1. คัมภีร์ฉันทศาสตร์ แพทยศาสตร์
เสนอ
อาจารย์ นิตยา ทองดียง ิ
จัดทําโดย
นางสาว สุนิษา บุญช่ วย
ชัน ม.5/2 เลขที28
โรงเรี ยน รั ษฎานุประดิษฐ์ อนุสรณ์
อําเภอ วังวิเศษ จังหวัด ตรัง
92220

2. • รู้แล้ วอย่าอวดรู้ พินิจดูอย่าหมินเมิน
ควรยาหรื อยาเกิน กว่าโรคนันจึงกลับกลาย
• ถนอมทําแต่พอควร อย่าโดยด่วนเอาพลันหาย
ผิดรคนันกลับกลาย จะเสียท่าด้ วยผิดที

3. • มีความรู้ อย่าแสดงความรู้ควรพิจารณาอย่า ประมาทควรให้ ยาแค่ไหน
หรื อให้ ยาแรงกว่า โรคจึงเปลียนเป็ นอย่างอืน
• ระมัดระวังทําพอควรอย่ารี บร้ อนทํา ให้ โรคหายทันทีอาการทีดีอยู่อาจ
ทรุดลงได้ หากโรคทีรักษานันเป็ นโรคอืน จะพลาดผิดเพราะทําผิดพลาด

4. พินิจ แปลว่า การพิจารณาดู
ถนอม แปลว่า การระวังพอควร
หมินเมิน แปลว่า ไม่สนใจ
กลับกลาย แปลว่า การแปรสภาพจากเดิม

5. บทวิเคราะห์
คุณค่าด้ านเนือหา
• รูปแบบ
คัมภีร์ฉนทศาสตร์ เป็ นชือตําราทีรวบรวมความรู้หลากหลายจากตํารา
ั
เรื องอืนๆมารวบรวมเข้ าด้ วยกัน ผู้แต่งเลือกใช้ คําประพันธ์ในการนํา
เนือหาได้ เหมาะสม
• องค์ประกอบของเรื อง
- สาระสําคัญหรื อแก่นของคัมภีร์ฉนทศาสตร์ สาวนทีได้ รับมอบหมาย
ั
กล่าวถึงความสําคัญและสรรพคุณของการเป็ นแพทย์และวิธีการรักษา
โรคต่างๆ

6. -โครงเรื องการลําดับเนือความเริ มต้ นด้ วยบทไหว้ ครู ซึงเป็ นการไหว้ พระ
รัตนตรัย ไหว้ เทพเจ้ าของพราหมณ์ ไหว้ หมอชีวกโกมาร และไหว้ ครู
แพทย์ทวไป เนือหาต่อมากล่าวถึงคุณสมบัตของแพทย์ต้องมี และ
ั ิ
ตอนท้ ายกล่าวถึงเกียวกับโรคและการรักษาต่างๆ
คุณค่าด้ านวรรณศิลป ์
1. การสรรคํา
การใช้ ถ้อยคําทีเหมาะสมกับเนือเรื องและบุคคลในเรื อง
2.การใช้ สํานวน
มีการใช้ สํานวนไทยประกอบอธิบาย ช่วยให้ เข้ าใจเนือความได้
ชัดเจนยิงขึน

7. คุณค่าด้ านสังคม
• สะท้ อนให้ เห็นความเชือของสังคมไทย คัมภีร์ฉนทศาสตร์ มีการประสม
ั
ประสานความคิด ความเชือต่างๆ ทางสังคมและพระพุทธศาสนาเข้ า
ด้ วยกัน เนือหาจึงมีคําภาษาบาลีปรากฏให้ เห็นตลอด ทําให้ ได้ รับ
ความรู้เกียวกับทางศาสนา
• สะท้ อนให้ เห็นคุณค่าเรื องแพทย์แผนไทย แพทย์ก็เป็ นอีกทางเลือกหนึง
ทียังจําเป็ นสําหรับชาวชนบททีห่างไกล
• สะท้ อนข้ อคิดเพือนําไปใช้ ในการดําเนินชีวิตซึงสามารถนําไปปรับปรุง
ใช้ ได้ กบทุกอาชีพ เพราะไม่ว่าอาชีพอะไร ถ้ าไม่มีความประมาทย่อม
ั
ได้ รับการยกย่องจากบุคคลอืน
• ได้ ร้ ูเรื องคําศัพท์ทางการแพทย์แผนโบราณ