Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand, profile picture
Uploaded byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
15,553 views

ภูมิศาสตร์กายภาพประเทศไทย

Embed presentation

Downloaded 116 times
ภูมศาสตรกายภาพของประเทศไทย ิ อาจารยคมกฤษณ ศิริวงษ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภูมิศาสตรประเทศไทย วิชาภูมิศาสตรกายภาพ (Physical Geography) เปนสาขาหนึ่งของวิชาภูมิศาสตรที่มุงศึกษา สิงแวดลอมที่อยูรอบตัวเราวามีลกษณะทางธรรมชาติอยางไร มีกระบวนการในการเปลี่ยนแปลงตั้งแต ่ ั อดีตจนถึงปจจุบัน และปจจุบันไปถึงอนาคตมีลักษณะอยางไร และสิ่งแวดลอมเหลานั้นมีความสัมพันธ ซึงกันและกันอยางไร ่ วิชาภูมิศาสตรกายภาพ แบงองคประกอบที่สําคัญของโลกไว 4 สวน ดังนี้ 1. ธรณีภาค (Lithosphere) สวนทีเ่ ปนเปลือกโลกที่ประกอบกันขึ้นมาจากของแข็ง เชน ดิน หิน และแรธาตุตางๆ ในสวนนี้จะเกี่ยวของกับเรื่องของภูมิประเทศการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก และหิน ทีประกอบกันขึ้นมาเปนเปลือกโลก ่ 2. อากาศ (Atmosphere) หรือบรรยากาศภาค เปนสวนที่เกี่ยวกับชั้นบรรยากาศที่หมหอโลก ุ อุตนยมวิทยา ในสวนนี้จะเกี่ยวลักษณะภูมิอากาศ รวมทั้งปจจัยตางๆ ที่ทําใหเกิดลักษณะลมฟาอากาศ ุ ิ และภูมิอากาศตางๆ 3. อุทกภาค (Hydrosphere) เปนสวนที่เกี่ยวกับนํ้าบนผิวโลก ทั้งหวย หนอง คลอง บึง ทะเลสาบ และมหาสมุทร 4. ชีวภาค (Biosphere) เปนสวนหนึ่งที่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต ทั้งพืช และมนุษย สําหรับเนี้อหาที่ เกียวกับทรัพยากรตางๆ เชน แรธาตุ ดิน นํ้า ปาไม สัตวปา และอากาศ รวมทั้งประชากรจะเปนเรื่องที่ ่ เกียวพันกับองคประกอบทั้ง 4 ของภูมิศาสตรกายภาพ ่ ในการศึกษารายวิชา ส 503 จะตองศึกษาองคประกอบตางๆ ทีละองคประกอบ และการศึกษา วิชาภูมศาสตรสิ่งที่ขาดไมไดในการศึกษาที่จะทําใหเขาใจไดงายนั้น นักเรียนจะตองใชแผนที่ประกอบ ิ (แผนทีทางกายภาพของประเทศไทย) แตในขณะเดียวกันครูจะใสแผนที่เทาที่มีความจําเปนแทรกเขามา ่ ใหเพือนักเรียนจะไดเขาใจมากยิ่งขึ้น ่ และกอนที่จะศึกษารายละเอียดของวิชาภูมศาสตรกายภาพของ ิ ประเทศไทย (ส 503) นักเรียนควรทําความเขาใจเกี่ยวกับ ทําเลที่ตั้ง ขนาด และพรมแดนของประเทศไทย กอน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 32
ลักษณะทางกายภาพของไทยดานธรณีภาค ประเทศไทยเปนประเทศหนึ่งในภูมภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ในสวนที่เปนภาคพื้นทวีป (ตั้ง ิ อยูบนแผนดินทวีป ถาเปนประเทศหมูเกาะจะเรียกวา ภาคพื้นสมุทร เชน ญี่ปุน) โดยมีที่ตั้งสมบูรณ และ  ที่ตั้งสัมพันธ ดังนี้ ทิศเหนือ ติดตอกับประเทศพมาและลาว โดยมีอําเภอแมสาย จังหวัดเชียงราย อยูเหนือสุด ประมาณละติจูดที่ 200 27/ เหนือ ทิศใต ติดกับประเทศมาเลเซีย โดยมีอําเภอเบตง จังหวัดยะลา อยูใตสุดประมาณละติจด 50 37/ ู เหนือ ทิศตะวันออก ติดกับประเทศลาว กัมพูชา เเละจีนใต (อาวไทย) โดยมีอําเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานีอยูตะวันออกสุด ประมาณลองติจูดที่ 1050 37/ ตะวันออก ทิศตะวันตก ติดกับประเทศพมา และทะเลอันดามัน โดยมีอําเภอแมสะเรียง จังหวัด แมฮองสอน อยูตะวันตกสุด ประมาณลองจิจูดที่ 970 21/ ตะวันออก จะเห็นไดวาประเทศไทยตังอยูซกโลกภาคเหนือ (คาละติจดเปนเหนือ เพราะอยูเ หนือเสนศูนยสตร)  ้  ี ู ู และดานตะวันออก (คาลองจิจูดอยูดานตะวันออก เห็นดวงอาทิตยกอนเมืองกรีนช) มีอาณาเขตติดกับ ี ประเทศพมา ลาว กัมพูชา และมาเลเซีย โดยมีความยาวพรมแดนเรียงตามลําดับจากมากไปนอย มีพื้นที่ ราวประมาณ 513,115 ตารางกิโลเมตร เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศตางๆ ในภูมิภาคนี้มีขนาดเล็กกวา อินโดนีเซีย และพมา การแบงภาคทางภูมิศาสตรของประเทศไทย การแบงพืนที่ของประเทศออกเปนสวนๆ นั้นมีการแบงมาตั้งแตสมัยโบราณ แตในสมัยกอนมัก ้ จะแบงเพือใชในการปกครอง เชน หัวเมืองฝายเหนือ หัวเมืองฝายใต เปนตน หรือในสมัยที่ปกครอง ่ ระบอบประชาธิปไตย การแบงภาคการปกครองของกรมการปกครองนั้นมี 4 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาค กลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต แตในขณะเดียวกันกรมอุตุนิยมวิทยาไดแบงพื้นที่ประเทศ ออกเปนภาคๆ เพื่อการรายงานอากาศและพยากรณอากาศ ไดแบงไว 5 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาค ตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต สําหรับการแบงภาคทางภูมิศาสตรของสมาคมภูมิศาสตรแหงประเทศไทยเมื่อประมาณ 25 ปมา แลว ไดใชหลักเกณฑทางภูมิศาสตร 3 ประการนี้ 1. ลักษณะทางกายภาพ – เปนลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ และโครงสรางทางธรณี วิทยา สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 33
2. ลักษณะทางวัฒนธรรม – เปนลักษณะประเพณีจารีต สถาปตยกรรม การแตงกาย ภาษา เปนตน 3. เอกสารทางวิชาการภูมิศาสตรและเอกสารของหนวยราชการ - เปนหลักทางวิชาการ และ ลักษณะทีหนวยราชการไดกําหนดขึ้น เชน ขอบเขตจังหวัด เปนตน ่ เพือทําการแบงพื้นที่ออกเปน 6 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก ภาค ่ ตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต โดยเรียกชื่อภาคนั้นๆ ตามทิศที่ตั้งเปนสําคัญ ทําใหการศึกษาและการ นําขอมูลในภูมิภาคมาใชประโยชนไดงายขึ้น สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 34
รูปที่ 1 แผนที่แสดงการแบงเขตการปกครองเปนจังหวัด และการแบงเขตภูมิศาสตรของ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 35
ธรณีภาค (Lithosphere) โครงสรางทางธรณีวิทยา ของประเทศไทย ประเทศไทยมีลักษณะโครงสรางทางธรณีวิทยา แตกตางกัน 3 ลักษณะดังนี้ 1. ที่ราบ เปนโครงสรางทางธรณีวิทยาที่มีอายุใหมสุด ประมาณมหายุค ซีโนโซอิค มีการทับถม ของดินตะกอนทียงไมแข็งตัวในยุคควอเตอรนารี ถามีการแข็งตัวจะเปนการทับถมในยุคเทอรเชียรี่ เรียกวา ่ั หินกระบี่ หรือหมูหินกระบี่ 2. ทีราบสูง เปนโครงสรางทางธรณีวทยาทีมยคกลางเกากลางใหม ประมาณมหายุคมีโสโซอิค ใน ่ ิ ่ ีุ เขตที่ราบสูงนี้จะพบหมูหินลําปาง และหมูหินโคราช 3. ภูเขา เปนโครงสรางทางธรณีวิทยาที่มีอายุเกาแกที่สุด ประมาณมหายุคพาเลโอโซอิค ในเขต ภูเขาจะพบหมูหินราชบุรี หมูหินตะนาวศรี หมูหินทุงสง และหมูหินตะลุเตา หิน : ชนิดของหินและการแบงหมูหนในประเทศไทย ิ เปลือกโลกทีเ่ ปนของแข็งนั้นสวนใหญจะเปนหิน โดยปกติแลวหินที่มีอยูในโลกนี้มีการแบง ออกเปน 2 ประเภทใหญ การแบงประเภทของหินตามลักษณะการเกิด ซึงแบงได 3 ชนิด ่ 1. หินอัคนี เกิดจากการแข็งตัวของหินละลายเหลว (Magma) เมือเย็นตัวลง ซึ่งมีทั้งหินอัคนีภาย ่ ใน (หินละลายเหลวแข็งตัวเมื่อยังอยูในเปลือกโลก) และหินอัคนีภาคนอก (หินละลายเหลวปะทุออก มาภายนอกเปลือกโลกแลวแข็งตัว) 2. หินชั้น เกิดจากการทับถมของเศษดิน หินแร และ อินทรียวัตถุ 3. หินแปร เกิดจากหินอัคนีหรือหินชั้นที่ทับถมกันอยูในเปลือกโลกเปนเวลานานแลวกลายไป เปนหินชนิดใหม ในการแบงชนิดของหินบางครั้งอาจจะแบงตามอายุของหิน และลักษณะของหิน โดย เปรียบเทียบกับตารางธรณีกาล รูปที่ 2 ตารางหมูหินในประเทศไทย (แบงตามธรณีกาล) อายุ / มหายุค ยุค หมูหิน ลักษณะเดน สิ่งมีชีวิต ลานป ควอเตอรนารี 2 - 3 - ดินตะกอนทับถมกันยังไมแข็ง มนุษย ตัว ซีโนโซอิค เทอรเซียรี 70 กระบี่ หินแข็งกึงรวน หินดินดาน ่ สัตวเลี้ยงลูกดวย (ที่ราบ) ถานหิน / มีนํ้ามันแทรกในชั้น นม หิน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 36
ยุค อายุ/ หมูหิน ลักษณะเดน สิ่งมีชวิต ี มหายุค ลานป ครีเตเซียส 135 โคราช หินทราย หินกรวดมน หินดิน สัตวเลื้อยคลาน มีโสโซอิค ดานมีหินเกลือแทรก (ไดโนเสาร) (ที่ราบสูง) ยูแรสสิก 180 ลําปาง หินทรายหินกรวดมน หินดิน ปาสน เฟรน ไทรแอสสิก 225 ดานมีหินภูเขาไฟแทรก อายุ / มหายุค ยุค หมูหน ิ ลักษณะเดน สิ่งมีชวิต ี ลานป เปอรเมียน 270 ราชบุรี หินปูนสีเทาออนสลับหินชนิด สัตวครึ่งบก/นํ้า อื่น คารบอนิเฟอ 350 ตะนาว หินทราย หินดินดาน มีหิน สัตว / นํ้า พาเลโอโซ รัส ศรี แปรแทรก เชน หินชนวน อิค ดีโวเนียน 400 (ภูเขา) ไซลูเรียน 440 ทุงสง หินปูนสีเทาเขม เนื้อหินแนน สัตวไมมีกระดูก ออรโดวิเซียน 500 อยูกันเปนชั้นๆ หนา แคมเบรียน 600 ตะรุเตา หินทรายสีแดง หินดินดานสี สัตวชั้นตํ่า แดง 3,000 - ไมมีชั้นหินในไทย มีแตเศษ ไมมีสิ่งมีชวต ีิ พรีแคมเบรียน หินแทรกอยูในชั้นหินตางๆ นักเรียนสังเกตชื่อของหมูหินนั้นไปพองกับชื่ออําเภอ จังหวัด ภูเขา และเกาะนั้น สืบเนื่องจาก เวลาทําการสํารวจพบหมูหินชนิดใด ณ ที่ไหนจะเรียกชื่อสถานที่น้นเปนชื่อของหมูหน แมวาจะไปพบที่ ั ิ อืนมีลกษณะเชนเดียวกันก็คงเรียกอยางเดิมจนกวาจะไปพบหินชนิดใหมถึงจะเรียกชื่อใหม ่ ั การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก เปลือกโลกของเรานี้มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งแบงได 2 ลักษณะ ดังนี้ 1. การเปลียนแปลงกระบวนการแปรโครงสราง เปนการเปลียนแปลงของเปลือกโลกอยางรวดเร็ว ่ ่ อาศัยพลังงานภายในโลก (ความรอน) โดยพลังเหลานี้จะปะทุออกมาในรูปของแผนดินไหว และภูเขาไฟ ระเบิด กอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงอยางฉับพลัน มีภูมิประเทศแตกตางกัน ดังนี้ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 37
ก. รอยคดโคง (Fold) เชน เทือกเขาตางๆ ในภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต ภูเขา ลักษณะนีจะทอดเปนแนวยาวเหนือ-ใต และมักจะทอดตัวเปนแนวขนานกัน ้ ข. รอยโกงงอ (Warp) เชน เนินเขาทั่วๆ ไป จะมีลักษณะการเกิดคลายกับ Fold แตมีขนาด เล็กกวา สวนใหญจะพบอยูในเขตภาคกลางตอนบน และบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ค. รอยแยก (Joint) เปนการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรง ทําใหเปลือกโลกถูกแยกออกจากกันเปน รอง เชน ภูหินรองกลา จังหวัดพิษณุโลก ง. รอยเลื่อน (Fault) เปนการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรง และทําใหเปลือกโลกมีการเคลื่อนตัวจาก เดิม อาจจะอยูกับที่แตมีการยกระดับสูงขึ้น หรือทรุดตํ่าลง หรืออาจจะเคลื่อนตัวออกไปจากสถานที่เดิม เชน ทวีปออสเตรเลีย ทวีปแอฟริกา ทวีปแอนตารกติกา และประเทศอินเดีย เคยเปนพื้นแผนดินเดียวกัน เมือมีการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงเกิดขึ้น ทําใหทวีปทั้ง 4 แยกออก และเคลื่อนที่หางออกจากกัน แตยังคงมี ่ โครงสรางทางธรณีคลายคลึงกัน ภูมิประเทศที่เกิดจากการยกตัวและทรุดตัวของเปลือกโลกที่เปนรอยเลื่อนในประเทศไทย นั้นมีดังนี้ - ภูมิประเทศที่เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก เชน เทือกเขาตางๆ ในภาคตะวันออกและ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ราบสูงโคราชในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และชายฝงทะเลดานอาวไทย เปนตน - ภูมิประเทศที่เกิดจากการทรุดตัวของเปลือกโลก เชน ที่ราบภาคกลาง และฉนวนไทย (ที่ ราบลุมแมนํ้าปราจีนบุรี ระหวางเทือกเขาจันทบุรีกับเทือกเขาสันกําแพงในจังหวัดปราจีนบุรี และ  สระแกว) แหลงนํ้าบนพื้นแผนดินตางๆ เชน กวานพะเยา บึงบรเพ็ด บึงสีไฟ หนองหาน และชายฝงทะเล ดานอันดามัน 2. การเปลี่ยนแปลงกระบวนการจัดระดับ เปนการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกอยางชาๆ คอย เปนคอยไป โดยอาศัยพลังความรอนจากดวงอาทิตย และแรงดึงดูดของโลกซึ่งสงผานตัวการสําคัญๆ ใน การกระทําใหเปลือกโลกเปลี่ยนแปลง ดังนี้ ฝน ทําใหเกิด แมนํ้า ลําธาร รองนํ้า นํ้าตก หนาดินสึกกรอน แมนํ้า ทําใหเกิด ที่ราบ ทะเลสาบ โตรกเขา (แคนยอน) แกงนํ้าตก ชองเขาขาด นําใตดิน ทําใหเกิด นํ้าพุ นํ้าพุรอน หินงอก-หินยอย ไมกลายเปนหิน ้ ลม ทําใหเกิด แองทะเลทราย สันทราย หนาดินสึกกรอน โขดหินรูปเห็ด คลื่นทะเล ทําใหเกิด ชายหาด ถํ้าทะเล สันทรายนอกฝงทะเลสาบ ชายฝงทะเล แรงดึงดูด ทําใหเกิด แผนดินถลม การทรุดตัวของอาคาร จากการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกนี้กอใหเกิดภูมิประเทศที่แตกตางกันถึง 6 ประเภท เชน ทีราบ ที่ราบสูง ภูเขา ทะเลสาบ ชายฝงทะเล และเกาะ ่ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 38
รูปที่ 3 แผนที่ภูมิประเทศของประเทศไทย สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 39
ลักษณะภูมประเทศที่เกิดจากการผันแปรของเปลือกโลกในประเทศไทย ิ 1. ที่ราบ (Plain) ก. ที่ราบชายฝงทะเล คือ ทีราบที่อยูชิดกับชายฝงทะเล เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลกหรือ ่ การทับถมของตะกอน เชน ที่ราบรอบอาวไทย และที่ราบชายฝงอันดามัน ข. ที่ราบเชิงเขารูปพัด คือ ทีราบที่อยูบริเวณเชิงเขา เกิดจากตะกอนที่แมนํ้าพัดพามาจาก ่ ภูเขาทับถมกัน เชน บริเวณที่ราบในภาคเหนือ ค. ที่ราบลุมแมนํ้า คือ ทีราบที่เกิดจากการทับถมของตะกอนบริเวณ 2 ฟากฝงแมนํ้า และการ ่ กัดเซาะ - ทีราบนํ้าทวมถึง เชน ลุมแมนํ้าเจาพระยา ตั้งแตนครสวรรคถึงอาวไทย ่ - ทีราบดินดอนสามเหลียมปากแมนา เชน ทีราบภาคกลางตอนลาง ลุมแมนาเจาพระยา ่ ่ ้ํ ่  ํ้ ตังแตชัยนาทถึงอาวไทย ้ - ทีราบขั้นบันได เชน ที่ราบภาคกลางตอนบน และที่ราบลุมแมนํ้าปาสัก ่ - ทีราบลูกฟูก เชน ที่ราบภาคกลางตอนบน ่ 2. ที่ราบสูง (Plateau) ในประเทศไทยมีที่เดียวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เรียกวา ที่ราบสูงโคราช เกิดจากการยก ตัวของเปลือกโลกใตทะเล ที่เชื่อเชนนี้เพราะดินเค็ม ฟอสซิลและโครงสรางของหินเหมือนเปลือกโลกใต อาวไทย ที่ราบสูงนี้เปนที่ราบสูงรูปโตะ หรือที่ราบสูงทวีป 3. ภูเขา (Mountain) ก. เทือกเขาที่เกิดจากรอยคดโคง เชน เทือกเขาในภาคเหนือ ตะวันตก และใต ข. ภูเขายอดตัดหรือภูเขาบล็อก เชน ภูกระดึง ภูหลวง ภูเรือ ภูขี้เถาในจังหวัดเลย ค. ภูเขารูปโดม เชน ภูเขาโดดๆ ในภาคกลางตอนบน และดอยเตา ง. ภูเขาไฟ เชน ภูพนมรุง ภูอังคาร ภูกระโดง (บุรีรัมย) มอนจําปาแดด มอนหินฟู (ลําปาง) 4. ทะเลสาบ (Lake) ก. ทะเลสาบชายฝงทะเล (Lagoon) เชน อาวคุงกระเบน จังหวัดจันทบุรี ทะเลสาบสงขลา จังหวัดสงขลา ข. ทะเลสาบปากปลองภูเขาไฟ (Creter Lake) เชน ทะเลสาบบนภูกระโดง จังหวัดบุรีรัมย ค. ทะเลสาบที่เกิดจาการทรุดตัวของเปลือกโลก เชน กวานพะเยา บึงบรเพ็ด หนองหาน ง. ทะเลสาบที่มนุษยสรางขึ้น (Reservoir) เชน อางเก็บนํ้า ทะเลสาบเหนือเขื่อน จ. ทะเลสาบเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางเดินของนํ้า (Ox Bow Lake) เชน กุดตางๆ ในภาค อีสาน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 40
5. ชายฝงทะเล (Shore Line) ก. ชายฝงทะเลโผล หรือชายฝงทะเลยกตัว (Emerged Coast Line) เชน ชายฝงดานอาวไทย ข. ชายฝงทะเลจม หรือชายฝงทะเลทรุดตัว (Submerged Coast Line) เชน ชายฝงดานอันดามัน    ค. ชายฝงทะเลเปนกลาง เกิดจากการทับถมของตะกอน เชน แหลมตะลุมพุก จังหวัด  นครศรีธรรมราช 6. เกาะ (Island) ก. เกาะริมทวีป อยูใกลแผนดินใหญ เกิดจากการผันแปรของเปลือกโลก เชน เกาะตางๆ ใน ไทย ข. เกาะกลางมหาสมุทร อยูไกลแผนดินใหญ เกิดจากการทับถมของปะการัง หรือภูเขาไฟ ใตทะเล เกาะประเภทนี้ไมมีในไทย ลักษณะภูมิประเทศในภูมิภาคตางๆ ของประเทศไทย ภาคเหนือ มีพนทีสวนใหญเปนเทือกเขาสูง เกิดจากรอยคดโคง (Fold) ประกอบดวยเทือกเขา ื้ ่ หลวงพระบาง เทือกเขาผีปนนํ้า เทือกเขาถนนธงชัย และเทือกเขาแดนลาว เทือกเขาเหลานี้เปนแหลงตน  กําเนิดของแมนํ้าที่ไหลขึ้นไปทางเหนือลงสูแมน้าโขง ไหลลงไปทางตะวันตกลงสูแมนํ้าสาละวิน และ ํ ไหลลงสูทางใตลงสูแมนํ้าเจาพระยา นอกจากนี้ยังมีภูมประเทศที่เปนแองที่ราบซึ่งเกิดจากตะกอนนํ้าพาที่  ิ แมนาพัดพาจากภูเขาลงมาทับถมบริเวณพื้นที่ราบเชิงเขาเปนหยอมๆ เกิดเปนแองที่ราบที่มีความอุดม ํ้ สมบูรณสูง จึงมีชุมชนเมืองเกิดขึ้นในบริเวณนี้ ภาคกลาง มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบลุมแมนํ้า (ที่ราบลูกฟูก ที่ราบขั้นบันได ที่ราบนํ้าทวมถึง ที่ ื้ ่ ราบดินดอนสามเหลี่ยมปากแมนํ้า) เกิดจากดินตะกอนที่แมน้าพัดพามาทับถม มีความอุดมสมบูรณมากจึง ํ เปนทีตงของชุมชนขนาดใหญอยูหลายแหง นอกจากนี้ยังมีที่สูงบริเวณขอบดานตะวันออก และดาน ่ ั้ ตะวันตก ซึงเปนเปลือกโลกดั้งเดิมของภาคกลาง ในภูมภาคนี้จะมีแมนํ้าสายใหญๆ ไหลผาน เชน แมนํ้า ่ ิ เจาพระยา แมนํ้าปาสัก แมนํ้าลพบุรี เปนตน ลวนแตเปนแมนํ้าที่ไหลจากตอนบนของภูมิภาคลงสูอาวไทย ตอนลางของภูมิภาค ภาคตะวันออก มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบชายฝงทะเล (ดานอาวไทย) เกิดจากการยกตัวของ ื้ ่  เปลือกโลก ทําใหพื้นที่ราบกวาง ชายหาดสวยงาม และมีทะเลนํ้าตื้น จึงมีประชาชนอาศัยในบริเวณนี้มาก นอกจากนียงมีภูมิประเทศเปนที่ราบลุมแมนํ้า เชน ที่ราบลุมแมนํ้าบางปะกงในเขตจังหวัดฉะเชิงเทราและ ้ั ปราจีนบุรี อีกภูมิประเทศหนึ่งในภาคตะวันออกคือ เทือกเขาสูง ประกอบดวย เทือกเขาจันทบุรี และ บรรทัด ซึ่งเกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก (Uplifting) สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 41
ภาคตะวันตก มีพนทีสวนใหญเปนเทือกเขาสูงที่ตอเนื่องมาจากภาคเหนือ เชน เทือกเขาถนน ื้ ่  ธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี จัดเปนเทือกเขาที่เกิดจากรอยคดโคง (Fold) ในเขตเทือกเขา เหลานี้เปนแหลง ตนกําเนิดของแมนํ้าสายสําคัญๆ เชน แควนอย แควใหญ แมนํ้าเพชรบุรี แมนํ้าปราณบุรี จากการที่ภูมิภาค นีมเี ทือกเขา และแมนาสายใหญๆ หลายสาย จึงเปนปจจัยทางธรรมชาติทเี่ อือตอการสรางเขือนเอนกประสงค ้ ํ้ ้ ่ ขนาดใหญ นอกจากภูมิประเทศที่เปนเทือกเขาสูง ภูมิภาคนี้ยังมีภมิประเทศที่ราบลุมแมนํ้าบริเวณ 2 ฝง ู แมนาตางๆ ในภูมิภาค และที่ราบชายฝงทะเลดานอาวไทย (จังหวัดเพชรบุรี ประจวบคีรีขนธ) ํ้ ั ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบสูง สันนิษฐานวา เคยอยูใตทะเลมากอน ตอ ื้ ่  มาไดยกตัวขึ้นมา (Uplifting) เพราะความเค็มของดิน เนื่องจากมีเกลือสินเธาวมาก มีฟอสซิลลวนแตเปน ซากพืชและสัตวทะเลมากอน และโครงสรางของชั้นหินคลายกับเปลือกโลกใตทะเลอาวไทย เรียกวา ทีราบสูงโคราช จัดเปนที่ราบสูงประเภทรูปโตะ หรือที่ราบสูงทวีปบริเวณขอบดานตะวันตก มีเทือกเขา ่ เพชรบูรณ และเทือกเขาดงพญาเย็น ดานใตของภาคมีเทือกเขาสันกําแพง และเทือกเขาพนมดงรัก บริเวณ ตอนกลางของภาคมีเทือกเขาภูพาน เทือกเขาเหลานี้เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก (Uplifting) ภาคใต มีพนทีเ่ ปนคาบสมุทร โดยมีทะเลจีนใต (อาวไทย) และทะเลอันดามันขนาบชายฝงดาน ื้ อาวไทย เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก จะมีที่ราบหลายแหง ที่ราบบริเวณชายฝงกวาง หาดทรายยาว มีเกาะอยูบาง และมีสันทรายจงอยอยูหลายแหง สวนชายฝงทะเลอันดามันเกิดจากการทรุดตัวของ เปลือกโลก จะมีที่ราบแคบชายฝงคอนขางเวาแหวง เกาะแกงมีมาก โดยเฉพาะบริเวณปากแมนํ้าจะมีชวาก ทะเล ในบริเวณตอนกลางของคาบสมุทรจะมีเทือกเขาทอดเปนแนวเหนือใต ประกอบดวยภูเขาภูเก็ต เทือกเขานครศรีธรรมราช และเทือกเขาสันกาลาคีรี เทือกเขาเหลานี้เปนเทือกเขาที่เกิดจากการคดโคงของ เปลือกโลก (Fold) สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 42

More Related Content

PDF
เฉลยแบบฝึกหัดหน่วยที่ 4
byThanawut Rattanadon
 
PDF
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
byพัน พัน
 
PDF
แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์ ๑
bybangonchin
 
PDF
บทที่ 2 การฟัง
byAj.Mallika Phongphaew
 
PPTX
สะเต็มศึกษากับชีวิตประจำวัน
bySiratcha Wongkom
 
PDF
แบบทดสอบ ภูมิศาสตร์ ม.3
byteerachon
 
PDF
คำกล่าวเปิดค่ายจริยธรรม
byniralai
 
PDF
หลักฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ส16103 ประวัติศาสตร์ ป.6
byThanawut Rattanadon
 
เฉลยแบบฝึกหัดหน่วยที่ 4
byThanawut Rattanadon
 
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
byพัน พัน
 
แบบฝึกทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์ ๑
bybangonchin
 
บทที่ 2 การฟัง
byAj.Mallika Phongphaew
 
สะเต็มศึกษากับชีวิตประจำวัน
bySiratcha Wongkom
 
แบบทดสอบ ภูมิศาสตร์ ม.3
byteerachon
 
คำกล่าวเปิดค่ายจริยธรรม
byniralai
 
หลักฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ส16103 ประวัติศาสตร์ ป.6
byThanawut Rattanadon
 

What's hot

PDF
เอกสารประกอบการเรียนเล่ม3
byชิตชัย โพธิ์ประภา
 
PDF
เศรษฐกิจพอเพียง
bysombat nirund
 
PDF
ตัวอย่างแผนการสอนรวม7e
bykroojaja
 
PDF
4สารบัญตารางวิจัย
bykrupornpana55
 
PDF
แผนการเรียนรู้ที่1 เรื่อง ถ่ายทอดพันธุกรรม
byWichai Likitponrak
 
PDF
แบบทดสอบ บทที่ 1 ปฏิสัมพันธ์ในระบบสุริยะ
byJariya Jaiyot
 
PDF
โครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง น้ำยาเช็ดกระจกจากแป้งข้าวโพด
byพัน พัน
 
PDF
ข้อสอบ LAS ปี ๒๕๕๗ สังคมศึกษา ป.5
byKhunnawang Khunnawang
 
DOCX
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
bydnavaroj
 
PDF
หน่วยที่ 4 เรื่องที่ 3 คำกริยา ป.4.pdf
byPloykarn Lamdual
 
PDF
แบบฝึกหัด
byHansa Srikrachang
 
PDF
นิทานเวตาล พร้อมแบบฝึกหัด
byNam M'fonn
 
PDF
โครงงานชาผักสมุนไพรพื้นบ้าน
byChok Ke
 
PDF
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
byพัน พัน
 
PDF
กำหนดการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ ป.3
byMam Chongruk
 
PDF
บทเรียนสำเร็จรูปธนาคาร ป.5pdf
byakke1881
 
PDF
โครงสร้างหลักสูตรมัธยม
bywangasom
 
PDF
ศาสนาเปรียบเทียบ
bythnaporn999
 
PDF
ความสัมพันธ์กับอาณาจักรต่างๆในสมัยสุโขทัย อยุธยา
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
DOCX
Waterรวมวารีดุริยางค์
bymaerimwittayakom school
 
เอกสารประกอบการเรียนเล่ม3
byชิตชัย โพธิ์ประภา
 
เศรษฐกิจพอเพียง
bysombat nirund
 
ตัวอย่างแผนการสอนรวม7e
bykroojaja
 
4สารบัญตารางวิจัย
bykrupornpana55
 
แผนการเรียนรู้ที่1 เรื่อง ถ่ายทอดพันธุกรรม
byWichai Likitponrak
 
แบบทดสอบ บทที่ 1 ปฏิสัมพันธ์ในระบบสุริยะ
byJariya Jaiyot
 
โครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่อง น้ำยาเช็ดกระจกจากแป้งข้าวโพด
byพัน พัน
 
ข้อสอบ LAS ปี ๒๕๕๗ สังคมศึกษา ป.5
byKhunnawang Khunnawang
 
แบบทดสอบ บทที่ 5 มนุษย์กับสิ่งแวดล้อม
bydnavaroj
 
หน่วยที่ 4 เรื่องที่ 3 คำกริยา ป.4.pdf
byPloykarn Lamdual
 
แบบฝึกหัด
byHansa Srikrachang
 
นิทานเวตาล พร้อมแบบฝึกหัด
byNam M'fonn
 
โครงงานชาผักสมุนไพรพื้นบ้าน
byChok Ke
 
พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
byพัน พัน
 
กำหนดการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ ป.3
byMam Chongruk
 
บทเรียนสำเร็จรูปธนาคาร ป.5pdf
byakke1881
 
โครงสร้างหลักสูตรมัธยม
bywangasom
 
ศาสนาเปรียบเทียบ
bythnaporn999
 
ความสัมพันธ์กับอาณาจักรต่างๆในสมัยสุโขทัย อยุธยา
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
Waterรวมวารีดุริยางค์
bymaerimwittayakom school
 

Viewers also liked

PDF
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย4
bywittawat_name
 
PPTX
ภูมิศาสตร์ ม.1 หน่วยที่ 2
byBow Rattikarn
 
PDF
ทดสอบภูมิศาสตร์กายภาพ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
byKwandjit Boonmak
 
PDF
สังคมศึกษา ม.ปลาย สค31001
byThidarat Termphon
 
PDF
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย22
byNongruk Srisukha
 
PDF
ข้อสอบพร้อมเฉลยอย่างละเอียด O net - สังคมศึกษา
bySuriyawaranya Asatthasonthi
 
PPTX
PowerPoint ประกอบการศึกษาเรื่องภูมิศาสตร์ประเทศไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเ...
byEarn Supeerapat
 
PPTX
อารยธรรมกรีก โรมัน
byPare Kpb
 
DOCX
เฉลยข้อสอบเรื่องแผนที่ม.1
byOnlyu Pandpat
 
PDF
วิชาภูมิศาสตร์
byพัน พัน
 
PDF
บทที่ 1 คอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byPises Tantimala
 
PDF
สไลด์ ภูมิศาสาตร์ประเทศไทย ป.5+486+dltvsocp5+55t2soc p05 f07-1page
byPrachoom Rangkasikorn
 
PPTX
คอมพิวเตอร์พื้นฐาน บทที่ 2
byNuttapoom Tossanut
 
PPT
ทฤษฎีการเรียนรู้ อริยสัจ 4
byguest2aafce
 
PDF
สไลด์ ลักษณะทางกายภาพของประเทศไทย+504+dltvsocp6+55t2soc p06 f15-1page
byPrachoom Rangkasikorn
 
PDF
แนวคิดการจัดตั้ง ศปพอ.
byNathonCity
 
PPTX
คอมพิวเตอร์พื้นฐาน บทที่ 3
byNuttapoom Tossanut
 
PDF
สื่อการเรียนรู้
byเมี๊ยวว เมี๊ยวว
 
PPTX
เทคโนโลยีสารสนเทศ บทที่ 4
byNuttapoom Tossanut
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย4
bywittawat_name
 
ภูมิศาสตร์ ม.1 หน่วยที่ 2
byBow Rattikarn
 
ทดสอบภูมิศาสตร์กายภาพ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย สอน
byKwandjit Boonmak
 
สังคมศึกษา ม.ปลาย สค31001
byThidarat Termphon
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย22
byNongruk Srisukha
 
ข้อสอบพร้อมเฉลยอย่างละเอียด O net - สังคมศึกษา
bySuriyawaranya Asatthasonthi
 
PowerPoint ประกอบการศึกษาเรื่องภูมิศาสตร์ประเทศไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเ...
byEarn Supeerapat
 
อารยธรรมกรีก โรมัน
byPare Kpb
 
เฉลยข้อสอบเรื่องแผนที่ม.1
byOnlyu Pandpat
 
วิชาภูมิศาสตร์
byพัน พัน
 
บทที่ 1 คอมพิวเตอร์เบื้องต้น
byPises Tantimala
 
สไลด์ ภูมิศาสาตร์ประเทศไทย ป.5+486+dltvsocp5+55t2soc p05 f07-1page
byPrachoom Rangkasikorn
 
คอมพิวเตอร์พื้นฐาน บทที่ 2
byNuttapoom Tossanut
 
ทฤษฎีการเรียนรู้ อริยสัจ 4
byguest2aafce
 
สไลด์ ลักษณะทางกายภาพของประเทศไทย+504+dltvsocp6+55t2soc p06 f15-1page
byPrachoom Rangkasikorn
 
แนวคิดการจัดตั้ง ศปพอ.
byNathonCity
 
คอมพิวเตอร์พื้นฐาน บทที่ 3
byNuttapoom Tossanut
 
สื่อการเรียนรู้
byเมี๊ยวว เมี๊ยวว
 
เทคโนโลยีสารสนเทศ บทที่ 4
byNuttapoom Tossanut
 

Similar to ภูมิศาสตร์กายภาพประเทศไทย

PDF
โลก ดาราศาสตร์ อวกาศ ม.4 เล่ม 2_บทที่ 6 แผนที่ภูมิประเทศและแผนที่ธรณีวิทยา
bysoysuwanyuennan
 
PDF
สรุป วิชาโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ
byสิปป์แสง สุขผล
 
PDF
หิน
byพัน พัน
 
PDF
ธรณีประวัติ
byพัน พัน
 
PDF
บทที่ 3
bynarongsakday
 
PDF
ธรณีวิทยา(1)
byวุฒิพงษ์ พากิจรัตน์
 
PDF
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย22
byNongruk Srisukha
 
PDF
ใบงานที่3
byPitchayadon Phikoonyhong
 
PDF
1
byPa'rig Prig
 
PDF
โลกและการเปลี่ยนแปลง
bynasanunwittayakom
 
PDF
เอกสารประกอบการเรียนเรื่องหินและการเปลี่ยนแปลง
bybookji1
 
PDF
โลกและการเปลี่ยนแปลง
bykalita123
 
PDF
ธรณีภาค
byPa'rig Prig
 
PDF
ธรณีกาล605 1
byRujira Narach
 
PDF
ภูมิศาสตร์มอปลาย
byKroo Mngschool
 
PDF
ทรัพยาก สิ่งแวดล้อมรธรรมชาติ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
Pim
bypimjjurn
 
PDF
Pim
bypimjurn
 
PPTX
ดินในประเทศไทย
byคนที่คุณ ก็รู้ว่าใคร
 
DOC
บัตรเนื้อหา2
byneena5339
 
โลก ดาราศาสตร์ อวกาศ ม.4 เล่ม 2_บทที่ 6 แผนที่ภูมิประเทศและแผนที่ธรณีวิทยา
bysoysuwanyuennan
 
สรุป วิชาโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ
byสิปป์แสง สุขผล
 
หิน
byพัน พัน
 
ธรณีประวัติ
byพัน พัน
 
บทที่ 3
bynarongsakday
 
ธรณีวิทยา(1)
byวุฒิพงษ์ พากิจรัตน์
 
ภูมิศาสตร์ประเทศไทย22
byNongruk Srisukha
 
ใบงานที่3
byPitchayadon Phikoonyhong
 
1
byPa'rig Prig
 
โลกและการเปลี่ยนแปลง
bynasanunwittayakom
 
เอกสารประกอบการเรียนเรื่องหินและการเปลี่ยนแปลง
bybookji1
 
โลกและการเปลี่ยนแปลง
bykalita123
 
ธรณีภาค
byPa'rig Prig
 
ธรณีกาล605 1
byRujira Narach
 
ภูมิศาสตร์มอปลาย
byKroo Mngschool
 
ทรัพยาก สิ่งแวดล้อมรธรรมชาติ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
Pim
bypimjjurn
 
Pim
bypimjurn
 
ดินในประเทศไทย
byคนที่คุณ ก็รู้ว่าใคร
 
บัตรเนื้อหา2
byneena5339
 

More from Princess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand

PDF
6การปกครองประเทศสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
เศรษฐกิจ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
พัฒนาการปกครองสมัยรัตนโกสินทร์ (ใช้)
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
การฟื้นฟูเศรษฐกิจในสมัยรัชกาลที่ 1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
รายงานนวัตกรรม Social media
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
กำแพงเบอร์ลิน
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
ผลOnetม.6ปี55ฉบับเต็ม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
การแบ่งภูมิภาค
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
ประวัติศาสตร์ไทย 3
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
แบบรายงานการนำเสนอผลงาน
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
Content statbyschool 2553_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
แบบนำเสนอผลงานวิชาการ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
Content statbyschool 2554_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
Statby school 2555_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
O net ม.3
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
รวม 5 สาระสัคม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
รวม 5 สาระสัคม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
PDF
งานนำเสนอ1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
6การปกครองประเทศสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
เศรษฐกิจ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
พัฒนาการปกครองสมัยรัตนโกสินทร์ (ใช้)
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
การฟื้นฟูเศรษฐกิจในสมัยรัชกาลที่ 1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
รายงานนวัตกรรม Social media
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
กำแพงเบอร์ลิน
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
ผลOnetม.6ปี55ฉบับเต็ม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
การแบ่งภูมิภาค
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
ประวัติศาสตร์ไทย 3
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
แบบรายงานการนำเสนอผลงาน
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
Content statbyschool 2553_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
แบบนำเสนอผลงานวิชาการ
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
Content statbyschool 2554_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
Statby school 2555_m3_1057012007
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
O net ม.3
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
รวม 5 สาระสัคม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
รวม 5 สาระสัคม
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 
งานนำเสนอ1
byPrincess Chulabhorn's College, Chiang Rai Thailand
 

ภูมิศาสตร์กายภาพประเทศไทย

  • 1.
    ภูมศาสตรกายภาพของประเทศไทย ิ อาจารยคมกฤษณ ศิริวงษ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภูมิศาสตรประเทศไทย วิชาภูมิศาสตรกายภาพ (Physical Geography) เปนสาขาหนึ่งของวิชาภูมิศาสตรที่มุงศึกษา สิงแวดลอมที่อยูรอบตัวเราวามีลกษณะทางธรรมชาติอยางไร มีกระบวนการในการเปลี่ยนแปลงตั้งแต ่ ั อดีตจนถึงปจจุบัน และปจจุบันไปถึงอนาคตมีลักษณะอยางไร และสิ่งแวดลอมเหลานั้นมีความสัมพันธ ซึงกันและกันอยางไร ่ วิชาภูมิศาสตรกายภาพ แบงองคประกอบที่สําคัญของโลกไว 4 สวน ดังนี้ 1. ธรณีภาค (Lithosphere) สวนทีเ่ ปนเปลือกโลกที่ประกอบกันขึ้นมาจากของแข็ง เชน ดิน หิน และแรธาตุตางๆ ในสวนนี้จะเกี่ยวของกับเรื่องของภูมิประเทศการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก และหิน ทีประกอบกันขึ้นมาเปนเปลือกโลก ่ 2. อากาศ (Atmosphere) หรือบรรยากาศภาค เปนสวนที่เกี่ยวกับชั้นบรรยากาศที่หมหอโลก ุ อุตนยมวิทยา ในสวนนี้จะเกี่ยวลักษณะภูมิอากาศ รวมทั้งปจจัยตางๆ ที่ทําใหเกิดลักษณะลมฟาอากาศ ุ ิ และภูมิอากาศตางๆ 3. อุทกภาค (Hydrosphere) เปนสวนที่เกี่ยวกับนํ้าบนผิวโลก ทั้งหวย หนอง คลอง บึง ทะเลสาบ และมหาสมุทร 4. ชีวภาค (Biosphere) เปนสวนหนึ่งที่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต ทั้งพืช และมนุษย สําหรับเนี้อหาที่ เกียวกับทรัพยากรตางๆ เชน แรธาตุ ดิน นํ้า ปาไม สัตวปา และอากาศ รวมทั้งประชากรจะเปนเรื่องที่ ่ เกียวพันกับองคประกอบทั้ง 4 ของภูมิศาสตรกายภาพ ่ ในการศึกษารายวิชา ส 503 จะตองศึกษาองคประกอบตางๆ ทีละองคประกอบ และการศึกษา วิชาภูมศาสตรสิ่งที่ขาดไมไดในการศึกษาที่จะทําใหเขาใจไดงายนั้น นักเรียนจะตองใชแผนที่ประกอบ ิ (แผนทีทางกายภาพของประเทศไทย) แตในขณะเดียวกันครูจะใสแผนที่เทาที่มีความจําเปนแทรกเขามา ่ ใหเพือนักเรียนจะไดเขาใจมากยิ่งขึ้น ่ และกอนที่จะศึกษารายละเอียดของวิชาภูมศาสตรกายภาพของ ิ ประเทศไทย (ส 503) นักเรียนควรทําความเขาใจเกี่ยวกับ ทําเลที่ตั้ง ขนาด และพรมแดนของประเทศไทย กอน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 32
  • 2.
    ลักษณะทางกายภาพของไทยดานธรณีภาค ประเทศไทยเปนประเทศหนึ่งในภูมภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ในสวนที่เปนภาคพื้นทวีป (ตั้ง ิ อยูบนแผนดินทวีป ถาเปนประเทศหมูเกาะจะเรียกวา ภาคพื้นสมุทร เชน ญี่ปุน) โดยมีที่ตั้งสมบูรณ และ  ที่ตั้งสัมพันธ ดังนี้ ทิศเหนือ ติดตอกับประเทศพมาและลาว โดยมีอําเภอแมสาย จังหวัดเชียงราย อยูเหนือสุด ประมาณละติจูดที่ 200 27/ เหนือ ทิศใต ติดกับประเทศมาเลเซีย โดยมีอําเภอเบตง จังหวัดยะลา อยูใตสุดประมาณละติจด 50 37/ ู เหนือ ทิศตะวันออก ติดกับประเทศลาว กัมพูชา เเละจีนใต (อาวไทย) โดยมีอําเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานีอยูตะวันออกสุด ประมาณลองติจูดที่ 1050 37/ ตะวันออก ทิศตะวันตก ติดกับประเทศพมา และทะเลอันดามัน โดยมีอําเภอแมสะเรียง จังหวัด แมฮองสอน อยูตะวันตกสุด ประมาณลองจิจูดที่ 970 21/ ตะวันออก จะเห็นไดวาประเทศไทยตังอยูซกโลกภาคเหนือ (คาละติจดเปนเหนือ เพราะอยูเ หนือเสนศูนยสตร)  ้  ี ู ู และดานตะวันออก (คาลองจิจูดอยูดานตะวันออก เห็นดวงอาทิตยกอนเมืองกรีนช) มีอาณาเขตติดกับ ี ประเทศพมา ลาว กัมพูชา และมาเลเซีย โดยมีความยาวพรมแดนเรียงตามลําดับจากมากไปนอย มีพื้นที่ ราวประมาณ 513,115 ตารางกิโลเมตร เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศตางๆ ในภูมิภาคนี้มีขนาดเล็กกวา อินโดนีเซีย และพมา การแบงภาคทางภูมิศาสตรของประเทศไทย การแบงพืนที่ของประเทศออกเปนสวนๆ นั้นมีการแบงมาตั้งแตสมัยโบราณ แตในสมัยกอนมัก ้ จะแบงเพือใชในการปกครอง เชน หัวเมืองฝายเหนือ หัวเมืองฝายใต เปนตน หรือในสมัยที่ปกครอง ่ ระบอบประชาธิปไตย การแบงภาคการปกครองของกรมการปกครองนั้นมี 4 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาค กลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต แตในขณะเดียวกันกรมอุตุนิยมวิทยาไดแบงพื้นที่ประเทศ ออกเปนภาคๆ เพื่อการรายงานอากาศและพยากรณอากาศ ไดแบงไว 5 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาค ตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต สําหรับการแบงภาคทางภูมิศาสตรของสมาคมภูมิศาสตรแหงประเทศไทยเมื่อประมาณ 25 ปมา แลว ไดใชหลักเกณฑทางภูมิศาสตร 3 ประการนี้ 1. ลักษณะทางกายภาพ – เปนลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ และโครงสรางทางธรณี วิทยา สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 33
  • 3.
    2. ลักษณะทางวัฒนธรรม –เปนลักษณะประเพณีจารีต สถาปตยกรรม การแตงกาย ภาษา เปนตน 3. เอกสารทางวิชาการภูมิศาสตรและเอกสารของหนวยราชการ - เปนหลักทางวิชาการ และ ลักษณะทีหนวยราชการไดกําหนดขึ้น เชน ขอบเขตจังหวัด เปนตน ่ เพือทําการแบงพื้นที่ออกเปน 6 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก ภาค ่ ตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต โดยเรียกชื่อภาคนั้นๆ ตามทิศที่ตั้งเปนสําคัญ ทําใหการศึกษาและการ นําขอมูลในภูมิภาคมาใชประโยชนไดงายขึ้น สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 34
  • 4.
    รูปที่ 1 แผนที่แสดงการแบงเขตการปกครองเปนจังหวัดและการแบงเขตภูมิศาสตรของ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 35
  • 5.
    ธรณีภาค (Lithosphere) โครงสรางทางธรณีวิทยา ของประเทศไทย ประเทศไทยมีลักษณะโครงสรางทางธรณีวิทยา แตกตางกัน 3 ลักษณะดังนี้ 1. ที่ราบ เปนโครงสรางทางธรณีวิทยาที่มีอายุใหมสุด ประมาณมหายุค ซีโนโซอิค มีการทับถม ของดินตะกอนทียงไมแข็งตัวในยุคควอเตอรนารี ถามีการแข็งตัวจะเปนการทับถมในยุคเทอรเชียรี่ เรียกวา ่ั หินกระบี่ หรือหมูหินกระบี่ 2. ทีราบสูง เปนโครงสรางทางธรณีวทยาทีมยคกลางเกากลางใหม ประมาณมหายุคมีโสโซอิค ใน ่ ิ ่ ีุ เขตที่ราบสูงนี้จะพบหมูหินลําปาง และหมูหินโคราช 3. ภูเขา เปนโครงสรางทางธรณีวิทยาที่มีอายุเกาแกที่สุด ประมาณมหายุคพาเลโอโซอิค ในเขต ภูเขาจะพบหมูหินราชบุรี หมูหินตะนาวศรี หมูหินทุงสง และหมูหินตะลุเตา หิน : ชนิดของหินและการแบงหมูหนในประเทศไทย ิ เปลือกโลกทีเ่ ปนของแข็งนั้นสวนใหญจะเปนหิน โดยปกติแลวหินที่มีอยูในโลกนี้มีการแบง ออกเปน 2 ประเภทใหญ การแบงประเภทของหินตามลักษณะการเกิด ซึงแบงได 3 ชนิด ่ 1. หินอัคนี เกิดจากการแข็งตัวของหินละลายเหลว (Magma) เมือเย็นตัวลง ซึ่งมีทั้งหินอัคนีภาย ่ ใน (หินละลายเหลวแข็งตัวเมื่อยังอยูในเปลือกโลก) และหินอัคนีภาคนอก (หินละลายเหลวปะทุออก มาภายนอกเปลือกโลกแลวแข็งตัว) 2. หินชั้น เกิดจากการทับถมของเศษดิน หินแร และ อินทรียวัตถุ 3. หินแปร เกิดจากหินอัคนีหรือหินชั้นที่ทับถมกันอยูในเปลือกโลกเปนเวลานานแลวกลายไป เปนหินชนิดใหม ในการแบงชนิดของหินบางครั้งอาจจะแบงตามอายุของหิน และลักษณะของหิน โดย เปรียบเทียบกับตารางธรณีกาล รูปที่ 2 ตารางหมูหินในประเทศไทย (แบงตามธรณีกาล) อายุ / มหายุค ยุค หมูหิน ลักษณะเดน สิ่งมีชีวิต ลานป ควอเตอรนารี 2 - 3 - ดินตะกอนทับถมกันยังไมแข็ง มนุษย ตัว ซีโนโซอิค เทอรเซียรี 70 กระบี่ หินแข็งกึงรวน หินดินดาน ่ สัตวเลี้ยงลูกดวย (ที่ราบ) ถานหิน / มีนํ้ามันแทรกในชั้น นม หิน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 36
  • 6.
    ยุค อายุ/ หมูหิน ลักษณะเดน สิ่งมีชวิต ี มหายุค ลานป ครีเตเซียส 135 โคราช หินทราย หินกรวดมน หินดิน สัตวเลื้อยคลาน มีโสโซอิค ดานมีหินเกลือแทรก (ไดโนเสาร) (ที่ราบสูง) ยูแรสสิก 180 ลําปาง หินทรายหินกรวดมน หินดิน ปาสน เฟรน ไทรแอสสิก 225 ดานมีหินภูเขาไฟแทรก อายุ / มหายุค ยุค หมูหน ิ ลักษณะเดน สิ่งมีชวิต ี ลานป เปอรเมียน 270 ราชบุรี หินปูนสีเทาออนสลับหินชนิด สัตวครึ่งบก/นํ้า อื่น คารบอนิเฟอ 350 ตะนาว หินทราย หินดินดาน มีหิน สัตว / นํ้า พาเลโอโซ รัส ศรี แปรแทรก เชน หินชนวน อิค ดีโวเนียน 400 (ภูเขา) ไซลูเรียน 440 ทุงสง หินปูนสีเทาเขม เนื้อหินแนน สัตวไมมีกระดูก ออรโดวิเซียน 500 อยูกันเปนชั้นๆ หนา แคมเบรียน 600 ตะรุเตา หินทรายสีแดง หินดินดานสี สัตวชั้นตํ่า แดง 3,000 - ไมมีชั้นหินในไทย มีแตเศษ ไมมีสิ่งมีชวต ีิ พรีแคมเบรียน หินแทรกอยูในชั้นหินตางๆ นักเรียนสังเกตชื่อของหมูหินนั้นไปพองกับชื่ออําเภอ จังหวัด ภูเขา และเกาะนั้น สืบเนื่องจาก เวลาทําการสํารวจพบหมูหินชนิดใด ณ ที่ไหนจะเรียกชื่อสถานที่น้นเปนชื่อของหมูหน แมวาจะไปพบที่ ั ิ อืนมีลกษณะเชนเดียวกันก็คงเรียกอยางเดิมจนกวาจะไปพบหินชนิดใหมถึงจะเรียกชื่อใหม ่ ั การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก เปลือกโลกของเรานี้มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งแบงได 2 ลักษณะ ดังนี้ 1. การเปลียนแปลงกระบวนการแปรโครงสราง เปนการเปลียนแปลงของเปลือกโลกอยางรวดเร็ว ่ ่ อาศัยพลังงานภายในโลก (ความรอน) โดยพลังเหลานี้จะปะทุออกมาในรูปของแผนดินไหว และภูเขาไฟ ระเบิด กอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงอยางฉับพลัน มีภูมิประเทศแตกตางกัน ดังนี้ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 37
  • 7.
    ก. รอยคดโคง (Fold)เชน เทือกเขาตางๆ ในภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต ภูเขา ลักษณะนีจะทอดเปนแนวยาวเหนือ-ใต และมักจะทอดตัวเปนแนวขนานกัน ้ ข. รอยโกงงอ (Warp) เชน เนินเขาทั่วๆ ไป จะมีลักษณะการเกิดคลายกับ Fold แตมีขนาด เล็กกวา สวนใหญจะพบอยูในเขตภาคกลางตอนบน และบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ค. รอยแยก (Joint) เปนการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรง ทําใหเปลือกโลกถูกแยกออกจากกันเปน รอง เชน ภูหินรองกลา จังหวัดพิษณุโลก ง. รอยเลื่อน (Fault) เปนการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรง และทําใหเปลือกโลกมีการเคลื่อนตัวจาก เดิม อาจจะอยูกับที่แตมีการยกระดับสูงขึ้น หรือทรุดตํ่าลง หรืออาจจะเคลื่อนตัวออกไปจากสถานที่เดิม เชน ทวีปออสเตรเลีย ทวีปแอฟริกา ทวีปแอนตารกติกา และประเทศอินเดีย เคยเปนพื้นแผนดินเดียวกัน เมือมีการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงเกิดขึ้น ทําใหทวีปทั้ง 4 แยกออก และเคลื่อนที่หางออกจากกัน แตยังคงมี ่ โครงสรางทางธรณีคลายคลึงกัน ภูมิประเทศที่เกิดจากการยกตัวและทรุดตัวของเปลือกโลกที่เปนรอยเลื่อนในประเทศไทย นั้นมีดังนี้ - ภูมิประเทศที่เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก เชน เทือกเขาตางๆ ในภาคตะวันออกและ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ราบสูงโคราชในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และชายฝงทะเลดานอาวไทย เปนตน - ภูมิประเทศที่เกิดจากการทรุดตัวของเปลือกโลก เชน ที่ราบภาคกลาง และฉนวนไทย (ที่ ราบลุมแมนํ้าปราจีนบุรี ระหวางเทือกเขาจันทบุรีกับเทือกเขาสันกําแพงในจังหวัดปราจีนบุรี และ  สระแกว) แหลงนํ้าบนพื้นแผนดินตางๆ เชน กวานพะเยา บึงบรเพ็ด บึงสีไฟ หนองหาน และชายฝงทะเล ดานอันดามัน 2. การเปลี่ยนแปลงกระบวนการจัดระดับ เปนการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกอยางชาๆ คอย เปนคอยไป โดยอาศัยพลังความรอนจากดวงอาทิตย และแรงดึงดูดของโลกซึ่งสงผานตัวการสําคัญๆ ใน การกระทําใหเปลือกโลกเปลี่ยนแปลง ดังนี้ ฝน ทําใหเกิด แมนํ้า ลําธาร รองนํ้า นํ้าตก หนาดินสึกกรอน แมนํ้า ทําใหเกิด ที่ราบ ทะเลสาบ โตรกเขา (แคนยอน) แกงนํ้าตก ชองเขาขาด นําใตดิน ทําใหเกิด นํ้าพุ นํ้าพุรอน หินงอก-หินยอย ไมกลายเปนหิน ้ ลม ทําใหเกิด แองทะเลทราย สันทราย หนาดินสึกกรอน โขดหินรูปเห็ด คลื่นทะเล ทําใหเกิด ชายหาด ถํ้าทะเล สันทรายนอกฝงทะเลสาบ ชายฝงทะเล แรงดึงดูด ทําใหเกิด แผนดินถลม การทรุดตัวของอาคาร จากการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกนี้กอใหเกิดภูมิประเทศที่แตกตางกันถึง 6 ประเภท เชน ทีราบ ที่ราบสูง ภูเขา ทะเลสาบ ชายฝงทะเล และเกาะ ่ สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 38
  • 8.
    รูปที่ 3 แผนที่ภูมิประเทศของประเทศไทย สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 39
  • 9.
    ลักษณะภูมประเทศที่เกิดจากการผันแปรของเปลือกโลกในประเทศไทย ิ 1. ที่ราบ (Plain) ก. ที่ราบชายฝงทะเล คือ ทีราบที่อยูชิดกับชายฝงทะเล เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลกหรือ ่ การทับถมของตะกอน เชน ที่ราบรอบอาวไทย และที่ราบชายฝงอันดามัน ข. ที่ราบเชิงเขารูปพัด คือ ทีราบที่อยูบริเวณเชิงเขา เกิดจากตะกอนที่แมนํ้าพัดพามาจาก ่ ภูเขาทับถมกัน เชน บริเวณที่ราบในภาคเหนือ ค. ที่ราบลุมแมนํ้า คือ ทีราบที่เกิดจากการทับถมของตะกอนบริเวณ 2 ฟากฝงแมนํ้า และการ ่ กัดเซาะ - ทีราบนํ้าทวมถึง เชน ลุมแมนํ้าเจาพระยา ตั้งแตนครสวรรคถึงอาวไทย ่ - ทีราบดินดอนสามเหลียมปากแมนา เชน ทีราบภาคกลางตอนลาง ลุมแมนาเจาพระยา ่ ่ ้ํ ่  ํ้ ตังแตชัยนาทถึงอาวไทย ้ - ทีราบขั้นบันได เชน ที่ราบภาคกลางตอนบน และที่ราบลุมแมนํ้าปาสัก ่ - ทีราบลูกฟูก เชน ที่ราบภาคกลางตอนบน ่ 2. ที่ราบสูง (Plateau) ในประเทศไทยมีที่เดียวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เรียกวา ที่ราบสูงโคราช เกิดจากการยก ตัวของเปลือกโลกใตทะเล ที่เชื่อเชนนี้เพราะดินเค็ม ฟอสซิลและโครงสรางของหินเหมือนเปลือกโลกใต อาวไทย ที่ราบสูงนี้เปนที่ราบสูงรูปโตะ หรือที่ราบสูงทวีป 3. ภูเขา (Mountain) ก. เทือกเขาที่เกิดจากรอยคดโคง เชน เทือกเขาในภาคเหนือ ตะวันตก และใต ข. ภูเขายอดตัดหรือภูเขาบล็อก เชน ภูกระดึง ภูหลวง ภูเรือ ภูขี้เถาในจังหวัดเลย ค. ภูเขารูปโดม เชน ภูเขาโดดๆ ในภาคกลางตอนบน และดอยเตา ง. ภูเขาไฟ เชน ภูพนมรุง ภูอังคาร ภูกระโดง (บุรีรัมย) มอนจําปาแดด มอนหินฟู (ลําปาง) 4. ทะเลสาบ (Lake) ก. ทะเลสาบชายฝงทะเล (Lagoon) เชน อาวคุงกระเบน จังหวัดจันทบุรี ทะเลสาบสงขลา จังหวัดสงขลา ข. ทะเลสาบปากปลองภูเขาไฟ (Creter Lake) เชน ทะเลสาบบนภูกระโดง จังหวัดบุรีรัมย ค. ทะเลสาบที่เกิดจาการทรุดตัวของเปลือกโลก เชน กวานพะเยา บึงบรเพ็ด หนองหาน ง. ทะเลสาบที่มนุษยสรางขึ้น (Reservoir) เชน อางเก็บนํ้า ทะเลสาบเหนือเขื่อน จ. ทะเลสาบเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางเดินของนํ้า (Ox Bow Lake) เชน กุดตางๆ ในภาค อีสาน สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 40
  • 10.
    5. ชายฝงทะเล (ShoreLine) ก. ชายฝงทะเลโผล หรือชายฝงทะเลยกตัว (Emerged Coast Line) เชน ชายฝงดานอาวไทย ข. ชายฝงทะเลจม หรือชายฝงทะเลทรุดตัว (Submerged Coast Line) เชน ชายฝงดานอันดามัน    ค. ชายฝงทะเลเปนกลาง เกิดจากการทับถมของตะกอน เชน แหลมตะลุมพุก จังหวัด  นครศรีธรรมราช 6. เกาะ (Island) ก. เกาะริมทวีป อยูใกลแผนดินใหญ เกิดจากการผันแปรของเปลือกโลก เชน เกาะตางๆ ใน ไทย ข. เกาะกลางมหาสมุทร อยูไกลแผนดินใหญ เกิดจากการทับถมของปะการัง หรือภูเขาไฟ ใตทะเล เกาะประเภทนี้ไมมีในไทย ลักษณะภูมิประเทศในภูมิภาคตางๆ ของประเทศไทย ภาคเหนือ มีพนทีสวนใหญเปนเทือกเขาสูง เกิดจากรอยคดโคง (Fold) ประกอบดวยเทือกเขา ื้ ่ หลวงพระบาง เทือกเขาผีปนนํ้า เทือกเขาถนนธงชัย และเทือกเขาแดนลาว เทือกเขาเหลานี้เปนแหลงตน  กําเนิดของแมนํ้าที่ไหลขึ้นไปทางเหนือลงสูแมน้าโขง ไหลลงไปทางตะวันตกลงสูแมนํ้าสาละวิน และ ํ ไหลลงสูทางใตลงสูแมนํ้าเจาพระยา นอกจากนี้ยังมีภูมประเทศที่เปนแองที่ราบซึ่งเกิดจากตะกอนนํ้าพาที่  ิ แมนาพัดพาจากภูเขาลงมาทับถมบริเวณพื้นที่ราบเชิงเขาเปนหยอมๆ เกิดเปนแองที่ราบที่มีความอุดม ํ้ สมบูรณสูง จึงมีชุมชนเมืองเกิดขึ้นในบริเวณนี้ ภาคกลาง มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบลุมแมนํ้า (ที่ราบลูกฟูก ที่ราบขั้นบันได ที่ราบนํ้าทวมถึง ที่ ื้ ่ ราบดินดอนสามเหลี่ยมปากแมนํ้า) เกิดจากดินตะกอนที่แมน้าพัดพามาทับถม มีความอุดมสมบูรณมากจึง ํ เปนทีตงของชุมชนขนาดใหญอยูหลายแหง นอกจากนี้ยังมีที่สูงบริเวณขอบดานตะวันออก และดาน ่ ั้ ตะวันตก ซึงเปนเปลือกโลกดั้งเดิมของภาคกลาง ในภูมภาคนี้จะมีแมนํ้าสายใหญๆ ไหลผาน เชน แมนํ้า ่ ิ เจาพระยา แมนํ้าปาสัก แมนํ้าลพบุรี เปนตน ลวนแตเปนแมนํ้าที่ไหลจากตอนบนของภูมิภาคลงสูอาวไทย ตอนลางของภูมิภาค ภาคตะวันออก มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบชายฝงทะเล (ดานอาวไทย) เกิดจากการยกตัวของ ื้ ่  เปลือกโลก ทําใหพื้นที่ราบกวาง ชายหาดสวยงาม และมีทะเลนํ้าตื้น จึงมีประชาชนอาศัยในบริเวณนี้มาก นอกจากนียงมีภูมิประเทศเปนที่ราบลุมแมนํ้า เชน ที่ราบลุมแมนํ้าบางปะกงในเขตจังหวัดฉะเชิงเทราและ ้ั ปราจีนบุรี อีกภูมิประเทศหนึ่งในภาคตะวันออกคือ เทือกเขาสูง ประกอบดวย เทือกเขาจันทบุรี และ บรรทัด ซึ่งเกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก (Uplifting) สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 41
  • 11.
    ภาคตะวันตก มีพนทีสวนใหญเปนเทือกเขาสูงที่ตอเนื่องมาจากภาคเหนือ เชนเทือกเขาถนน ื้ ่  ธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี จัดเปนเทือกเขาที่เกิดจากรอยคดโคง (Fold) ในเขตเทือกเขา เหลานี้เปนแหลง ตนกําเนิดของแมนํ้าสายสําคัญๆ เชน แควนอย แควใหญ แมนํ้าเพชรบุรี แมนํ้าปราณบุรี จากการที่ภูมิภาค นีมเี ทือกเขา และแมนาสายใหญๆ หลายสาย จึงเปนปจจัยทางธรรมชาติทเี่ อือตอการสรางเขือนเอนกประสงค ้ ํ้ ้ ่ ขนาดใหญ นอกจากภูมิประเทศที่เปนเทือกเขาสูง ภูมิภาคนี้ยังมีภมิประเทศที่ราบลุมแมนํ้าบริเวณ 2 ฝง ู แมนาตางๆ ในภูมิภาค และที่ราบชายฝงทะเลดานอาวไทย (จังหวัดเพชรบุรี ประจวบคีรีขนธ) ํ้ ั ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพนทีสวนใหญเปนที่ราบสูง สันนิษฐานวา เคยอยูใตทะเลมากอน ตอ ื้ ่  มาไดยกตัวขึ้นมา (Uplifting) เพราะความเค็มของดิน เนื่องจากมีเกลือสินเธาวมาก มีฟอสซิลลวนแตเปน ซากพืชและสัตวทะเลมากอน และโครงสรางของชั้นหินคลายกับเปลือกโลกใตทะเลอาวไทย เรียกวา ทีราบสูงโคราช จัดเปนที่ราบสูงประเภทรูปโตะ หรือที่ราบสูงทวีปบริเวณขอบดานตะวันตก มีเทือกเขา ่ เพชรบูรณ และเทือกเขาดงพญาเย็น ดานใตของภาคมีเทือกเขาสันกําแพง และเทือกเขาพนมดงรัก บริเวณ ตอนกลางของภาคมีเทือกเขาภูพาน เทือกเขาเหลานี้เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก (Uplifting) ภาคใต มีพนทีเ่ ปนคาบสมุทร โดยมีทะเลจีนใต (อาวไทย) และทะเลอันดามันขนาบชายฝงดาน ื้ อาวไทย เกิดจากการยกตัวของเปลือกโลก จะมีที่ราบหลายแหง ที่ราบบริเวณชายฝงกวาง หาดทรายยาว มีเกาะอยูบาง และมีสันทรายจงอยอยูหลายแหง สวนชายฝงทะเลอันดามันเกิดจากการทรุดตัวของ เปลือกโลก จะมีที่ราบแคบชายฝงคอนขางเวาแหวง เกาะแกงมีมาก โดยเฉพาะบริเวณปากแมนํ้าจะมีชวาก ทะเล ในบริเวณตอนกลางของคาบสมุทรจะมีเทือกเขาทอดเปนแนวเหนือใต ประกอบดวยภูเขาภูเก็ต เทือกเขานครศรีธรรมราช และเทือกเขาสันกาลาคีรี เทือกเขาเหลานี้เปนเทือกเขาที่เกิดจากการคดโคงของ เปลือกโลก (Fold) สังคมศึกษา อ.คมกฤษณ ศิริวงษ 42