Download as PDF, PPTX
![คัมภีร์ฉันทศาสตร์ Ppt[1]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/ppt1-130204214359-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
คัมภีร์ฉันทศาสตร์แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์
- 2. คัมภีร์ฉันทศาสตร์ แพทย์ ศาสตร์ สงเคราะห์ เสนอ อาจารย์ นิตยา ทองดียง ิ่ จัดทาโดย นายทัศนะ แก้ วช่ วย ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ ๕/๑ เลขที่ ๓ โรงเรียนรัษฎานุประดิษฐ์ อนุสรณ์
- 3. โครงกลอน เป็ นแพทย์ ไม่ รู้ ใน คัมภีร์ไสยท่ านบรรจง รู้ แต่ ยามาอ่ าองค์ รักษาไข้ ไม่ เข็ดขาม บางหมอก็กล่ าวคา มุสาซ้ากระหน่าความ ยกตนว่ าตนงาม ประเสริฐยิงในการยา ่
- 4. ถอดคาประพันธ์ เป็ นแพทย์ แต่ ไม่ มีความรู้ในด้ านวิชาการแพทย์ ทอาจารย์ ได้ สอน ี่ เอาไว้ มีเพียงแต่ ความรู้ในเรื่องยาทีใช้ รักษาคนไข้ และโอ้อวดตนเองว่ า ่ เป็ นแพทย์ เพราะไม่ มีความรู้ทาให้ คนไข้ อาจจะไม่ หายจากโรคนั้นได้ มีแพทย์ บางคนทีชอบพูดโกหก ว่ าตนเองเป็ นผู้ทเี่ ก็งกาจ มี ่ ความสามารถมากในเรื่องยา
- 5. คาศัพท์ คัมภีร์ไสย์ หมายถึง คัมภีร์ไสยศาสตร์คอคัมภีร์อถรรพเวทของ ื พราหมณ์ ในเนือเรื่องเขียน “ไสย” ้ อ่าองค์ หมายถึง อวดตน มุสา หมายถึง เท็จ , ปด กระหน่า หมายถึง ซ้า ๆ ประเสริฐ หมายถึง วิเศษ , ดีเลิศ
- 6. บทวิเคราะห์ ๑. คุณค่ าด้านเนือหา ้ รูปแบบ ถูกต้ องตามฉันท์ ลกษณ์ กาพยานี ๑๑ ดังนี้ ั
- 7. องค์ ประกอบของเรื่อง เน้ นคุณค่ า จรรยาบรรณของแพทย์ สิ่ งที่แพทย์ ที่ดพงปฏิบัติ ี ึ และไม่ พงปฏิบัติ ซึ่งเป็ นคุณสมบัตของแพทย์ ึ ิ
- 8. ๒.คุณค่ าด้ านวรรณศิลป์ การสรรคา การเล่นเสี ยงสั มผัส เป็ นแพทย์ ไม่ รู้ใน คัมภีร์ไสยท่ านบรรจง รู้แต่ ยามาอ่าองค์ รักษาไข้ ไม่ เข็ดขาม
- 9. ๓.คุณค่ าด้ านสังคม ไม่ ว่าจะมีอาชีพใด เราจะต้ องไม่ มีความประมาท ความอวดดี ความอิจฉา ความโลภ ในการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะอาชีพ แพทย์ จะต้ องเป็ นผู้ทมีคุณสมบัตการเป็ นแพทย์ จะต้ องมีความรอบรู้ ี่ ิ ฉลาด ไม่ อวดตน ไม่ ประมาท และทีสาคัญทีสุดคือการไม่ แบ่ งแยก ่ ่ ชนชั้นในการประกอบอาชีพ
- 10. เรียนรู้ เพิมเติม ่ ตาราแพทย์ ศาสตร์ สงเคราะห์ แพทย์ ศาสตร์ สงเคราะห์ : ภูมิปัญญาทางการแพทย์ และมรดกทางวรรณกรรมของชาติ เป็ นหนังสื อที่ กระทรวงศึกษาธิการได้ จัดทาและจัดพิมพ์ เพือน้ อม ่ เกล้ าน้ อมกระหม่ อมถวายเป็ นพระราชสั กการะแด่ พระบาทสมเด็จพระเจ้ าอยู่หัว เนื่องในมหามงคลสมัยที่ ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ ๖ รอบ โดยได้ รวบรวม คัมภีร์แพทย์ ครั้ง ร.ศ.๑๒๖ และ ร.ศ.๑๒๘
- 11. ซึ่งได้ ตรวจสอบรับรองโดยคณะแพทย์ หลวงในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระ จุลจอมเกล้ าเจ้ าอยู่หัวและสมเด็จพระเจ้ าบรมวงศ์ เธอ กรมพระยาดารงรา ชานุภาพ จานวน ๑๔ คัมภีร์ เผยแพร่ แก่ ประชาชนทัวไป ได้ แก่ ่ ๑.คัมภีร์ฉันทศาสตร์ กล่ าวถึงจรรยาของแพทย์ ทับ ๘ ประการ-โรคทราง- สมุฏฐานแห่ งไข้ -อติสารมรนญาณสู ตร ๒. พระคัมภีร์ปฐมจินดาร์ กล่ าวถึงพรหมปุโรหิตแรกปฐมกาล-การ ปฏิสนธิแห่ งทารก-กาเนิดโลหิตระดูสตรีครรภ์ ทวานกาเนิดโรคกุมารและยา รักษาฯ ๓. พระคัมภีร์ธาตุวภังค์ กล่ าวถึงกองธาตุพการตามฤดูฯ ิ ิ ๔. พระคัมภีร์สรรพคุณ (แลมหาพิกต) ั ๕. พระคัมภีร์สมุฏฐานวินิจฉัย กล่ าวถึงการค้ นหาต้ นเหตุการเกิดของโรคฯ ๖. พระคัมภีร์วรโยคสาร กล่ าวถึงนิมิตรร้ ายดีฯ
- 12. ๗. พระคัมภีร์มหาโชตรัต กล่าวถึงโรคระดูสตรีฯ ๘. พระคัมภีร์ชวดาร กล่ าวถึงพิษอาหารทาให้ ลมโลหิตกาเริบฯ ๙. พระคัมภีร์โรคนิทาน กล่ าวถึงกองธาตุท้งสี่ มเี กิน-หย่ อนหรือพิการฯ ั ๑๐. พระคัมภีร์ธาตุววรณ์ กล่ าวถึงกองธาตุท้งสี่ โรคโลหิตระดูสตรีฯ ิ ั ๑๑. พระภัมภีร์ธาตุบรรจบ กล่ าวถึงโรคอุจจาระธาตุฯ ๑๒. พระคัมภีร์มุจฉาปักขันทิกา กล่ าวถึงโรคปัสสาวะมุตกิตมุตฆาตฯ ๑๓. พระคัมภีร์ตักกะศิลา กล่ าวถึงบรรดาไข้ พษทั้งปวงฯ ิ ๑๔. พระคัมภีร์ไกษย กล่ าวถึงโรคกระษัย ๒๖ ประการฯ
- 13. ผู้แต่ งตาราแพทย์ ศาสตร์สงเคราะห์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ าเจ้ าอยู่หัว ร.๕ ทรงพระ กรุ ณาโปรดเกล้ าฯ ให้ รวบรวมขึน เนื่องจากเห็นว่ าแพทย์ ้ แผนโบราณและตารายาพืนบ้ านเป็ นสมบัติทางวัฒนธรรม ้ ทีมค่า และทีสืบทอดกันมานั้น มีผดบ้ าง สู ญหายบ้ าง จึง ่ ี ่ ิ รวบรวมไว้ ให้ คนรุ่ นหลังได้ ศึกษา โดยเขียนลงสมุดไทย ด้ วยอักษรไทย เส้ นหรดาล ต่ อมาปรากฏฉบับสมบูรณ์ เมือ พระยาพิศณุประสาท ่ เวช (คง ถาวรเวช) อาจารย์ ผ้ ูเชี่ยวชาญของราชแพทยาลัย ได้ เริ่มจัดพิมพ์เพืออนุรักษ์ ตาราแพทย์ แพทย์ ไทยไว้ ให้ คน ่ รุ่ นหลัง
- 14. ลักษณะคาประพันธ์ ตอนคานาหรือตอนเปิ ดเรื่อง ใช้กาพย์ ยานี ๑๑ ส่ วนตอนลักษณะทับ ๘ ประการ ใช้ คาประพันธ์ ชนิดร่ าย
- 15. ลักษณะทับ ๘ ประการ ๑.เด็กเป็ นไข้ เนื่องจากแม่ ทราง ๒ ชนิดให้ โทษ คืออาการต่ อไปให้ ลงท้ อง กระหายน้า เชื่อมมัว ตัวร้ อน ปลายมือปลายเท้ าเย็น ถ้ าเด็กมีอาการเป็ นดังนี้ ก. ตอนเช้ าให้ กนยาตรี ิ ข. ตอนเทียงให้ กนยาหอมผักหนอก ่ ิ ค. ตอนเย็นให้ กนประสะนิลน้ อย ิ ๒. เด็กเป็ นไข้ ให้ สารอก เสมหะเป็ นสี เหลืองสี เขียว เป็ นเม็ดมะเขือ ให้ ไอนอน ผวา เบื่อข้ าวเบื่อนม ตัวร้ อนบ้ างเย็นบ้ างเป็ นคราวๆ ตามองช้ อนไปข้ างบน
- 16. ๓. เป็ นไข้แล้ วให้ อจจาระพิการ ลงท้ องเป็ นมูกเหม็นเปรี้ยวเหม็นคาว ุ ละอองทรางขึนในคอ ให้ ไอ มีน้ามูก ปวดศีรษะ ตัวร้ อนจัด เชื่อมมัว ้ ๔. ไข้ เนื่องจากหวัดกาเดา ให้ ไอ ตัวร้ อนจัด หายใจถี่ ปากคอแห้ ง นอนผวา เม็ดทรางเกิดในคอ ข้ าวนมไม่ กน ท้ องขึนหลังแข็ง ให้ ใช้ ยาเย็นและสุ ขุม ิ ้ ๕. เด็กไข้ ตกอุจจาระเป็ นมูกดาสดๆ เป็ นหวัดมีกาเดาแทรก ตัวร้ อนจัด เชื่อม มัว อยากน้าเป็ นกาลัง ตอนเช้ าให้ กนน้าสมอไท เทียงยาหอมผักหนอก ิ ่ ๖. กาลังเด็กเป็ นไข้ หวัด มีอาการซึมเซาเชื่อมมัว ปวดหัวตัวร้ อนตั้งแต่ เท้ า ตลอดเบืองบน บางทีท้องขึน หอบไอแห้ ง ลงเป็ นมูกเลือดไม่ เป็ นเวลา ้ ้ พอแก้ได้
- 17. ๗. เด็กให้ ลงออกมาเป็นส่ าเหล้ า เหม็นคาว เหม็นขืน ต่ อมาเป็ นมูกเลือดสดๆ ่ ปวดเบ่ งตับทรุ ดลงมาตัวร้ อน ท้ องขึน ปลายเท้ าปลายมือเย็น หายใจขัด ้ อาการนีอาการตาย แก้ ไม่ ได้ ้ ๘. เด็กใดๆก็ดี หกล้ม ชอกช้า ต่ อมาจับไข้ ตัวร้ อนเป็ นเวลา หน้ าตาไม่ มีสีเลือด ท้ องร่ วงเป็ นส่ าเหล้ าหรือไข่ เน่ า สุ ดท้ ายลงเป็ นมูกเลือด ตัวร้ อนหายใจ ขัดสะอืน ปลายเท้ าเย็น มือเย็น อาการนีเ้ ป็ นอาการตายแก้ ไม่ ได้ ้ ขอขอบคุณข้ อมูลเพิมเติมจาก http://www.prueksaveda.com ่
- 18.