1. ΢πκώλε , Ειέηλα θαη Άλλα

2. Ήιηνο
Εξκήο
Η Ζώλε ησλ Αζηεξνεηδώλ
Πνζεηδώλαο
Πινύηνλαο
Γε
Αθξνδίηε
Δίαο
Κξόλνο
θνκήηεο
ειηνπαύζε
Άξεο
Οπξαλόο
Νέθνο ηνπ Oort

3. Ο Ήλιος είλαη ν αζηέξαο ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηνο θαη ην
ιακπξόηεξν ζώκα ηνπ νπξαλνύ. Είλαη ζρεδόλ κηα ηέιεηα
ζθαίξα κε δηάκεηξν 1,4 εθαηνκκύξηα ρηιηόκεηξα (109 θνξέο
πεξηζζόηεξν από ηε Γε), θαη ε κάδα ηνπ (2×1030 θηιά)
απνηειεί ην 99.86% ηεο κάδαο ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηνο. Η
θσηεηλόηεηά ηνπ είλαη ηέηνηα, ώζηε θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο
εκέξαο λα κελ επηηξέπεη, ιόγσ ηεο έληνλεο δηάρπζεο ηνπ
θσηόο, ζε άιια νπξάληα ζώκαηα λα εκθαλίδνληαη (κε
εμαίξεζε ηε ΢ειήλε θαη ζπαληόηεξα ηελ Αθξνδίηε). Ο Ήιηνο
είλαη ην θνληηλόηεξν ζηε Γε άζηξν, ζε απόζηαζε 149,6
εθαηνκκπξίσλ ρηιηνκέηξσλ (1 ΑΜ). Ο Ήιηνο είλαη έλαο
θίηξηλνο αζηέξαο λάλνο πνπ βξίζθεηαη ζηελ θύξηα αθνινπζία,
κε θαζκαηηθό ηύπν G2V. Ο θαζκαηηθόο ηύπνο G2
ππνδεηθλύεη όηη ε επηθαλεηαθή ηνπ ζεξκνθξαζία είλαη
πεξίπνπ 5.800 βαζκνί Κέιβηλ. Ο Ήιηνο αθνινπζεί κία ηξνρηά
κέζα ζηνλ Γαιαμία ζε κία απόζηαζε 25.000 κε 28.000 έηε
θσηόο από ην θέληξν ηνπ, νινθιεξώλνληαο κία πεξηθνξά ζε
πεξίπνπ 226 εθαηνκκύξηα έηε (Κνζκηθό έηνο).
πίζσ

4. Ο Εξκήο βξίζθεηαη ηόζν θνληά ζηνλ Ήιην
ώζηε είλαη πνιύ δύζθνιν λα ηνλ δηαθξίλνπκε
θαζαξά από ηε Γε. Επί πιένλ είλαη θαη κηθξόο,
ειάρηζηα κόλν πην κεγάινο από ηε ΢ειήλε. Η
ειηαθή ηνπ εκέξα (από αλαηνιή ζε αλαηνιή)
δηαξθεί δηπιάζην ρξόλν (176 γήηλεο εκέξεο) απ’
όηη ην έηνο ηνπ, αλ θαη κηα πιήξεο πεξηζηξνθή
γύξσ από ηνλ άμνλά ηνπ δηαξθεί 59 γήηλεο
εκέξεο ελώ κηα πιήξεο πεξηθνξά ηνπ γύξσ από
ηνλ Ήιην (κε κέζε ηαρύηεηα 48 ρηιηνκέηξσλ ην
δεπηεξόιεπην) δηαξθεί κόλν 88 γήηλεο εκέξεο.
΢ε απόζηαζε κηθξόηεξε ησλ 70 εθαηνκκπξίσλ
ρηιηνκέηξσλ ν πιεζηέζηεξνο απηόο πιαλήηεο
ζηνλ Ήιην θαςαιίδεηαη ζπλερώο από ηηο
αθηίλεο ηνπ. Είλαη έλαο ρηππεκέλνο θαη’
επαλάιεςε κηθξόο θόζκνο ηνπ νπνίνπ νη
θξαηήξεο νθείινληαη θπξίσο ζηε γεηηλίαζή ηνπ
κε ηνλ Ήιην, ε ηεξάζηηα βαξύηεηα ηνπ νπνίνπ
πξνζειθύεη κηθξνύο θαη κεγάινπο
δηαζηεκηθνύο βξάρνπο κε απνηέιεζκα ν Εξκήο
λα βξίζθεηαη ζπλερώο ζην ζηόραζηξν ησλ
επεξρόκελσλ εηζβνιέσλ. Η επηθάλεηά ηνπ
θαιύπηεηαη από θξαηήξεο αλνηγκέλνπο
από κεηεσξίηεο πνπ έπεζαλ πάλσ ηνπ πξηλ από
ακλεκόλεπηνπο ρξόλνπο.
πίζσ

5. Η Αθξνδίηε είλαη έλαο από ηνπο ηέζζεξηο
εζσηεξηθνύο, γαηώδεηο πιαλήηεο ηνπ Ηιηαθνύ
΢πζηήκαηνο. Απέρεη θαηά κέζν όξν 108
εθαηνκκύξηα ρηιηόκεηξα από ηνλ Ήιην. Η
ηξνρηά ηεο πεξηθνξάο ηεο Αθξνδίηεο γύξσ από
ηνλ Ήιην είλαη ζρεδόλ θπθιηθή, αληίζεηα κε
ηνπο άιινπο πιαλήηεο ησλ νπνίσλ νη
ειιεηπηηθέο ηξνρηέο παξνπζηάδνπλ
κεγαιύηεξε εθθεληξόηεηα. Η πεξίνδνο
πεξηθνξάο είλαη 0,62 γήηλα έηε. Η ειάρηζηε
απόζηαζε από ηε Γε είλαη 38 εθαηνκκύξηα
ρηιηόκεηξα, ελώ ε κέγηζηε είλαη 257
εθαηνκκύξηα ρηιηόκεηξα· έηζη ε Αθξνδίηε είλαη
ν πιαλήηεο πνπ βξίζθεηαη πην θνληά ζηε Γε.
πίζσ

6. Η Γη είλαη ν πιαλήηεο ζηνλ νπνίν θαηνηθνύλ
νη άλζξσπνη, θαζώο θαη εθαηνκκύξηα
άιια είδε, θαη ν κνλαδηθόο πιαλήηεο ζηνλ
νπνίν γλσξίδνπκε όηη ππάξρεη δσή. Είλαη ν
ηξίηνο ζε απόζηαζε πιαλήηεο από ηνλ Ήιην, ν
πέκπηνο κεγαιύηεξνο ζε κάδα από ηνπο
πιαλήηεο ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηόο καο θαη ν
κεγαιύηεξνο κεηαμύ ησλ ηεζζάξσλ πιαλεηώλ
πνπ δηαζέηνπλ ζηεξεό θινηό. Ο πιαλήηεο
ζρεκαηίζηεθε πξηλ από 4,5 δηζεθαηνκκύξηα
(4,5•109) έηε, έρεη δε έλαλ θπζηθό δνξπθόξν,
ηελ ΢ειήλε.
πίζσ

7. Οη πλανήτες ζύκθσλα κε ηνλ ζύγρξνλν
νξηζκό ηεο Δηεζλνύο Αζηξνλνκηθήο
Έλσζεο (IAU) είλαη νπξάληα ζώκαηα πνπ (α)
βξίζθνληαη ζε ηξνρηά γύξσ από ηνλ Ήιην θαη
όρη γύξσ από θάπνην άιιν ζώκα, (β) δηαζέηνπλ
επαξθή κάδα θαη βαξύηεηα ώζηε λα έρνπλ
απνθηήζεη ζθαηξηθό ζρήκα θαη (γ) θπξηαξρνύλ
ζηελ ηξνρηαθή δώλε ζηελ νπνία θηλνύληαη. Σα
ζώκαηα πνπ θαιύπηνπλ ηα πξώηα δύν θξηηήξηα
αιιά όρη απηό ηεο θπξηαξρίαο ζηελ ηξνρηά
ηνπο, όηαλ δελ είλαη δνξπθόξνη, ιέγνληαη
«πλανήτες νάνοι».[1]
πίζσ

8. Οη κομήτες είλαη νπξάληα ζώκαηα πνπ ζε αληίζεζε κε ηνπο απιαλείο αζηέξεο θαη
ηνπο πιαλήηεο παξνπζηάδνπλ όςε λεθειώδε (θόκε), ελώ ε ύιε από ηελ νπνία ζπλίζηαληαη
κεξηθέο θνξέο επηκεθύλεηαη ππό κνξθή καθξηάο νπξάο όηαλ δηέξρνληαη θνληά από ηνλ Ήιην.
Απηά ηα θαηλόκελα παξαηεξνύληαη εμαηηίαο ηεο δξάζεο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο θαη
ηνπ ειηαθνύ αλέκνπ ζηνλ θνκήηε. Η δηάκεηξνο ηνπ ππξήλα ηνπ θνκήηε θπκαίλεηαη από κεξηθά
κέηξα κέρξη δεθάδεο ρηιηόκεηξα θαη απνηειείηαη από ραιαξά ζπλδεδεκέλν πάγν, ζθόλε θαη
πεηξώκαηα.
πίζσ

9. O Δίας είλαη ν κεγαιύηεξνο πιαλήηεο ηνπ Ηιηαθνύ Σπζηήκαηνο ζε δηαζηάζεηο θαη κάδα. Είλαη ν
πέκπηνο θαηά ζεηξά πιαλήηεο μεθηλώληαο από ηνλ Ήιην. Σηελ Αζηξνλνκία έρεη ην ζύκβνιν . Είλαη
έλαο γίγαληαο αεξίωλ κε κάδα ιίγν κηθξόηεξε από ην έλα εηθνζηό ηεο ειηαθήο, αιιά είλαη δπόκηζη
θνξέο κεγαιύηεξε ηνπ αζξνίζκαηνο ηεο κάδαο ηωλ ππόινηπωλ πιαλεηώλ ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηνο.
Ο Δίαο, καδί κε ηνλ Κξόλν, ηνλ Οπξαλό θαη ηνλ Πνζεηδώλα, αλαθέξνληαη ωο αέξηνη γίγαληεο.
πίζσ

10. Ο Κρόνος είλαη ν έθηνο πιαλήηεο ζε ζρέζε κε ηελ
απόζηαζή ηνπ από ηνλ Ήιην θαη ν δεύηεξνο
κεγαιύηεξνο ηνπ Ηιηαθνύ ΢πζηήκαηνο κεηά ηνλ Δία,
κε δηάκεηξν ζηνλ ηζεκεξηλό ηνπ
120.660 ρηιηόκεηξα θαη αλήθεη ζηνπο
ιεγόκελνπο γίγαληεο αεξίσλ. Σν όλνκά ηνπ
πξνέξρεηαη από ηνλ Κξόλν ηεο αξραίαο ειιεληθήο
κπζνινγίαο θαη ζρεηίδεηαη κε ηελ ιέμε ρξόλνο.
΢ρεδόλ ηαπηίδεηαη κε ην Ρσκατθό ζεό Saturn, απ'
όπνπ πξνέξρνληαη θαη νη άιιεο επξσπατθέο
νλνκαζίεο.
πίζσ

11. Ο Οσρανός είλαη ν έβδνκνο ζε απόζηαζε από
ηνλ Ήιην, ν ηξίηνο κεγαιύηεξνο θαη ν ηέηαξηνο
ζε κάδα πιαλήηεο ηνπ Ηιηαθνύ ΢πζηήκαηνο.
Σν όλνκα πξνέξρεηαη από ηελ αξραία ειιεληθή
ζεόηεηα ηνπ νπξαλνύ, ν νπνίνο ήηαλ παηέξαο
ηνπ Κξόλνπ θαη παππνύο ηνπ Δία. Δελ είλαη
εύθνια νξαηόο κε γπκλό κάηη από ηε Γε, όπσο
νη άιινη πιαλήηεο, θαζώο έρεη θαηλόκελν
κέγεζνο +5,5 - +6,0, θαη απηό ζε ζπλδπαζκό κε
ηελ αξγή θίλεζή ηνπ δελ αλαγλσξίζηεθε ζηνπο
αξραίνπο ρξόλνπο σο πιαλήηεο.[9] Ο Οπίιηακ
Χέξζει αλαθνίλσζε ηελ αλαθάιπςή ηνπ ηηο 13
Μαξηίνπ 1781, επεθηείλνληαο γηα πξώηε θνξά
ζηελ ηζηνξία ηα όξηα ηνπ ειηαθνύ ζπζηήκαηνο.
Ο Οπξαλόο ήηαλ ν πξώηνο πιαλήηεο πνπ
αλαθαιύθζεθε κε ηειεζθόπην.
πίζσ

12. Ο Πνζεηδώλαο έρεη παξόκνηα ζύλζεζε κε ηνλ
Οπξαλό, ελώ θαη νη δύν έρνπλ ζπλζέζεηο πνπ
δηαθέξνπλ από εθείλεο ησλ κεγαιύηεξσλ
γηγάλησλ αεξίσλ, Δία θαη Κξόλνπ. Η
αηκόζθαηξα ηνπ Πνζεηδώλα, ελώ είλαη
παξόκνηα κε ηνπ Δία θαη ηνπ Κξόλνπ ζην όηη
απνηειείηαη θπξίσο από πδξνγόλν θαη ήιην,
καδί κε ηα ίρλε πδξνγνλαλζξάθσλ θαη,
ελδερνκέλσο, ηνπ αδώηνπ, πεξηέρεη κεγαιύηεξν
πνζνζηό ησλ «πάγσλ»,
όπσο λεξό, ακκσλία θαη κεζάλην. Οη
αζηξνλόκνη θαηεγνξηνπνηνύλ ελίνηε ηνπο
Οπξαλό θαη Πνζεηδώλα σο «γίγαληεο πάγνπ»,
πξνθεηκέλνπ λα ηνλίζνπλ ηηο δηαθξίζεηο απηέο.
Σν εζσηεξηθό ηνπ Πνζεηδώλα, όπσο θαη ηνπ
Οπξαλνύ, απνηειείηαη θπξίσο από πάγν θαη
βξάρνπο.[7] Ίρλε κεζαλίνπ ζηηο εμώηεξεο
πεξηνρέο ηνπ πιαλήηε επζύλνληαη ελ κέξεη γηα
ηελ κπιε εκθάληζε ηνπ πιαλήηε.[8]
πίζσ