วิชาประวัติศาสตร์
รหัสวิชา ส 31103
     เรื่อง
อาณาจักรสุโขทัย
ประวัตการก่อตั้งอาณาจักรสุโขทัย
      ิ
    หลังจากมีการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึนเป็น
                                          ้
ราชธานี และมีพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์
แล้ว 3 พระองค์ทรงดูแลพระราชอาณาจักร และบำารุง
ราษฏรเป็นอย่างดีพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 3 พ่อขุน
รามคำาแหงมหาราช ทรงพระปรีชาสามารถทั้งในด้าน
การปกครอง กฎหมาย วิศวกรรม ศาสนา ความสัมพันธ์
การปกครองสมัยสุโขทัย
 ลักษณะการปกครองสมัยสุโขทัย
    การปกครองสมัยสุโขทัยระยะแรก เป็นการปกครอง
แบบพ่อปกครองลูก พระเจ้าแผ่นดินทรงเป็นเหมือน
หัวหน้าครอบครัวใหญ่ที่สุด ทรงปกครองดูแลราษฎรอย่าง
ใกล้ชดเหมือนพ่อปกครองลูก โดยเฉพาะสมัยพ่อขุน
       ิ
รามคำาแหงมหาราช ผูใดมีเรื่องเดือดร้อนก็สามารถเข้าเฝ้า
                     ้
ถวายฎีการ้องทุกข์ต่อพ่อขุนได้โดยตรง ดังข้อความใน
จารึกหลักที่ 1 ความว่า"ในปากประตูมีกระดิงอันหนึ่ง
                                         ่
แขวนไว้นั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง มีถอยมี้
ความเจ็บท้องข้องใจ มันจักกล่าวถึงเจ้าถึงขุนบ่ไร้ ไปลั่น
กระดิงอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคำาแหงเจ้าเมืองได้ยิน
     ่
ด้านการค้า
     พระมหากษัตริย์ในสมัยสุโขทัยทรงสนับสนุน
การค้าขาย ยกเว้นการเก็บภาษีผ่านด่านที่เรียกว่า
"จังกอบ" หรือ "จกอบ" เปิดโอกาสให้ประชาชน
ประกอบอาชีพได้โดยเสรี ดังปรากฏในศิลาจารึก
หลักที่ 1 ว่า "… เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ลู่ทาง
เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครใคร่ค้าม้า ค้า
ใครใคร่ค้าช้าง ค้า"
ทิศเหนือจรดเมืองลำาพูน
ทิศตะวันออกเฉียงเทือกเขาดงพญาเย็น
และภูเขาพนมดงรักทิศตะวันตกจรด
เมืองหงศาวดีทางใต้จรดแหลมมลายู
กษัตริย์ปกครองเป็นเอกราชติดต่อกันมา
6 พระองค์
ดังคำากล่าวทีว่า '' ในนำ้ามีปลา ในนามีข้าว '' แต่ไม่มีการส่งข้าว
                    ่
ออกไปขาย มีแต่เตรียมเสบียงอาหารไว้ไม่ให้ขลาดแคลน แม้ในยาม
ศึกสงคราม เศรษฐกิจของสุโขทัยเป็นแบบเกษตรกรรมเพราะมีพื้นที่
ทีอุดมสมบรูณ์มากเป็นแบบยังชีพที่เลียงตนเอง ได้ ผลผลิตสำาคัญ
  ่                                      ้
คือ ข้าว นอกจากนั้นก็ยังมีการปลูกพืชอื่น ๆ อีกมากมาย มีตลาดการ
ค้าหรือตลาดนัดเรียกว่า ตลาดปสาน และสุโขทัยยังมีการสร้างระบบ
ชลประทาน สร้างเขื่อนหรือทำานบกั้นนำ้าเรียกว่า สรีดภงค์ ซึ่งตังอยู่้
ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของสุโขทัย ยังมีถนนเมืองศรีสัชนาลัยถึงกรุง
สุโขทัยเรียกว่า ถนนพระร่วงในด้านการค้าขายเปิดโอกาสให้คาขาย      ้
ได้อย่างเสรี มีเงินตราทีใช้ คือ เงินพดด้วง เบี้ย หอยต่าง ๆ ในการ
                         ่
แลกเปลี่ยนสินค้า การค้ามีทั้งในประเทศและต่างประเทศ มีสินค้า
มากมาย แต่ทมีชื่อเสียงมาก คือ เครื่องสังคโลก ทีพบเตาเผามากมาย
               ี่                                    ่
ในหลายเมือง ได้แก่ สุโขทัย ศรีสัชนาลัย พิษณุโลก อุตรดิษถ์ ส่งไป
ขาย ยังฟิลปปินส์ อินโดนีเซีย และญีปุ่น
            ิ                          ่
สุโขทัยไม่ใช่อาณาจักรที่มีเมืองท่าค้าขาย
ทางทะเล การค้าขายกับต่างประเทศต้องมี
เมืองตัวกลางรับทอดสินค้าไป เช่นไปทาง
เมืองมอญ และไปทางใต้ทางเมืองเพชรบุรี
และนครศรีธรรมราช สุโขทัยยังถูกอาณาจักร
ศรีอยุธยาปิดกั้นโดยสิ้นเชิง ด้วยการให้เมือง
เหล่านั้น ประกาศเอกราชหรือถูกรวมเข้ากับ
กรุงศรีอยุธยาบ้าง ทำาให้เศรษฐกิจสุโขทัย
ทรุดโทรมยิ่งขึนไปอีก ขาดรายได้ทั้งการค้า
               ้
กับต่างประเทศและการค้าภายในเมืองต่อ
เมืองก็หมดไป เมื่อเศรษฐกิจทรุดโทรมย่อม
นำามาซึงความเสื่อมโทรมทางการปกครอง
        ่
ด้วย
ปีที่ขึ้นครอง   ปีที่สิ้นสุดรัช
ลำำดับ   พระนำม
                            รำชย์             สมัย

          พ่อขุนศรีอิน
  1                      พ.ศ. 1792        ไม่ปรำกฎ
          ทรำทิตย์
          พ่อขุนบำน
  2                       ไม่ปรำกฏ       พ.ศ. 1822
            เมือง
            พ่อขุน
  3       รำมคำำแหง      พ.ศ.1822        พ.ศ. 1841
          มหำรำช

  4      พระยำเลอไท      พ.ศ.1841         ไม่ปรำกฎ
         พระยำงั่วนำำ
  5                      ไม่ปรำกฎ        พ.ศ.1890
            ถม
             พระมหำ                           ระหว่ำง
  6      ธรรมรำชำที่ 1   พ.ศ. 1890           พ.ศ.
ด้านความเชื่อและศาสนา สังคมยุคสุโขทัย
ประชาชนมีความเชื่อทั้งเรื่องวิญญาณนิยม
(Animism) ไสยศาสตร์ ศาสนาพราหมณ์ฮินดู และ
พุทธศาสนา ดังปรากฏหลักฐานในศิลาจารึกหลักที่
1 ด้านที่ 3 ว่า "…เบืองหัวนอนเมืองสุโขทัยนี้มีกุฎิ
                       ้
วิหารปูครูอยู่ มีสรีดพงส์ มีป่าพร้าว ป่าลาง ป่าม่วง
        ่
ป่าขาม มีนำ้าโคก มีพระขระพุงผี เทพยาดาในเขา
อันนั้นเป็นใหญ่กว่าทุกผีในเมืองนี้ ขุนผู้ใดถือเมือง
สุโขทัยนีแล้ว ไหว้ดีพลีถูก เมืองนี้เที่ยว เมืองนี้ดี ผิ
             ้
ไหว้บ่ดี พลีบถูก ผีในเขาอันนั้นบ่คมบ่เกรง เมืองนี้
               ่                    ุ้
หาย…"
สมาชิกในกลุ่ม
1.นางสาว มลฤดี อาจนามูล เลข
           ที่ 17
   2.นางสาว สรินยา ทดนาที
เลขที่ 19
   3.นางสาว สุพัตรา พยัฆชน
เลขที่ 20
    ชันมัธยมศึกษาปีที่ 4/1
      ้
            เสนอ
     คุณครู ศิริพร โพธิกะ

อาณษจักรสุโขทัย

  • 1.
    วิชาประวัติศาสตร์ รหัสวิชา ส 31103 เรื่อง อาณาจักรสุโขทัย
  • 2.
    ประวัตการก่อตั้งอาณาจักรสุโขทัย ิ หลังจากมีการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึนเป็น ้ ราชธานี และมีพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์ แล้ว 3 พระองค์ทรงดูแลพระราชอาณาจักร และบำารุง ราษฏรเป็นอย่างดีพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 3 พ่อขุน รามคำาแหงมหาราช ทรงพระปรีชาสามารถทั้งในด้าน การปกครอง กฎหมาย วิศวกรรม ศาสนา ความสัมพันธ์
  • 3.
    การปกครองสมัยสุโขทัย ลักษณะการปกครองสมัยสุโขทัย การปกครองสมัยสุโขทัยระยะแรก เป็นการปกครอง แบบพ่อปกครองลูก พระเจ้าแผ่นดินทรงเป็นเหมือน หัวหน้าครอบครัวใหญ่ที่สุด ทรงปกครองดูแลราษฎรอย่าง ใกล้ชดเหมือนพ่อปกครองลูก โดยเฉพาะสมัยพ่อขุน ิ รามคำาแหงมหาราช ผูใดมีเรื่องเดือดร้อนก็สามารถเข้าเฝ้า ้ ถวายฎีการ้องทุกข์ต่อพ่อขุนได้โดยตรง ดังข้อความใน จารึกหลักที่ 1 ความว่า"ในปากประตูมีกระดิงอันหนึ่ง ่ แขวนไว้นั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง มีถอยมี้ ความเจ็บท้องข้องใจ มันจักกล่าวถึงเจ้าถึงขุนบ่ไร้ ไปลั่น กระดิงอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคำาแหงเจ้าเมืองได้ยิน ่
  • 4.
    ด้านการค้า พระมหากษัตริย์ในสมัยสุโขทัยทรงสนับสนุน การค้าขาย ยกเว้นการเก็บภาษีผ่านด่านที่เรียกว่า "จังกอบ" หรือ "จกอบ" เปิดโอกาสให้ประชาชน ประกอบอาชีพได้โดยเสรี ดังปรากฏในศิลาจารึก หลักที่ 1 ว่า "… เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ลู่ทาง เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครใคร่ค้าม้า ค้า ใครใคร่ค้าช้าง ค้า"
  • 5.
  • 6.
    ดังคำากล่าวทีว่า '' ในนำ้ามีปลาในนามีข้าว '' แต่ไม่มีการส่งข้าว ่ ออกไปขาย มีแต่เตรียมเสบียงอาหารไว้ไม่ให้ขลาดแคลน แม้ในยาม ศึกสงคราม เศรษฐกิจของสุโขทัยเป็นแบบเกษตรกรรมเพราะมีพื้นที่ ทีอุดมสมบรูณ์มากเป็นแบบยังชีพที่เลียงตนเอง ได้ ผลผลิตสำาคัญ ่ ้ คือ ข้าว นอกจากนั้นก็ยังมีการปลูกพืชอื่น ๆ อีกมากมาย มีตลาดการ ค้าหรือตลาดนัดเรียกว่า ตลาดปสาน และสุโขทัยยังมีการสร้างระบบ ชลประทาน สร้างเขื่อนหรือทำานบกั้นนำ้าเรียกว่า สรีดภงค์ ซึ่งตังอยู่้ ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของสุโขทัย ยังมีถนนเมืองศรีสัชนาลัยถึงกรุง สุโขทัยเรียกว่า ถนนพระร่วงในด้านการค้าขายเปิดโอกาสให้คาขาย ้ ได้อย่างเสรี มีเงินตราทีใช้ คือ เงินพดด้วง เบี้ย หอยต่าง ๆ ในการ ่ แลกเปลี่ยนสินค้า การค้ามีทั้งในประเทศและต่างประเทศ มีสินค้า มากมาย แต่ทมีชื่อเสียงมาก คือ เครื่องสังคโลก ทีพบเตาเผามากมาย ี่ ่ ในหลายเมือง ได้แก่ สุโขทัย ศรีสัชนาลัย พิษณุโลก อุตรดิษถ์ ส่งไป ขาย ยังฟิลปปินส์ อินโดนีเซีย และญีปุ่น ิ ่
  • 7.
    สุโขทัยไม่ใช่อาณาจักรที่มีเมืองท่าค้าขาย ทางทะเล การค้าขายกับต่างประเทศต้องมี เมืองตัวกลางรับทอดสินค้าไป เช่นไปทาง เมืองมอญและไปทางใต้ทางเมืองเพชรบุรี และนครศรีธรรมราช สุโขทัยยังถูกอาณาจักร ศรีอยุธยาปิดกั้นโดยสิ้นเชิง ด้วยการให้เมือง เหล่านั้น ประกาศเอกราชหรือถูกรวมเข้ากับ กรุงศรีอยุธยาบ้าง ทำาให้เศรษฐกิจสุโขทัย ทรุดโทรมยิ่งขึนไปอีก ขาดรายได้ทั้งการค้า ้ กับต่างประเทศและการค้าภายในเมืองต่อ เมืองก็หมดไป เมื่อเศรษฐกิจทรุดโทรมย่อม นำามาซึงความเสื่อมโทรมทางการปกครอง ่ ด้วย
  • 9.
    ปีที่ขึ้นครอง ปีที่สิ้นสุดรัช ลำำดับ พระนำม รำชย์ สมัย พ่อขุนศรีอิน 1 พ.ศ. 1792 ไม่ปรำกฎ ทรำทิตย์ พ่อขุนบำน 2 ไม่ปรำกฏ พ.ศ. 1822 เมือง พ่อขุน 3 รำมคำำแหง พ.ศ.1822 พ.ศ. 1841 มหำรำช 4 พระยำเลอไท พ.ศ.1841 ไม่ปรำกฎ พระยำงั่วนำำ 5 ไม่ปรำกฎ พ.ศ.1890 ถม พระมหำ ระหว่ำง 6 ธรรมรำชำที่ 1 พ.ศ. 1890 พ.ศ.
  • 10.
    ด้านความเชื่อและศาสนา สังคมยุคสุโขทัย ประชาชนมีความเชื่อทั้งเรื่องวิญญาณนิยม (Animism) ไสยศาสตร์ศาสนาพราหมณ์ฮินดู และ พุทธศาสนา ดังปรากฏหลักฐานในศิลาจารึกหลักที่ 1 ด้านที่ 3 ว่า "…เบืองหัวนอนเมืองสุโขทัยนี้มีกุฎิ ้ วิหารปูครูอยู่ มีสรีดพงส์ มีป่าพร้าว ป่าลาง ป่าม่วง ่ ป่าขาม มีนำ้าโคก มีพระขระพุงผี เทพยาดาในเขา อันนั้นเป็นใหญ่กว่าทุกผีในเมืองนี้ ขุนผู้ใดถือเมือง สุโขทัยนีแล้ว ไหว้ดีพลีถูก เมืองนี้เที่ยว เมืองนี้ดี ผิ ้ ไหว้บ่ดี พลีบถูก ผีในเขาอันนั้นบ่คมบ่เกรง เมืองนี้ ่ ุ้ หาย…"
  • 11.
    สมาชิกในกลุ่ม 1.นางสาว มลฤดี อาจนามูลเลข ที่ 17 2.นางสาว สรินยา ทดนาที เลขที่ 19 3.นางสาว สุพัตรา พยัฆชน เลขที่ 20 ชันมัธยมศึกษาปีที่ 4/1 ้ เสนอ คุณครู ศิริพร โพธิกะ