1. คัมภีรฉนทศาสตร์
์ ั
แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์
โดยนาย จักรพงศ์ หนูเงิน

2. บทกลอน
 บางหมอก็เกียจกัน ่
ทีพวกอันแพทย์ รักษา
 บางกล่ าวเปนมารยา เขาเจ็บน้ อยมากกว่ าครั น
 บางกล่ าวอุบายให้ แก่ คนไข้ น้ันทั้งหลาย
 หวังลาภจะเกิดพลัน ด้ วยเชื่อถ้ อยอาตมา

 คาแปลจากบทกลอน
 หมอบางคนรั งเกียจโรคทีตนรั กษา พูดด้ วยมารยา ทั้งๆทีเขาไม่ ได้ ป่วยอะไรมากนัก
่ ่
 แต่ กลับไปบอกเขาว่ า ไม่ สบายมาก
 บางหมอคิดวางกลอุบายให้ คนไข้ เสียเงินเยอะ เพื่อหวัง ลาภ หรือ เงินมากๆ
 บางหมอไปหาคนไข้ เอง(ทั้งๆทีเค้ าไม่ ได้ ให้ เชิญมา) ก็ไปบอกกับคนป่ วยว่ ามียาดี
่

3. ๑. คุณค่ าด้ านเนื้อหา
 ๑.๑. รู ปแบบ แต่ งเป็ น กาพย์ ยานี ๑๑ มีเนื้อหาเหมาะสม แก่ การเป็ น
แพทย์ ท่ีดีและไม่ ดีอย่ างไร
 ๒.องค์ ประกอบของเรื่ อง
 ๒.๑. สาระ ส่ วนที่เลือกมานี้เป็ นคุณสมบัตท่ีไม่ ดีของแพทย์ และการหวัง
ิ
ลาภจากผู้ป่วย
 ๒.๒. โครเรื่ อง การลาดับเนื้อความเริ่มต้ นด้ วยบทไหว้ ครู ซึงเป็ นการไหว้
่
พระรั ตนตรั ย ไหว้ เจ้ าพระเจ้ าพราหมณ์ ไหว้ หมอชีวกโกมารภัจ (แพทย์
หลวงของพระเจ้ าพิมพิสารแห่ งแคว้ นมคธ)และไหว้ ครู แพทย์ ทั่วไป
 กลวิธีการแต่ ง เป็ นตาราที่มีเนื้อหาเฉพาะ ซึงทาให้ อ่านแล้ วสามารถเข้ าใจ
่
ใด้ ง่าย

4.  ๓. คุณค่ าด้ านวรรณศิลป ์
 ๓.๑. การสรรคา ในบทกลอนมีถ้อยคาที่เหมาะสมแล้ วก็มีความ
ตรงไปตรงมาซึ่งมีความเป็ นกันเอง
 ๓.๒. การใช้ โวหาร มีการใช้ ถ้อยคาและภาษาที่ชัดเจน เช่ น

 อุทธัทจังอย่ าอุทธัจ เห็นถนัดในโรคา
 ให้ ตังตนดังพยา
้ ไกรสรราชเข้ าราวี
 จากตัวอย่ าง สอนให้ แพทย์ ทาตนเหมือนพยาราชสีห์ท่ กาลังเข้ า ี
ตะครุ บเหยื่อ ถ้ าเปรี ยบกับแพทย์ ใด้ คือเมื่อเห็นผู้ท่ ีเป็ นโรคให้ รีบ
รั กษาทันที อย่ ามัวฟุ่ งซ้ าน


5.  ๔. คุณค่ าด้ านสังคม
 ๔.๑. สะท้ อนให้ เห็นความเชื่อของคนไทย ฉันทศาสตร์
 จะความหมายว่ า ตารา ที่แต่ งเป็ นสูตร ตามอย่ างตาราการแพทย์ ใน
 คัมภีร์อาถรรพเวท และด้ วยเหตูท่ ีว่าคัมภีร์
 อาถรรพเวทมีเรื่ องราวเกี่ยวกับไสย์ ศาสตร์ ด้วย
 ๔.๒. สะท้ อนให้ เห็นคุณค่ าเรื่ องแพทย์ แผนไทย ถ้ าลองคิดดูว่า
การแพทย์ แผนไทยไม่ มีส่วนในการรั กษาโรคในปั จจุบันแล้ วละก็
ความคิดนีเ้ ป็ นความคิดที่ผิด เพราะแท้ จริงแล้ วการรั กษาแพทย์
แผนไทยยังเป็ นที่ยอมรั บทั่วโลก เพราะสามารถบาบัดรั กษาโรค
ให้ แก่ คนไข้ ได้ เนื่องจากการใช้ สมุนไพรประจาถิ่นในการรั กษา

6.  ๔.๓ สะท้ อนข้ อคิดเพื่อนาไปใช้ ในการดาเนินชีวต สามารถนาไป
ิ
ปรั บใช้ ใด้ กับทุกอาชีพ ซึ่งเป็ นการที่ไม่ ยุติ กับ เงินของผู้ป่วยในการ
รั กษา จะต้ องไม่ ตกอยู่ในกิเลสทังปวง และนาหลังธรรมมาใช้
้
เพื่อให้ สอดคล้ องกับการมีคุณธรรม มีความรั บผิดชอบต่ ออาชีพ