξ ανπαίαξ.
Ε Νάηνα ζήμενα είκαη μηα ζύγπνμκε
μεγαιμύπμιε με ζεμακηηθή βημμεπακηθή
θαη εμπμνηθή θίκεζε εκώ ημ ιημάκη ηεξ
είκαη έκα από ηα ζεμακηηθόηενα ηεξ
Γιιάδαξ θαη πύιε πνμξ ηεκ Δύζε.
Ηάπμηα από ηα ζεμακηηθόηενα αλημζέαηα
είκαη ημ θάζηνμ ηεξ πάηναξ,

204. • Πμ Κέμ Ανπαημιμγηθυ Ιμοζείμ
Νάηναξ είκαη έκα μμοζείμ ζηεκ
Νάηνα πμο επηθεκηνώκεηαη
ζηεκ έθζεζε δηαθόνςκ
ανπαημιμγηθώκ εονεμάηςκ, από
ηε Ιοθεκασθή μέπνη θαη ηεκ
Όζηενε Ξςμασθή επμπή, πμο
ακαθαιύθζεθακ ζηεκ εονύηενε
πενημπή ηεξ Απαΐαξ. ΢ηηζμέκμ
ζε μία έθηαζε 28.000
ηεηναγςκηθώκ μέηνςκ, με ημοξ
εζςηενηθμύξ πώνμοξ κα
θηάκμοκ ηα 8.000 ηεηναγςκηθά
μέηνα, είκαη ημ δεύηενμ
μεγαιύηενμ μμοζείμ ηεξ
Γιιάδαξ.

205. • Ζδνύζεθε ημ 1977 από ημ
Νμιηηηζηηθό Ηέκηνμ
Ναηνώκ. Ακηηθείμεκα ηεξ
θαζεμενηκήξ
δςήξ, ενγαιεία θαη
ενγαζηήνηα ηεξ
πνμβημμεπακηθήξ
πενηόδμο. Οηεγάδεηαη ζημ
Οθαγημπμύιεημ
θήπμ, Ιαονμθμνδάημο
θαη Ημνοηζάξ

206. • Πμ Ιμοζείμ ζηεγάδεηαη
ζημ θηήνημ ηεξ παιαηάξ
Δεμμηηθήξ Αγμνάξ ηεξ
πόιεξ ημο Αηγίμο, ημ μπμίμ
είκαη ένγμ ημο Γνκέζημο
Πζίιιεν. Ηαηαζθεοάζηεθε
ημ 1890.
Οηηξ ζοιιμγέξ ημο
Ιμοζείμο πενηιαμβάκμκηαη
εονήμαηα πμο
πνμκμιμγμύκηαη από ηα
κεμιηζηθά έςξ θαη ηα
ύζηενα νςμασθά πνόκηα.

207. • Πμ Δςμιμγηθό Ιμοζείμ ημο
Νακεπηζηεμίμο Ναηνώκ ηδνύζεθε
ημ έημξ 1968 θαη απμηειεί μμκάδα
ημο Πμήμαημξ Βημιμγίαξ, ζημ
θηίνημ ημο μπμίμο ζηεγάδεηαη, οπό
ηεκ επμπηεία ημο Πμμέα
Βημιμγίαξ Δώςκ. Μη επηζθέπηεξ
απμηειμύκηαη ζηεκ πιεημρεθία
ημοξ από ηηξ πηιηάδεξ θαη έημξ
μαζεηώκ ηςκ μνγακςμέκςκ γηα ημ
ζθμπό αοηό ηάλεςκ ζπμιείςκ ηεξ
δεμμηηθήξ θαη μέζεξ εθπαίδεοζεξ
ημο κμμμύ Απασαξ ή θαη άιιςκ.

208. • Πμ Ηάζηνμ ηεξ Νάηναξ
βνίζθεηαη ζηηξ οπώνεηεξ ημο
όνμοξ Νακαπασθό. Ε ίδνοζή
ημο ημπμζεηείηαη ημκ 6μ μ.΢.
αηώκα επί Ζμοζηηκηακμύ. Ε
θαηαζθεοή ημο
πναγμαημπμηήζεθε με
μηθμδμμηθό οιηθό ηεξ
ανπαίαξ Αθνόπμιεξ πμο
βνηζθόηακ ζημ ίδημ ζεμείμ θαη
είπε ήδε θαηαννεύζεη. Πμ
Ηάζηνμ οθίζηαηαη μεγάιεξ
δεμηέξ θαηά ηα Μνιςθηθά.
Από ημ 1950- 1975 ημ
Ηάζηνμ ακήθε ζημκ Δήμμ
Ναηνέςκ

209. • Σν θάζηξν ηνπ Ρίνπ ή Καστέλι
της Πάτρας βξίζθεηαη ζηελ
Αραΐα ζηνλ Γήκν Ρίνπ. Σν
θάζηξν πεξηβάιιεηαη ζηελ κηα
πιεπξά απφ πιαηηά ηάθξν ε
νπνία πεξηέρεη ζαιαζζηλφ λεξφ
αθνχ ελψλεηαη κε ηελ ζάιαζζα
ε νπνία βξέρεη ην ππφινηπν
θάζηξν. ΢ηελ ηάθξν ππάξρνπλ
δχν εμσηεξηθνί πξνκαρψλεο
πνπ ελψλνληαη κε ην θπξίσο
θάζηξν κε πέηξηλεο γέθπξεο.
Έρεη δχν πχιεο ηε ζαιάζζηα θαη
ηελ θεληξηθή. Καηαζθεπάζηεθε
απφ ηνλ ΢νπιηάλν Βαγηαδήη Β΄
ην 1499 πάλσ ζηα εξείπηα ηνπ
αξραίνπ λανχ ηνπ
Πνζεηδψλα, κέζα ζε ηξεηο κφιηο

210. • Ε Ηενφκεηα ήηακ ανπαία
πόιε ηεξ Απαΐαξ θαη
απμηειμύζε ηεκ
αθνόπμιε ηεξ Γιίθεξ. Ε
ζέζε ηεξ ανπαίαξ πόιεξ
έπεη βνεζεί ζηεκ πενημπή
ημο πςνημύ Ηενύκεηα.
Οηηξ ακαζθαθέξ πμο
έπμοκ γίκεη έπμοκ
απμθαιοθζεί ηα ηείπε ηεξ
πόιεξ , ειιεκηζηηθό ενώμ
θαη πμιιά ιείρακα
θηηνίςκ.

211. • Ε Ρπενεζία ήηακ ανπαία πόιε
ζηεκ Απαΐα, ε ζεμενηκή
Αηγείνα.
• Ζδνύζεθε από αοηόπζμκεξ
Νειαζγμύξ , ανγόηενα ζηεκ
πόιε αιιά θαη ζε όιε ηεκ
Απαία εγθαηαζηάζεθακ Ίςκεξ
θαη μεηά ήνζακ μη Απαημί ημο
Πηζαμεκμύ
• Οήμενα ε ανπαία πόιε έπεη
βνεζεί θαη ακαζθαθεί ζε
μεγάιμ μένμξ ηεξ. Έπεη
ακαζθαθεί ημ ανπαίμ ζέαηνμ
θαη πνεζημμπμηήηε ζε
εθδειώζεηξ, ε αθνόπμιε θαη
ιείρακα θηηνίςκ.

212. • Έδνα: Νακαπασθε
• ΢ςνεηηθόηεηα:11.321
θαζήμεκμη
• Πμ γήπεδμ θένεη ημ
όκμμα ημο Ηώζηα
Δαβμονιή, εκόξ
πμδμζθαηνηζηή πμο
ηίμεζε ηα πνώμαηα ηόζμ
ηεξ Νακαπασθήξ όζμ θαη
ημο Μιομπηαθμύ θαη ηεξ
Γζκηθήξ Μμάδαξ.

213. • ΢ςνεηηθυηεηα:
23.588 (θαζήμεκμη)
Έδνα: Πμ ζηάδημ δεκ
είκαη έδνα θάπμηαξ
μμάδαξ επαγγειμαηηθώκ
θαηεγμνηώκ Πμ ζηάδημ
θηιμλέκεζε αγώκεξ
πμδμζθαίνμο θαηά ημοξ
Μιομπηαθμφξ Αγχκεξ
ημο 2004.

214. • Έδνα: Φςζηήναξ
Μβνοάξ, Αζηναπή
• ΢ςνεηηθυηεηα:
2.500 (θαζήμεκμη)
• Πμ Γήπεδμ ηςκ
Ννμζθογηθώκ παίνκεη
ημ όκμμά ημο από ηε
ζοκμηθία ηεξ Νάηναξ
όπμο βνίζθεηαη.

215. • Έδνα: Θύειια
Ναηνώκ
• ΢ςνεηηθυηεηα:
1.985 (θαζήμεκμη)
• Πμ γήπεδμ θένεη ημ
όκμμα ημο Φώηε
Αναβακηηκμύ.
Ννόθεηηαη γηα ημκ
άκζνςπμ πμο
μοζηαζηηθά
επακίδνοζε ηε
Θύειια

216. • Έδνα: Νακαηγηάιεημξ
• ΢ςνεηηθυηεηα: 7.000
• Αλίδεη κα ημ
επηζθεθζείηε, μόκμ
θαη μόκμ γηα ηεκ
εθπιεθηηθά όμμνθε
ημπμζεζία όπμο είκαη
θηηζμέκμ!

217. • Έδνα: Μιομπηάδα
Ναηνώκ
• ΢ςνεηηθυηεηα: 4.150
• Πμ θιεηζηό θένεη ημ
όκμμα ημο Δεμήηνε
Πόθαιμο, μεγάιμο
Ναηνηκμύ παιαηζηή.

218. • Έδνα: Απόιιςκ Ναηνώκ
• ΢ςνεηηθυηεηα: 3.500
• Δηαζέηεη μηα πμιύ
εκηοπςζηαθή
μνμθή, θαηαζθεοαζμέκε
από λύιμ, θαη είκαη έκα
πναγμαηηθά όμμνθμ
θιεηζηό γήπεδμ γηα ηα
δεδμμέκα ηεξ πώναξ μαξ.

220. • Μ κμμόξ είκαη μηα έκςζε ηεξ
Αηηςιίαξ θαη ηεξ Αθανκακίαξ.
Ννςηεύμοζά ηεξ είκαη γηα
ηζημνηθμύξ ιόγμοξ ημ Ιεζμιόγγη
θαη μεγαιύηενε πόιε θαη μηθμκμμηθό
θέκηνμ ημ Αγνίκημ. Αιιεξ
ζεμακηηθέξ πόιεηξ είκαη ε
Καύπαθημξ, ημ Αηηςιηθό, ε
Αμθηιμπία, ε Βόκηηζα, μ Αζηαθόξ
θαη ημ Θένμμ. Ε πενημπή είκαη
ζοκδεδεμέκε από ημ 2004 με ηεκ
Νειμπόκκεζμ μέζς ηεξ γέθοναξ
Ξίμο Ακηηνίμο. Μ πιεζοζμόξ ηεξ
ακένπεηαη ζηηξ 224.429 θαημίθμοξ.
Απμηειείηαη από 29 δήμμοξ
(Ιεζμιμγγίμο, Αγγειμθάζηνμο,
Αγνηκίμο, Αηηςιηθμύ, Αιοδίαξ,
Αμθηιμπίαξ, Ακαθημνίμο,
Ακηηννίμο, Απμδμηίαξ, Αναθύκζμο,
Αζηαθμύ, Θένμμο, ζεζηηέςκ,
Ζκάπμο, Ναιαίνμο Ιαθνοκείαξ,
Ιεδέςκμξ, Ιεκηδίμο, Καοπάθημο,
Κεάπμιεξ, Μηκηάδςκ,
Νακαηηςιηθμύ, Ναναβόιαξ,
Ναναθαμποιίςκ, Νοιήκεξ,
Οηνάημο, Φοηεηώκ, ΢άιθεηαξ

221. •
Πμ Ιεζμιυγγη είκαη πνςηεφμοζα ημο
Κμμμφ Αηηςιμαθανκακίαξ. Βνίζθεηαη
ζημ Κυηημ ημήμα ημο Κμμμφ. Απμηειεί
ηζημνηθυ Δήμμ θαζχξ ζηεκ πυιε
έιαβακ πχνα μενηθέξ απ' ηηξ πημ
δναμαηηθέξ ζηηγμέξ ηεξ Γιιεκηθήξ
Γπακάζηαζεξ ημο 1821, μη δφμ
Νμιημνθίεξ θαη ε Έλμδμξ ημο
Ιεζμιμγγίμο. Πμ Ιεζμιυγγη είκαη
γκςζηυ επίζεξ γηα ηα αιηεοηηθά ημο
πνμσυκηα, ηδηαίηενα ημ
αογμηάναπμ, μηαξ θαη ε παναθείμεκε
ιημκμζάιιαζα είκαη ηδακηθυ μένμξ γηα
ηπζομθαιιηένγεηεξ. Ε ιημκμζάιαζζα με
ηηξ γναθηθέξ «πειάδεξ» ηεξ-ηα μηθνά
λφιηκα ζπηηάθηα πάκς ζε
παζζάιμοξ, μέζα ζημ κενυπνμζηαηεφεηαη απυ ηεκ γκςζηή
ζοκζήθε RAMSAR θαη απμηειεί
πενηβαιιμκηηθυ πάνθμ θαη

222. • Σο Αρχαιολογικό Μουςείο
Αγρινίου κτίςτθκε με δωρεά
των αδελφϊν Παπαςτράτου
νοτιοανατολικά του μεγάλου
πάρκου τθσ πόλθσ και
εγκαινιάςτθκε το 1969.
Περιζχει ευριματα από τουσ
αρχαιολογικοφσ χϊρουσ όλου
του Νομοφ. Σα εκκζματα του
Μουςείου καλφπτουν το
χρονικό διάςτθμα από τθ
Νεολικικι εποχι ζωσ τθν
περίοδο τθσ Ρωμαιοκρατίασ.

223. •
•
Σο Μουςείο ςτεγάηεται ςε διόροφο
νεοκλαςικό κτίριο του 1931. Η ΢υλλογι
του Μουςείου περιλαμβάνει πίνακεσ
αυκεντικοφσ και αντίγραφα από ςκθνζσ
τθσ Εξόδου του Μεςολογίου,
προςωπογραφίεσ φιλελλινων και
Ελλινων οπλαρχθγϊν, γκραβοφρεσ
αυκεντικζσ του 1837 του Αγγλου Friedel,
όπλα του 1826, νομίςματα και μετάλλια,
γφψινεσ προτομζσ από τουσ πζντε
Μεςολογγίτεσ Πρωκυπουργοφσ.
Εκτίκενται ακόμθ αντικείμενα και
χειρόγραφα του Λόρδου Βφρωνα,
πλαιςιωμζνα με εικόνεσ από τα δφο του
ταξίδια ςτθν Ελλάδα και το πρόπλαςμα
από το μαρμάρινο άγαλμά του, που
βρίςκεται ςτο Cambridge

224. • Από τα ςθμαντικότερα
εκκζματα του Μουςείου
είναι:
• Μαρμάρινο επιτφμβιο
ανάγλυφο που εικονίηει
κακιςμζνθ μορφι. Αττικό
ζργο του βϋ μιςοφ του 4ου
αιϊνα π.Χ.
• Σο άνω τμιμα ςτιλθσ που
φζρει επιγραφι με τθν
ςυμμαχία μεταξφ Θυρρείων
και Ρωμαίων το 94 π.Χ.

225. •
Σο μικρό κζατρο τθσ Μακφνειασ είναι
χτιςμζνο ςε εξαιρετικι κζςθ από όπου ο
επιςκζπτθσ ζχει τθ δυνατότθτα να
καυμάςει τθν πανοραμικι κζα ςτθν
περιοχι του Αντιρρίου και ςτισ αντικρινζσ
παραλίεσ τθσ βορειοδυτικισ
Πελοποννιςου. Ο χϊροσ δεν ζχει ακόμα
αναςκαφεί. Ορατό είναι το πεταλόςχθμο
κοίλο, το οποίο αποτελείται από
δεκατζςςερισ ςειρζσ εδωλίων
καταςκευαςμζνων από ντόπιο
ψαμμόλικο. Ελάχιςτα λείψανα
διατθροφνται από το ςκθνικό
οικοδόμθμα. Η μελλοντικι αναςκαφι κα
φζρει ςτο φωσ περιςςότερα ςτοιχεία για
τοφτο το μικρό, αλλά εξαιρετικισ κζςθσ
κζατρο.

226. • Πμ Ηάζηνμ ηεξ Καοπάθημο
είκαη έκα απ’ ηα πιέμκ
θαιμδηαηενεμέκα
παναδείγμαηα θνμονηαθήξ
ανπηηεθημκηθήξ ζηεκ
Γιιάδα, ίζςξ θαη ζηεκ
Γονώπε. ΢ηηζμέκμ ζημκ ιόθμ
πάκς απ’ ηεκ πόιε, ημ Ηάζηνμ
ηεξ Καοπάθημο δειέαζε θάζε
ηύπμο θαη δηαζέζεςκ ιαμύξ κα
ημ απμθηήζμοκ. Ε ζέα από ημ
Ηάζηνμ ηεξ Καοπάθημο είκαη
παναπάκς από επηβιεηηθή.
΋ιε ε είζμδμξ ημο
Ημνηκζηαθμύ θόιπμο είκαη
μπνμζηά ζμο.

227. ΚΑΜΟ ΝΜΟΓΖΔΩΚΑ
•
Νάκς ζε βμοκμθμνθή επίπεδε πμο
αηεκίδεη ηε ζάιαζζα θαη ηεκ
Νειμπόκκεζμ, ζοκακημύμε ημκ
ανπαημιμγηθό πώνμ ημο ανπαίμο
Ιμιύθνεημο ή Γιιεκηθό Βειβίκαξ
όπςξ ιέγεηαη. Οημ πώνμ δεζπόδμοκ ηα
ενείπηα ημο καμύ ημο Νμζεηδώκα.
Ννόζθαηεξ ακαζθαθέξ ακέδεηλακ
πμιιά κέα εονήμαηα θαη θηίνηα. Ε
πνόζβαζε ςξ εθεί γίκεηαη από ημκ
μηθηζμό Βειβίκα, πενί ηα 8 πιμ. από ηε
Καύπαθημ. Οημ μκεμείμ θηάκεη
δαζηθόξ δνόμμξ 5 πιμ.

228. ΑΞ΢ΑΖΜΘΜΓΖΗΜΟ ΢ΩΞΜΟ ΗΑΠΩ
ΒΑΟΖΘΖΗΕΟ
• Οε μηθνό ιμθίζθμ ακαημιηθά ημο
πςνημύ ηεξ Ηάης Βαζηιηθήξ
ζοκακημύμε εθηεηαμέκμ
ανπαημιμγηθό πώνμ, με πημ εμθακή
οπένγεηα ηα ενείπηα εκόξ ηδηαίηενα
μεγάιμο παιαημπνηζηηακηθμύ
καμύ, βαζηιηθμύ νοζμμύ. Μη
ανπαημιόγμη έπμοκ απμθακζεί όηη
οπάνπεη θαημίθεζε ζοκεπήξ εθεί
από ηεκ πνμσζημνηθή επμπή ςξ θαη
ημ Βοδάκηημ. Γηθάδεηαη όηη εδώ
ήηακ ε ανπαία ΢αιθίξ, ηεκ μπμία
μκεμμκεύεη μ ΋μενμξ, ςξ
ζομβάιιμοζα πόιε με πιμία ζηεκ
Πνςηθή εθζηναηεία.

229. ΚΑΜΟ ΑΞΠΓΙΖΔΜΟ
• Οηηξ ΚΑ πιαγηέξ ημο
Ανάθοκζμο, μέζα ζε δαζςμέκμ
πιάηςμα ημο βμοκμύ
ζοκακημύμε ηεκ ενεηπςμέκε
θαη παιαηά μμκή Γνεμεημύ
(Πνημήημο). Οηε ζέζε αοηή
βνηζθόηακ ανπαίμξ καόξ ηεξ
Ανηέμηδμξ, ιείρακα ημο μπμίμο
βιέπμομε δηάζπανηα ηνηγύνς,
εκώ πμιιά από αοηά
απμηέιεζακ δμμηθά οιηθά θαη
ηςκ θηηνίςκ ηεξ μμκήξ.
Γθεί θζάκμομε από ημ πςνηό
Ημοηζμπένη, αθμύ πνώηα
αθμιμοζήζμομε από ημ
Γοεκμπώνη ηε δηαζηαύνςζε
πνμξ Άγημ Γεώνγημ.

230. ΚΑΜΟ ΘΑΦΞΖΑΟ ΑΞΠΓΙΖΔΜΟ
•
Ιηα ζεμακηηθή Αηηςιηθή
πόιε ήηακ ε Ηαιοδώκα.
Οήμενα ακηηθνίδμομε ζε
μεγάιε έθηαζε ιείρακα ηςκ
θηηζμάηςκ θαη ηεηπώκ
ηεξ, δίπια ζηεκ εζκηθή
μδό, ζε ιόθμοξ με ειαηώκεξ.
Οηεκ θμνοθή ημο
κμηημδοηηθμύ ιόθμο πμο
πνμζεγγίδεη ζηεκ πεδηάδα
ημο Γοήκμο, ζοκαηημύμε ηα
ενείπηα ημο καμύ ηεξ
Θαθνίαξ Ανηέμηδμξ, ηεξ
πνμζηάηηδμξ ζεόηεηαξ ηεξ

231. ΑΞ΢ΑΖΜΘΜΓΖΗΜΟ ΠΜΝΜΟ ΑΞ΢ΑΖΑΟ
ΝΘΓΡΞΩΚΑΟ
• Ζδηαίηενα ζεμακηηθό μκεμείμ
είκαη μ ανπαημιμγηθόξ
ηόπμξ ηεξ ανπαίαξ
Νιεονώκαξ, μηαξ από ηηξ
ζεμακηηθόηενεξ αηηςιηθέξ
πόιεηξ, ζηηξ πιαγηέξ ημο
Ανάθοκζμο βόνεηα ημο
Ιεζμιμγγίμο. Έπμοκ γίκεη
πνόζθαηα ένγα
ακαζηήιςζεξ, θαζανηζμμύ
θαη ακάδεηλεξ θαη είκαη
επηζθέρημμξ.

232. • Έδνα: Νακαηηςιηθόξ
• ΢ςνεηηθυηεηα: 5.230
• Πμ Γήπεδμ ημο
Νακαηηςιηθμύ δηαζέηεη
μία μεγάιε δοηηθή
ελέδνα θαη μία
μηθνόηενε ακαημιηθή

234. Θαμπνέξ μμνθέξ ηεξ πμιηηηθήξ θαη πκεομαηηθήξ ηζημνίαξ μαξ
θαηάγμκηαη από ηεκ Kνήηε:
μ Bηηζέκηδμξ Kμνκάνμξ, μ Δμμίκηθμξ Θεμημθόπμοιμξ, μ
Eιεοζένημξ Bεκηδέιμξ, μ Nίθμξ Kαδακηδάθεξ θαη πιήζμξ
άιιςκ.

235. Oη μμκαδηθέξ γεςθοζηθέξ εκαιιαγέξ, ημ
δεζηυ θιίμα ηεξ, ε παναδμζηαθή
θηιμλεκία ηςκ Kνεηχκ θαη μη απένακηεξ
ζάιαζζεξ πμο ηεκ πενηβάιιμοκ θάκμοκ
ημ κεζί έκακ ηδακηθυ ηυπμ δηαθμπχκ.

236. Mηα ηδηαίηενε γμεηεία παναθηενίδεη ηεκ πυιε ηςκ
Xακίςκ, θαζχξ έπεη θαηαθένεη κα δηαηενήζεη ηεκ
ηζημνηθή ηεξ θοζημγκςμία.
Nεμθιαζηθά θηίνηα, βεκεηζηάκηθα ανπμκηηθά, αιιά θαη
έκημκεξ ακαημιίηηθεξ επηδνάζεηξ δίκμοκ ηηξ
απμπνχζεηξ αοημφ ημο μμκαδηθμφ ζοκδοαζμμφ.

237. Ε ζφγπνμκε πυιε ηςκ ΢ακίςκ
είκαη ηδνομέκε ζηε ζέζε μίαξ
ζεμακηηθήξ ανπαίαξ θνεηηθήξ
πυιεξ, ηεξ Ηοδςκίαξ. Ε
πανάδμζε ακαθένεη υηη ήηακ μία
απυ ηνεηξ πυιεηξ πμο ίδνοζε μ
βαζηιηάξ Ιίκςξ ζηεκ Ηνήηε.

238. Ε ίδνοζε ηεξ θιαζηθήξ Ηοδςκίαξ απμδίδεηαη ζε
Οάμημοξ απμίθμοξ, μη μπμίμη εγθαηέιεηρακ ημ κεζί
ημοξ ημ 524 π.΢., όηακ μ Νμιοθνάηεξ έγηκε
ηύνακκμξ εθεί. Ιεηά από πέκηε πνόκηα μη Οάμημη
ηεξ Ηοδςκίαξ οπμηάπζεθακ ζημοξ Αηγηκήηεξ πμο
έηνελακ ζε βμήζεηα ηςκ κηόπηςκ.

239. Ναναιηαθυξ είκαη μ ζεμακηηθυηενμξ
πνςημμηκςηθυξ μηθηζμυξ πμο βνίζθεηαη μέζα
ζηεκ πυιε ηςκ ΢ακίςκ, με θέκηνμ ημο ημ
ιυθμ Ηαζηέιιη. Μ μηθηζμυξ αοηυξ είκαη μ
ζεμακηηθυηενμξ ηεξ Δοηηθήξ Ηνήηεξ. Ε ζέζε
ημο είκαη ηδακηθή γηαηί πιενεί έηζη υιεξ ηηξ
πνμτπμζέζεηξ γηα ηεκ ακάπηολε ηυζμ ηεξ
γεςνγίαξ υζμ θαη ηεξ αιηείαξ θαη ημο
ζαιάζζημο εμπμνίμο.

240. Tμκ Tμπακά, πμο είκαη ε
γναθηθόηενε από ηηξ
βεκεηζηάκηθεξ ζοκμηθίεξ:
έκαξ ιαβύνηκζμξ από
ζηεκά, μεζαηςκηθά
δνμμάθηα πμο θμζμμύκηαη
από ακαγεκκεζηαθά μέγανα
θαη παιηά λύιηκα ζπίηηα.
Aλίδεη κα πενπαηήζεη
θακείξ ζηεκ μδό
Θεμημθμπμύιμο, πμο
εθηόξ από ηα μαγαδηά με
ηα είδε ιασθήξ ηέπκεξ, ζημ
ηένμα ζοκακηάμε ηεκ
εθθιεζία ημο Aγίμο
Φναγθίζθμο.

241. Tεκ εθθιεζία ημο Aγίμο
Nηθμιάμο, όπμο μ μηκανέξ
ζομίδεη ηεκ επμπή πμο είπε
μεηαηναπεί ζε ηδαμί.
Tμ καό ηεξ Aγίαξ
Mανίαξ
Mαγδαιεκήξ, πμο
είκαη μμκαδηθόξ
ζηεκ Eιιάδα με
νςζηθή-βοδακηηκή
ανπηηεθημκηθή.

242. Tμ ζπίηη ημο Eιεοζενίμο
Bεκηδέιμο ακαημιηθά ημο
ιημακημύ, ζηε ζοκμηθία
Xαιέπα βνίζθεηαη θαη ημ
ακάθημνμ ημο πνώημο
Όπαημο Aνμμζηή ημο
κεζημύ, πνίγθηπα
Γεςνγίμο.

244. Οφμθςκα με ημκ Οηνάβςκα, ε ζεμενηκή πυιε βνίζθεηαη ζηε ζέζε
υπμο θαηά ηεκ ανπαηυηεηα ήηακ έκα απυ ηα ιημάκηα ηεξ
Ηκςζμφ, με ημ υκμμα Ενάθιεηα. Ιε αοηή ηεκ μκμμαζία
δηαηενήζεθε θαηά ηεκ δηάνθεηα ηςκ νςμασθχκ θαη βοδακηηκχκ
πνυκςκ. Ε θονίςξ υμςξ ηζημνία ηεξ πυιεξ, λεθηκά ημ 824μ.΢. με
ηεκ θαηάιερε ηεξ Ηνήηεξ απυ ημοξ Άναβεξ. Ιεηά απυ έλη
απμηοπεμέκεξ εθζηναηείεξ, ηειηθά ημ 961μ.΢. μ Κηθεθυνμξ
Φςθάξ θαηαιαμβάκεη ηεκ πυιε θαη ζεμαημδμηεί ημ ηέιμξ ηεξ
θονηανπίαξ ηςκ Ανάβςκ ζηεκ Ηνήηε, πμο είπακ γίκεη μ ηνυμμξ ηεξ

245. Πμ θανάγγη ηεξ Οαμανηάξ είκαη ημ μεγαιύηενμ ηεξ
Γονώπεξ με 18 πιμ. μήθμξ θαη μ δνόμμξ πμο βαδίδμομε
μέζα ζ' αοηό είκαη 14 πιμ. Πμ πιάημξ ημο θομαίκεηαη από
150 έςξ 3 μέηνα, ζημ ζηεκόηενμ ζεμείμ ημο, ηηξ Νόνηεξ.
Ακαθενύπζεθε εζκηθόξ δνομόξ, ημ 1962 γηα ηεκ
πνμζηαζία ηεξ ζπάκηαξ πιςνίδαξ θαη πακίδαξ. Ιέζα ζημ
θανάγγη απαγμνεύεηαη: ημ θοκήγη, ημ άκαμμα θςηηάξ, ε
ζοιιμγή ιμοιμοδηώκ θαη βμηάκςκ, θαζώξ θαη ε
δηακοθηένεοζε. Μ Λοιόζθαιμξ, ζηεκ είζμδμ ημο
θαναγγημύ θαη ζε ορόμεηνμ 1.200μ , είκαη έκα ζηεκό
μμκμπάηη με λύιηκμ ζηεζαίμ . Δεληά ημ εθθιεζάθη ημο
Αγίμο Κηθμιάμο πενηηνηγονηζμέκμ με ηενάζηηα θοπανίζζηα
θαη 2 πύιεξ ζημ πνμζάιαμμ. Ηάης, ζηε μέζε ημο Φάναγγα
είκαη ημ πςνηό Οαμανηά, αθαημίθεημ πιέμκ. Οηε ζοκέπεηα
ημ θανάγγη πιαηαίκεη θαη θηάκεη ζε έκα άιιμ ένεμμ πςνηό,
ηεκ Αγία Ξμομέιε.

246. θανάγγη ηεξ Οαμανηάξ

247. Ε Ηκςζόξ είκαη μ ζπμοδαηόηενμξ ανπαημιμγηθόξ πώνμξ ηεξ
Ηνήηεξ. Ηαηέπεη ηεκ δεύηενε ζέζε, μεηά ηεκ Αθνόπμιε ζηεκ
πνμζέιθοζε επηζθεπηώκ. Απέπεη μόιηξ 5 πιμ. από ηεκ πόιε ημο
Εναθιείμο. Ε Ηκςζόξ θαημηθείηαη από ηεκ 7ε πηιηεηενίδα π.΢.
Ννόθεηηαη γηα ημκ ανπαηόηενμ πμιηηηζμό ηεξ Κεμιηζηθήξ πενηόδμο
ζηε Ηνήηε. Άκζνςπμη δμύζακ εδώ επί 3000 πνόκηα. Ηαηά ηεκ 3ε
πηιηεηενίδα π.΢. μηα πνμμηκςηθή πόιε πηίζηεθε πάκς από ημκ
ζοκμηθηζμό ηεξ Κεμιηζηθήξ πενηόδμο. Πμ πνώημ ακάθημνμ ηεξ
Ηκςζμύ θαηαζθεοάζηεθε γύνς ζημ 1950 π.΢. αιιά θαηαζηνάθεθε
από ζεηζμό πενίπμο ημ 1700 π.΢. Έκα δεύηενμ
παιάηη, εκηοπςζηαθόηενμ θαη μεγαιμπνεπέζηενμ από ημ πνώημ
ακαγένζεθε αμέζςξ μεηά, όμςξ είπε θαη αοηό ηεκ ίδηα ηύπε με ημ
πνμεγμύμεκμ ζηεκ μεγάιε θαηαζηνμθή ημο 1400 π.΢. Ε Ηκςζόξ
ζοκέπηζε κα θαημηθείηαη μέπνη ηα Ξςμασθά πνόκηα.

248. Οφμθςκα με ηε μοζμιμγία, βαζηιηάξ θαη θονίανπμξ
ηεξ Ηκςζμφ ήηακ μ Ιίκςαξ, μ μπμίμξ γεκκήζεθε απυ
ηεκ έκςζε ημο Δία θαη ηεξ Γονχπεξ. Ε γοκαίθα ημο
Ιίκςα, ε Ναζηθάε, γέκκεζε έκα ακζνςπυμμνθμ
ηέναξ, ημκ Ιηκχηαονμ. Μ Ιηκχηαονμξ ήηακ
θοιαθηζμέκμξ ζε έκακ οπυγεημ ιαβφνηκζμ, ημκ μπμίμ
θαηαζθεφαζε μ Δαίδαιμξ. Κεανμί άκδνεξ θαη
γοκαίθεξ απυ ηεκ Αζήκα, πνμζθένμκηακ ζημκ
Ιηκχηαονμ ςξ ακζνςπμζοζία, μέπνη ηεκ εμένα υπμο
θαηέθηαζε μ Θεζέαξ, μ μπμίμξ με ηε βμήζεηα ηεξ
Ανηάδκεξ (θυνεξ ημο βαζηιηά Ιίκςα) θαηάθενε κα
ζθμηχζεη ημ ηέναξ αοηυ.

249. O Arthur Evans, μ λεθίκεζε ζοζηεμαηηθέξ ακαζθαθέξ ημ
1890, μεηά ηεκ απειεοζένςζε ηεξ Kνήηεξ από ημοξ
Tμύνθμοξ.Oη ένεοκεξ ζημ πώνμ ημο ακαθηόνμο θαη ημο γύνς
πώνμο δηήνθεζακ μέπνη ημ 1931. Eθηόξ από ηεκ ακαζθαθή μ
Evans πνμέβεη θαη ζηε μενηθή ακαζηήιςζε ημεμάηςκ ημο
ακαθηόνμο, ε μπμία με θάπμηεξ μηθνέξ επεμβάζεηξ οπάνπεη
μέπνη ζήμενα.
Tμ πνώημ ακάθημνμ ηεξ "παιαημακαθημνηθήξ"
πενηόδμο ήηακ ιίγμ μηθνόηενμ αοημύ πμο
βιέπμομε ζήμενα θαη θαηαζηνέθεηαη από ζεηζμό
γύνς ζημ 1700 π.X. Οπεδόκ αμέζςξ ανπίδμοκ μη
ενγαζίεξ γηα ηεκ ακέγενζε ημο δεύηενμο
ακαθηόνμο, ημ μπμίμ ζα θαηαζηναθεί με ηε ζεηνά
ημο ημ 1450 π.X., πηζακόκ πάιη από ζεηζμό. Οε
αοηά ηα πνόκηα ημπμζεηείηαη θαη ε θαηάιερε ηεξ
Kνήηεξ από ημοξ Mοθεκαίμοξ, μη μπμίμη
ακμηθμδμμμύκ ημ δεύηενμ ακάθημνμ.

250. Ε Φαηζηόξ είκαη θηηζμέκε πάκς ζε παμειό ιόθμ (ορόμεηνμ 100 μ.
πενίπμο από ηεκ επηθάκεηα ηεξ ζάιαζζαξ), ζηα κόηηα ημο πμηαμμύ
Γενμπόηαμμο, ημο ανπαίμο Θεζαίμο, θαη δεζπόδεη ζηεκ εύθμνε θμηιάδα
ηεξ Ηάης Ιεζανάξ, πμο πενηηνηγονίδεηαη από επηβιεηηθά βμοκά
(Σειμνείηεξ, Αζηενμύζηα, Θαζηζηώηηθα Βμοκά). Οηα κόηηα εθηείκεηαη ημ
Θηβοθό πέιαγμξ. Μ Θεζαίμξ πενηβάιιεη ημ ιόθμ ηεξ Φαηζημύ από
ακαημιηθά θαη βόνεηα, απμηέιεζε ηεκ πεγή ύδνεοζεξ ηεξ πόιεξ. Πμ ήπημ
θαη δεζηό θιίμα ηεξ πενημπήξ έθακε άκεηε θαη εοπάνηζηε ηε δςή ηςκ
θαημίθςκ ηεξ.
Ε Φαηζηόξ απμηειμύζε έκα από ηα ζεμακηηθόηενα θέκηνα ημο μηκςηθμύ
πμιηηηζμμύ θαη ηε ζπμοδαηόηενε ζε πιμύημ θαη δύκαμε πόιε ηεξ κόηηαξ
Ηνήηεξ

251. Ναιαηό Ακάθημνμ: Οε αίζμοζα ημο πιίζηκα πςνίζμαηα
δεμημονγμύκ επηά μηθνμύξ πώνμοξ θαη πηζηεύεηαη όηη ήηακ ημ
Ανπείμ 19 ημο ακαθημνμο. Ο' έκα ηέημημ πώνμ βνέζεθε μ
πενίθεμμξ Δίζθμξ ηεξ Φαηζημύ με ηεκ ηενμγιοθηθή γναθή πμο
δεκ επεη ενμεκεοζεί αθόμε θαη πμο ζήμενα ζαομάδμομε ζημ
Ανπαημιμγηθό Ιμοζείμ Εναθιεημο.
Μ δίζθμξ είκαη γναμμέκμξ θαη από ηηξ ζεηώ πιεονέξ θμπιηςηά,
δειαδή ημ θείμεκμ ανπίδεη από ηεκ πενηθένεηα θαη θαηαιήγεη
ζημ θέκηνμ. Πα ζημηπεία είκαη ηοπςμέκα ζε μίηνεξ θαη γηα
αοηό δίθαηα ζεςνήζεθε ημ πνώημ δείγμα ηοπμγναθίαξ. Πμ
θείμεκμ πηζηεύεηαη πςξ είκαη έκαξ ύμκμξ ζηε ζεά Ξέα.
Οημκ ίδημ πώνμ βνέζεθε θαη μηα πήιηκε
πηκαθίδα, με εγπάναθηε γναμμηθή γναθή Α.
Ε ηειεοηαία αίζμοζα ακαημιηθά ημο
ζογθνμηήμαημξ, ζεςνείηαη Γνγαζηήνημ
Αγγεημπιαζηηθήξ.

252. Πνία πιμ. ακαημιηθά ηεξ θςμυπμιεξ βνίζθεηαη μ
ανπαημιμγηθυξ πχνμξ.
Οημ πχνμ αοηυ οπήνπε ζπμοδαία μηκςηθή πυιε πμο ημ
ανπασθυ υκμμά ηεξ παναμέκεη άγκςζημ.
Πμ ζεμενηκυ υκμμα Ιάιηα πνμένπεηαη απυ ηε ιέλε Μμαιία
πμο οπμδειχκεη ηεκ μμαιυηεηα ημο εδάθμοξ.

253. Απυ ηα εονήμαηα
απμθαιφπηεηαη υηη είπε μεγάιε
αθμή ηεκ Ννςημμηκςηθή έςξ
ηεκ Ρζηενμμηκςηθή πενίμδμ.
Γδχ βαζίιερε ε δοκαζηεία ημο
Οανπεδυκα, αδειθμφ ημο
Ιίκςα θαη ημο Ξαδάμακζο.
'Έθμβε δηθά ηεξ κμμίζμαηα πμο
απεηθυκηδακ ημ θεθάιη ηεξ
Αζεκάξ απυ ημ έκα μένμξ θαη
δφμ δειθίκηα απυ ημ άιιμ.
Οηε ζέζε ΢νοζυιαθθμξ
βνέζεθε μηκςηθυ κεθνμηαθείμ
με πνοζά αθηενχμαηα κεθνχκ.
Ακάμεζα ζ' αοηά ήηακ θαη ημ
ελαηνεηηθυ πνοζυ θυζμεμα με
ηηξ δομ μέιηζζεξ, πμο ζήμενα
βνίζθεηαη ζημ Ιμοζείμ
Εναθιείμο.

254. Απυ ημκ κμμυ Εναθιείμο δεκ ζα μπμνμφζακ κα ιείπμοκ θαη μη
αζιεηηθέξ εγθαηαζηάζεηξ υπςξ π.π. ημ γήπεδμ ημο ΜΦΕ.
Πμ γήπεδμ μεημκμμάζηεθε ζε "Θυδςνμξ Βανδηκμγηάκκεξ", πνμξ ηημή
ημο ακζνχπμο πμο ζπεδυκ ηαοηίζηεθε με ημκ ΜΦΕ. Πμ ανθεηά
πανάλεκμ ζπήμα ηςκ θενθίδςκ μθείιεηαη ζηεκ ελίζμο… ανθεηά
αζοκήζηζηε ηζημνία ημο γεπέδμο. Μ πχνμξ πμο αοηυ ηχνα
θαηαιαμβάκεη ήηακ παιαηυηενα πενημπή κεθνμηαθείςκ
(πνηζηηακηθμφ, εβνασθμφ θαη ανμεκηθμφ), πμο θαηειήθζε ζπεδυκ
"πναληθμπεμαηηθά" απυ ημκ ΜΦΕ ιίγμ μεηά ημκ Β' Ναγθυζμημ
Νυιεμμ! Αθυμε θαη ζήμενα πίζς απυ ηεκ βυνεηα ελέδνα βνίζθεηαη
μένμξ ημο εγθαηαιειεημμέκμο πιέμκ κεθνμηαθείμο ηςκ Ανμεκίςκ.

255. Ακ θαη μη ελέδνεξ παναμέκμοκ μη ίδηεξ από ημ 1987 (όηακ θαη
θαηαζθεοάζηεθε ε... μηζή βόνεηα πιεονά), ημ ίδημ ημ γήπεδμ έπεη
ζήμενα δηαθμνεηηθή εηθόκα ζε ζπέζε με πνηκ ιίγα πνόκηα. Ηαιύθζεθε
μιόθιενμ με πιαζηηθά θαζίζμαηα (θάηη είπε ςξ απμηέιεζμα ηε
μείςζε ηεξ πςνεηηθόηεηαξ από ηηξ 10.500 ζηηξ 9.000) εκώ ηα
ηειεοηαία ένγα ζηα ηέιε ημο 2001 πενηιάμβακακ ηεκ μιηθή
ακαθαηαζθεοή ηςκ πώνςκ θάης από ηηξ ζύνεξ 4, 5 θαη 8 θαζώξ θαη
ηεκ ακηηθαηάζηαζε ηςκ ζηεγάζηνςκ ζηηξ ίδηεξ ζύνεξ.

256. Μ Γνγμηέιεξ ηδνύζεθε ζηηξ 7 Αογμύζημο 1929.Γίκαη ε δεύηενε (πνμκμιμγηθά)
πμδμζθαηνηθή μμάδα ημο Εναθιείμο (μεηά ημκ ΜΦΕ) πμο έπεη
ακηηπνμζςπεύζεη ηεκ πόιε ζημ πνςηάζιεμα ηεξ Superleague.Ε μμάδα
αγςκηδόηακ γηα ανθεηά πνόκηα ζηα ημπηθά πνςηαζιήμαηα ημο Κμμμύ
Εναθιείμο θαη ζηεκ Δ΄ Γζκηθή, αγςκηδόηακ ζπμναδηθά ζηεκ Γ΄ Γζκηθή αιιά
θαη ζηεκ Β΄ Γζκηθή ηεκ ζεδόκ 1970-71. Πμ 2003 μεηά από 32 πνόκηα ε μμάδα
ακέβεθε λακά ζηεκ Β΄ Γζκηθή θαη ηεκ αμέζςξ επόμεκε ζεδόκ 2003-04
πεηοπαίκεη ηεκ άκμδμ ηεξ γηα πνώηε θμνά ζηεκ ηζημνία ηεξ ζηεκ Superleague.
Δεκ θαηαθένκεη κα θναηεζεί ζηεκ μεγάιε θαηεγμνία ηεκ επόμεκε ζεδόκ ημ
2004-05 θαη επηζηνέθεη ζηεκ Β΄ Γζκηθή. Πεκ ζεδόκ 2005-06 ε μμάδα
επηζηνέθεη άμεζα ζηεκ Superleague θαηαθηώκηαξ ημ πνςηάζιεμα ηεξ Β΄
Γζκηθήξ. Μ Γνγμηέιεξ ηεξ ηνεηξ ηειεοηαίεξ ζεδόκ έπεη θαζηενςζεί ζηεκ
θμνοθαία θαηεγμνία ημο Γιιεκηθμύ πμδμζθαίνμο θαηαθηώκηαξ μάιηζηα δύμ
θμνέξ ηεκ 9ε ζέζε ηηξ ζεδόκ 2006-07 θαη ηηξ ζεδόκ 2008-09 πμο είκαη θαη ε
θαιύηενε ζέζε ζηεκ ηζημνία ηεξ μμάδαξ.

257. Πμ Ξέζομκμ είκαη έκαξ απυ ημοξ ηέζζενηξ κμμμφξ ηεξ Ηνήηεξ
πηηζμέκμ ζημ βυνεημ ημήμα ημο κεζημφ.
Έπεη υνηα πνμξ Ακαημιηθά ημ κμμυ Εναθιείμο θαη πνμξ Δοηηθά
ημ κμμυ ΢ακίςκ, εκχ πνμξ Βυνεηα βνέπεηαη απυ ημ Ηνεηηθυ θαη
πνμξ Κυηηα απυ ημ Θοβηθυ Νέιαγμξ .
Αθυμα εθηείκεηαη απυ ηα Θεοθά Όνε ςξ ημκ Σειμνείηε θαη έπεη
έθηαζε 1496 η.πιμ θαη πιεζοζμυ 70.095 θαημίθμοξ.
Μ κμμυξ Ξεζφμκμο είκαη μ πημ μνεηκυξ ηεξ Ηνήηεξ.
Οημκ κμμυ οπάνπμοκ πάνα πμιιά αλημζέαηα υπςξ ημ μμκαζηήνη
ημο Ανθαδίμο, ε μμκή Ννέβειε, ημ ζπήιαημ ηςκ Δςκηακχκ
αιιά θαη πενημπέξ απίζηεοημο θάιμοξ υπςξ ηα θανάγγηα είκαη
ηεξ Ναηζμφ θαη ηςκ Νναζζχκ, αιιά θαη ηα παναζαιάζζηα
πςνηά ημο Νιαθηά, ηεξ Αγίαξ Γαιήκεξ θαη ημο Νακυνμμο.

258. Πμ ζνεζθεοηηθό ζημηπείμ
δεκ μπμνεί κα ιείπεη από
ηεκ πόιε ημο Ξεζύμκμο.
Έηζη έπμομε ηεκ εθθιεζία ε
Ηονία ηςκ Αγγέιςκ ή
Ιηθνή Νακαγηά όπμο είκαη
ηνίθιηηε πςνίξ ηνμύιμ.
Ηηίζηεθε ζηα ηέιε ηεξ
Γκεημθναηίαξ θαη είκαη
αθηενςμέκε ζηε Ιανία
Ιαγδαιεκή. Αθόμα οπάνπεη
μ μεηνμπμιηηηθόξ καόξ "
ηςκ Γηζμδίςκ ηεξ
Θεμηόθμο" ή " Ιεγάιε
Νακαγηά".

260. Πμ ζύμβμιμ ηεξ εζκηθήξ πενεθάκηαξ ημο
θνεηηθμύ ιαμύ θαη ηεξ εθθιεζίαξ. Βνίζθεηαη
ζε μηα εθπιεθηηθήξ μμμνθηάξ ημπμζεζία με
ζέα μηα θαηαπνάζηκε πανάδνα θαη ημ
πέιαγμξ .
Ζδνύζεθε ζηε δηάνθεηα ηεξ Β' Βοδακηηκήξ
πενηόδμο από θάπμημκ μμκαπό μκόμαηη
Ανθάδημ θαηά μία εηθαζία, εκώ θαηά μία άιιε
ηδνύζεθε ημκ 16o αηώκα, ζύμθςκα με
επηγναθή πμο βνίζθεηαη ζημ θαμπακανηό.
Ε πνόζμρε ηεξ μμκήξ είκαη έκα
πναγμαηηθό ένγμ ακαγεκκεζηαθήξ ηέπκεξ πμο
επηβάιιεηαη ζημ όιμκ ημο μμκαζηενηαθμύ
ζογθνμηήμαημξ. Πα θειηά είκαη ζμιςηά θαη ηα
πανάζονα γμηζηθμύ νοζμμύ.
Ε μμκή απμηειείηαη από δύμ θύνηεξ
εηζόδμοξ, ηναπεδανία, λεκώκεξ, θειηά, πονηηη
δαπμζήθε θαη ηα ιεγόμεκα μεζμθμύμηα
(θειάνηα). Πμ θαζμιηθό ηεξ είκαη αθηενςμέκμ
ζημκ γημ Ηςκζηακηίκμ θαη ηε Ιεηαμόνθςζε
ημο Οςηήνα θαη είκαη δίθιηηε βαζηιηθή.

261. Ε πμιε ημο Αγημο Κηθμιαμο.
Ννςηεύμοζα ημο κμμμύ
Θαζηζίμο είκαη μ Αγημξ
Κηθόιαμξ
από ημ 1904. ΢ηηζμέκε ζηε
βμνεημδοηηθή άθνε ημο ήνεμμο
θόιπμο ημο Ιηναμπέιμ,
πνμθοιαγμέκε από ηα βμοκά,
είκαη μηα γναθηθή ζύγπνμκε
πμιηηεία, πμο ηεκ θαημηθμύκ
10.000 πενίπμο, θάημηθμη.
΢άνε ζημ ελαηνεηηθά ζενμό
θιίμα ηεξ, ηεκ άθζμκε
βιάζηεζε θαη ηεκ πάκηα
ήνεμε ζάιαζζα, έπεη ελειηπζεί
ζε δηεζκέξ ημονηζηηθό
ζένεηνμ.
Οημ απάκεμμ ιημακάθη ηεξ,
ζοκςζηίδμκηαη αμέηνεηα
εθδνμμηθά
ζθάθε θαη ρανμθάσθα.

262. Σν έδαθνο είλαη θπξίσο
νξεηλφ, κε ηελ νξνζεηξά
Γίθηε (ή αιιηψο
Λαζηζηψηηθα φξε) πνπ
θπξηαξρεί ζηα φξηα ησλ
λνκψλ Λαζηζίνπ θαη
Ζξαθιείνπ, λα
θαηαιακβάλεη εμνινθιήξνπ
ηελ επαξρία Λαζηζίνπ θαη
κέξνο ησλ επαξρηψλ
Μηξακπέιινπ θαη
Ηεξάπεηξαο. Μηα δεχηεξε νξνζεηξά , ηα ΢ηεηαθά φξε, βξίζθνληαη ζηα
αλαηνιηθά ηνπ λνκνχ.
Κνηιάδεο κε ειαηφδελδξα ππάξρνπλ ζηελ Ηεξάπεηξα θαη ηε Νεάπνιε θη
άιιεο κηθξφηεξεο αλάκεζα ζηα βνπλά ,ζπρλά θνληά ζηα παξάιηα.
Τπάξρνπλ δχν νξνπέδηα , ην πην γλσζηφ ηνπ Λαζηζίνπ θαη ην νξνπέδην ηνπ
Καζαξνχ (ζην Γ.Γ. Κξηηζάο ηνπ Γήκνπ Αγίνπ Νηθνιάνπ).

263. Μ κμμόξ απμηειείηαη από ήζοπεξ παναιίεξ με
εηδοιιηαθμύξ θόιπμοξ έκημκεξ εκαιιαγέξ ημπίμο θαη
θύζεξ όπςξ ημ θμηκηθόδαζμξ Βάσημ πενίθεμμ δάζμξ
πεύθςκ θαη αγνίςκ θοπανηζζηώκ Οειάθακμ, αιιά θαη
ανπαημιμγηθέξ θαη ηζημνηθέξ πενημπέξ, όπςξ ημ
ακάθημνμ ηεξ Δάθνμο, ηεξ Αγ. Πνηάδαξ αιιά θαη ηε
ζαομάζηα ηζημνηθή μόκε Πμπιμύ.
Πμ μδηθό δηθηομ ημο κμμμύ βνίζθεηαη ζε ζοκεπή επέθηαζε.
Ε πόιε Γιμύκηα αιιά θαη άιιεξ πόιεηξ ημο κμμμύ όπςξ ε
Ζενάπεηνα, Οίζζη, θαη Οεηεία έπμοκ ελειηπζεί ζε ζύγπνμκα
ημονηζηηθά θέκηνα με μεγάια λεκμδμπεηαθά ζογθνμηήμαηα.

265. Πμ πςνηυ είκαη πηηζμέκμ ζε δφμ
ιυθμοξ θαηάθοημοξ με
θανπμθυνα δέκηνα θαη ειηέξ.
Ηαικηενίμηα μδεγμφκ ζηα
αζπνμβαμμέκα ζπίηηα με ηηξ
υμμνθεξ αοιέξ. Απυ ηεκ πιαηεία
ημο πςνημφ δνυμμξ 8 πιμ.,
μδεγεί ζημ γναθηθυ
πνμζηαηεομέκμ θυιπμ ηεξ
παναιίαξ υπμο βνίζθεηαη μ
ζοκμηθηζμυξ Ηάης Δάθνμξ.
Γδχ πνυζθαηεξ ακαζθαθέξ έθενακ
ζημ θςξ μεγάιμ μηκςηθυ
ακάθημνμ, ημ 4μ ηεξ Ηνήηεξ, ημ
μμκαδηθυ πμο βνέζεθε αζφιεημ.
Ηηίζηεθε γφνς ζηα 1600
π.΢., εθηεηκυηακ ζε έθηαζε 8000
η.μ. θαη είπε 180 δηαμενίζμαηα.

266. Οηε ζέζε ηεξ ζεμενηκήξ πυιεξ, ήηακ πηηζμέκε μηα απυ ηηξ
ζπμοδαηυηενεξ πυιεηξ ηεξ ανπαίαξ Ηνήηεξ. Ανπηθά ιεγυηαv
Ηφνβα απυ ημ υκμμα ημο ηδνοηή ηεξ. Ανγυηενα μvμμάζηεθε
Ηάμηνμξ, Νφηκα, Ζενάποηκα θαη ηέιμξ Ζενάπεηνα. Έθηαζε
ζηε μεγαιφηενε αθμή ηεξ, ζημοξ ηζημνηθμφξ πνυvμοξ, 20μ
αη. π.΢., έπμκηαξ οπμηάλεη ηεκ Νναηζυ θαη θαηέπμvηαξ
μιυθιενε ζπεδυκ ηεv πενημπή ηεξ Οεηείαξ. Γίπε θαηαθένεη
vα οπμηάλεη άιιε μηα ηζπονή πυιε ηεξ πενημπήξ, ηεv
Θάνηζα.

267. Οακ αvελάνηεηε θαη αοηυκμμε πυιε, έθμβε
δηθά ηεξ κμμίζμαηα, πμο απεηθυκηδακ
ηνίπμδα θαη ζηεθάvη, ή ημ θεθάιη ημο Δία
με θμηκηθυδεκηνμ. Ακηηζηάζεθε γεκκαία
ζημοξ Ξςμαίμοξ θαη ήηακ ε ηειεοηαία πυιε
πμο θαηέιαβαv ημ 66 π.΢. θαη ηεκ
θαηέζηνερακ. Λαvαπηίζηεθε υμςξ θαη
λακαβνήθε ηεv παιηά ηεξ αίγιε.

268. Άγηνλ Όξνο
Σν Άγηνλ Όξνο είλαη ε αλαηνιηθόηεξε από ηηο ηξεηο
ρεξζνλήζνπο ηεο Υαιθηδηθήο.
Έρεη κήθνο πεξίπνπ 60 ρικ. θαη θαιύπηεη κηα έθηαζε πεξίπνπ
360 η.κ.
΢ην Άγηνλ Όξνο ζήκεξα ππάξρνπλ θαη ιεηηνπξγνύλ είθνζη
ζπλνιηθά κνλέο. Οη κνλέο είλαη νξγαλσκέλεο ζε θνηλόβηα κε
επηθεθαιήο ηνλ Ζγνύκελν. ΢ην Άγην Όξνο δελ επηηξέπνληαη
νη γπλαίθεο.

269. Καξπέο Αγίνπ Όξνπο

270. Καξπέο Αγίνπ Όξνπο
Οη Καξπέο είλαη
πξσηεύνπζα ηνπ Αγίνπ
Όξνπο, ηνπιάρηζηνλ από
ηνλ 10ν αηώλα.
Ζ παιαηά ηεο νλνκαζία
ήηαλ Μέζε, ιόγσ ηνπ
γεγνλόηνο όηη βξίζθεηαη
ζηε κέζε ηεο
ρεξζνλήζνπ. ΢ηηο Καξπέο
είλαη ε έδξα ηνπ Πξώηνπ.
΢ηηο Καξπέο δηακέλνπλ θαη
νη αληηπξόζσπνη ησλ 19
εθ ησλ 20 κνλώλ ζηα
θηήξηα, πνπ νλνκάδνληαη
Κνλάθηα.

271. Κεληξηθόο λαόο ησλ
Καξπώλ είλαη ην
Πξσηάην, ζην νπνίν
βξίζθεηαη ε ζαπκαηνπξγή
εηθόλα ηεο Παλαγίαο ην
Άμηνλ Δζηί.
Σέινο ππάξρνπλ ηα θηίξηα
ηνπ Γηνηθεηεξίνπ, ηεο
Αζηπλνκίαο, ηνπ
ηαηξείνπ, ηνπ
ηαρπδξνκείνπ, θνύξλνο, κα
γαδηά κε εθθιεζηαζηηθά
είδε θαη θειηά κνλαρώλ.
΢ηηο Καξπέο ιεηηνπξγνύλ
Δθθιεζηαζηηθό Γπκλάζην
θαη Δθθιεζηαζηηθό Λύθεην
ηεο Αζσληάδνο ΢ρνιήο.

272. ΢ΚΖΣΖ ΑΓΗΟΤ ΑΝΓΡΔΑ
Ζ ΢θήηε Αγίνπ Αλδξέα, επνλνκαδφκελε ΢εξάγη (απφ ηε
πξφηαζε ΢έη-ξαε πνπ ζεκαίλεη θαηά ηνπο Ρψζνπο «νχηνο ν
Παξάδεηζνο», βξίζθεηαη ζε απφζηαζε 500 κέηξσλ απφ ηηο
Καξπέο.

273. Νέα ΢θήηε
Ζ Νέα ΢θήηε απνηειεί εμάξηεκα ηεο Μνλήο Αγίνπ Παύινπ.
Βξίζθεηαη θνληά ζηε ζάιαζζα, κεηαμχ ηεο κνλήο Αγίνπ
Παχινπ θαη ηεο ζθήηεο ηεο Αγίαο Άλλαο. Ηδξχζεθε ην 18ν αη.
αιιά ε πεξηνρή θαηνηθνχληαλ απφ ηελ αξραηφηεηα, φπσο
δείρλνπλ νη ηάθνη, ηα λνκίζκαηα θαη άιια αληηθείκελα πνπ
βξίζθνληαη θαηά θαηξνχο.
΢ήκεξα ε Νέα ΢θήηε αθνινπζεί ηνλ ηδηφξξπζκν θνηλνβηαθφ
βίν. Απνηειείηαη απφ 28 θαιχβεο πνπ θαηνηθνχληαη απφ 40
κνλαρνχο, νη νπνίνη αζρνινχληαη θπξίσο κε ηελ
αγηνγξαθία, ηελ μπινγιππηηθή θαη ηε γεσξγία.

274. Ζ Μνλή
΢ηαπξνληθήηα
βξίζθεηαη ζηε
βφξεηα πιεπξά ηεο
ρεξζνλήζνπ.
Γηαθξίλνληαη ην
θαζνιηθφ ηεο
Μνλήο, ε θνξπθή
ηνπ φξνπ Άζσο θαη
ν αξζαλάο ηεο
Μνλήο Ηβήξσλ

275. Ζ Μνλή ηνπ
Αγίνπ
Παληειεήκνλνο ή
αιιηψο Ρσζηθό
Μνλαζηήξη, βξίζθ
εηαη ζηε δπηηθή
πιεπξά ηεο
ρεξζνλήζνπ ηνπ
Άζσ, επί ηεο
παξαιίαο. Απφ
ηελ
πξσηεχνπζα, ηηο
Καξπέο, απέρεη 15
ρικ.

276. Ζ Μνλή
Εσγξάθνπ είλαη
βνπιγαξηθή θαη
βξίζθεηαη ζηε
βφξεηα πιεπξά
θαη πεξί ην κέζνλ
θαηά πιάηνο ηεο
Αζσληθήο
ρεξζνλήζνπ. Ζ
Μνλαζηηθή
δχλακε ηεο
Μνλήο, ζχλνιν
κνλαρψλ θαη
εμαξηεκαηηθψλ, θ
πκαίλεηαη ζήκεξα
ζηα 20-30 άηνκα.

280. Πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ είλαη ε
Γξάκα, ρηηζκέλε ζηνπο πξόπνδεο ηνπ
όξνπο Φαιαθξνύ, πνπ νη ληόπηνη
νλνκάδνπλ «βνπλό ησλ ινπινπδηώλ».
Βνπλό κε πνιιέο θπζηθέο
νκνξθηέο, ρηνλνδξνκηθέο πίζηεο θαη
ηέζζεξα θαιά εμνπιηζκέλα θαηαθύγηα γηα
ηνπο θίινπο ηεο νξεηβαζίαο. Ζ
πόιε, πληγκέλε ζην πξάζηλν κε άθζνλα
λεξά, δηαζέηεη κνλαδηθή γνεηεία.

281. ΑΡΥΑΗΟΛΟΓΗΚΟ ΜΟΤ΢ΔΗΟ
Σν αξραηνινγηθό κνπζείν ηεο Γξάκαο θαιύπηεη ρξνλνινγηθά
ηελ αλζξώπηλε παξνπζία ζην λνκό Γξάκαο από ηε Μέζε
Παιαηνιηζηθή Δπνρή (50.000 ρξόληα από ζήκεξα), κε ηα ίρλε
δσήο ησλ παιαηνιηζηθώλ θπλεγώλ ζην ζπήιαην Πεγώλ ηνπ
Αγγίηε, κέρξη ηνπο λεόηεξνπο ρξόλνπο (1913).

282. ΠΟΣΑΜΟ΢ ΝΔ΢ΣΟ΢
Ο Νέζηνο απνηειεί ην θπζηθό όξην κεηαμύ Μαθεδνλίαο
θαη Θξάθεο. Ζ ξνή ηνπ πνηακνύ, από ηα
ειιελνβνπιγαξηθά ζύλνξα κέρξη ηηο εθβνιέο, ζην
Θξαθηθό πέιαγνο, δεκηνύξγεζε έλα πιήζνο από
δηαθνξεηηθνύο βηόηνπνπο πνπ θηινμελνύλ πιεζώξα
εηδώλ ρισξίδαο θαη παλίδαο όπνπ όκνηνύο ηνπ δελ
ζπλαληά θαλείο πνπζελά ζηελ Δπξώπε, νύηε ζε
πνζόηεηα αιιά νύηε θαη ζε έθηαζε.

283. ΢ΠΖΛΑΗΟ ΑΓΓΗΣΖ
Tν ζπήιαην ησλ Πεγώλ ηνπ πνηακνύ Αγγίηε (ή Μααξά)
βξίζθεηαη 23ρικ. βνξεηνδπηηθά ηεο Γξάκαο, ζην Κάησ
Νεπξνθόπη θαη ζηνπο πξόπνδεο ηνπ Φαιαθξνύ όξνπο
(νξνζεηξά Ρνδόπεο). Ζ εμεξεύλεζε ηνπ ζπειαίνπ έγηλε ην
1978, όηαλ νκάδα Διιήλσλ θαη Γάιισλ ζπειαηνιόγσλ
θαηαδύζεθε κε ζθάθαλδξα θνληά ζηηο πεγέο ηνπ
Αγγίηε, όπνπ, ζε βάζνο 7κ., βξήθαλ κία δίνδν πξνο ην
ζπήιαην, ζην νπνίν αλαθάιπςαλ ζηνά κήθνπο 500κ.

285. ΜΟΤ΢ΔΗΟ ΦΤ΢ΗΚΖ΢ Η΢ΣΟΡΗΑ΢
Πξόθεηηαη γη έλα ρώξν δηακνξθσκέλν κε γλώζε θαη
κεξάθη, όπνπ ν επηζθέπηεο κπνξεί παξαηεξώληαο ηis
πξνζήθεο θαη ηα ζρεηηθά δηνξάκαηα λα ζρεκαηίζεη κηα
ζπλνιηθή εηθόλα γηα ηoπs Βηόηνπνπο ηns πεξηνρήο ηνπ
πνηακνύ Νέζηνπ θαη ηns νξνζεηξάο ηns Ρνδόπεs.

286. ΓΡΑΜΑ
Ζ Γξάκα γλώξηζε έληνλνπο ξπζκνύο αλάπηπμεο κέζα ζηνλ
20ό αη. θαη νη αιιαγέο ζηε θπζηνγλσκία θαη ζηελ
αξρηηεθηνληθή ηεο ήηαλ ξαγδαίεο, αληαπνθξηλόκελεο ζηηο
αλάγθεο ησλ πνιπάξηζκσλ θαηνίθσλ .Πνιιέο ζπλνηθίεο ζην
ηζηνξηθό ηεο θέληξν απέθηεζαλ λέν ρξώκα, ελώ
δεκηνπξγήζεθαλ άιιεο ζηελ πεξηθέξεηα.

288. ΥΗΟΝΟΓΡΟΜΗΚΟ ΚΔΝΣΡΟ ΦΑΛΑΚΡΟΤ
΢ην ΦΑΛΑΚΡΟ ην "βνπλό ζύκβνιν" ηεο Γξάκαο, βξίζθεηαη
ην νκώλπκν ρηνλνδξνκηθό θέληξν πνπ κε ηελ έιιεηςε
δεληξώδνπο βιάζηεζεο ζηελ επξύηεξε πεξηνρή ηεο βάζεο
ηνπ, δηθαηώλεη απόιπηα ηελ νλνκαζία ηνπ, ηνπ πξνζδίδεη
όκσο κηα αμεπέξαζηε ρηνλνδξνκηθή γνεηεία.

290. ΓΑ΢Ο΢ ΔΛΑΣΗΑ΢
Σν κεγαιύηεξν ζε βηνπνηθηιόηεηα ζηελ Διιάδα θαη ην δεύηεξν
ζηελ Δπξώπε ζε ρισξίδα θαη παλίδα, κε 1712 είδε ρισξίδαο
, 38 είδε ζειαζηηθώλ θαη 102 είδε πνπιηώλ, εθ ησλ νπνίσλ ηα
20 ζπάληα ή ππό εμαθάληζε. Έρεη ραξαθηεξηζηεί δηαηεξεηέν
κλεκείν ηεο θύζεο από ηελ UNESCO θαη έλα θνκκάηη ηνπ
είλαη απζηεξά πξνζηαηεπόκελν, ην ιεγόκελν παξζέλν δάζνο
ηνπ Φξαθηνύ.

293. Μη Οέννεξ είκαη πνςηεφμοζα ημο μμχκομμο κμμμφ θαη
γεςγναθηθά βνίζθεηαη ζηεκ Βυνεηα Γιιάδα. Ακήθεη ζηεκ
Νενηθένεηα Ηεκηνηθήξ Ιαθεδμκίαξ θαη έπεη πιεζοζμυ
54.666 θαημίθμοξ

294. Μ πναγμαηηθυξ πιεζοζμυξ ηεξ πυιεξ ζήμενα ακένπεηαη ζε 100.000
θαημίθμοξ πενίπμο ζομπενηιαμβακυμεκςκ ηςκ θμηηεηχκ ηεξ πυιεξ. Πμ
Π.Γ.Ζ Οεννχκ έπεη ανηζμυ θμηηεηχκ πμο λεπενκά ημοξ 10.000 με ηάζεηξ
αφλεζεξ. Γίκαη ε δεφηενε πυιε ζε πιεζοζμυ ηεξ Ηεκηνηθήξ Ιαθεδμκίαξ
μεηά ηεκ Θεζζαιμκίθε, εκχ μ Κμμυξ έπεη πιεζοζμυ πενίπμο 200.000.

295. Σν ζπήιαην Αιηζηξάηεο είλαη έλα
από ηα κεγαιύηεξα ζπήιαηα ηεο
Δπξώπεο. Ο πινύζηνο δηάθνζκόο
ηνπ πεξηιακβάλεη, εθηόο από
ηεξάζηηνπο ζηαιαθηίηεο θαη
ζηαιαγκίηεο ζε δηάθνξνπο
ρξσκαηηζκνύο θαη ηνπο ζπάληνπο
εθθεληξίηεο. Οη εθθεληξίηεο ή
ειηθηίηεο είλαη ζπάληνη ζρεκαηηζκνί
πνπ δεκηνπξγνύληαη «αςεθώληαο»
ηνπο λόκνπο ηεο βαξύηεηαο θαη
αθνινπζώληαο αθαλόληζηεο
πνξείεο. Κύξην ραξαθηεξηζηηθό ηνπ
ελ ιόγσ ζπειαίνπ -πνπ ην θάλεη
θαη κνλαδηθό ζηνλ ειιεληθό ρώξνε πνιύ κεγάιε πνηθηιία
εθθεληξηηώλ.
πνηακνύ Αγγίηε.

296. Σν ζπήιαην
Αιηζηξάηεο, απέρεη 6
ρηιηόκεηξα από ηελ
θσκόπνιε ηεο Αιηζηξάηεο
΢εξξώλ θαη είλαη πξνζβάζηκν
ηόζν από ηελ Γξάκα θαη ηελ
Καβάια, όζν θαη από ηε
Θεζζαινλίθε (κέζσ ΢εξξώλ
ή Αζπξνβάιηαο). Έρεη
αμηνπνηεζεί θαη είλαη
επηζθέςηκν από ην 1997.
΢ε απόζηαζε αλαπλνήο από
ηελ ηερληθή είζνδν ηνπ
ζπειαίνπ, βξίζθεηαη ην
θαξάγγη ηνπ

297. Ιέζα ζηα πιαίζηα ηεξ Ημηκςκηθήξ θαη Νμιηηηζηηθήξ πνμζθμνάξ ημο μ
Δήμμξ Οεννχκ ίδνοζε ημ 1996 ημ θέκηνμ Ννμζηαζίαξ Φοζηθμφ
Νενηβάιιμκημξ Ιμοζείμ Φοζηθήξ Ζζημνίαξ. Πμ Ιμοζείμ ζηεγάδεηαη ζε
εηδηθά δηαμμνθςμέκμ θηίνημ ηδημθηεζίαξ ημο Ηοκεγεηηθμφ Οοιιυγμο Οεννχκ
πμο βνίζθεηαη ζημ 1μ πηιηυμεηνμ ημο δνυμμο Οεννχκ - Ζενάξ Ιμκήξ Πημίμο
Ννμδνυμμο. Γίκαη ακμηπηυ ζημ θμηκυ γηα επηζθέρεηξ θαη πηζηεφμομε μηη
ζομβάιεη ζηεκ πιενέζηενε εκεμένςζε ημο επηζθέπηε γηα ημ θοζηθυ
πενηβάιιμκ γεκηθά ημο ηυπμο μαξ.

300. Ζ δεύηεξε κεγαιύηεξε πόιε ηεο Διιάδαο έρεη ηε δηθή ηεο ηζηνξία, ραξαθηήξα θαη
ζηπι, ιόγσ ηεο γεσγξαθηθήο ηεο ζέζεο, όζν θαη ηεο ηζηνξίαο ηεο. Από ηελ ίδξπζή
ηεο ην 316 π.Υ. από ηνλ Βαζηιηά Κάζζαλδξν, ήηαλ ην ζηαπξνδξόκη κεηαμύ Γύζεο
θαη Αλαηνιήο, ησλ Βαιθαλίσλ θαη ηνπ Αηγαίνπ. Ζ πόιε, πνπ πήξε ην όλνκά ηεο
από ηελ γπλαίθα ηνπ βαζηιηά, δειαδή ηελ εηεξνζαιή αδεξθή ηνπ Μεγάινπ
Αιεμάλδξνπ, ήηαλ κηα πόιε-ιηκάλη ζηξαηεγηθήο ζεκαζίαο, ζηξαηησηηθήο θαη
εκπνξηθήο, ηόζν θαηά ηνπο Ρσκατθνύο ρξόλνπο όζν θαη θαηά ην Βπδαληηλνύο. Σα
ζεκάδηα ηεο Ρσκατθήο Απηνθξαηνξίαο έρνπλ κείλεη αλεμίηεια ζηελ πόιε, ζηα
πνιπάξηζκα κλεκεία, ηηο εθθιεζίεο θαη ηα παιηά ηείρε

301. Αλαπόθεπθηα, ε ζέζε ηεο πόιεο πξνθαινύζε
θάζε ινγήο ερζξνύο θαη θαηαθηεηέο θαη θαζώο ην
Βπδάληην θαηέξξεε, έγηλε ιεία ζε ΢αξαθελνύο θαη
Φξάγθνπο, κέρξη πνπ θαηαθηήζεθε από ηνπο
Σνύξθνπο ην 1430. Δλώζεθε κε ηελ ππόινηπε
Διιάδα ην 1912, ελώ πξέπεη λα ζεκεησζεί όηη ε
πόιε ππέζηε ζνβαξέο θαηαζηξνθέο θαηά ηε
δηάξθεηα ησλ δύν παγθνζκίσλ πνιέκσλ.
Πάλησο, ην γεγνλόο πνπ θαζόξηζε ηελ ζεκεξηλή
εκθάληζε ηεο πόιεο ήηαλ ε κεγάιε ππξθαγηά ηνπ
1917, θαηά ηελ νπνία θαηαζηξάθεθαλ νη
πεξηζζόηεξεο από ηηο Λεβαληίληθεο γεηηνληέο ηεο.
Από ην 1950, έγηλε κηα ππέξνρε, κνληέξλα
Δπξσπατθή πόιε, κέγηζην εκπνξηθό θέληξν ηεο
Βόξεηαο Διιάδαο, κε πιεζπζκό 900.
000 θαηνίθσλ, έλα θεκηζκέλν παλεπηζηήκην, ελώ
έγηλε θαη ε βάζε κηαο δηεζλνύο εκπνξηθήο
έθζεζεο πνπ ζπκβάιεη ζηελ αλάπηπμε ηεο
ειιεληθήο νηθνλνκίαο. Οη θαξδείο δξόκνη θαη
ιεσθόξνη, νη παλέκνξθεο πιαηείεο, νη
θαθεηέξηεο, ηα bar, ηα club, νη ακέηξεηεο ηαβέξλεο
θαη εζηηαηόξηα ραξαθηεξίδνπλ ηελ παλέκνξθε
γεηεύηξα ηνπΒνξξά.

302. Δθηόο από ηηο κόληκεο νζόλεο ηεο, ην Αξραηνινγηθό Μνπζείν θηινμελεί
επίζεο ζεκαληηθή πξνζσξηλέο θαη ζεκαηηθέο εθζέζεηο. ΢ηελ Μαλόιεο
Αλδξόληθνο δσκάηην, γηα παξάδεηγκα, ππάξρεη ε έθζεζε κε ηίηιν Σα
λνκίζκαηα ηεο Μαθεδνλίαο από ηνλ 6ν αηώλα π.Υ. έσο 148, κε ηα
παξαδείγκαηα ησλ θεξκάησλ πνπ θπθινθνξνύλ ζηε Μαθεδνλία θαηά ηελ
πεξίνδν απηή. Μηα πξνζήθε ζην ιόκπη ηνπ Μνπζείνπ εκθαλίδεη θάπνηα
επξήκαηα από ηελ αλαζθαθή ηνπ λενιηζηθνύ νηθηζκνύ ζην Makriyalo ζηελ
Πηεξία, ζπλνδεύεηαη από πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηελ πξόνδν ηεο
αλαζθαθήο.

303. Ζ λέα πηέξπγα θηινμελεί δύν εθζέζεηο: Σν
Υξπζό ηεο Μαθεδνλίαο θαη ηεο
Θεζζαινλίθεο ζηελ πξντζηνξία. Ζ πξώελ
πεξηιακβάλεη επξήκαηα από ηηο
πνιπάξηζκεο αλαζθαθέο ζηελ Κεληξηθή
Μαθεδνλία. Λακβάλνληαο ηελ ηζηνξία ηνπ
ρξπζνύ σο θεληξηθό ζέκα
ηνπ, παξνπζηάδεη ηνλ πνιηηηζκό ηεο
Μαθεδνλίαο από ηνλ 6ν αηώλα π.Υ. κε 148
π.Υ., ε νπνία εμεηάδεη ηε ρξήζε ηνπ
ρξπζνύ (θνζκήκαηα, ξαπηηθόο
δηαθόζκεζε, επηρξύζσζε ησλ
αληηθεηκέλσλ θαη ησλ πινίσλ, θέξκαηα), ε
ηερλνινγία ηεο παξαγσγήο ηνπ ρξπζά
θνζκήκαηα, θαζώο θαη νη ηερληθέο ηεο
εμόξπμεο ρξπζνύ. Τπάξρνπλ επίζεο
πνιιά επξήκαηα από ηα λεθξνηαθεία ηεο
Μαθεδνλίαο (΢ίλδνο, Αγία Παξαζθεπή, Νέα
Φηιαδέιθεηα, Makriyalo, Γεξβέλη, Λεηή, ΢έ
ξξεο, θαη Evropos), θαη ν ξόινο ηνπο ζηελ
ηαθηθά έζηκα πεξηγξάθεηαη.

304. Σν αξραηνινγηθό κνπζείν ρηίζηεθε ην 1962 ζε ζρέδηα πνπ θαηαξηίδνληαη
από ηνλ αξρηηέθηνλα Πάηξνθινπ Καξαληηλνύ θαη ην 1980 απέθηεζε κηα
λέα πηέξπγα, ε νπνία ζηεγάδνληαη ηα εθζέκαηα από ηάθνπο ηεο Βεξγίλαο
κέρξη ην 1997. Δίλαη ζε έλα κεηαβαηηθό ζηάδην πξνο ην παξόλ, δηόηη ζα
είλαη θιεηζηή γηα ην θνηλό από ηηο αξρέο ηνπ 2001 γηα ηε γεληθή
απνθαηαζηάζεηο.
Δπί ηνπ παξόληνο, ε ζπιινγή ησλ αξρατθώλ γιππηώλ ζηελ Ύζηεξε
Ρσκατθή από ηε Θεζζαινλίθε θαη ηε Μαθεδνλία γεληθόηεξα εκθαλίδεηαη
ζην θεληξηθό ηκήκα ηνπ κνπζείνπ. Πνπ απεηθνλίδνπλ ηελ ηζηνξία ηεο
Θεζζαινλίθεο από ηνπο πξντζηνξηθνύο ρξόλνπο έσο ηελ ύζηεξε
αξραηόηεηα. ΢ε όια απηά ηα δσκάηηα, νξηζκέλα ζεκαληηθά εθζέκαηα έρνπλ
μερσξίζεη θαη πεξαηηέξσ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηνπο δίλεηαη γηα λα
βνεζήζεη ηνπο επηζθέπηεο εθηηκνύλ ηε ζεκαζία ηεο θάζε έθζεκα θαη ηεο
πεξηνρήο θαη ε πεξίνδνο από ηελ νπνία πξνέξρεηαη.

305. ΒΤΕΑΝΣΗΝΟ ΜΟΤ΢ΔΗΟ
Ζ κόληκε έθζεζε ηνπ Μνπζείνπ
Βπδαληηλνύ Πνιηηηζκνύ παξνπζηάδεη
πνηθίιεο όςεηο ηεο ηέρλεο θαη ηνπ
πνιηηηζκνύ ηνπ Βπδαληίνπ αιιά θαη
ηεο επνρήο κεηά ηελ θαηάιπζε ηεο
βπδαληηλήο απηνθξαηνξίαο ην 1453
από ηνπο Οζσκαλνύο Σνύξθνπο.
2.900 αληηθείκελα, νξγαλσκέλα ζε
εθζεζηαθέο ελόηεηεο πνπ δηεγνύληαη
κε ρξνλνινγηθή ζεηξά «κηθξέο
ηζηνξίεο», παξνπζηάδνπλ κε έλαλ
εύιεπην θαη επράξηζην ηξόπν πηπρέο
ηεο ηέρλεο θαη ηνπ πνιηηηζκνύ ηνπ
Βπδαληίνπ, από ην όξην ηνπ κε ηελ
ύζηεξε αξραηόηεηα (3νο- 4νο κ.Υ. αη)
έσο ηελ Άισζε ηεο
Κσλζηαληηλνύπνιεο (1453) αιιά θαη
επηβηώζεηο απηνύ ηνπ πνιηηηζκνύ
ζηνπο ρξόλνπο κεηά ηελ Άισζε, έσο
ην 19ν αη.

306. Σνηρνγξαθίεο, ςεθηδσηά, εηθόλεο, καξκάξηλα αξρηηεθηνληθά
κέιε, νιόθιεξνη απνζπαζκέλνη παιαηνρξηζηηαληθνί ηάθνη κε
ηηο ηνηρνγξαθίεο ηνπο, πνιύηηκα εθθιεζηαζηηθά ζθεύε, είδε
πξνζσπηθνύ ζηνιηζκνύ, αιιά θαη ηαπεηλά αληηθείκελα
θαζεκεξηλήο ρξήζεο θαη εξγαιεία δηαθόξσλ επαγγεικαηηώλ
παξνπζηάδνπλ όςεηο ηεο δσήο ζην Βπδάληην από ηελ
νξγάλσζε ηεο ζξεζθεπηηθήο θαη θνηλσληθήο δσήο, ηελ
θαιιηηερληθή θαη πλεπκαηηθή παξαγσγή έσο ηνλ ηδησηηθό βίν
θαη ηηο δξαζηεξηόηεηεο ησλ αλζξώπσλ ζηελ αγνξά, ζηελ
ύπαηζξν θαη ζηε ζάιαζζα, ηνλίδνληαο ηνκέο θαη επηβηώζεηο
αλάκεζα ζην ζήκεξα θαη ζηηο εθδειώζεηο ηνπ αλζξώπηλνπ
βίνπ θαηά ηε βπδαληηλή πεξίνδν.

307. Ηζηνξηθά ζηνηρεία γηα Καπηαλδόγιεην ΢ηάδην
Ζ ηζηνξία ηνπ ζηαδίνπ μεθηλάεη ην 1931, 25 νιόθιεξα ρξόληα πξηλ ηε ζεκειίσζή ηνπ. ΢ηηο 4
Ννεκβξίνπ ηνπ 1931, ν Λπζίκαρνο Καπηαλδόγινπ, δηαθεθξηκέλνο δηπισκάηεο θαη
λνκηθόο, ζπληάζζεη ηε δηαζήθε ηνπ, ζηελ νπνία αθήλεη όιε ηελ πεξηνπζία ηνπ γηα ηελ
αλέγεξζε ζηελ Θεζζαινλίθε Παλειιελίνπ Ζξώνπ γηα ηνπο αγσληζζέληεο γηα ηελ
ειεπζεξία, από ηελ άισζε ηεο Κσλζηαληηλνύπνιεο θαη κεηαγελέζηεξα. Αλάκεζα ζηνπο
ήξσεο απηνύο ήηαλ θαη ν παππνύο ηνπ Λπζίκαρνπ Καπηαλδόγινπ, Ησάλλεο Γνύηαο
Καπηαλδόγινπ, κέινο θαη ρξεκαηνδόηεο ηεο Φηιηθήο Δηαηξίαο. Ζ απόθαζε απηή ηνπ
Λπζίκαρνπ Καπηαλδόγινπ έκειιε λα νδεγήζεη ζηελ αλέγεξζε ηνπ ΢ηαδίνπ, αθνύ ζεσξήζεθε
όηη ε πόιε ηεο Θεζζαινλίθεο είρε κεγαιύηεξε αλάγθε από ζύγρξνλεο αζιεηηθέο ππνδνκέο.
΢ηελ απόθαζε απηή είραλ πξσηνζηαηήζεη ν ηόηε πξσζππνπξγόο ηεο Διιάδαο
Κσλζηαληίλνο Καξακαλιήο θαη ν Θεζζαινληθηόο εθδόηεο θαη πνιηηεπηήο Πέηξνο Λεβαληήο.
Γηα λα ηεξεζεί όκσο ην πλεύκα ηεο δηαζήθεο ηνπ επεξγέηε απνθαζίζηεθε λα αλαγεξζνύλ
ζηνλ ρώξν ηνπ ζηαδίνπ πξνηνκέο ηεο νηθνγέλεηαο Καπηαλδόγινπ.
Υσξεηηθόηεηα:
27.770 (θαζήκελνη)
Ρεθόξ ζεαηώλ:
47.458 (Διιάδα Διβεηία, ζηηο
15/10/1969)
Κηίζηεθε ην: 1960
(Σειεπηαία
αλαθαηαζθεπή ην
2004)

308. ΑΡΖ΢
Υσξεηηθόηεηα: 23.220 (θαζήκελνη)
Κηίζηεθε ην: 1951 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή ην 2004)
Ρεθόξ ζεαηώλ: 27.500 (Αξεο - ΑΔΚ, ζηηο 11/3/1979)

309. Υσξεηηθόηεηα: 28.701 (θαζήκελνη)
Ρεθόξ ζεαηώλ: 45.252 (ΠΑΟΚ - ΑΔΚ, ζηηο 19/12/1976)
Κηίζηεθε ην: 1959 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή ην 2004)
Γήπεδν ΠΑΟΚ

310. Λεπθόο Πύξγνο.
Νέα κόληκε έθζεζε ζην κλεκείν-ζύκβνιν
ηεο πόιεο
Πξόζθιεζε γηα κηα πην ζηελή γλσξηκία κε ηε Θεζζαινλίθε ζα
απνηειεί ζην εμήο ε επίζθεςε ζην Λεπθό Πύξγν, ν νπνίνο
άλνημε μαλά ηηο πόξηεο ηνπ ζην θνηλό κε λέα κόληκε
έθζεζε, αθηεξσκέλε ζηελ πόιε ηεο Θεζζαινλίθεο.

311. Ζ έθζεζε, πνπ νξγαλώζεθε από ην Μνπζείν Βπδαληηλνύ
Πνιηηηζκνύ, παξνπζηάδεη κε ζπλνπηηθό ηξόπν όςεηο ηεο ηζηνξίαο
ηεο Θεζζαινλίθεο δηαρξνληθά, κε ζηόρν λα θεληξίζεη ην ελδηαθέξνλ
ησλ επηζθεπηώλ λα γλσξίζνπλ θαιύηεξα ηελ πόιε, ηα κλεκεία θαη
ηα ζεκαηηθά κνπζεία ηεο. Πξόζεζε ηεο έθζεζεο δελ είλαη λα
«κνπζεηνπνηήζεη» ηελ πόιε, αιιά λα ηε «ζπζηήζεη» ζηνπο
επηζθέπηεο θαη αθόκε πεξηζζόηεξν ζηνπο θαηνίθνπο
ηεο, ζηνρεύνληαο ζηε δεκηνπξγία κηαο λέαο νπζηαζηηθήο ζρέζεο κε
ηελ πόιε. Φηινδνμία ηνπ λένπ κνπζείνπ είλαη λα απνηειέζεη ηελ
αθεηεξία κηαο πεξηήγεζεο ζηε Θεζζαινλίθε, ρσξίο λα ππνθαζηζηά
ηνπο ππόινηπνπο κνπζεηαθνύο ρώξνπο. Έλα επηπιένλ ζηνηρείν πνπ
ραξαθηεξίδεη ηελ έθζεζε, από κνπζεηνγξαθηθή άπνςε, είλαη όηη ν
ζρεδηαζκόο ηεο έγηλε κε γλώκνλα ηνλ ζεβαζκό ηεο αξρηηεθηνληθήο
ηαπηόηεηαο ηνπ κλεκείνπ. Ζ έθζεζε δελ αληαγσλίδεηαη νύηε θξύβεη
ην κλεκείν, αληίζεηα ην αλαδεηθλύεη.

312. Δίλαη έλα απφ πην γλσζηά
θηίζκαηα-ζχκβνια πφιεσλ
ζηελ Διιάδα. Έρεη 6
νξφθνπο, 30 κέηξα χςνο θαη
70 κέηξα πεξίκεηξν.
Ο Λεπθφο Πχξγνο είλαη έλαο
νρπξσκαηηθφο πχξγνο ηνπ
15νπ αηψλα, ν νπνίνο
ρξεζηκνπνηήζεθε ζηε ζπλέρεηα
σο θαηάιεκα θξνπξάο
Γελίηζαξσλ θαη σο θπιαθή
ζαλαηνπνηληηψλ. Κηίζηεθε ζηε
ζέζε πξνυπάξρνληνο
βπδαληηλνχ πχξγνπ, πνπ
ζπλέδεε ην αλαηνιηθφ ηκήκα
ηεο νρχξσζεο ηεο
Θεζζαινλίθεο (πνπ ζψδεηαη
θαη ζήκεξα), κε ην ζαιάζζην
(ην νπνίν θαηεδαθίζηεθε ην
1866).

313. Αλαθαιύπηνληαο ηελ ηζηνξία ηεο πόιεο
Αλαδεηθλχνληαο ζηνηρεία πνπ δηαθξίλνπλ δηαρξνληθά ηε
Θεζζαινλίθε, φπσο ν αζηηθφο ραξαθηήξαο ηεο, ε έθζεζε εζηηάδεη
ζε ζηηγκέο-νξφζεκα θαη ζε ηδηαίηεξεο πηπρέο ηεο δσήο ηεο πφιεο.
Οη ζεκαηηθέο ελφηεηεο πνπ αλαπηχζζνληαη ζην ηζφγεην, ζηνπο
πέληε νξφθνπο θαη ζην δψκα ηνπ Λεπθνχ Πχξγνπ αλαθέξνληαη
ζηε ζέζε ηεο Θεζζαινλίθεο ζηνλ γεσγξαθηθφ ρψξν, ζηηο
κεηακνξθψζεηο ηνπ δνκεκέλνπ ρψξνπ, ζε ζεκαληηθέο ζηηγκέο
ηεο ηζηνξίαο ηεο, φπσο απηέο αλαδεηθλχνληαη κέζα απφ ηα
κλεκεία ηεο, ζηελ θνκβηθή εκπνξηθή ηεο ζέζε ζην ζηαπξνδξφκη
ρεξζαίσλ θαη ζαιάζζησλ δξφκσλ, ζηνπο θαηνίθνπο ηεο, ζηελ
πλεπκαηηθή θαη πνιηηηζηηθή δσή ηεο, αιιά θαη ζηηο γεχζεηο ηεο.
Έηζη, νη επηζθέπηεο έρνπλ ηελ επθαηξία λα πξαγκαηνπνηήζνπλ
έλα γνεηεπηηθφ ηαμίδη ζην ρξφλν απφ ηελ ίδξπζε ηεο
Θεζζαινλίθεο έσο θαη ην πξφζθαην παξειζφλ ηεο, κε ζπλνδεία
ηνπο ήρνπο, ηελ ηδηαίηεξε αηκφζθαηξα, ην πλεχκα θαη ηηο γεχζεηο
ηεο πφιεο.
΢ε θάζε ελφηεηα έρνπλ πξνβιεθζεί δχν επίπεδα πιεξνθφξεζεο:
ζηνλ θεληξηθφ ρψξν ηνπ νξφθνπ αλαπηχζζεηαη θάζε ζέκα
ζπλνπηηθά, ελψ ζηα πεξηκεηξηθά δσκάηηα ππάξρνπλ εθαξκνγέο
γηα εκβάζπλζε ζε επί κέξνπο πηπρέο ηνπ, επηηξέπνληαο ζηνπο
επηζθέπηεο λα επηιέμνπλ ηνλ ξπζκφ κε ηνλ νπνίν ζα θηλεζνχλ.

314. Σν κνπζείν ηνπ Ο΢Δ είλαη ζηα ζχλνξα ηεο
ζπλνηθίαο Eleftherion ζηε δπηηθή Θεζζαινλίθε.
΢ηεγάδεηαη ζε έλα θηίξην πνπ ρξνλνινγείηαη απφ
ην 1894, ε νπνία ήηαλ έλα ζηξαηησηηθφ ζηαζκφ
θαη απηφο είλαη ν ιφγνο πνπ νλνκάδεηαη
΢ηξαηησηηθφ ΢ηαζκνί - Σαμηλφκεζε Post.
΢ηεγάδεηαη ζε έλα θηίξην πνπ ρξνλνινγείηαη απφ
ην 1894, ε νπνία ήηαλ έλα ζηξαηησηηθφ ζηαζκφ
θαη απηφο είλαη ν ιφγνο πνπ νλνκάδεηαη
΢ηξαηησηηθφ ΢ηαζκνί - Σαμηλφκεζε Post. Σν 1986
Ο΢Δ (ε ειιεληθή Οξγαληζκφο ΢ηδεξνδξφκσλ)
έδσζε ην εγθαηαιειεηκκέλεο θαη
αρξεζηκνπνίεην ζηαζκφ ζηελ Φίισλ
΢ηδεξνδξφκσλ ηεο θνηλσλίαο, έηζη ψζηε ην
Μνπζείν ΢ηδεξνδξφκσλ ζα κπνξνχζε λα
απνδεηρζεί. Σν 1986 Ο΢Δ (ε ειιεληθή
Οξγαληζκφο ΢ηδεξνδξφκσλ) έδσζε ην
εγθαηαιειεηκκέλεο θαη αρξεζηκνπνίεην ζηαζκφ
ζηελ Φίισλ ΢ηδεξνδξφκσλ ηεο θνηλσλίαο, έηζη
ψζηε ην Μνπζείν ΢ηδεξνδξφκσλ ζα κπνξνχζε
λα απνδεηρζεί. Σν κνπζείν άλνημε ηηο πφξηεο ηνπ
ζην θνηλφ ηνλ Οθηψβξην ηνπ 2000. Σν κνπζείν
άλνημε ηηο πφξηεο ηνπ ζην θνηλφ ηνλ Οθηψβξην
ηνπ 2000.

317. 1.
2.
3.
4.
5.
Λεπθφο Πχξγνο
Πιαηεία Αξηζηνηέινπο
Δπηβαηηθφ Ληκάλ
Ρσκατθή Αγνξά
Δπηαπχξγην (Αθξφπνιε)
6. Ρνηφληα
7. Αξηζηνηέιεην Παλεπηζηήκην
8. Γηεζλήο Έθζεζε
9. Καπηαληδφγιεην ΢ηάδην
10. Αξραηνινγηθφ Μνπζείν

318. Ζ Διιεληθή κπζνινγία αλαθέξεηαη ζπρλά ζηε Υαιθηδηθή: ζηελ
Καζζάλδξα βξίζθεηαη ζακκέλνο ν γίγαληαο ηνπ
ζεηζκνύ, Δγθέιαδνο. Ο Aζσο πάιη ζρεκαηίζηεθε από ην βξάρν
πνπ έξημε ελαληίνλ ησλ ζεώλ ν νκώλπκνο Γίγαληαο, κα θαη ε
΢ηζσλία νθείιεη ην όλνκά ηεο ζην ΢ίζσλα, ην γην ηνπ
Πνζεηδώλα.
Σνλ 8ν αη. π.Υ. πιήζνο θαηνίθσλ θαηαθζάλεη ζηελ
πεξηνρή, πξνεξρόκελν θπξίσο από ηελ Υαιθίδα (εμνύ
Υαιθηδηθή) θαη ηελ Δξέηξηα. Σν 5ν αη. π.ρ. νη ζεκαληηθόηεξεο
πόιεηο ηεο είλαη:
Αίλεηα, Γίγσλνο, Λίπαμνο, Πνηίδαηα, ΢άλε, Μέλδε, ΢θηώλε, Αηγαί
, Νεάπνιηο, Aθπηηο, Όιπλζνο, ΢εξκύιε, Γαιεςόο, Σνξώλε, ΢άξη
ε, ΢ίγγνο, Πύισξνο, Γίνλ, Κιεσλαί, Οιόθπμνο, Aθαλζνο, ΢ηάγηξ

319. Σν 1922, ηέινο, κε ηελ εγθαηάζηαζε ρηιηάδσλ πξνζθύγσλ από ηελ Μ. Αζία
άξρηζε κηα θαηλνύξηα θάζε ζηελ ηζηνξία ηεο Υαιθηδηθήο. Πιάη ζηα ληόπηα ρσξηά
θύηξσζαλ 27 θαηλνύξηα, ε ζπκβνιή ησλ νπνίσλ ζηελ νηθνλνκηθή θαη πνιηηηζηηθή
εμέιημε ηεο Υαιθηδηθήο είλαη ζνβαξόηαηε.

320. Ο λνκόο ηεο Υαιθηδηθήο βξίζθεηαη ζηε Βόξεηα Διιάδα, λνηηναλαηνιηθά ηεο
Θεζζαινλίθεο. Δίλαη έλα καγεπηηθφ κέξνο θαη απνηειεί πφιν έιμεο ρηιηάδσλ
επηζθεπηψλ, ιφγσ ησλ κνλαδηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ πνπ δηαζέηεη. Φεκίδεηαη ηδηαίηεξα γηα
ηε θπζηθή νκνξθηά ηνπ, θαζψο έρεη έληνλε βιάζηεζε, ηξερνχκελα λεξά, πεγέο, ιίκλεο
θαη νξκίζθνπο. Έλα απφ ηα κεγαιχηεξα ζέιγεηξα ηεο Υαιθηδηθήο είλαη νη παξαιίεο
ηεο, πνιιέο απφ ηηο νπνίεο ζκίγνπλ κε θαηαπξάζηλα δάζε. Σα ρσξηά ηεο είλαη ηδηαίηεξα
γξαθηθά, κε έληνλν ην παξαδνζηαθφ ζηνηρείν, είηε βξίζθνληαη πάλσ ζηνπο
θαηαπξάζηλνπο ιφθνπο, είηε θνληά ζηηο δαληεισηέο ακκνπδηέο ηεο. ΢ε θάζε γσληά ηεο
Υαιθηδηθήο ππάξρνπλ ζεκαληηθά αξραηνινγηθά, ηζηνξηθά θαη ζξεζθεπηηθά αμηνζέαηα πνπ
αμίδεη πξαγκαηηθά λα επηζθεθζείηε.

321. Ο λνκόο ηεο Υαιθηδηθήο απαξηίδεηαη από ηξεηο ρεξζνλήζνπο:
ηελ Καζζάλδξα, ηελ ΢ηζσλία θαη ην Άζσο.
Πόινο έιμεο ζεκαληηθνύ αξηζκνύ ηνπξηζηώλ, ε Υαιθηδηθή έρεη λα
επηδείμεη κνλαδηθή θύζε, κε απόκεξνπο θνιπίζθνπο, θαζαξόηαηε
ζάιαζζα, όκνξθα λεζάθηα θαη ρσξηά κε αμηόινγε παξαδνζηαθή
αξρηηεθηνληθή. ΢πλδπάδεη βνπλό θαη ζάιαζζα, γαιήλε θαη έληνλε
λπρηεξηλή δηαζθέδαζε, αξραία ηζηνξία θαη ζύγρξνλε δσή. Κάζε
πόιε έρεη ηε δηθή ηεο ηζηνξία θαη ηε δηθή ηεο παηξνγνληθή δόμα.

322. Ζ ηνπξηζηηθή νξγάλσζε ηεο Υαιθηδηθήο βξίζθεηαη ζε πςήιν ζεκείν, κε
πνιπηειή μελνδνρεηαθά ζπγθξνηήκαηα, δηακεξίζκαηα θαη δσκάηηα , θάκπηλγθ θαη
δηαζθέδαζε. Παξά ην κεγάιν αξηζκό ηνπξηζηώλ, ν επηζθέπηεο κπνξεί λα
απνιαύζεη όια ηα είδε ηνπξηζκνύ. Κνζκηθέο πιαδ θαη παξαιίεο πνπ πεξηκέλνπλ
λα ηηο αλαθαιύςεηε. Ο ήιηνο, ε ζάιαζζα θαη νη θπζηθέο νκνξθηέο ζπλδηάδνληαη
αξκνληθά ζηε ρεξζόλεζν ηεο Υαιθηδηθήο ζηα λνηηναλαηνιηθά ηεο Θεζζαινλίθεο.

323. Σν νδηθό δίθηπν ηνπ λνκνύ, πνπ
ζπλερώο βειηηώλεηαη, είλαη ηθαλό λα
ζαο νδεγήζεη ζε όιε ηε
Υαιθηδηθή, ηόζν ζηα παξάιηα όζν
θαη ζηα κεζόγεηα.
΢ηηο ζαπκάζηεο αθξνγηαιηέο, όπνπ
ηα ζαπκάζηα ζπνξ γίλνληαη
απόιαπζε, θαη ζηελ αλαπηπγκέλε
γεληθά νξγάλσζε, πξνζζέζηε ηνπο
αξραηνινγηθνύο ζεζαπξνύο θαη ηα
ηζηνξηθά κλεκεία.
Κάζε ρσξηό έρεη ηε δηθή ηεο
ηζηνξία, από ηελ πξσηόγνλε, ηελ
αξραία, ηε βπδαληηλή θαη ηε
ζύγρξνλε επνρή.

324. ΢ΠΖΛΑΗΟ ΠΔΣΡΑΛΟΝΧΝ
Οη αίζνπζεο ηεο ζπειηάο είλαη ζηνιηζκέλεο κε θάζε είδνο ζηαιαθηίηεο θαη
ζηαιαγκίηεο, ζηνπο νπνίνπο θπξηαξρεί ην έληνλν θόθθηλν ρξώκα. Δθηόο από ηνλ
νγθώδε ιηζσκαηηθό δηάθνζκν ππάξρνπλ θαη κηθξνί ζρεκαηηζκνί από
αλαθξπζηαιιώζεηο πνπ νλνκάδνληαη ειηθηίηεο θαη εθεληξίηεο. Μεγάια
ζπζζσκαηώκαηα από απηνύο έρνπλ ζρεκαηηζζεί ζηελ νξνθή ηνπ κεγαιύηεξνπ
ζαιάκνπ ηνπ ζπειαίνπ, ηελ Αίζνπζα "΄Αξε Πνπιηαλνύ". Οη θξύζηαιινη απηνί
ζρεκαηίδνπλ πεξίηερλα ζπκπιέγκαηα κνλαδηθήο νκνξθηάο, πνπ κπνξνύλ νη
επηζθέπηεο λα ζαπκάζνπλ, αθνύ βξίζθνληαη αθξηβώο επάλσ από ηνλ δηάδξνκν
ηεο μελάγεζεο. Παξαηεξώληαο από θνληά ηνλ ιηζσκαηηθό δηάθνζκν δεμηά θαη
αξηζηεξά ηεο ηνπξηζηηθήο δηαδξνκήο, κπνξνύλ λα δνπλ ηηο πνιπάξηζκεο
ρξσκαηηθέο ελαιιαγέο, ηνπ θόθθηλνπ, ηνπ θίηξηλνπ θαη ηνπ ιεπθνύ ζηελ επηθάλεηά
ηνπο.

326. Ο Πνιύγπξνο, ε πξσηεύνπζα ηεο Υαιθηδηθήο, βξίζθεηαη ζηε ρεξζαία πεξηνρή ηνπ
λνκνύ θαη είλαη θηηζκέλνο ακθηζεαηξηθά ζηηο πιαγηέο ηνπ Όξνπο ηνπ Πξνθήηε
Ζιία, πξνζθέξνληαο ζπλαξπαζηηθή ζέα ζηε ζάιαζζα θαη ην ππέξνρν ηνπίν. Σα
δεκνθηιέζηεξα ηνπξηζηηθά ζέξεηξα ηεο Υαιθηδηθήο είλαη νη ηξεηο ρεξζόλεζνί ηεο
(ή αιιηώο ε "Σξίαηλα" ή ηα "ηξία πόδηα"): ηελ Καζζάλδξα ζηα δπηηθά, ηε ΢ηζσλία
ζην θέληξν θαη ην Άγην Όξνο ζη' αλαηνιηθά.

327. ΓΖΠΔΓΟ ΠΟΛΤΓΤΡΟΤ

328. Καζζάλδξα, Υαιθηδηθή
Ζ Καζζάλδξα, ε δπηηθή ρεξζφλεζνο ηεο Υαιθηδηθήο, απνηειεί ηελ πην πνιπζχρλαζηε
απφ ηηο ηξεηο ρεξζνλήζνπο, ιφγσ ηεο θνληηλήο απφζηαζήο ηεο απφ ηε
Θεζζαινλίθε, αιιά θαη ηδηαίηεξα ηεο αλαπηπγκέλεο ηνπξηζηηθήο ππνδνκήο ηεο, κε πνιιά
μελνδνρεία, δηακεξίζκαηα θη ελνηθηαδφκελα δσκάηηα, θαζψο θαη πιεζψξα ρψξσλ
δηαζθέδαζεο θη εζηίαζεο γηα φια ηα γνχζηα. Ζ Καζζάλδξα πξνζθέξεη κεξηθέο απφ ηηο
θαιχηεξεο παξαιίεο ηεο Υαιθηδηθήο, θαζψο πνιιέο ζπλδπάδνπλ ηηο νκνξθηέο ηεο
ζάιαζζαο θαη ηνπ βνπλνχ. Γηα πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο γηα ηελ Καζζάλδξα
Υαιθηδηθήο.
΢ηζσλία, Υαιθηδηθή
Ζ ΢ηζσλία, ε θεληξηθή ρεξζφλεζνο ηεο Υαιθηδηθήο, είλαη γλσζηή γηα ηε κνλαδηθή θπζηθή
νκνξθηά ηεο. Δδψ έρεηε ηελ επθαηξία λα θάλεηε βφιηεο ζε καγεπηηθέο ακκψδεηο παξαιίεο
θαη φκνξθνπο νξκίζθνπο ή ζε ππέξνρα θπζηθά ηνπία θαη γξαθηθά ρσξηά. Γηαηεξεί πνιιά
απφ ηα παξαδνζηαθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο, ελψ ζπγρξφλσο δηαζέηεη κεγάιε πνηθηιία
μελνδνρείσλ, ελνηθηαδνκέλσλ δσκαηίσλ θαη δηακεξηζκάησλ. Πξνζθέξεη φιεο ηηο
ηνπξηζηηθέο εγθαηαζηάζεηο θαη αλέζεηο, ηαβέξλεο, εζηηαηφξηα, κπαξ θαη θιακπ, θαζψο
επίζεο νξγαλσκέλα γξαθεία ελνηθίαζεο απηνθηλήησλ. Γηα πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο
γηα ηε ΢ηζσλία Υαιθηδηθήο.

330. Αξγνιίο, ή Αξγνιίδα είλαη λνκφο ηεο Αλαηνιηθήο
Πεινπνλλήζνπ θαη βξέρεηαη ζηα λφηηα απφ ηνλ Αξγνιηθφ
Κφιπν θαη ζηα αλαηνιηθά απφ ηνλ ΢αξσληθφ θφιπν.
΢πλνξεχεη ζηα βφξεηα κε ην λνκφ Κνξηλζίαο θαη ζηα δπηηθά
θαη λφηηα κε ην λνκφ Αξθαδίαο. Πξσηεχνπζα ηνπ λνκνχ
είλαη ην Ναχπιην. ΢εκαληηθέο ηνπνζεζίεο πνπ πεξηιακβάλεη
ν λνκφο είλαη ην Άξγνο, νη Μπθήλεο, ε Δπίδαπξνο.

331. Παγθφζκηα γλσζηφο
αξραηνινγηθφο ρψξνο
κέζα ζε θαηαπξάζηλν
ηνπίν. Απέρεη 29 ρικ
αλαηνιηθά απφ ην
Ναχπιην θαη αλήθεη ζηελ
θνηλφηεηα Λπγνπξηνχ.

332. ΢ηελ πιαγηά ηνπ
Κπλφξηηνπ φξνπο, κέζα
ζην ιαηξεπηηθφ
ρψξν, ζψδεηαη ην
γλσζηφηεξν θαη
θαιχηεξα δηαηεξεκέλν
ζέαηξν ηεο
αξραηφηεηαο, ην ζαχκα
ηεο Δπηδαχξνπ, φπσο
ην απνθαινχζαλ.
Υηίζηεθε ηνλ 4ν αη. π.Υ.
απφ ηνλ αξρηηέθηνλα θαη
γιχπηε Πνιχθιεηην ην
Νεφηεξν.

333. Με θπθιηθή
νξρήζηξα, κε ζπκέιε θαη 12
θεξθίδεο κε 34 ζεηξέο
θαζηζκάησλ, κπνξνχζε λα
ρσξέζεη 6.000 ζεαηέο. ΢ηνπο
Υξφλνπο πξνζηέζεθε ε πάλσ δψλε ησλ θεξθίδσλ, απμάλνληαο
Διιεληζηηθνχο
ζην δηπιάζην ηε ρσξεηηθφηεηα ηνπ ζεάηξνπ.
΢ήκεξα δελ ζψδεηαη ζρεδφλ ηίπνηα απφ ην θηίζκα ηεο
ζθελήο, ε πεξίθεκε φκσο αθνπζηηθή ηνπ ζεάηξνπ δελ έρεη
ράζεη ηελ πνηφηεηά ηεο.

334. ΢ην Αξραηνινγηθό
Μνπζείνπ ηνπ Άξγνπο
ζηεγάδνληαη θηλεηά επξήκαηα απφ
ηελ πεξηνρή ηεο πφιεο ηνπ
Άξγνπο, ην δπηηθφ ηκήκα ηεο
πεδηλήο Αξγνιίδαο θαη ηελ νξεηλή
Αξγνιίδα. Υξνλνινγνχληαη απφ
ηηο πξντζηνξηθέο πεξηφδνπο έσο
θαη ηε ξσκατθή επνρή.
Σν θηηξηαθφ ζπγθξφηεκα
ηνπ κνπζείνπ απνηειείηαη απφ
δχν ηκήκαηα, έλα δηαηεξεηέν
κλεκείν, ην "Καιιέξγεην" θαη κία
λέα πηέξπγα. Ζ κφληκε έθζεζε
ζπκπεξηιακβάλεη ηξεηο αίζνπζεο.

335. Ζ κεγαιχηεξε αίζνπζα
βξίζθεηαη ζην ηζφγεην ηνπ λένπ
ηκήκαηνο ηνπ κνπζείνπ. ΢'
απηήλ, ε έθζεζε αθνινπζεί
ρξνλνινγηθή ζεηξά, κε
επξήκαηα απφ ηε
κεζνειιαδηθή πεξίνδν έσο
ηελ θιαζηθή επνρή. Απφ ηα
ζεκαληηθφηεξα εθζέκαηα είλαη
κία κεγάιε ηαθηθή ππμίδα, κία
ράιθηλε παλνπιία θαη
ζηδεξέληνη νβεινί κε ηνπο
θξαηεπηέο ηνπο ζε ζρήκα
πινίνπ ηνπ 8νπ αηψλα π.Υ.

338. Ζ Αξθαδία είλαη λνκφο
ηεο Διιάδαο πνπ βξίζθεηαη ζην
θέληξν ηεο Πεινπνλλήζνπ.
΢πλνξεχεη ζηα βφξεηα κε ην
Ννκφ Αραΐαο, ζηα λφηηα κε ην Ννκφ Λαθσλίαο, ζηα δπηηθά κε ην
Ννκφ Ζιείαο θαη ην αλαηνιηθφ ηνπ ηκήκα έρεη έμνδν ζηε
ζάιαζζα, ζηνλ Αξγνιηθφ θφιπν θαη ην Μπξηψν Πέιαγνο. Ζ
Αξθαδία ρσξίδεηαη ζε ηέζζεξηο επαξρίεο Μαληηλείαο
, Μεγαινπψιεσο , Γνξηπλίαο θαη Κπλνπξίαο. ΢εκαληηθέο πφιεηο
ηνπ λνκνχ είλαη ε πξσηεχνπζα Σξίπνιε (25.520 θαη.), ε
Μεγαιφπνιε (5.135 θαη.) θαη ην Λεσλίδην (3.249 θαη.). ΢ε άλζεζε
βξίζθνληαη ηα ηειεπηαία ρξφληα ιφγσ απμεκέλεο ηνπξηζηηθήο
θίλεζεο. Οη ζεκαληηθφηεξνη ιηκέλεο ηεο Αξθαδίαο είλαη ηνπ
Παξαιίνπ Άζηξνπο, ηνπ Σπξνχ θαη ηεο Πιάθαο Λεσληδίνπ.

339. Ζ Μαληίλεηα ζπλνηθίζηεθε ζηνπο Ηζηνξηθνχο Υξφλνπο.
΢ηα 385 π.Υ. θαηαζηξάθεθε απφ ηνπο ΢παξηηάηεο γηα λα
μαλαρηηζηεί αξγφηεξα, κεηά ηε κάρε ζηα Λεχθηξα. Απφ ηελ
πξψηε απηή κεγάιε αξθαδηθή πφιε πνπ ζπλάληεζε o
Παπζαλίαο ζηηο πεξηεγήζεηο ηνπ, ππάξρνπλ ζήκεξα εξείπηα
απφ ηνλ νρπξσηηθφ πεξίβνιν ειιεηπηηθνχ ζρήκαηνο, κήθνπο
3.942 κέηξσλ, πνπ πξνζηάηεπε ηελ πφιε θαη ρηίζηεθε ην 370
π.Υ.

340. Μλεκείν
Δπακεηλψλδα
Ο πεξίβνινο απνηεινχληαλ απφ
10 πχιεο θαη 122 πχξγνπο θαη γχξσ ηνπ
ππήξρε πξνζηαηεπηηθή ηάθξνο.
Δθηφο απφ ηα ιείςαλα ησλ ηεηρψλ
ζήκεξα ζψδνληαη ζεκέιηα δεκφζησλ
νηθνδνκεκάησλ πνπ ππήξραλ ζηελ
αξραία αγνξά θαη ρξνλνινγηθά αλήθνπλ
ζηα Ρσκατθά Υξφληα. Γηαθξίλνληαη αθφκε
θαηάινηπα απφ ην ζέαηξν, ην
βνπιεπηήξην θαη λανχο πνπ
απνθαιχθζεθαλ κεηά απφ αλαζθαθέο
ηεο Γαιιηθήο Αξραηνινγηθήο ΢ρνιήο.

341. Υσξεηηθόηεηα: 6.430
(θαζήκελνη)
Σνπνζεζία: Σν γήπεδν
βξίζθεηαη ζηελ Σξίπνιε,
160 ρικ λφηην-δπηηθά ηεο
Αζήλαο.
Έδξα: Αζηέξαο Σξίπνιεο

342. Πιεξνθνξίεο: Κηίζηεθε ην 1979 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή
ην 2008). Σν γήπεδν νπζηαζηηθά είλαη κία λέα θαηαζθεπή,
αθνχ ην κφλν πνπ πξνυπήξρε ηεο αλφδνπ ηνπ Αζηέξα ζηε
Γ' Δζληθή ην 2005 ήηαλ κία κηθξή εμέδξα 100 πεξίπνπ
ζέζεσλ. Οη λένη ηδηνθηήηεο ηεο νκάδαο επέλδπζαλ
ζεκαληηθά πνζά θαη ην πξψην νξαηφ απνηέιεζκα ήηαλ ε
κεηακφξθσζε ηνπ γεπέδνπ. Σν 2005 θαηαζθεπάζηεθε ε
αλαηνιηθή θεξθίδα ε νπνία εθηφο ησλ άιισλ ζηεγάδεη ηα
γξαθεία ηεο ΠΑΔ, γπκλαζηήξην θαη απνδπηήξηα.
Σν 2007, κε ηελ άλνδν ηνπ Αζηέξα ζηε Superleague
θαηαζθεπάζηεθαλ ε δπηηθή θαη ε λφηηα θεξθίδα. Σν 2008
πξνζηέζεθε θαη ε βφξεηα ζηεγαζκέλε θεξθίδα.
Σα ςχζδια για το μζλλον είναι ακόμθ πιο φιλόδοξα και
αφοροφν ςτθν καταςκευι ενόσ πλιρουσ ακλθτικοφ
ςυγκροτιματοσ ςτθν ζκταςθ γφρω από το υπάρχον γιπεδο.
Προβλζπονται βοθκθτικά γιπεδα ποδοςφαίρου (ιδθ ζχουν
καταςκευαςτεί κάποια από αυτά), γιπεδα μπάςκετ, τζννισ,
ξενϊνεσ και ξενοδοχείο.

343. Κυρίωσ όμωσ τα ςχζδια περιλαμβάνουν ζνα νζο γιπεδο,
13.000 πλιρωσ ςτεγαςμζνων κζςεων. Προσ το παρόν ζχει
καταςκευαςτεί ο αγωνιςτικόσ του χϊροσ, ο οποίοσ χρθςιμοποιείται
προςωρινά για τισ προπονιςεισ τθσ ομάδασ.

344. Σν Πνιεκηθφ Μνπζείν ηεο
Σξίπνιεο εγθαηληάζηεθε ζηηο 23
Ηαλνπαξίνπ ηνπ 2000 απφ ηνλ
Τπνπξγφ Δζληθήο Ακχλεο Άθε
Σζνραηδφπνπιν. Φηινδνμεί λα θηινμελήζεη θαη λα πξνβάιιεη
ζέκαηα ηεο λεψηεξεο ειιεληθήο ηζηνξίαο, αιιά θαη ηεο ηζηνξίαο
ηεο Δπαλάζηαζεο ηνπ 1821 πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα κε ηελ
επξχηεξε πεξηνρή ηεο Αξθαδίαο. ΢ηεγάδεηαη
ζηνλ πξψην φξνθν ηνπ θαιαίζζεηνπ
λενθιαζηθνχ ζπηηηνχ ηνπ Μαιιηαξφπνπινπ ζηελ
θεληξηθή πιαηεία ηνπ Αγίνπ Βαζηιείνπ. Απφ ηα
εθζέκαηα μερσξίδνπλ ην εθκαγείν ηνπ
Θ.Κνινθνηξψλε, ε πξνηνκή ηνπ, ζπιινγέο
φπισλ θαη ζπαζηψλ απφ ηελ επαλάζηαζε θαη
ζηξαηησηηθέο ζηνιέο.

346. Ζ Κφξηλζνο θαηνηθήζεθε
θαηά ηε Νενιηζηθή πεξίνδν θαη
απέθηεζε κεγάιε δχλακε θαη
επεκεξία απφ ηνλ 9ν έσο ηνλ 5ν
αηψλα π.Υ. Καηαθηήζεθε απφ
ηνπο Ρσκαίνπο ην 146 π.Υ αιιά
άθκαζε μαλά θάησ απφ ην
Ρσκατθφ δπγφ. Δδψ δίδαμε ην
ρξηζηηαληζκφ ν Απφζηνινο
Παχινο ην 52 κ.Υ. Λφγσ ηεο
ζηξαηεγηθήο ηεο ζέζεο, ε
Κφξηλζνο δέρηεθε επηδξνκέο
απφ
Γφηζνπο, ΢ιάβνπο, Φξάγθνπο, Η
ππφηεο ηεο
Ρφδνπ, Δλεηνχο, Σνχξθνπο θαη

347. Ζ ηζηνξία ηνπ νρπξνχ είλαη ζηελά
ζπλδεδεκέλε κε απηή ηεο Κνξίλζνπ.
Σνκείο ηνπ ηείρνπο
δηαθνξνπνηνχληαη κεηαμχ ηνπο,
έρνληαο ραξαθηεξηζηηθά ηεο αξραίαο
πξν-Υξηζηηαληθήο επνρήο, ηεο
Βπδαληηλήο πεξηφδνπ, ηεο
Φξαγθηθήο θαηνρήο, ηεο θπξηαξρίαο
ησλ Βελεηψλ, αθφκα θαη ηεο
πεξηφδνπ ηεο Σνπξθηθήο θπξηαξρίαο.

348. Σν νρπξφ πξνηαηεχεηαη απφ
ζχζηεκα ηξηψλ θιεηζηψλ
ηεηρψλ, ελδπλακσκέλσλ κε πχξγνπο
΢ηελ ςειφηεξε απφ ηηο δχν θνξπθέο ην
ιφθνπ ππάξρνπλ ίρλε ηνπ λανχ ηεο
Αθξνδίηεο, ηνπνζεζία φπνπ αξγφηεξα
ρηίζηεθε εθθιεζία θαζψο θαη Σνπξθηθφ
ηέκελνο.Ζ δεχηεξε θνξπθή, ζην
λνηηνδπηηθφ άθξν, νρπξψζεθε θαηά ηε
δηάξθεηα ηεο Φξαγθνθξαηίαο. Ίρλε
εθθιεζηψλ, νηθηψλ θαη πδξνδεμακελψλ
δηαηεξνχληαη κεηαμχ ηνπ δεχηεξνπ θαη
ηνπ ηξίηνπ νρπξσκαηηθνχ ηείρνπο.

349. Σν κνπζείν ρηίζηεθε ην 1931-1932 απφ ηνλ
αξρηηέθηνλα W. Stuart Thompson θαη
επεθηάζεθε ζηα αλαηνιηθά ην 1950.
Πεξηέρεη ζπιινγέο πξντζηνξηθψλ
επξεκάησλ, πνηθίια αληηθείκελα
θαηαζθεπαζκέλα κεηαμχ ηεο Γεσκεηξηθήο
θαη ηεο Διιεληζηηθήο πεξηφδνπ, Ρσκατθά
θαη Βπδαληηλά επξήκαηα, αληηθείκελα απφ
ηηο αλαζθαθέο ζην Αζθιεπεηφ ηεο
Κνξίλζνπ θαζψο θαη κία ζπιινγή γιππηψλ
θαη επηγξαθψλ.

350. Ο λνκφο Κνξηλζίαο ελψλεη ηε ΢ηεξεά Διιάδα κε
ηελ Πεινπφλλεζν. Καιχπηεη 2.290 ηεηξαγσληθά
ρηιηφκεηξα θαη έρεη 142.365 θαηνίθνπο.
Φεκίδεηαη γηα ηα πνιιά θαινθαηξηλά ζέξεηξα πνπ
βξίζθνληαη ζηε βφξεηα αθηή θαη γηα ηηο αξραηνινγηθνχ
ελδηαθέξνληνο ηνπνζεζίεο ηεο. Ζ Κφξηλζνο, ε
πξσηεχνπζα ηεο, απέρεη 84 ρικ απφ ηελ Αζήλα.

352. Ο λνκφο Λαθσλίαο είλαη ν λνηηφηεξνο
λνκφο ηεο Πεινπνλλήζνπ θαη ηεο
επεηξσηηθήο Διιάδαο θαη ε λνηηφηεξε
επεηξσηηθή άθξε ηεο Δπξψπεο. Βξέρεηαη
απφ ην Μπξηψν Πέιαγνο, ην Μεζζεληαθφ
θφιπν θαη ην Λαθσληθφ θφιπν. Έρεη δχν
θχξηεο νξνζεηξέο, ηνπ Σαυγέηνπ πνπ είλαη
θαη ε πςειφηεξε θνξπθή ηεο Πεινπνλλήζνπ
θαη ηνπ Πάξλσλα. Πξσηεχνπζα ηνπ λνκνχ
είλαη ε ΢πάξηε. Ο Ννκφο Λαθσλίαο πξνήιζε
απφ ηε ζπγρψλεπζε ησλ δχν αξρηθά λνκψλ
ηεο Λαθεδαίκνλαο θαη ηεο Λαθσληθήο πνπ ε
δεχηεξε πεξηειάκβαλε φιε ηελ άιινηε
Μάλε.

353. Σε ζέζε ηεο αξραίαο
΢πάξηεο θαηέρεη ζε κεγάιε
έθηαζε ε ζχγρξνλε πφιε. Υάξε
ζηα ειάρηζηα ιείςαλα ηεο
νρπξψζεψο ηεο γλσξίδνκε ηελ
πεξίκεηξν ησλ ηεηρψλ θαη ηε
ζέζε ησλ ηεζζάξσλ
ζπλνηθηζκψλ. Ζ πφιε ήηαλ
αλνρχξσηε σο ηηο αξρέο ηνπ 3νπ
π.Υ. αη. αιιά αξγφηεξα
πξνζηαηεχζεθε κε ηάθξνπο
εληζρπκέλεο κε παζζάινπο θαη
κε ηνηρνπνηία ζε νξηζκέλα κφλν
ζεκεία.

354. Δθηφο απφ ηνλ «ηάθν ηνπ
Λεσλίδα», ηίπνηε δελ ζψζεθε απφ ηα
δεκφζηα νηθνδνκήκαηα. Σα κφλα
αμηφινγα ιείςαλα ζηα λφηηα ηνπ
ζεάηξνπ θαη αλαηνιηθά ηνπ
«Λεσληδίνπ» αλήθνπλ ζηα ξσκατθά
απηνθξαηνξηθά ρξφληα θαη είλαη
εξείπηα πινπζίσλ επαχιεσλ
κε ζαπκάζηα ςεθηδσηά δάπεδα πνπ
απεηθνλίδνπλ ζέκαηα παξκέλα απφ ηελ
ειιεληθή κπζνινγία φπσο ε αξπαγή
ηεο Δπξψπεο, ν Αρηιιεχο ζηε ΢θχξν, ε
Μέδνπζα θιπ. Όπσο επίζεο θαη
ζθελέο απφ ηελ Ηιηάδα, θαζεκεξηλέο
ζθελέο θπλεγηνχ, πνξηξαίηα αξραίσλ
πνηεηψλ, δψα θ.ά.

355. ΢πνπδαίνο αξραίνο
νηθηζκφο ζηελ πεξηνρή ηνπ
ζεκεξηλνχ ΢θιαβνρσξηνχ.
Καηνηθήζεθε γχξσ ζην 2000 π.Υ.
θαη παξνπζίαζε εμαηξεηηθή
άλζεζε ζηελ χζηεξε θάζε ηεο
Μπθελατθήο πεξηφδνπ. Όηαλ
εγθαηαζηάζεθαλ νη Γσξηείο ζηε
΢πάξηε, ζχκθσλα κε ηελ
επηθξαηέζηεξε αξραία παξάδνζε,
δπζθνιεχηεθαλ πνιχ λα
θπξηαξρήζνπλ ζηηο Ακχθιεο θαη
αξθεηά αξγφηεξα θαηφξζσζαλ λα
ηηο θπξηεχζνπλ.

356. Με ηελ επηθξάηεζε ησλ
΢παξηηαηψλ ε ιαηξεία ηνπ
Ταθίλζνπ ζην παιηφ ηεξφ ησλ Ακπθιψλ ππνθαζίζηαηαη απφ ηελ
ηζρπξή ιαηξεία ηνπ Καξλείνπ Απφιισλνο, ζενχ ησλ
θαηαθηεηψλ Γσξηέσλ. Σν ηεξφ ησλ δχν ζεψλ, Απφιισλνο θαη
Ταθίλζνπ, πνπ ιαηξεχνληαη καδί απφ ηα αξρατθά ρξφληα, έγηλε
ην ζπνπδαηφηεξν ησλ Λαθψλσλ θαζψο εθεί γηνξηάδνληαλ ηα
Κάξλεηα Ταθίλζεηα. Ναφο ηνπ Απφιισλνο δελ ηδξχζεθε πνηέ
ζηηο Ακχθιεο, κφλν κεηάιιαμαλ ην παιηφ ιαηξεπηηθφ αλεηθνληθφ
μφαλν ηνπ Ταθίλζνπ ζε ιαηξεπηηθφ άγαικα ηνπ Απφιισλνο θαη
ην έζηεζαλ ζε ςειφ βάζξν. Σνλ 6ν π.Υ. αη. ν πεξίθεκνο
θαιιηηέρλεο Βαζπθιήο θαηαζθεχαζε έλα παξάμελν θηίξην πνπ
πεξηέβαιιε αζηέγαζην ην παλχςειν άγαικα.

357. Tν Αξραηνινγηθφ
Μνπζείν ΢πάξηεο θηινμελεί
ζήκεξα ρηιηάδεο επξήκαηα
απφ ηελ επαξρία
Λαθεδαίκνλνο. ΢ηηο αίζνπζεο
ηνπ εθηίζεληαη επξήκαηα πνπ
θαιχπηνπλ ηε ρξνληθή
πεξίνδν απφ ηε λενιηζηθή
κέρξη ηελ χζηεξε ξσκατθή
επνρή. Σε ζπνπδαηφηεξε
ζέζε θαηέρνπλ ηα επξήκαηα
ησλ κεγάισλ ηεξψλ ηεο
΢πάξηεο.

358. O επηζθέπηεο ηνπ
κνπζείνπ έρεη ηε δπλαηφηεηα
λα ζαπκάζεη επξήκαηα απφ
ηηο ζπνπδαηφηεξεο
πξντζηνξηθέο ζέζεηο ηεο Λαθσλίαο, έξγα γιππηηθήο απφ ηα
αξρατθά ρξφληα έσο θαη ηα ξσκατθά, πξνεξρφκελα απφ
δηάθνξεο πεξηνρέο ηνπ λνκνχ, θαζψο θαη επξήκαηα ησλ
ζσζηηθψλ αλαζθαθψλ αλάκεζα ζηα νπνία θαηέρνπλ εμέρνπζα
ζέζε, ηα ηκήκαηα ςεθηδσηψλ δαπέδσλ ησλ ξσκατθψλ ρξφλσλ
απφ ηε ΢πάξηε. Σέινο, ζηελ έθζεζε ηνπ κνπζείνπ
πεξηιακβάλνληαη ιίγα επηγξαθηθά θείκελα ηα νπνία θσηίδνπλ
κεξηθέο πιεπξέο ηεο ηζηνξίαο ηεο ΢πάξηεο.

360. Ζ Μεζζελία είλαη λνκφο
ηεο Διιάδαο πνπ βξίζθεηαη ζηε
λνηηνδπηηθή Πεινπφλλεζν.
΢πλνξεχεη ζηα βφξεηα κε ην λνκφ
Ζιείαο, ζηα βνξεηναλαηνιηθά κε
ην λνκφ Αξθαδίαο θαη ζηα
αλαηνιηθά κε ην λνκφ Λαθσλίαο
θαη έρεη έθηαζε 2991 η.ρικ.
Πξσηεχνπζα ηνπ λνκνχ είλαη ε
Καιακάηα. Ο πιεζπζκφο ηνπ
λνκνχ είλαη πεξίπνπ 176.876
θάηνηθνη. Ο Ννκφο Μεζζελίαο
ρσξίδεηαη ζε 29 θαη 2 θνηλφηεηεο.

361. Σν αλάθηνξν ηνπ
Νέζηνξα, ζηνλ Δπάλσ
Δγθιηαλφ, ζε απφζηαζε
14 ρικ απφ ηελ
Πχιν, ζπγθαηαιέγεηαη
αλάκεζα ζηα
ζεκαληηθφηεξα κλεκεία
ηεο κπθελατθήο
Διιάδαο. Σα αλάθηνξα ρηίζηεθαλ ην 13ν αη. π.Υ. απφ ην βαζηιηά
Νέζηνξα - πνπ πήξε κέξνο ζηνλ Σξσηθφ Πφιεκν κε ελελήληα
πινία - γην ηνπ Πειέα, ν νπνίνο κεηέηξεςε ηελ Πχιν ζηε
δεχηεξε ζεκαληηθφηεξε πφιε ηνπ κπθελατθνχ θφζκνπ, κεηά ηηο
Μπθήλεο.

362. Σν γχξν ηνπίν ήηαλ
ήξεκν θαη ε πεξηνρή ηνπ
αλαθηφξνπ δελ ηεηρίζηεθε
πνηέ, αληίζεηα κε ηηο άιιεο
κπθελατθέο αθξνπφιεηο. Σα
αλάθηνξα θαηαζηξάθεθαλ ζρεδφλ νινθιεξσηηθά ζηηο αξρέο ηνπ
12νπ αη., απφ ππξθαγηά θαη δελ αλνηθνδνκήζεθαλ πνηέ. Ο Κ.
Κνπληνπξηψηεο ην 1939 εληφπηζε ηε ζέζε ηνπ πξντζηνξηθνχ
παιαηηνχ, ηελ απνθάιπςε ηνπ νπνίνπ ζπλέρηζε θαη νινθιήξσζε
ν Ακεξηθαλφο Καξι Μπιέγθελ.

363. Υσξεηηθόηεηα: 5.613 (θαζήκελνη)
Σνπνζεζία: Σν γήπεδν βξίζθεηαη
ζηελ Καιακάηα, πεξίπνπ 250
ρικ λφηην-δπηηθά ηεο Αζήλαο.
Έδξα: Μεζζεληαθφο

364. Πλθροφορίεσ: Κηίζηεθε ην 1967 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή ην
2000). Σν Γήπεδν ηνπ Μεζζεληαθνχ πήξε ηε ζεκεξηλή ηνπ
κνξθή, κε ηηο ηξεηο θεξθίδεο, κφιηο ην 1994. Σν νθείιεη ζηνλ
λπλ πξφεδξν ηνπ Μεζζεληαθνχ, ΢ηαχξν Παπαδφπνπιν, ν
νπνίνο φκσο ηφηε δηνηθνχζε ηελ άιιε νκάδα ηεο πφιεο, ηελ
Καιακάηα.

365. Ο Παπαδόπνπινο απνθάζηζε ηε κεηαθνξά ηνπ
ζπιιόγνπ ζην Γήπεδν ηνπ Μεζζεληαθνύ, ην νπνίν θαη
αλακόξθσζε εθ βάζξσλ, θηίδνληαο κεηαμύ άιισλ θαη
ηε δπηηθή εμέδξα.
Σν γήπεδν βειηηώζεθε αθόκε πεξηζζόηεξν ην
θαινθαίξη ηνπ 2000 κε ηελ ηνπνζέηεζε πιαζηηθώλ
θαζηζκάησλ, θσηηζκνύ θιπ. Λόγσ νηθνλνκηθώλ
δηαθσληώλ πάλησο, ε Καιακάηα έθπγε από ην γήπεδν
απηό ην 2003 θαη ηώξα αγσλίδεηαη ζην Γεκνηηθό ΢ηάδην,
ζηελ παξαιία ηεο πόιεο.

366. Σν Μπελάθεην Αξραηνινγηθό
Μνπζείν βξίζθεηαη ζηελ θαξδηά
ηνπ ηζηνξηθνχ θέληξνπ ηεο
Καιακάηαο. Απηή ε ελεηηθνχ ηχπνπ
νηθία ζηεγάδεη κηα πινχζηα
ζπιινγή αξραηνηήησλ, πνπ
πξνέξρνληαη απφ δηάθνξεο ζέζεηο ηνπ λνκνχ Μεζζελίαο θαη
ρξνλνινγνχληαη απφ ηελ Δπνρή ηνπ Υαιθνχ έσο ηνπο
Ρσκατθνχο ρξφλνπο.
Σν κνπζείν νθείιεη ην φλνκά ηνπ ζηνλ Αληψλην
Μπελάθε, ηδξπηή ηνπ νκψλπκνπ αζελατθνχ κνπζείνπ. Σν
1962, χζηεξα απφ δηθή ηνπ επηζπκία, νη θιεξνλφκνη ηνπ
δψξηζαλ ζηελ Αξραηνινγηθή Τπεξεζία ηελ παξαπάλσ
νηθία, πνπ είρε θηηζζεί επί Σνπξθνθξαηίαο ην 1742 θαη είρε
ζπλδεζεί κε ζεκαληηθά ηζηνξηθά γεγνλφηα εθείλεο ηεο
επνρήο.

367. Σν 1971 ιεηηνχξγεζε γηα πξψηε θνξά σο κνπζείν. ΢ηελ
παιηά έθζεζε, πνπ εθηεηλφηαλ ζην ηζφγεην θαη ην δεχηεξν
φξνθν ηνπ θηεξίνπ, παξνπζηάδνληαλ επξήκαηα πνπ
πξνέξρνληαλ θπξίσο απφ δχν ζεκαληηθέο αλαζθαθέο, ηεο
Μάιζεο θαη ησλ Νηρσξίσλ, αιιά θαη απφ άιιεο κηθξφηεξεο
πνπ δηεμήγαγε ε Ε´ Δθνξεία Πξντζηνξηθψλ θαη Κιαζηθψλ
Αξραηνηήησλ. ΢χκθσλα κε ηνπο φξνπο ηεο δσξεάο, ν κεζαίνο
φξνθνο θηινμελνχζε βπδαληηλέο αξραηφηεηεο θαη ηζηνξηθά
θεηκήιηα ηεο Καιακάηαο.

368. Ο θαηαζηξνθηθφο ζεηζκφο πνπ
έπιεμε ηελ Καιακάηα ζηηο 14
΢επηεκβξίνπ 1986, απέβε κνηξαίνο
θαη γηα ην κνπζείν. Σν θηήξην θαη ηα
πεξηζζφηεξα εθζέκαηα ππέζηεζαλ
ζνβαξέο δεκηέο. Καηαβάιινληαο
ππεξάλζξσπεο πξνζπάζεηεο, νη
αξραηνιφγνη, ζπληεξεηέο θαη εξγάηεο
ηεο Ε´ Δθνξείαο Αξραηνηήησλ
ζπζθεχαζαλ θαη κεηέθεξαλ ηα αξραία
ζην Μνπζείν Αξραίαο Οιπκπίαο γηα
θχιαμε θαη ζπληήξεζε.

370. Ο Ννκφο
Ζιείαο, ηδηαίηεξα
πξνηθηζκέλνο απφ ηε
θχζε, θαηαιακβάλεη ην
βνξεηνδπηηθφ ηκήκα ηεο
Πεινπνλλήζνπ θαη βξέρεηαη
απφ ην Ηφλην Πέιαγνο πνπ
ηνπ δίλεη ήπην θιίκα κε
πνιιέο βξνρνπηψζεηο, νη
νπνίεο απνδίδνπλ πινχζηα
βιάζηεζε. Γηνηθεηηθά αλήθεη
ζηελ πεξηθέξεηα Γπηηθήο
Διιάδαο. Πξσηεχνπζα ηνπ
λνκνχ είλαη ν Πχξγνο.

371. ΢ην Μνπζείν ηεο Οιπκπίαο έρνπλ
εθηεζεί ηα πην ζεκαληηθά επξήκαηα
ησλ αλαζθαθψλ πνπ έγηλαλ ζηνλ
ρψξν ηεο αξραίαο Οιπκπίαο.

372. ΢ηε δπηηθή Πεινπφλλεζν
βξίζθεηαη ην πην δνμαζκέλν ηεξφ
ηεο αξραίαο Διιάδαο, πνπ ήηαλ
αθηεξσκέλν ζηνλ παηέξα ησλ
ζεψλ, ηνλ Γία. ΢ηελ Οιπκπία
γελλήζεθαλ νη ζπνπδαηφηεξνη
αγψλεο ηεο αξραίαο Διιάδαο, νη
Οιπκπηαθνί, πνπ γίλνληαλ θάζε
ηέζζεξα ρξφληα πξνο ηηκήλ ηνπ Γία,
έλαο ζεζκφο κε παλειιήληα
αθηηλνβνιία θαη ιάκςε απφ ηελ
αξραηφηεηα κέρξη ζήκεξα.

373. Ζ πξψηε αλαζθαθή ζην
ρψξν δηεμήρζε ην 1829
απφ ηε Γαιιηθή
Δπηζηεκνληθή Απνζηνιή
ζηελ Πεινπφλλεζν, κε
επηθεθαιή ην ζηξαηεγφ N.
J. Maison. Σφηε
απνθαιχθζεθε κέξνο ηνπ
λανχ ηνπ Γία θαη άιια
ηκήκαηα ηνπ ρψξνπ ησλ
πνιιά απφ ηα νπνία
κεηαθέξζεθαλ ζην
Μνπζείν ηνπ Λνχβξνπ.

374. Υσξεηηθόηεηα: 6.750
(θαζήκελνη)
Σνπνζεζία: Σν ζηάδην βξίζθεηαη
ζηνλ Πχξγν, 300 ρικ απφ ηελ
Αζήλα.
Έδξα: Παλειεηαθφο

375. Πλθροφορίεσ: Κηίζηεθε ην 1978 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή ην
2000). Σα θαζίζκαηα θαη νη πξνβνιείο ηνπ ζηαδίνπ
ηνπνζεηήζεθαλ ηνλ Αχγνπζην ηνπ 2000. Οη θηινμελνχκελνη
νπαδνί θάζνληαη ζπλήζσο ζην αλαηνιηθφ πέηαιν, ελψ απηνί
ηνπ Παλειεηαθνχ ζην πέηαιν πνπ βξίζθεηαη απφ ηελ πιεπξά
ηεο Δζληθήο Οδνχ. Σν ζηάδην βξίζθεηαη αθξηβψο δίπια ζην
Κιεηζηφ ηνπ Πχξγνπ.

376. Υσξεηηθόηεηα: 2.850
Σνπνζεζία: Σν θιεηζηό ζηάδην
βξίζθεηαη ζηνλ Πύξγν, 300 ρικ
λνηηνδπηηθά ηεο Αζήλαο.
Έδξα: ΢ην γήπεδν δελ αγσλίδεηαη
θάπνηα επαγγεικαηηθή νκάδα
κπάζθεη.

377. Πλθροφορίεσ: Κηίζηεθε ην 1995. Σν θιεηζηφ βξίζθεηαη δίπια
ζην ΢ηάδην Πχξγνπ. Δίλαη έλα αξθεηά φκνξθν θιεηζηφ
γήπεδν, πνπ δηαζέηεη θεξθίδεο θαη ζηηο ηέζζεξηο πιεπξέο
ηνπ.
΢ην Κιεηζηφ ηνπ Πχξγνπ έρνπλ δηεμαρζεί αξθεηνί αγψλεο
ηεο Δζληθήο Οκάδαο ηνπ κπάζθεη. Σν γήπεδν έρεη επίζεο
θηινμελήζεη ην Final-4 ηνπ Κππέιινπ Διιάδαο ζην βφιετ ην
1998.

379. Ο λνκόο Ξάλζεο αλήθεη γεσγξαθηθά
ζηελ Θξάθε.
Πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ είλαη ε πόιε
ηεο Ξάλζεο. Σν θιίκα ηνπ λνκνύ είλαη
επεηξσηηθό κε ςπρξνύο ρεηκώλεο θαη
δεζηά θαινθαίξηα. Ζ νξεηλή δώλε
δέρεηαη κεγάιεο πνζόηεηεο
ρηνληνύ, κε ζεξκνθξαζηεο πνιιέο
θνξέο θάησ από ηνπο -20c. ΢ηελ
πόιε ηεο Ξάλζεο, ε πξσηλή παγσληά
ην ρεηκώλα είλαη ζρεδόλ θαλόλαο.
Ο Ννκόο Ξάλζεο είλαη γλσζηόο γηα
ηηο πνιιέο θπζηθέο θαιινλέο.
Κάπνηεο από απηέο είλαη ε ιίκλε
Βηζησλίδα, ν θαηαξξάρηεο ηνπ
Λεηβαδίηε θαη ηα ζηελά ηνπ Νέζηνπ
.Σν θαξλαβάιη ηεο Ξάλζεο είλαη έλα
από ηα πην γλσζηά θαξλαβάιηα
νιόθιεξσλ ησλ Βαιθαλίσλ.

380. Γεσγξαθηθό δηακέξηζκα: Θξάθε Πεξηθέξεηα: Αλαηνιηθή
Μαθεδνλία θαη Θξάθε Πξσηεύνπζα: Ξάλζε Πιεζπζκόο:
101.856 θάηνηθνη
(απνγξαθή 2001)
Έθηαζε: 1.793 km²
Ππθλόηεηα πιεζπζκνύ: 56,8 θάηνηθνη/km²
Αξηζκόο επαξρηώλ: 2 Αξηζκόο δήκσλ: 7

381. ΢ηελ θνξπθή ηνπ πςψκαηνο Kάζηξν, 4 ρικ. λνηηναλαηνιηθά
ηνπ έξεκνπ ζήκεξα ρσξηνχ Kαιχβα, αλαθαιχθζεθε έλα
ζπνπδαίν αξραίν θάζηξν. Kηηζκέλν ζε ζέζε
ζηξαηεγηθή, ειέγρεη ηελ είζνδν ηνπ απιψλνο ηνπ Nέζηνπ -κία
απφ ηηο ζεκαληηθφηεξεο δηαβάζεηο κεηαμχ ηεο θεληξηθήο
πεδηάδαο ηεο Θξάθεο θαη ησλ αθηψλ ηνπ Bφξεηνπ Aηγαίνπαιιά θαη ηηο νξεηλέο δηφδνπο πνπ ζπλδένπλ ην BA ηκήκα ηεο
πεδηάδαο ησλ Φηιίππσλ κε ηνλ θάησ ξνπ ηνπ Nέζηνπ θαη ηελ
πεδηάδα ηεο Ξάλζεο, ηελ αξραία ρψξα ησλ Aβδήξσλ.

382. H θαηαζθεπή ηνπ θάζηξνπ αλάγεηαη ζην
δεχηεξν κηζφ ηνπ 4νπ αη. π.X. θαη
ζπλδέεηαη κε ηελ νξγάλσζε απφ ηνλ
βαζηιέα ησλ Mαθεδφλσλ Φίιηππν B’.

383. Ο Μαθεδνληθόο ηάθνο ησλ Κνκλελώλ είλαη ν θαιύηεξα ζσδόκελνο θαη ν
πην εληππσζηαθόο, από όζνπο έρνπλ αλαθαιπθζεί κέρξη ζήκεξα ζηε
Θξάθε.
Αλαθαιύθζεθε ηε δεθαεηία ηνπ 1950 ζε ηνπνζεζία βόξεηα ησλ Κνκλελώλ.
Σν κλεκείν έρεη όια ηα βαζηθά αξρηηεθηνληθά ζηνηρεία πνπ ραξαθηεξίδνπλ
ηνπο καθεδνληθνύο ηάθνπο. Δίλαη ππόγεηνο, θηηζηόο θαη απνηειείηαη από
δξόκν, πξνζάιακν θαη ζάιακν, πνπ είλαη ζθεπαζκέλνη κε θακάξεο. Δίλαη
θαηαζθεπαζκέλνο κε εγρώξην κάξκαξν

384. Σνλ 7ν αη. π.Υ., Έιιελεο από ηα λεζηά ηνπ αλαηνιηθνύ Αηγαίνπ θαη ηηο
πόιεηο ηεο δπηηθήο Μηθξάο Αζίαο, δεκηνύξγεζαλ κηα ζεηξά απνηθηώλ ζηελ
εύθνξε παξαιηαθή δώλε ηεο αηγηαθήο Θξάθεο. Σελ επνρή εθείλε
ηδξύζεθαλ θαη ηα Άβδεξα ΢ηνλ Αξραηνινγηθό ρώξν ησλ Αβδήξσλ ν
επηζθέπηεο κπνξεί λα ζαπκάζεη ηκήκα ηεο θύξηαο πόιεο ησλ
Αβδήξσλ, Αξρατθήο, Κιαζζηθήο, Διιεληζηηθήο θαη Ρσκατθήο
πεξηόδνπ, ην νπνίν κέρξη ζήκεξα έρεη απνθαιπθζεί θαη απιώλεηαη ζε κηα
έθηαζε 3.000ζηξ.

385. Ξερσξίδνπλ νη νρπξσκαηηθνί πεξίβνινη, κεηαμύ ησλ
νπνίσλ είρε θαηαζθεπαζηεί ην Θέαηξν, ελώ ζηα
λνηηνδπηηθά πςώλεηαη ν ιόθνο ηεο Αθξόπνιεο θαη
ζηα βνξεηνδπηηθά ην αξρατθό, θιαζηθό θαη
ειιεληζηηθό λεθξνηαθείν. Ζ αλαζθαθηθή έξεπλα
ζηελ πεξηνρή μεθίλεζε ην 1950 από ηνλ Αξραηνιόγν
Γεκήηξην Λαδαξίδε.
΢πγθεθξηκέλα έρνπλ απνθαιπθζεί:

386. Σν Λανγξαθηθό Μνπζείν Ξάλζεο βξίζθεηαη ζηελ Παιαηά Πόιε θαη
ζηεγάδεηαη ζην αξρνληηθό Κνπγηνπκηδόγινπ θνληά ζηελ πιαηεία ηεο
Μεηξόπνιεο. Πξόθεηηαη γηα έλα από ηα πην αληηπξνζσπεπηηθά
παξαδείγκαηα κηαο ζπγθεθξηκέλεο ηππνινγίαο θαηνηθηώλ, πνπ άξρηζαλ λα
θαηαζθεπάδνληαη ζηε πόιε ηεο Ξάλζεο ηελ ηειεπηαία πεξίνδν ηεο
ηνπξθνθξαηίαο, από ην 1830 θαη κεηά.

387. Σν εθθιεζηαζηηθό Μνπζείν ηεο Ηεξάο Μεηξνπόιεσο Ξάλζεο θαη
Πεξηζεσξίνπ ζηεγάδεηαη ζηελ αλαηνιηθή πηέξπγα ηεο Μνλήο Παλαγίαο
Αξραγγειηώηηζζαο.
Ζ Μνλή βξίζθεηαη βνξεηναλαηνιηθά ηεο Ξάλζεο, πάλσ από ηε ζπλνηθία
ηνπ ΢ακαθώβ θαη ηδξύζεθε θαηά ηε Μεζνβπδαληηλή πεξίνδν. Ζ ΢πιινγή
ησλ εηθόλσλ θαη ησλ άιισλ θεηκειίσλ ηνπ Δθθιεζηαζηηθνύ Μνπζείνπ
ζπζηάζεθε ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ ’60 από ηνλ ηόηε Μεηξνπνιίηε
Ξάλζεο Αληώλην. Σα θεηκήιηα πξνέξρνληαη είηε από ηα κνλαζηήξηα ηεο
πεξηνρήο ή από ηνπο ελνξηαθνύο λανύο.

388. Το γήπεδο βπίζκεηαι κονηά ζηα Πηγάδια, ένα σωπιό 7 σλμ
αναηολικά ηηρ Ξάνθηρ. Η πόλη αςηή ηηρ Θπάκηρ είναι πεπίπος
230 σλμ αναηολικά ηηρ Θεζζαλονίκηρ. Μποπείηε να θηάζεηε
εκεί και ζιδηποδπομικώρ. Η Ξάνθη δε διαθέηει
αεποδπόμιο, εξςπηπεηείηαι όμωρ από αςηό ηηρ Καβάλαρ.

389. Κηίζηηκε ηο: 2004
Ρεκόπ θεαηών: 6.410 (Skoda Ξάνθη ΠΑΟΚ, ζηις 28/8/2005)
Σν λέν γήπεδν αξρηθά είρε ζρεδηαζηεί κε δύν θεξθίδεο θαη ρσξεηηθόηεηα
πεξίπνπ 5.500 ζεαηώλ. Πηζαλόλ ζην κέιινλ ε θαηαζθεπή θη άιισλ
θεξθίδσλ ζα απμήζεη ηε ρσξεηηθόηεηα ζηηο 9.000 πεξίπνπ.

390. Αμίδεη λα ζεκεησζεί όηη ππάξρνπλ πεξηζζόηεξεο από 1.000 ζέζεηο
ζηάζκεπζεο απηνθηλήησλ. Σν γήπεδν είλαη επηζήκσο γλσζηό σο "Skoda
Ξάλζε Arena". Βξίζθεηαη ζηνλ ίδην ρώξν κε ην αζιεηηθό θέληξν ηεο
ζξαθηώηηθεο ΠΑΔ, ελόο πξαγκαηηθνύ θνζκήκαηνο γηα ην ειιεληθό
πνδόζθαηξν. Σν αζιεηηθό θέληξν πεξηιακβάλεη, εθηόο ησλ άιισλ, επηά
γήπεδα, αιιά θαη ην μελνδνρείν Le Chalet. Ζ θαηαζθεπή ηνπ ίδηνπ ηνπ
γεπέδνπ, κε θόζηνο πνπ έθηαζε ηα €6.500.000, νινθιεξώζεθε ην
θαινθαίξη ηνπ 2004.

392. O Ννκόο Καβάιαο είλαη έλαο από ηνπο 51 λνκνύο ηεο Διιάδαο. Απνηειεί
δηνηθεηηθή δηαίξεζε ηεο Μαθεδνλίαο ζην Αλαηνιηθό ηκήκα ηεο, κε
πξσηεύνπζα ηελ Καβάια. ΢πλνξεύεη κε ηνπο λνκνύο ΢εξξώλ
Γ.ΝΓ., Γξάκαο Β, Ξάλζεο ΑΒΑ θαη βξέρεηαη πξνο Ν από ην Αηγαίν
πέιαγνο. Έρεη επηθάλεηα 2.111 η.ρκ., 33νο ηεο ρώξαο από ηα νπνία 18
η.ρκ. εζσηεξηθά ύδαηα, πιεζπζκό 145.054 (απνγξαθή 2001), 4 επαξρίεο
θαη 11 δήκνπο. Ζ κεγαιύηεξε πόιε ηνπ λνκνύ είλαη ε Καβάια θαη
αθνινπζνύλ ε Υξπζνύπνιε θαη ε Διεπζεξνύπνιε.
Αξηζκφο δήκσλ: 11

393. H παιηά
πόιε ηεο
Καβάιαο
Οη θεληξηθέο εγθαηαζηάζεηο εμόξπμεο πεηξειαίνπ
ηεο Kavala Oil Α.Δ. αλνηρηά ηεο Θάζνπ
Άπνςε ηεο Καβάιαο

394. Γεσγξαθ
ηθό
Μαθεδνλία, Νεζηά
δηακέξηζ Αηγαίνπ πειάγνπο
κα:
Πεξηθέξε Αλαηνιηθή Μαθεδνλία
ηα:
θαη Θξάθε
Πξσηεύν Καβάια
πζα:
Πιεζπζκ 145.054 θάηνηθνη
όο:
(απνγξαθή 2001)
Έθηαζε:
2.111 km²

395. Αξραηνινγηθόο Χώξνο Φηιίππσλ
΢ε απόζηαζε 17ρηι. από ηελ Καβάια, βξίζθεηαη ε αξραία πόιε ησλ Φηιίππσλ. Η
πξώηε επαθή κε ηνλ ρώξν έγηλε ην 1861 θαη νινθιεξώζεθε ην 1956 από Έιιελεο
αξραηνιόγνπο. ΢εκαληηθά επξήκαηα είλαη ε Δγλαηία νδόο, ηα εξείπηα ηεο Ρσκατθήο
Αγνξάο, ε «θπιαθή» ηνπ Απόζηνινπ Παύινπ, θαζώο θαη ην αξραίν ζέαηξν ην
νπνίν δηαζέηεη θπθιηθή νξρήζηξα θαη παξόδνπο ηζνδνκηθά ρηηζκέλεο.

397. Αξγπξή δξαρκή Νεαπόιεσο
πνπ θπθινθόξεζε από ην
411-350 π.Υ. Έκπξνζζελ
θεθαιή Γνξγόλαο. Όπηζζελ
θεθαιή Αθξνδίηεο κε
ζηεθάλη θαη ε επηγξαθή κε ηα
Διιεληθά γξάκκαηα Ν-Δ-Π-Ο
Σν ζπίηη ηνπ Μσράκεη Άιε
ζηελ Παλαγία

398. ΑΡΥΑΗΟΛΟΓΗΚΟ ΜΟΤ΢ΔΗΟ ΚΑΒΑΛΑ΢
Κηηζκέλν δίπια ζην πάξθν θαη ζην αξηζηεξό άθξν ηνπ
ιηκαληνύ κε ηελ πξόζνςε ζηε ζάιαζζα, ην Αξραηνινγηθό
Μνπζείν είλαη από ηα ζεκαληηθόηεξα ηεο Διιάδαο. Μεηαμύ
ησλ επξεκάησλ ππάξρνπλ αληηθείκελα από πέηξα θαη πειό
ηεο λενιηζηθήο πεξηόδνπ θαζώο θαη ηεο επνρήο ηνπ ραιθνύ,
όια επξήκαηα ηνπ ζπλνηθηζκνύ Νηηθηιί Σαο.

399. •Μνπζεία θαη Ιδξύκαηα
•Αξραηνινγηθό Μνπζείν Καβάιαο
•Ιζηνξηθό θαη Λανγξαθηθό Μνπζείν
(Γεκνηηθό Μνπζείν Καβάιαο)
•Γεκνηηθό Μνπζείν Καπλνύ
•Δθνξία Βπδαληηλώλ Αξραηνηήησλ
•Μνπζείν Μερκέη-Αιή
•Μνπζείν Καπαδνθίαο
•Γεκνηηθή Βηβιηνζήθε Καβάιαο
•Ιζηνξηθό θαη Λνγνηερληθό Αξρείν Καβάιαο
•Ίδξπκα Αγία Μαξίλα
•Φηιόπησρνο Αδειθόηηο Κπξηώλ Καβάιαο

401. Ο Ννκόο Λέζβνπ αλήθεη ζηελ Πεξηθέξεηα Βνξείνπ Αηγαίνπ.
Πεξηιακβάλεη ηα λεζηά Λέζβν, Λήκλν θαη Άγην Δπζηξάηην. Έρεη έθηαζε
2.154 ηεηξαγσληθά ρηιηόκεηξα, αθηνγξακκή κήθνπο 696 ρηιηνκέηξσλ
θαη θαηά ηελ απνγξαθή ηνπ 2001 είρε 109.118 θαηνίθνπο.

402. Γεσγξαθηθό
δηακέξηζκα: Νεζηά
Αηγαίνπ πειάγνπο
Πεξηθέξεηα: Βόξεην
Αηγαίν
Πξσηεύνπζα:
Μπηηιήλε
Πιεζπζκόο: 109.118
θάηνηθνη
(απνγξαθή 2001)
Έθηαζε: 2.154 km²
Ππθλόηεηα
πιεζπζκνύ: 50,7
θάηνηθνη/km²
Αξηζκόο δήκσλ: 17
Αξηζκόο θνηλνηήησλ: 1
Πξσηεύνπζα ηνπ
Ννκνύ είλαη ε
Μπηηιήλε.

404. Σν Απνιηζσκέλν Γάζνο ζηελ επξύηεξε πεξηνρή ΢ηγξίνπ δεκηνπξγήζεθε
πξηλ από 16 κε 21 εθαηνκκύξηα ρξόληα θαη απνηειεί έλα από ηα
σξαηόηεξα ζε παγθόζκηα θιίκαθα Μλεκεία ηεο Γεσινγηθήο καο
Κιεξνλνκηάο.

405. ΢ηε Μόξηα, ιίγν έμσ από ηε Μπηηιήλε, κπνξείηε λα ζαπκάζεηε έλα ηκήκα
ηνμνζηνηρίαο, ηνπ ξσκατθνύ πδξαγσγείνπ. Πξόθεηηαη γηα έλα από ηα πην
ζεκαληηθά ηερληθά έξγα ηεο Μεζνγείνπ.

406. Αξραίν Θέαηξν Μπηηιήλεο
΢ώδεηαη ε ηειεπηαία νηθνδνκηθή θάζε ηνπ κλεκείνπ, πνπ ρξνλνινγείηαη
ζηα Τζηεξνξσκατθά ρξόληα.
Αξραίνο Ναόο ηεο Κινπεδήο
Βξίζθεηαη θνληά ζηελ Αγία Παξαζθεπή, ζηελ ζέζε "Κινπεδή". Σα εξείπηα
θηηξίσλ αηνιηθνύ ξπζκνύ (6νο αηώλαο π.Υ.) είλαη ηα κνλαδηθά ζηελ
Διιάδα.
Αξραίνο Ναόο ησλ Μέζσλ
Κνληά ζηελ Αγία Παξαζθεπή βξέζεθαλ ζε αλαζθαθέο εξείπηα κεγάινπ
λανύ πνπ αλήθνπλ ζην 3ν π.Υ. αηώλα.

407. Η ΢πιινγή Φπζηθήο Ιζηνξίαο Βξίζαο πεξηιακβάλεη ηα απνιηζώκαηα
ζπνλδπισηώλ θαη αζπόλδπισλ, δείγκαηα νξπθηώλ, πεηξσκάησλ θαη
κεηαιιεπκάησλ ηεο Λέζβνπ, ηκήκα δσνινγίαο θαζώο θαη ηκήκα
βνηαληθήο. Αλάκεζα ζηα επξήκαηα μερσξίδνπλ νζηά από
ξηλόθεξνπο, θακήιεο, αληηιόπεο, γαδέιεο, ειέθαληεο θαη θαύθαια
ρεισλώλ πνπ θηάλνπλ ζε κήθνο ηα 2,5 κέηξα!

408. Μνπζείν Φπζηθήο Ηζηνξίαο Aπνιηζσκέλνπ Γάζνπο ΢ηγξίνπ
Tν Μνπζείν Φπζηθήο Ηζηνξίαο Aπνιηζσκέλνπ Γάζνπο ηδξύζεθε ην
1994 θαη έρεη σο ζηόρν ηε θύιαμε, ηε ζπληήξεζε θαη ηε κειέηε
ησλ απνιηζσκάησλ.

409. Αξραηνινγηθό Μνπζείν (παιηό θηίξην)
΢ην ηξηψξνθν (παιαην θηίξην) ηνπ Αξραηνινγηθνχ Μνπζείνπ, ζηε Μπηηιήλε, εθηίζεληαη
εηδψιηα, θεξακηθά θαη θνζκήκαηα απφ ηελ Πξντζηνξηθή έσο ηε Pσκατθή Δπνρή.
Αξραηνινγηθό Μνπζείν (λέν θηίξην)
Λίγν πην πάλσ απφ ην παιηφ, Βξίζθεηαη ην λέν θηίξην ηνπ Αξραηνινγηθνχ Μνπζείνπ,
ζηελ πεξηνρή Kηφζθη θαη θηινμελεί ηελ κφληκε έθζεζε «Ζ Λέζβνο απφ ηελ Διιεληζηηθή
ζηελ Ρσκατθή επνρή».
Μνπζείν Μνληέξλαο Σέρλεο Σεξηάλη
Σέζζεξα ρηιηφκεηξα λφηηα ηεο πφιεο ζηελ πεξηνρή "'Βαξεηά'" βξίζθεηαη ην πεξίθεκν
Μνπζείν Σεξηάλη.
Μνπζείν Θενθίινπ
Σν Μνπζείν Θενθίινπ βξίζθεηαη δίπια απφ ην κνπζείν Σεξηάλη θαη αλεγέξζεθε ην 1965
Βπδαληηλό Δθθιεζηαζηηθό Μνπζείν Μπηηιήλεο
Δθηίζεληαη ρξπζνθέληεηα άκθηα, παιαίηππα βηβιία, εθθιεζηαζηηθά ζθεχε, θ.η.ι.

410. · Γεκνηηθό ΢ηάδην (Σαξιάο) - Γήπεδν πνδνζθαίξνπ κε θπζηθό
ριννηάπεηα θαη ειεθηξνθσηηζκό, ειαζηηθό ηάπεηα ζηίβνπ έμη
δηαδξνκώλ, αίζνπζεο γπκλαζηηθήο θαη εξγνκεηξηθνύ θέληξνπ
· Κιεηζηό Γπκλαζηήξην Νεάπνιεο - Γήπεδν κπάζθεη, βόιιεπ θαη
ράληκπνι κε μύιηλν παξθέ θαη αίζνπζα γπκλαζηηθήο
· Γεκνηηθό Κνιπκβεηήξην - Κεληξηθή πηζίλα 25 κέηξσλ θαη κηα κηθξόηεξε
βνεζεηηθή, αίζνπζα επηηξαπέδηαο αληηζθαίξηζεο, πάιεο θαη γπκλαζηηθήο
· Γήπεδν πνδνζθαίξνπ "Γεώξγηνο ΢θνύθνο" (ΣΔΛ) - Γήπεδν
πνδνζθαίξνπ κε θπζηθό ριννηάπεηα θαη ειεθηξνθσηηζκό
· Γήπεδν πνδνζθαίξνπ Αγίαο Μαξίλαο - Γήπεδν πνδνζθαίξνπ κε θπζηθό
ριννηάπεηα

412. Γεσγξαθηθό δηακέξηζκα: Θξάθε, Νεζηά Αηγαίνπ πειάγνπο
Πεξηθέξεηα: Αλαηνιηθή Μαθεδνλία θαη Θξάθε
Πξσηεύνπζα: Αιεμαλδξνύπνιε
Πιεζπζκόο: 149.354 θάηνηθνη
(απνγξαθή 2001)
Έθηαζε: 4.242 km²
Ππθλόηεηα πιεζπζκνύ: 35,2 θάηνηθνη/km²
Αξηζκόο επαξρηώλ: 5
Αξηζκόο δήκσλ: 13

413. To ζεκαληηθόηεξν νηθνζύζηεκα ηεο πεξηνρήο απνηειεί, ν
πνηακόο Άξδαο κε ην παξαπνηάκην δάζνο θαηά κήθνο ηεο
θνίηεο ηνπ. Μηα κεγάιε πνηθηιία από
δέλδξα, θηειηέο, θηζζνί, πιαηάληα, αγξηνηξαληάθπιια
θ.α., ζπάληα είδε πνπιηώλ όπσο
εξσδηνί, δξπνθνιάπηεο, θύθλνη, βνπηερηάξηα θαη αγξηόπαπηεο

414. Σν Γέιηα ηνπ Έβξνπ είλαη έλαο ζεκαληηθόο πγξόηνπνο ζε εζληθό,
επξσπατθό θαη δηεζλέο επίπεδν. Δίλαη εδώ θαη πνιιά ρξόληα
Πξνζηαηεπόκελε Πεξηνρή, θαζώο έρεη πνιύ κεγάιε αμία γηα ηελ άγξηα
δσή θαη ηνλ άλζξσπν.

416. ΢ηελ Αιεμαλδξνύπνιε
ζηεγάδεηαη ην Δζλνινγηθό Μνπζείν
Θξάθεο ζε πέηξηλν λενθιαζηθό
ηνπ 1899 ζηελ νδό 14εο Μαΐνπ 63.
Οη ζεκαηηθέο ελόηεηεο, πνπ
αλαπηύζζνληαη θαηά ρξνλνινγηθή
πεξίνδν, θαιύπηνπλ ηελ επνρή
απ' ηα ηέιε ηνπ 17νπ θαη ηηο αξρέο
ηνπ 20νπ αη. Καη αθνξνύλ:
" Σελ ελδπκαζία
" Σν ιαηξεπηηθό θύθιν
" Σελ πξνβηνκεραληθή δηαηξνθή δαραξνπιαζηηθή
" Σηο παξαδνζηαθέο θαιιηέξγεηεο
" Δγθαηαζηάζεηο ζνπζακνηξηβείνπ
θαη βαθείνπ

417. Σν Δθθιεζηαζηηθό Μνπζείν ηεο Ηεξάο Μεηξνπόιεσο
Αιεμαλδξνππόιεσο ηδξύζεθε ην 1976 από ηνλ
κεηξνπνιίηε Αιεμαλδξνππόιεσο θαη λπλ
Θεζζαινλίθεο θ.θ. Άλζηκν. Αξρηθά ζηεγάζζεθε ζε δύν
αίζνπζεο ηνπ Πλεπκαηηθνύ Κέληξνπ ηεο Ηεξάο
Μεηξνπόιεσο, παξαπιεύξσο ηνπ κεηξνπνιηηηθνύ
λανύ ηνπ αγίνπ Νηθνιάνπ

418. Σν Ηεξό ήηαλ αθηεξσκέλν ζηελ ιαηξεία θαη ηελ ηέιεζε ησλ Μπζηεξίσλ
ησλ Μεγάισλ Θεώλ πνπ αθηηλνβόιεζαλ ζηε δηάξθεηα ηεο ειιεληθήο θαη
ξσκατθήο αξραηόηεηαο.
Σα ζεκαληηθόηεξα κλεκεία θαη αξρηηεθηνληθά ζύλνια ηνπ αξραηνινγηθνύ
ρώξνπ είλαη:
" Σν "Σέκελνο".
" Σν Ηεξό
" Ο Θόινο ηεο Αξζηλόεο.
" Σν Πξόππιν ηνπ Πηνιεκαίνπ Β'
" Ζ ΢ηνά
" Σν Αλάθηνξν
" Ο Ηεξόο Κύθινο
" Σν Μλεκείν ηεο Νίθεο

419. Ζ δηπιή νλνκαζία νθείιεηαη ζην όηη όηαλ μεθίλεζαλ νη αλαζθαθέο, ε ζέζε
ήηαλ επξύηεξα γλσζηή σο Μεζεκβξία, ηα ηειεπηαία αλαζθαθηθά
δεδνκέλα, όκσο, νδεγνύλ ζην ζπκπέξαζκα όηη πξόθεηηαη κάιινλ γηα ηε
Εώλε. Ζ Εώλε αλαθέξεηαη επίζεο σο απνηθία ηεο ΢ακνζξάθεο.
Ζ αλαζθαθή άξρηζε ην 1966 θαη ζπλερίδεηαη κέρξη ζήκεξα. Έρεη
απνθαιπθζεί ην ηείρνο, εληζρπκέλν κε πύξγνπο θαηά δηαζηήκαηα. Μέζα
ζηα όξηα ηνπ ηείρνπο ππάξρνπλ ζύλνια θαηνηθηώλ.
΢εκαληηθόηεξα κλεκεία
" Σν Ηεξό Γήκεηξαο
" Σν Ηεξό Απόιισλνο
" Κηηξηαθό ζπγθξόηεκα
" Ζ κνλαδηθή πύιε ζηα δπηηθά ηνπ
ηείρνπο ηεο πόιεο
" Σκήκα ηνπ δπηηθνύ ηείρνπο

420. Σν απνιηζσκέλν δάζνο ηεο επξύηεξεο πεξηνρήο
Φπιαθηνύ – Γήκνπ Σπρεξνύ δεκηνπξγήζεθε εμαηηίαο
επλντθώλ ζπλζεθώλ απνιίζσζεο θαη ζπλδέεηαη άκεζα κε
ηελ εθαηζηεηαθή δξάζε πνπ ππήξρε ζηελ πεξηνρή πξηλ
25.000.000 ρξόληα.

421. 1)Δζληθό Αζιεηηθό Κέληξν Αιε/πνιεο (National
Sports Center of Alexandroupolis)
2)Ηζηηνπιντθό Κέληξν Αιεμ/πνιεο (Sailing Center of
Alexandroupolis)
3)Κιεηζηό Γπκλαζηήξην Οξεζηηάδαο (Indoor Hall of
Orestiada)
4)Πίζηεο πνδειαζίαο δξόκνπ ΢ακνζξάθεο
(Mountain bike circuits of Samothraki

423. Ο λνκόο Ρνδόπεο αλήθεη γεσγξαθηθά ζηελ Θξάθε. Βόξεηα ζπλνξεύεη κε ηελ
Βνπιγαξία, ζηα δπηηθά ηνπ βξίζθεηαη ν λνκόο Ξάλζεο, αλαηνιηθά ν λνκόο
Έβξνπ θαη ζηα λόηηα βξέρεηαη από ην Θξαθηθό πέιαγνο. ΢ηα βόξεηα ηνπ
λνκνύ βξίζθεηαη ην αλαηνιηθό κέξνο ηεο νξνζεηξάο ηεο Ρνδόπεο ζηελ
νπνία νθείιεη ηελ νλνκαζία ηνπ.
Πξσηεύνπζα ηνπ λνκνύ είλαη ε Κνκνηελή.
Γεσγξαθηθό δηακέξηζκα: Θξάθε
Πεξηθέξεηα: Αλαηνιηθή Μαθεδνλία θαη Θξάθε
Πξσηεύνπζα: Κνκνηελή
Πιεζπζκόο: 110.828 θάηνηθνη
(απνγξαθή 2001)
Έθηαζε: 2.543 km²
Ππθλόηεηα πιεζπζκνύ: 43,6 θάηνηθνη/km²
Αξηζκόο επαξρηώλ: 2
Αξηζκόο δήκσλ: 12

426. Νόηηα ηεο επαξρηαθήο νδνύ Ξάλζεο-Κνκνηελήο κέζσ Ηάζκνπ
θαη κεηά ηε δηαζηαύξσζε κε ην ρσξηό Ακαμάδεο, θνληά ζην
κπρό ηεο Βηζησλίδαο ιίκλεο, ζώδνληαη ηα επηβιεηηθά εξείπηα
κηαο νρπξσκέλεο πόιεο ηα νπνία ζηνπο πεξηεγεηέο ηεο
Σνπξθνθξαηίαο ήηαλ γλσζηά κε ην όλνκα "Μπνπξνύ Καιέ".

427. Από ηα ζεκαληηθόηεξα κνλαζηηθά θέληξα ηνπ Βπδαληίνπ
ππήξμε ην Παπίθηνλ όξνο, ηκήκα ηνπ νξεηλνύ όγθνπ ηεο
Ρνδόπεο βνξεηνδπηηθά ηεο Κνκνηελήο. Αλαθέξεηαη γηα
πξώηε θνξά ζηηο πεγέο ζηα ηέιε ηνπ 11νπ αη.

428. Σν αξραηνινγηθό Μνπζείν Κνκνηελήο εγθαηληάζηεθε ην 1976. Οη
εθζέζεηο ηνπ θαιύπηνπλ ην ρξνληθό δηάζηεκα από ηε Νενιηζηθή κέρξη
ηε Βπδαληηλή πεξίνδν.

429. Σν Λανγξαθηθό Μνπζείν Κνκνηελήο, αλήθεη ζην Μνξθσηηθό
Όκηιν Κνκνηελήο θαη ιεηηνπξγεί από ην 1962. Από ην 1989
ζηεγάδεηαη ζην αξρνληηθό Πετδε πνπ είλαη ραξαθηεξηζηηθό
δείγκα ηνπηθήο ιατθήο αξρηηεθηνληθήο θαη αλαζηειώζεθε
ππνδεηγκαηηθά. Μέζα από ηα εθζέκαηά ηνπ αλαβιύδεη ε
δσληάληα θαη ε νκνξθηά ηεο ζξαθηώηηθεο ηέρλεο ησλ πόιεσλ
θαη ηεο ππαίζξνπ.

430. Σν ίδην ην ζηάδην βξίζθεηαη θνληά ζην θέληξν ηεο πόιεο.
Κηίζηεθε ην: 1922 (Σειεπηαία αλαθαηαζθεπή ην 2009)
Ρεθόξ ζεαηώλ: 5.355 (Παλζξαθηθόο - Παλαζελατθόο, ζηηο
13/9/2009)
Έδξα: Παλζξαθηθόο (Superleague)

432. Πιεξνθνξίεο: Σν Γεκνηηθό ΢ηάδην ηεο Κνκνηελήο έρεη αλακνξθσζεί εθ βάζξσλ
κεηά ην 2005. ΢ηε κεγάιε βόξεηα εμέδξα πνπ θαηαζθεπάζηεθε ηε δεθαεηία ηνπ '50
(ζύξα 1) θαη ηε κηθξόηεξε λόηηα πνπ θηίζηεθε ηε δεθαεηία ηνπ '70 (ζύξα 2),
πξνζηέζεθαλ ηα παξαθάησ:
- Σν 2005 ηνπνζεηήζεθε ζηέγαζηξν πάλσ από ηε ζύξα 1, ε νπνία θαιύθζεθε θαη
κε θαζίζκαηα.
- Σν 2006 αλακνξθώζεθαλ ηα απνδπηήξηα, ε αίζνπζα ηύπνπ θαη ηα
δεκνζηνγξαθηθά ζεσξεία.
- Σν 2008 θαηαζθεπάζηεθε ε δπηηθή κεηαιιηθή εμέδξα, ελώ ηνπνζεηήζεθαλ θαη
πξνβνιείο.
- Σν 2009 θηίζηεθε ε αλαηνιηθή εμέδξα, ηνπνζεηήζεθε λένο ριννηάπεηαο,
θαηαζθεπάζηεθαλ λέα δεκνζηνγξαθηθά ζεσξεία ζηελ λόηηα εμέδξα, θαζώο θαη
VIP ζνπίηεο ζηε βόξεηα.

434. H Άκθηζζα είλαη ε πξσηεύνπζα ηνπ
λνκνύ Φσθίδαο θαη ηεο ηέσο
επαξρίαο Παξλαζζίδαο, κε
πιεζπζκό 6.946 θαηνίθνπο
(απνγξαθή 2001). Βξίζθεηαη ζην
βόξεην άθξν ηνπ Διαηώλα ηεο
Άκθηζζαο, δειαδή ηνπ αξραίνπ
Κξηζαίνπ Πεδίνπ, ζηνπο πξόπνδεο
ηνπ βνπλνύ Έιαηνο ηεο Γθηώλαο,
ελώ αλαηνιηθά ηεο βξίζθεηαη ν
Παξλαζζόο. Ζ Άκθηζζα είλαη
ηνπνζεηεκέλε λόηηα ηεο Λακίαο,
βνξεηνδπηηθά ηεο Ληβαδεηάο θαη ησλ
Γειθώλ, βνξεηναλαηνιηθά ηεο
Ναππάθηνπ θαη αλαηνιηθά ηνπ
Ληδσξηθίνπ. Σν επίλεηό ηεο είλαη ε
Ηηέα, ε νπνία απέρεη 13 ρηιηόκεηξα
θαη κε ηελ νπνία ε Άκθηζζα
ζπλδέεηαη νδηθά.

435. Γηνηθεηηθά ε Άκθηζζα είλαη ε έδξα ηνπ
δήκνπ Ακθίζζεο, ν νπνίνο έρεη πιεζπζκφ
9.248 θαηνίθνπο θαη ζηνλ νπνίν αλήθνπλ ηα
ρσξηά Αγία Δπζπκία, Άγηνο Γεψξγηνο, Άγηνο
Κσλζηαληίλνο, Γξνζνρψξη, Διαηψλαο, Βίληα
λε, Μνλαζηήξη, Πξνζήιην θαη ΢εξληθάθη.
Πνιινί θάηνηθνη αζρνινχληαη κε
παξαδνζηαθά επαγγέικαηα ηεο πεξηνρήο
φπσο ε βπξζνδεςεία, ε θσδσλνπνηία θαη ε
ζρνηλνπνηία, ελψ ε Άκθηζζα είλαη πξψηε
ζηελ παξαγσγή γάιαηνο θαηζίθαο. Όκσο ην
κεγαιχηεξν κέξνο ησλ θαηνίθσλ ηεο
αζρνιείηαη κε ηελ θαιιηέξγεηα ηεο
ειηάο, αθνχ ππάξρεη ζηελ πεξηνρή έθηαζε
κε ειηέο, ε νπνία νλνκάδεηαη "Διαηψλαο ηεο
Άκθηζζαο", φπνπ παξάγνληαη νη "ειηέο
Ακθίζζεο", θαη ε νπνία πξνζηαηεχεηαη σο
κέξνο ηνπ Γειθηθνχ Σνπίνπ.

436. Ζ Ηηέα είλαη παξαιηαθή θσκόπνιε ηνπ λνκνύ Φσθίδαο θαη
επίλεην ηεο Άκθηζζαο, κε πιεζπζκό 4.666 θαηνίθνπο Βξίζθεηαη
ζηνλ Κξηζαίν θόιπν (ή θόιπν ηεο Ηηέαο), ζηνλ Κνξηλζηαθό.

437. Σν Γαιαμίδη είλαη κηα από ηηο πην γξαθηθέο παξαζαιάζζηεο θσκνπόιεηο ηεο
Διιάδνο. Τπήξμε παιηό εκπνξηθό ιηκάλη. Σα παιηά αξρνληηθά, νη εθθιεζίεο
είλαη δείγκαηα ηεο παξειζνληηθήο ηνπ αθκήο. ΢ήκεξα είλαη πόινο έιμεο γηα
ηνλ ηνπξηζκό.

438. Σν ζύγρξνλν Γαιαμίδη είλαη
πξννξηζκόο αγαπεκέλνο γηα
ζύληνκεο εμνξκήζεηο, ηόζν θαηά ηνπο
θαινθαηξηλνύο κήλεο όζν θαη ην
ρεηκώλα. Σν Γαιαμίδη απέρεη 230ρικ.
από ηελ Αζήλα. Μπνξείηε λα πάηε
κέζσ Ληβαδεηάο θαη Αξάρνβαο, αιιά
είλαη θαιή ηδέα λα αθνινπζήζεηε ην
δξόκν Γηζηόκνπ – Γεζθίλαο – Ηηέαο,
πξνθεηκέλνπ λα απνθύγεηε ηελ
θίλεζε ζηνλ δξόκν Αξάρνβαο –
Γειθώλ. Σν Γαιαμίδη βξίζθεηαη
θσιηαζκέλν ζηελ θαξδηά ηνπ
Κξηζζαίνπ θόιπνπ, πξνζηαηεπκέλν
θάησ από ηε ζθηά ησλ βνπλώλ ηεο
Ρνύκειεο. ΢ηέθεη ππεξήθαλν γηα ηελ
ηζηνξία ησλ 4000 ρξόλσλ πνπ
θνπβαιά θαη είλαη αξρνληηθό ράξηο
ζηελ αθκή θαη ηελ επκάξεηα πνπ ηνπ
ράξηζε ε αλάπηπμε ηεο λαπηηιίαο
θαηά ην παξειζόλ.

439. Σν Γαιαμίδη βξίζθεηαη ρηηζκέλν ζηελ ηνπνζεζία ηεο αξραίαο ινθξηθήο πόιεο
Υάιαηνλ, θαη ζηελ πνιύρξνλε ηζηνξία ηνπ, εθηόο από εκέξεο αθκήο, γλώξηζε ηηο
επηδξνκέο θαη ην κέλνο πνιιώλ θαηαθηεηώλ. Δξεπλεηέο θαη αξραηνιόγνη
πηζηεύνπλ πσο ε επξύηεξε πεξηνρή ηνπ Γαιαμηδίνπ θαηνηθήζεθε ηνπιάρηζηνλ
από ηελ 6ε π.Υ. ρηιηεηεξίδα. Σνλ 10ν πεξίπνπ αηώλα ην αξραίν Υάιαηνλ
κεηνλνκάδεηαη ζε Γαιαμίδη. Ζ λαπηηθή ηζρύο ηνπ Γαιαμηδίνπ, σζηόζν, αλάγθαζε
ηνπο Σνύξθνπο θαηαθηεηέο λα παξαρσξήζνπλ δηθαηώκαηα θαη
ειεπζεξίεο, πξνθεηκέλνπ θαη νη ίδηνη λα επσθεινύληαη. Σν 1571-1572 νη
Γαιαμηδηώηεο επηρεηξνύλ λα απνηηλάμνπλ ηνλ ηνπξθηθό δπγό. Καζνξηζηηθή ήηαλ
άιισζηε ε ζπκβνιή ηνπο θαη ζηνλ απειεπζεξσηηθό αγώλα ηεο Διιάδαο αξθεηά
ρξόληα αξγόηεξα. Μεηά από κηα καθξά πεξίνδν δπζθνιηώλ -ην 1580 έλαο
θνβεξόο ζεηζκόο θαηαζηξέθεη ην Γαιαμίδη, ην 1665 κηα άγξηα επηδξνκή δηώρλεη
ηνπο θαηνίθνπο από ηελ πεξηνρή ηνπο- ε επεκεξία επηζηξέθεη εθ λένπ ζην
Γαιαμίδη.

440. Ιμοζείμ ηεξ Άμθηζζαξ με
κμμηζμαηηθέξ ζοιιμγέξ θαη
ανπαημιμγηθά εονήμαηα απυ ηεκ
πενημπή ηεξ Φςθίδαξ. Νημ
ζογθεθνημέκα, ζηηξ πνμζήθεξ ημο
εθηίζεκηαη πνμθενμαηηθυ πνήμα,
θενμαηυμμνθμ πνήμα, ε
κμμηζμαηηθή ζοιιμγή ημο Δνυζμο
Ηναβανηυγηακκμο, κμμηζμαηηθμί
ζεζαονμί, κμμίζμαηα ηςκ
νςμασθχκ, οζηενμνςμασθχκ θαη
βοδακηηκχκ πνυκςκ, κμμίζμαηα
απυ ηε Βεκεημθναηία θαη ηε
Λεπςνίδμοκ έκα άγαιμα ηεξ
Φναγθμθναηία, θαζχξ θαη
Νενζεθυκεξ απυ ηεκ πενημπή
κμμίζμαηα απυ ηεκ ίδνοζε ημο
ημο Ηαιιίμο θαη ε ζοιιμγή
Κέμο Γιιεκηθμφ Ηνάημοξ μέπνη
πήιηκςκ θεθαιχκ με
ζήμενα, ζομπενηιαμβακμμέκμο θαη
δηαθμνεηηθά πηεκίζμαηα πμο
ημο εονχ.
βνέζεθακ ζηεκ Άμθηζζα.

441. Πα εονήμαηα
ζηεγάδμκηαη ζημ
ηζυγεημ, ζημκ πνχημ
υνμθμ θαη ζηεκ αοιή
ημο μμοζείμο. Οημ
ηζυγεημ
πανμοζηάδμκηαη
εονήμαηα απυ ηεκ
εονφηενε
πενημπή, εκχ ζημκ
υνμθμ ηα εονήμαηα
αθμνμφκ θονίςξ ηεκ
πυιε ηεξ
Άμθηζζαξ, ημπμζεηεμ
έκα ζε ζεμαηηθέξ
εκυηεηεξ.

442. Ε Φςθίδα, ζφμθςκα με ηεκ
ειιεκηθή μοζμιμγία θαη θαηά
ηεκ επηζθναηέζηενε
άπμρε, πήνε ημ υκμμά ηεξ
απυ ημκ Φχθμ, γημ ημο
Μνηοκίςκα, πμο ήηακ μ
ανπεγυξ ηςκ Δςνηέςκ
Ημνηκζίςκ πμο θονίεοζακ ηεκ
πενημπή θαη μεημκμμάζηεθακ
ζε Φςθείξ. Ήηακ δηάζεμε γηα
ημ ζεμακηηθυηενμ μακηείμ ηεξ
ανπαηυηεηαξ, ημ Ιακηείμ ηςκ
Δειθχκ πμο βνηζθυηακ ζημκ
"μμθαιυ ηεξ γεξ", ημοξ
Δειθμφξ.

446. Η Χίορ είναι νηζί ηος Αναηολικού Αιγαίος. Απέσει ελάσιζηα από ηιρ ακηέρ ηηρ
Μικπάρ Αζίαρ. Μόλιρ 3,5 ναςηικά μίλια ηη συπίζοςν, από ηο ακπυηήπιο Πούνηα υρ
ηη σεπζόνηζο ηηρ Επςθπαίαρ ζηο ύτορ ηος Σζεζμέ. Είναι ηο πέμπηο μεγαλύηεπο
ζε μέγεθορ νηζί ζηην Ελλάδα με μήκορ ακηών 213 σιλιόμεηπα και πληθςζμό πος
ζει ηόζο ζηην πόλη και λιμάνι ηηρ Χίος όζο και ζηα 64 συπιά ηος νηζιού.

448. Σα θύξηα πξντόληα πνπ εμάγεη είλαη ε καζηίρα,
ην ιάδη, ηα ζύθα θαη ην θξαζί ελώ έρεη δηεζλή
θήκε γηα ην κέγεζνο θαη ηελ πνηόηεηα ηεο
λαπηηιίαο ηεο. Γηνηθεηηθά καδί κε ηα λεζηά
Οηλνύζζεο θαη Φαξά απνηειεί ηνλ λνκό Υίνπ,
κε πιεζπζκό πνπ θζάλεη ηνπο 53.817
θαηνίθνπο.
Πξσηεύνπζα ηνπ
λνκνύ είλαη ε πόιε
ηεο Υίνπ, πνπ ιέγεηαη
θαη Υώξα.

450. ΢θαξθαισκέλνο ζηελ πιαγηά ηνπ ιόθνπ ζηα
λόηηα-λνηηαλαηνιηθά ηεο Υίνπ βξίζθεηαη ν
νηθηζκόο ησλ πξώηκσλ ηζηνξηθώλ ρώξσλ ηνπ
Δκπνξηνύ (πάλσ από ην ζεκεξηλό νηθηζκό).
Υηηζκέλνο ζε έλα λεπξαιγηθό ζεκείν όπνπ
κπνξνύζε λα έρεη ηνλ έιεγρν ηεο γύξσ
πεξηνρήο θαη επηθνηλσλία κε ηνπο ζαιάζζηνπο
δξόκνπο ηεο επνρήο κέζα από ην θπζηθό
ιηκάλη, ρξνλνινγείηαη ζηνλ 8ν αηώλα π. Υ.
Σν έξγν εθηειέζηεθε κε απηεπηζηαζία από ηελ
Κ’ Δθνξεία Κιαζηθώλ θαη Πξντζηνξηθώλ
Αξραηνηήησλ, έθεξε ζηελ επηθάλεηα έλαλ
μερσξηζηό νηθηζκό, από ηνπο ιίγνπο πνπ
ζπλαληάκε ζηνλ ειιαδηθό ρώξν.

451. Σν αξραηνινγηθό κνπζείν ηεο Υίνπ θαηαζθεπάζηεθε κεηαμύ ηνπ 1966 θαη ηνπ 1971
ζε κηα πεξηνρή πνπ πεξηιακβάλεη έθηαζε 2500 ηεηξαγσληθώλ κέηξσλ. Σν θηίξην
απνηειείηαη από ρώξνπο έθζεζεο, εξγαζηήξηα θαη γξαθεία, ην ζύλνιν ησλ
νπνίσλ θαιύπηεη έλα ρώξν 1200 ηεηξαγσληθώλ κέηξσλ.
Σν κνπζείν πεξηιακβάλεη επξήκαηα ηεο πξντζηνξηθήο θαη αξρατθήο επνρήο, ηα
νπνία πξνέθπςαλ από ηηο εθζθαθέο ηνπ Βξεηαληθνύ ΢ρνιείνπ ζηνλ
Δκπνξεηό, επξήκαηα λενιηζηθήο επνρήο από βξεηαληθέο εθζθαθέο ζην Άγην
Γάιαο, επξήκαηα αξρατθήο θαη λενθιαζηθήο επνρήο από βξεηαληθέο εθζθαθέο ζηα
Φαλά θαζώο θαη επξήκαηα από εθζθαθέο πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ από ηελ 20ε
Δθνξία Βπδαληηλώλ Αξραηνηήησλ.

452. Υηίζηεθε γύξσ ζηηο αξρέο ηνπ 19νπ αηώλα σο ιηκάλη ηνπ Βαζένο.
Ζ πόιε αξρηθά έθεξε ηελ νλνκαζία Κάησ Βαζύ θαη Ληκέλαο
Βαζένο γηα λα μερσξίδεη από ην Βαζύ, ην νπνίν ήηαλ ρηηζκέλν
ζηελ πιαγηά ηνπ ιόθνπ πίζσ αθξηβώο από ην ιηκάλη. Ο Ληκέλαο
Βαζένο ζηαδηαθά μεπέξαζε ζε πιεζπζκό ην Βαζύ θαη έγηλε ε λέα
πξσηεύνπζα ηνπ λεζηνύ. Σν 1958, από Ληκέλαο Βαζένο
κεηνλνκάζηεθε ζε ΢άκνο.

453. Ζ πόιε γλώξηζε κεγάιε αθκή θαηά ηηο αξρέο
ηνπ 20νπ αηώλα, όπσο θαη νη πεξηζζόηεξεο
πεξηνρέο ηνπ αλαηνιηθνύ Αηγαίνπ. Μεηά ηελ
ελζσκάησζε ηεο ΢άκνπ ζην ειιεληθό θξάηνο
ηνλ Ννέκβξηνπ ηνπ 1912, ν πιεζπζκόο ηεο
παξνπζίαζε ειαθξηά θάκςε

454. ΢πιινγέο πνπ πεξηιακβάλεη :
Ξχιηλα
Αξρατθή Γιππηηθή
Κνξνπιαζηηθή
Μηθξνηερλία
΢ην θέληξν ηεο πφιεο ΢άκνπ βξίζθεηαη Κεξακεηθή
Υάιθηλα
ην Αξραηνινγηθό Μνπζείν ΢άκνπ.
Σα επξήκαηα ζηεγάδνληαη ζε δχν θηήξηα, Διεθαληνζηέηλα
α) ζην παιαηφ Μνπζείν, πξφθεηηαη γηα ην
"Παζράιεην αξραηνθπιάθεηνλ" πνπ
θηίζζεθε ην 1912 θαη
β) ζην λέν Μνπζείν, ην νπνίν
εγθαηληάζζεθε ηνλ Ηνχλην ηνπ 1987 θαη
ζηεγάδεη ηε ζπιινγή ηεο αξρατθήο
γιππηηθήο. Κηίζζεθε κε δαπάλε ηνπ
κνξθσηηθνχ ηδξχκαηνο ηεο
VOLKSWAGEN

455. Ο πύξγνο ΢αξαθίλε βξίζθεηαη ζηελ επξχηεξε πεξηνρή ησλ Μχισλ θαη ζπγθεθξηκέλα
ζηo πην εχθνξν ηκήκα ηνπ θάκπνπ ηνπ Ζξαίνπ.
Ηζηνξηθό Πιαίζην
Ο πχξγνο ΢αξαθίλε ζεσξείηαη ην πξψην θηήξην ην νπνίν θαηαζθεπάζηεθε ζην λεζί κεηά
ηνλ λέν επνηθηζκφ ηνπ, ηνλ 16ν αηψλα. Σν 1559, χζηεξα απφ κία πεξίνδν πεηξαηηθψλ
επηδξνκψλ θαη εγθαηάιεςεο, ν λαχαξρνο Κηιίδ παζάο θήξπμε ηελ αλεμαξηεζία ηεο
΢άκνπ θαη αλέιαβε λα ηελ επνηθίζεη, ζπγθεληξψλνληαο πξφζθπγεο απ’ φια ηα κέξε ηεο
Διιάδαο.

457. Ο Γεκνηηθόο Οξγαληζκόο Νενιαίαο & άζιεζεο (Γ.Ο.Ν.Α) ηνπ Γήκνπ
Βαζένο, ηδξχζεθε (ΦΔΚ 31/12/98) ην Ννέκβξην ηνπ 1998 κε απφθαζε ηνπ Γ.΢ ηεο
πφιεο ηεο ΢άκνπ.
Σν γξαθείν ηνπ Οξγαληζκνχ ζηεγάδεηαη ζηηο εγθαηαζηάζεηο ηνπ λένπ θιεηζηνχ
γπκλαζηεξίνπ Βαζένο, ηελ επζχλε ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ νπνίνπ έρεη απνθιεηζηηθά ν
ΓΟΝΑ κε ηελ 5κειή ηνπ επηηξνπή δηνίθεζεο.
Ο ΓΟΝΑ κε απφθαζή ηνπ έρεη ζπγθξνηήζεη άιιεο δπν επηηξνπέο.
Δπηηξνπή ζηίβνπ κε 5 κέιε θαη Δπηηξνπή πνδειαζίαο κε επίζεο 5 κέιε. Καη νη δχν
επηηξνπέο απαξηίδνληαη απφ λέα παηδηά ζρεηηθά κε ηα παξαπάλσ αζιήκαηα πνπ
δνπιεχνπλ κε κεξάθη γηα ηελ καδηθφηεηα ησλ αζιεκάησλ.
Σν θιεηζηφ γπκλαζηήξην (θφζκεκα γηα ηνλ Γήκν) έρεη δνζεί γηα ρξήζε ζηα Αζιεηηθά
ζσκαηεία ηνπ Γήκνπ Βαζένο αιιά θαη ζε ζσκαηεία άιισλ Γήκσλ πνπ δελ δηαζέηνπλ
θιεηζηφ γπκλαζηήξην, φπσο θαη ηεο αζινχκελεο γεληθά λενιαίαο ηεο επξχηεξεο
πεξηνρήο.

460. Ζ Μήινο είλαη έλα από ηα πην ζαγελεπηηθά θαη θηιόμελα λεζηά ησλ Κπθιάδσλ.
Απέρεη 86 λαπηηθά κίιηα απφ ηνλ Πεηξαηά θαη έρεη έθηαζε 151 ηεηξαγσληθά ρηιηφκεηξα.
Σν θαηαπιεθηηθφ απηφ λεζί έρεη πεξίπνπ 5.000 θαηνίθνπο, νη νπνίνη δνπλ ζε νθηψ
ζπλνιηθά νηθηζκνχο. Πξφθεηηαη γηα ηελ Πιάθα, ηηο Πιάθεο, ηνλ Σξηνβάζαιν, ηνλ Πέξα
Σξηνβάζαιν, ηα Απνιιψληα ή Πνιιψληα, ηελ Εεθπξία, ηελ Σξππεηή θαη ηνλ Αδάκαληα.
Ζ Μήινο μερσξίδεη γηα ην εθαηζηεηνγελέο ηεο έδαθνο, θαζψο θαη γηα ην πινχζην ζε
νξπθηά ππέδαθφο ηεο. Σα εθαίζηεηά ηεο έδξαζαλ θαηα ηε δηάξθεηα ησλ ηειεπηαίσλ
3.000.000 ρξφλσλ, ελψ πηα ζήκεξα ζεσξνχληαη κε ελεξγά.

461. Ζ Ακνξγόο είλαη έλα λεζί κε ηδηαίηεξε θπζηθή νκνξθηά. Πξόθεηηαη γηα έλα ζαγελεπηηθό
λεζί ην νπνίν ζα ζαο νδεγήζεη ζηα κνλνπάηηα ηνπ ξνκαληηζκνύ, ηνπ αηζζεζηαζκνύ
θαη ηεο επηπρίαο. Δλα λεζί ηόζν κνλαδηθό, ην νπνίν δεκηνπξγεί ηελ αίζζεζε όηη
βξίζθεζηε ζε έλα δηαθνξεηηθό πνιηηηζκό μππλώληαο κέζα ζαο θάζε επράξηζηε
αλάκεζε θαη θάζε γιπθό θαη ηξπθεξό ζπλαίζζεκα. Βξίζθεηαη ζην Αλαηνιηθό ηκήκα ησλ
Κπθιάδσλ θαη απέρεη 136 λαπηηθά κίιηα από ηνλ Πεηξαηά. Δρεη έθηαζε 121 ηεηξαγσληθά
ρηιηόκεηξα θαη 1.500 πεξίπνπ θαηνίθνπο.

462. Σν λεζί έρεη πινύζηεο γεσγξαθηθέο αληηζέζεηο θαη ζπλδπάδεη ην μεξφ Κπθιαδηθφ ηνπίν κε ηελ
πινχζηα βιάζηεζε θαη ηα άθζνλα λεξά.
Δίλαη ην κνλαδηθφ λεζί ησλ Κπθιάδσλ πνπ ηα πεγαία λεξά ηνπ ζρεκαηίδνπλ πνηάκηα πξνο ηε
ζάιαζζα πνπ ηξέρνπλ όιν ην ρξόλν. ΢ε απηά ηα λεξά νθείιεη ε Αλδξνο ηελ νκνξθηά ηεο αιιά θαη ηα
αξραία ηεο νλφκαηα, Λαζία - κε πινχζηα βιάζηεζε θαη Τδξνχζζα - κε άθζνλα λεξά.
Ζ γεσγξαθηθή ζέζε ηνπ λεζηνχ αλάκεζα ζηελ Ζπεηξσηηθή Διιάδα, ηα ζπκπιέγκαηα ησλ λεζηψλ ηνπ
Αλαη. Αηγαίνπ θαη ηελ Αλαηνιή, νη πνιπάξηζκεο θπζηθέο νκνξθηέο έθαλαλ επλντθή ηε ζέζε ηεο
Αλδξνπ ζηηο πλεπκαηηθέο θαη πνιηηηζηηθέο επηδξάζεηο απφ άιινπο πνιηηηζκνχο.

463. Ζ Αληίπαξνο, έλα θαινθαηξηλό ζέξεηξν ηδαληθό γηα γαιήληεο θαη ήζπρεο
δηαθνπέο, εγθαηεζηεκέλν ζηελ θαξδηά ηνπ ζπκπιέγκαηνο ησλ Κπθιάδσλ, ζε
θνληηλή απόζηαζε από ην λεζί ηεο Πάξνπ, θαιύπηεη κηα έθηαζε 35 η. ρικ, ελώ ν
πιεζπζκόο ηνπ λεζηνύ είλαη ζρεδόλ 820 θάηνηθνη.

464. Ζ Κέα, γλσζηή θαη σο Σδηα, είλαη έλα λεζί κε απαξάκηιιε θπζηθή νκνξθηά θαη
έληνλν παξαδνζηαθό ραξαθηήξα, πνπ αλήθεη ζην Κπθιαδηθό ζύκπιεγκα. Ζ
Κέα (Σδηα) δηαζέηεη θνηιάδεο, ξπάθηα, ιόθνπο, πεξηβόιηα, ειαηώλεο θαη
παλέκνξθεο ακκώδεηο παξαιίεο, πνπ ζε ζπλδπαζκό κε ηα γξαθηθά ρσξηά ηνπ
λεζηνύ, δεκηνπξγνύλ έλα εηδπιιηαθό πεξηβάιινλ.
Ζ Κέα (Σδηα) βξίζθεηαη αλάκεζα ζηε λνηηναλαηνιηθή αθηή ηεο Αηηηθήο θαη ηα
λεζηά ηεο Κύζλνπ, ηεο ΢ύξνπ θαη ηεο Αλδξνπ. Καιύπηεη κηα έθηαζε 130,5 η. ρκ,
έρεη αθηνγξακκή 81,5 ρικ θαη έρεη πεξίπνπ 2,500 θαηνίθνπο.

465. Ζ Υώξα ηεο Μπθόλνπ απνηειεί θόζκεκα ηνπ λεζηνύ θαζώο εθεί ζα δείηε ην ζήκα
θαηαηεζέλ ηεο Μπθόλνπ, ηνπο αλεκόκπινπο, αιιά θαη θάηαζπξα ζπηηάθηα ρηηζκέλα
ζύκθσλα κε ηηο πξνζηαγέο ηεο θπθιαδίηηθεο αξρηηεθηνληθήο, θαη ζηελά πιαθόζηξσηα
δξνκάθηα πνπ πξνζθέξνληαη γηα αλέκεινπο πεξηπάηνπο. Σν πην επηβιεηηθό κλεκείν
ζηε Υώξα ηεο Μπθόλνπ είλαη ν Ναόο ηεο Παλαγίαο Παξαπνξηηαλήο, πνπ ρξνλνινγείηαη
από ηνλ 16ν - 17ν αηώλα, θη είλαη ρηηζκέλνο κε κηα κνλαδηθή αζύκκεηξε αξρηηεθηνληθή.
Ζ Μύθνλνο δηαζέηεη Αξραηνινγηθό, Ναπηηθό θαη Λανγξαθηθό κνπζείν, ηα νπνία
πξνηείλνπκε λα επηζθεθζείηε θαζώο εθεί ζα δείηε εμαηξεηηθέο ζπιινγέο από ζεκαληηθά
ηζηνξηθά εθζέκαηα.

466. Αμίδεη λα επηζθεθζείηε ζηελ Πάξν ηα αξραία ιαηνκεία καξκάξνπ ζην Μαξάζη θαη ηε Μπθελατθή
Αθξφπνιε ζηηο Κνιπκπήζξεο. Σα εξείπηα ηνπ Δλεηηθνχ Κάζηξνπ ζην ιφθν Κέθαινο ηεο
Μάξπεζζαο είλαη εληππσζηαθά. Ζ εθθιεζία ηεο Αγίαο Σξηάδαο ζηηο Λεχθεο απνηειεί άιιν έλα
εμαίξεην, εθζακβσηηθφ δεκηνχξγεκα θηηαγκέλν απφ Παξηαλφ κάξκαξν.

467. Ζ ΢έξηθνο είλαη έλα από ηα πην γνεηεπηηθά λεζηά ηνπ Αηγαίνπ. Βξίζθεηαη ζην
δπηηθφ ηκήκα ησλ Κπθιάδσλ θη απνηειεί έλα κπαιθφλη κε ζέα ζηα λεζηά ηνπ
αλαηνιηθνχ ηκήκαηνο ηνπ ζπκπιέγκαηνο. Απέρεη 74 λαπηηθά κίιηα απφ ηνλ
Πεηξαηά, έρεη έθηαζε 75 η. ρικ θαη πεξίπνπ 1,400 θαηνίθνπο. Απηφ πνπ καγεχεη
φινπο ηνπο επηζθέπηεο ηνπ λεζηνχ είλαη ε αθηνγξακκή κήθνπο 81,5 ρικ., απφ
ηελ νπνία ηα 12 ρικ. είλαη ακκψδεηο παξαιίεο.
Ζ ΢έξηθνο είλαη γλσζηή γηα ηα γξαθηθά παξαδνζηαθά ρσξηά ηεο θαη ην
αζπλήζηζην θαη ζπγρξφλσο εληππσζηαθφ ηνπίν ηεο.

468. Ζ ΢χξνο αλήθεη ην ζχκπιεγκα ησλ Κπθιάδσλ, ελψ ε Δξκνύπνιε, ε πξσηεχνπζα ηνπ λεζηνχ,
απνηειεί θαη ηελ πξσηεχνπζα φινπ ηνπ λεζηψηηθνπ ζπκπιέγκαηνο. Ζ ΢χξνο, ε νπνία βξίζθεηαη
ζηελ θαξδηά ηνπ Αηγαίνπ Πειάγνπο, θαιχπηεη κηα έθηαζε 84 η. ρικ. θαη έρεη πεξίπνπ 20.000
θαηνίθνπο.
Ζ Δξκνχπνιε, πξσηεχνπζα θαη ιηκάλη ηεο ΢χξνπ, είλαη ρηηζκέλε ακθηζεαηξηθά ζε δχν ιφθνπο θαη
είλαη γεκάηε απφ λενθιαζζηθά θηίξηα, αξρνληηθά θαη θάηαζπξα ζπίηηα, ελψ ην επηβιεηηθφ
δεκαξρείν θαη ε εθθιεζία ηεο Αλάζηαζεο πξνεμάξρνπλ. Δπηπξνζζέησο, ην πλεπκαηηθφ θέληξν, ην
δεκνηηθφ ζέαηξν, ηα κλεκεία, νη εθθιεζηέο θαη νη ζπλνηθίεο, απνηεινχλ ελδηαθέξνληα αμηνζέαηα.

469. Σν λεζί ηεο Παλαγίαο ήηαλ πάληα γλσζηφ γηα ηηο φκνξθεο ηνπνζεζίεο
πνπ πξνζθέξνπλ κηα μερσξηζηή εξεκία, έλα ηέιεην πεξηβάιινλ γηα
φζνπο επηζπκνχλ μεθνχξαζηεο δηαθνπέο.
Αλάκεζα ζηα πνιιά ζεκαληηθά αμηνζέαηα πνπ πξέπεη λα επηζθεθζεί θαλείο ζηελ Σήλν είλαη ν
αξραηνινγηθφο ρψξνο πνπ θηινμελεί ηα εξείπηα ηνπ αξραίνπ λανύ ηνπ Πνζεηδώλα, ζηα
Κηφληα, ην πεξίθεκν Δμψκπνπξγν κε ηελ αξραία πφιε, ζηνλ Κάκπν θαη ηα κνπζεία ζηελ
πξσηεχνπζα.

470. O Ναφο είλαη έλα νιφθιεξν ζπγθξφηεκα, πνπ απνηειείηαη απφ
ηελ θπξίσο εθθιεζία ηεο
Παλαγίαο, παξεθθιήζηα, κνπζεία, αίζνπζεο κνλίκσλ
εθζέζεσλ, ην καπζσιείν ηνπ Σνξπηιηζκνχ ηεο Έιιεο θαη
γξαθεία. Σν πξψην πνπ εληππσζηάδεη ηνλ επηζθέπηε είλαη ην
επηβιεηηθφ κσζατθφ κε ηα αζπξφκαπξα βφηζαια πνπ θνζκεί
ηελ είζνδν ηνπ.Μφιηο πεξάζεηε ηελ πχιε ζηα δεμηά ζαο ζα
ζπλαληήζεηε ην παξεθθιήζη φπνπ γίλεηαη ε παξαιαβή ησλ
ιακπάδσλ.
΢ηε ζπλέρεηα ζα αλεβείηε ηα καξκάξηλα ζθαινπάηηα θαη ζα βξεζείηε ζε κηα ηεξάζηηα
απιή, πνπ νη πεξηζζφηεξεο γσληέο ηεο είλαη ζθηεξέο. Δίλαη αδχλαηνλ, αθφκα θη αλ βξεζείο
εθεί φρη απφ ζξεζθεπηηθή πίζηε αιιά απφ απιή ηνπξηζηηθή πεξηέξγεηα λα κελ ληψζεηο
ηελ γιπθηά ππνβνιή ηνπ ρψξνπ.

471. Σν αξραηνινγηθφ µνπζείν ηεο Σήλνπ
ρηίζηεθε ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1960 µε πξσηνβνπιία ηεο Αξραηνινγηθήο
Δηαηξείαο. ΢ην µνπζείν απηφ θπιάζζνληαη εθπιεθηηθέο θαη αμηφινγεο ζπιινγέο
αξραηνινγηθψλ επξεµάησλ απφ φιν ην λεζί. Οη θπξηφηεξεο επηζθέςηµεο
ζπιινγέο είλαη: νη πεξίθεµνη θαη µνλαδηθνί απνζεθεπηηθνί πίζνη πνπ
αλαθαιχθζεθαλ ζην μαθνπζηφ ηεξφ ηεο ∆ήµεηξαο θαη Κφξεο ζηνπο πξφπνδεο
ηνπ Ξψµπνπξγνπ θαη ρξνλνινγνχληαη θαηά ηελ αξρατθή πεξίνδν (8ν-7ν αη.
π.Υ.), αγάιµαηα θαη αξρηηεθηνληθά ζθέιε απφ ην λαφ ηνπ Πνζεηδψλα θαη ηεο
Αµθηηξίηεο ζηα Κηφληα, ην ξνιφη ηνπ Αλδξφληθνπ απφ ηελ Κχξεζην, ην νπνίν
απνηειεί θαη ην ζεµαληηθφηεξν απφ ηα επξήµαηα απηνχ ηνπ λανχ (1νο αη.π.Υ.

472. Πξφθεηηαη γηα έλαλ απφ ηνπο ζεµαληηθφηεξνπο ηφπνπο ιαηξείαο ησλ αξραίσλ
Διιήλσλ, άµεζα ζπλπθαζµέλν µε ηελ ίδξπζε θαη ηε δηάξθεηα δσήο ηεο αξραίαο πφιεο
ηεο Σήλνπ απφ ηνλ 4ν αηψλα π.Υ. Απνηειεί ην µνλαδηθφ ηεξφ ζηηο Κπθιάδεο πνπ είλαη
αθηεξσµέλν εμνινθιήξνπ ζηνλ Πνζεηδψλα, ην ζεφ ηεο ζάιαζζαο. ΢χµθσλα µε
µαξηπξίεο, ν ζεφο ιαηξεπφηαλ θαη σο γηαηξφο θαηά ηα αξραία ρξφληα. Άιισζηε, θαηά
ηελ ειιεληζηηθή πεξίνδν παξαηεξείηαη έμαξζε ηεο ιαηξείαο ησλ εξψσλ-ηαηξψλ. Πξνο
ην ηέινο ηνπ 4νπ αη. π.Υ. νη δηάδνρνη ηνπ Μεγάινπ Αιεμάλδξνπ θαη θπξίσο νη βαζηιηθνί
νίθνη ησλ Αληηγνληδψλ θαη ησλ Λαγηδψλ θξαηνχλ ζηα ρέξηα ηνπο ηελ ηχρε ησλ
Κπθιάδσλ θαη νξγαλψλνπλ νηθνδνµηθά πξνγξάµµαηα, ζηα νπνία ζα πξέπεη λα είρε
εληαρζεί θαη ην ηεξφ ηνπ Πνζεηδψλα ζηα Κηφληα.

474. Γενικζσ Πλθροφορίεσ
΢ιμερα θ ΢αντορίνθ είναι ζνα
από τα διαςθμότερα
τουριςτικά κζντρα του
κόςμου. Είναι επίςθσ γνωςτι
για τα θφαίςτειά τθσ, που
είναι τα νεότερα θφαίςτεια
τθσ Ελλάδασ και από τα πιο
ενεργά τθσ Ευρϊπθσ. Θ
τελευταία θφαιςτειακι
δραςτθριότθτα ιταν το 1950
και μελλοντικζσ εκριξεισ είναι
ςίγουρεσ

475. . Σα εθαίζηεηα ηεο ΢αληνξίλεο
είλαη: Ζ Νέα Κακέλε
• (1707-1711 κ.Υ.), ε Παιαηά
Κακέλε (46-47 κ.Υ.), ην
ππνζαιάζζην εθαίζηεην
Κνινύκπν (1650 κ.Υ.), ηα
Υξηζηηάλα λεζηά. Ζ
΢αληνξίλε αλήθεη ζην
εθαηζηεηαθό ηόμν ηνπ
Αηγαίνπ θαη ραξαθηεξίδεηαη
ζαλ ελεξγό εθαίζηεην καδί
κε ηα Μέζαλα, ηελ Μήιν
θαη ηελ Νίζπξν.

476. Ζ ΢αληνξίλε είλαη παγθνζκίσο
γλσζηή γηα ηελ Καιληέξα ηεο, ην
καγεπηηθό ειηνβαζίιεκά ηεο θαη ηηο
ππέξνρεο ρξσκαηηζηέο παξαιίεο
ηεο. Γηαζέηεη άγξηα θπζηθή νκνξθηά,
κνλαδηθέο ηνπνζεζίεο θαη γθξεκνύο
πνπ κνηάδνπλ ζρεδόλ πξσηόγνλνη
θαη ζπκβάιινπλ ζηε κπζηεξηώδε
αηκόζθαηξα ηνπ λεζηνύ.
Γηαζέηεη κηα κπζηεξηώδε αύξα θαη
πνιύ εληππσζηαθά θπζηθά
ραξαθηεξηζηηθά. Ζ ΢αληνξίλε (ή
αιιηώο Θήξα) αλήθεη ζην
θπθιαδηθό ζύκπιεγκα θη απέρεη
128 λαπηηθά κίιηα από ηνλ Πεηξαηά.
Έρεη έθηαζε 73 η. ρκ. θαη πεξίπνπ
13.500 θαηνίθνπο.

477. Ο ζρεκαηηζκόο ηνπ λεζηνύ νθείιεηαη ζε κηα ζεηξά από
εθαηζηεηαθέο εθξήμεηο πνπ ζπγθιόληζαλ ην Αηγαίν κέρξη θαη ηελ
Κξήηε. Αξρηθά, ε ΢αληνξίλε νλνκαδόηαλ Καιιίζηε ή ΢ηξνγγύιε,
ιόγσ ηνπ ζρήκαηόο ηεο. Καηνηθήζεθε από ηνπο Φνίληθεο θη ύζηεξα
απ’ ηνπο Γσξηείο, νη νπνίνη έδσζαλ ζην λεζί ην όλνκα ηνπ βαζηιηά
ηνπο, ηνπ Θήξα. Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ 16νπ αηώλα π.Υ., απνηθήζεθε
απ’ ηνπο Μηλσίηεο θη έγηλε ζεκαληηθό θέληξν ηνπ Μηλσηθνύ
πνιηηηζκνύ.

478. •
Ζχουν γίνει ςυνολικά 12 μεγάλεσ εκριξεισ ςε διάςτθμα 200.000 χρόνων ςτο
νθςί. Από τισ αναςκαφζσ φαίνεται ότι οι κάτοικοι κατάφερναν να εκκενϊςουν
το νθςί, κακϊσ ςτουσ αρχαίουσ οικιςμοφσ που κατζςτρεψε το θφαίςτειο δεν
βρζκθκαν ανκρϊπινοι ςκελετοί. Γεγονόσ που οδθγεί ςτο ςυμπζραςμα ότι είχαν
προθγθκεί ςειςμικζσ δονιςεισ, από τισ οποίεσ οι κάτοικοι ζπαιρναν το μινυμα
τθσ φυγισ. Θ ζκρθξθ που ςθμειϊκθκε ςτα μζςα του 15ου αιϊνα είχε ςαν
αποτζλεςμα τθ δθμιουργία τθσ Μικρισ Καμζνθσ.
Θ τελευταία δράςθ του θφαιςτείου ςθμειϊκθκε του 1956. Σότε το νθςί υπζςτθ
φοβερζσ καταςτροφζσ. Για άλλθ μια φορά οι κάτοικοι ανοικοδόμθςαν τα χωριά
τουσ και ςυνεχίηουν τθ ηωι τουσ…

479. Ναπηηθό ΜνπζείνΣν Ναπηηθφ Μνπζείν ηεο Θήξαο βξίζθεηαη ζηελ Οία, θαη
ζεσξείηαη έλα απφ ηα πινπζηφηεξα, απφ πιεπξάο εθζεκάησλ, ζε φιε ηελ
Διιάδα.
Λανγξαθηθό ΜνπζείνΣν Λανγξαθηθφ Μνπζείν ηεο ΢αληνξίλεο ηδξχζεθε απφ
ηνλ Δκκαλνπήι Α. Ληγλφ, δηθεγφξν θαη δεκνζηνγξάθν ζε κηα πξνζπάζεηα λα
αλαβηψζεη ηελ εηθφλα ηεο ΢αληνξίλεο ηνπ 19νπ αηψλα.
Σέινο, ζην κνπζείν εθηίζεηαη γθαιεξί κε έξγα ληφπησλ θαιιηηερλψλ θαη δηάθνξα
ζεκαληηθά έγγξαθα θαη βηβιία.
• Aρχαιολογικόσ χϊροσ Ακρωτθρίου Θιρασ
Ενα από τα ςθμαντικότερα κζντρα του Αιγαίου ςτα
προϊςτορικά χρόνια. Οι πρϊτεσ εγκαταςτάςεισ ςτο Ακρωτιρι
χρονολογοφνται από τθν Τςτερθ Νεολικικι Εποχι (τουλάχιςτον
από τθν 4θ χιλιετία π.Χ.). Κατά τθν Πρϊιμθ Εποχι του Χαλκοφ
(3θ χιλιετία π.Χ.) υπιρχε οικιςμόσ ςτο Ακρωτιρι. Κατά τθ Μζςθ
και τθν Πρϊιμθ Τςτερθ Εποχι του Χαλκοφ (20οσ-17οσ αιϊνασ
π.Χ.) ο οικιςμόσ αυτόσ επεκτάκθκε και αναδείχκθκε ςε ζνα από
τα ςθμαντικότερα αςτικά κζντρα και λιμάνια του Αιγαίου.

480. Ακλθτικζσ εγκαταςτάςεισ
• ΢το νθςί υπάρχουν οι εξισ ακλθτικοί ςφλλογοι:
• Πανιϊνιοσ Γυμναςτικόσ ΢φλλογοσ ΢αντορίνθσ
(Καμάρι), ποδόςφαιρο, μπάςκετ, ςτίβοσ
• Α.Ο Πανκθραϊκόσ (Φθρά
΢αντορίνθσ), ποδόςφαιρο
• Α.Ο Kαρτεράδου (Καρτεράδο
΢αντορίνθσ), ποδόςφαιρο
• Α.Ο Θφελλα Καμαρίου
(Καμάρι, ΢αντορίνθσ), ποδόςφαιρο
• Α.Ο Πφργου (Πφργοσ ΢αντορίνθσ), ποδόςφαιρο
• Α.Ο Λάβα Εμπορείου (Εμπορείο), ποδόςφαιρο

485. H αθξόπνιε ηεο Pόδνπ δέζπνδε ζην δπηηθό θαη ςειόηεξν κέξνο ηεο
πόιεο. Γελ είρε νρπξσκαηηθό ραξαθηήξα όπσο νη παιηέο αθξνπόιεηο.
Aπνηεινύζε κηα κλεκεηαθή δώλε κε Iεξά, κεγάινπο λανύο, δεκόζηα
θηίξηα θαη ππόγεηνπο ρώξνπο ιαηξείαο. Tα νηθνδνκήκαηα ήηαλ θηηζκέλα
θιηκαθσηά ζε δηαθνξεηηθά επίπεδα, πάλσ ζε δηακνξθσκέλα
πιαηώκαηα πνπ ζπγθξαηνύλην από δπλαηνύο αλαιεκκαηηθνύο ηνίρνπο.
Ήηαλ "πεδίσλ θαη αιζώλ κεζηή" ζύκθσλα κε ηελ πεξηγξαθή ηνπ
ξήηνξα Aίιηνπ Aξηζηείδε (2νο αηώλαο κ.X.) Tν πλεύκα ηεο ειιεληζηηθήο
αξρηηεθηνληθήο ζηελ αθξόπνιε ηεο Pόδνπ, εθθξάδεηαη ηέιεηα κε ηνλ
ζπλδηαζκό ηνπ θπζηθνύ θάιινπο κε ηηο ηερλίηεο επεκβάζεηο. Tα
κλεκεία ηεο αθξόπνιεο ρξνλνινγνύληαη ζηελ ειιεληζηηθή θαη
πζηεξνειιεληζηηθή επνρή. (3νο-2νο αη. π.X.)

486. Η μόνιμη ζσλλογή ηοσ Αρταιολογικού
Μοσζείοσ ηης Ρόδοσ αποηελείηαι από
εσρήμαηα αναζκαθών ηης ιηαλοκραηίας
κσρίως, ζηη Ρόδο και ηα σπόλοιπα
Δωδεκάνηζα.
Μσκηναϊκά
κοζμήμαηα,
αγγεία και μικροανηικείμενα από ηαθικά
ζύνολα ηης Ιαλσζίας και ηης Καμίροσ από
ηη Γεωμεηρική ως ηην Κλαζική περίοδο
(9ος-4ος αιώνας π.Χ.), γλσπηά Κλαζικής
και Ελληνιζηικής περιόδοσ και ροδιακά
νομίζμαηα
Ελληνιζηικών
τρόνων
αποηελούν ηα κύρια εκθέμαηα ηοσ
Μοσζείοσ.

487. Αθληηικό ΢υμαηείο ηηρ Ρόδος με ηην επυνςμία
"Γςμναζηικόρ ΢ύλλογορ ο ΔΙΑΓΟΡΑ΢" πος ιδπύθηκε ηο
1905 από 18 Ρόδιοςρ παηπιώηερ με επικεθαλήρ ηον
εκπαιδεςηικό Δημήηπιο Αναζηαζιάδη.
Σο όνομά ηος παπαπέμπει ζηον απσαίο Ρόδιο Ολςμπιονίκη
Διαγόπα.
Επέδειξε πλούζια εθνική, κοινυνική, πολιηιζηική και αθληηική
δπάζη, εξαιηίαρ ηηρ οποίαρ διαλύθηκε από ηιρ καηοσικέρ
Ιηαλικέρ Απσέρ ηο 1929.
Ο ΢ύλλογορ αναζςζηάθηκε αμέζυρ μεηά ηην απελεςθέπυζη
ηηρ Ρόδος ηο 1945 και ζςνεσίζει ηη λειηοςπγία ηος έυρ
ζήμεπα καλλιεπγώνηαρ πολλά αθλήμαηα.
Σο 1954 ηιμήθηκε με ηο μεηάλλιο ηηρ Ακαδημίαρ Αθηνών για
ηην ζποςδαία εθνική, κοινυνική, πολιηιζηική και αθληηική
πποζθοπά ηος.

490. Η Κυρ, ηο νηζί ηος
Ιπποκπάηη, ηος παηέπα
ηηρ ιαηπικήρ, είναι νηζί
ηος Αιγαίος. Έσει
πληθςζμό 30.947
καηοίκοςρ (απογπαθή
2001) και είναι ηο ηπίηο
μεγαλύηεπο νηζί ηηρ
Δυδεκανήζος ζε
έκηαζη, μεηά ηη Ρόδο και
ηην Κάππαθο και ηο
δεύηεπο ζε πληθςζμό
μεηά ηη Ρόδο. Η
επιθάνεια ηος νηζιού
είναι 290,3 η.σλμ. με
ακηογπαμμή 112
σιλιομέηπυν.

491. Ππυηεύοςζα ηος νηζιού
είναι η Κυρ, όπος είναι
και ηο κύπιο λιμάνι ηος
νηζιού. Απέσει από ηον
Πειπαιά 200 ναςηικά
μίλια.
Είναι ένα πλούζιο ζε
ιζηοπικά μνημεία νηζί
και παποςζιάζει
αξιόλογο απσαιολογικό
και ηοςπιζηικό
ενδιαθέπον. Η ζημεπινή
Κυρ είναι ένα ζύγσπονο
ηοςπιζηικό νηζί με
πολλέρ δςναηόηηηερ ζε
θέμαηα διαμονήρ,
θαγηηού, ζποπ,
εκδπομών, τςσαγυγίαρ.

492. Σα Αζθιεπηεία ήηαλ ηεξά ηνπ Αζθιεπηνχ, φπνπ εθηφο απφ ηε ιαηξεία
ηνπ ζεξαπεπηή Θενχ εθαξκνδφηαλ θαη ε ηαηξηθή απφ ηνπο
ηεξείο, ηνπο Αζθιεπηάδεο. Σα ηξία ζεκαληηθφηεξα Αζθιεπηεία ήηαλ
θαηά ζεηξά ηεο Σξίθθεο (γελέηεηξαο ηνπ Αζθιεπηνχ), ηεο Δπηδαχξνπ
θαη ηεο Κσ.
Ζ θήκε ηνπ Αζθιεπηείνπ ηεο Κσ ήηαλ κεγάιε θαη
επί αηψλεο πξνζήιθπε αζζελείο απφ φιν ηνλ
αξραίν θφζκν, πνπ (ζχκθσλα κε ην ΢ηξάβσλα
θαη ηνλ Ζξψλδα) σο έλδεημε επγλσκνζχλεο
πξνο ηνπο ζεξαπεπηέο Θενχο θνζκνχζαλ ην
ηεξφ κε πιήζνο εμαηξεηηθψλ
αλαζεκάησλ, έξγσλ θεκηζκέλσλ θαιιηηερλψλ.

493. Ο Γεκνηηθφο Οξγαληζκφο Αζιεηηζκνχ Κσ ζπζηάζεθε σο Ννκηθφ Πξφζσπν
Γεκνζίνπ Γηθαίνπ ην 1996. Απέθηεζε ηα πξψηα ηνπ ζηειέρε ην 2008 θαη
ζήκεξα έρεη ζηελ επίβιεςή ηνπ ηξεηο (3) αζιεηηθέο εγθαηαζηάζεηο, νη νπνίεο
είλαη ην Αζιεηηθφ Πνιχθεληξν, ην Νέν ΢ηάδην «ΑΝΣΑΓΟΡΑ΢» θαη ην Κιεηζηφ
Γπκλαζηήξην Κσ. ΢χληνκα πξφθεηηαη λα ηεζνχλ ζε ιεηηνπξγία δχν (2)
αλαθαηληζκέλνη αζιεηηθνί ρψξνη, ην Γεκνηηθφ ΢ηάδην «ΦΗΛΗΝΟ΢» θαη ην
Κιεηζηφ Γπκλαζηήξην ηεο πεξηνρήο ηεο Αγίαο Μαξίλαο.
Βαζηθφ ηνπ κέιεκα είλαη ε αλάπηπμε θαη ιεηηνπξγία αζιεηηθψλ
πξνγξακκάησλ πνπ ζα απεπζχλνληαη ζε φινπο ηνπο δεκφηεο, ε δηνξγάλσζε
αζιεηηθψλ εθδειψζεσλ θαη επηκνξθσηηθψλ ζεκηλαξίσλ, ε δηαρείξηζε θαη
επνπηεία ησλ αζιεηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ, ε ζπλεξγαζία κε ηα αζιεηηθά
ζσκαηεία θαη ηνπο αζιεηηθνχο θνξείο κε ζθνπφ ηελ αλάπηπμε ηνπ
καδηθνχ, ζσκαηεηαθνχ θαη ζρνιηθνχ αζιεηηζκνχ.

497. Βηβιημγναθία
•http://wikipedia.org/
•http://creta-info.gr/
•http://chania.gr/
•http://www.heraklion.gr/
•http://www.rethymno.gr/
•http://www.lasithinet.gr/portal/
•http://www.vres.gr/state.php?state_id=5
•http://www.evrytania.eu
•http://www.agrotravel.gr
•http://esc162.midphase.com/~fthiotg/index.php
•http://www.naevias.gr
•http://hellas.teipir.gr
•http://www.imathia.gr/
•http://www.agrotravel.gr/agro/site/AgroTravel/t_sectio
n?sparam=prefecture_of_kilkis&sub_nav=Lodgings
•http://www.florina.gr/
•www.google.gr
•http://www.stadia.gr
•http://www.visitgreece.gr
•http://www.lgepka.gr
•http://odysseus.culture.gr/h/1/gh10.jsp

498. Αβνύξεο Κσλζηαληίλνο
Μπηζζάξαο Βαζίιεηνο
Αζαλαζηάδεο Νηθόιανο
Ναικπάληε ΢ηπιηαλή
Αιεπξάο Φηινθηήκσλ
Παπαζενδώξνπ Θεόδσξνο
Γεσξγίηζεο Αιέμαλδξνο
Πηζηηθνύδε Αδακαληία
Γηαλλαθνύιαο Υξήζηνο
Πιέζηαο Ησάλλεο
Δκκαλνπειίδνπ Γέζπνηλα
Πνιπθαλδξηώηεο Βαζίιεηνο
Εήθαο ΢ηαύξνο
΢πκεσλίδεο Νηθόιανο
Καπιαλίδεο Μάλνο
Σεληδεξάθε Παξαζθεπή
Καξαλάζηνο Ησάλλεο
Σδηόιαο Γεώξγηνο
Καξαληθόιαο Αζαλάζηνο
Σδηνύηδηαο Μηράιεο
Κώλζηαο Θσκάο
Μπάηζηνο Λάκπξνο