RENAL
OSTEODİSTROFİ

         Prof Dr Dilek Gogas Yavuz
   Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi
   Endokrinoloji ve Metabolizma B.D.
Terminoloji
 Renal osteodistrofi : kronik böbrek
  yetmezliğinde izlenen tüm kemik patolojilerini
  kapsar


 Kronik Böbrek Yetmezliği- Mineral ve Kemik
  Metabolizması Bozuklukları (CKD-MBD):Klinik
  biyokimyasal ve radyolojik anomalilerin tümü


 Chronic Kidney Disease-Mineral and Bone
  Disorder (CKD-MBD).
RENAL OSTEODİSTROFİNİN BİLEŞENLERİ
    Kronik Böbrek Yetmezliği- Mineral Ve Kemik Metabolizması Bozuklukları




                           Kemik döngü,                     Vasküler ,
  Kalsiyum,                mineralizasyo
 Fosfor,PTH ,                n,volüm,
                                                            yumuşak
  vitamin D                   büyüme                          doku
 metabolizma                                               anomalileri
 anomalileri                kemik gücü
                            anomalileri


                                                  Moe et al Kidney International June 2006
KBY- Kemik ve Mineral Metabolizması
                    Bozuklukları

               Laboratuar                                Vasküler-yumuşak
   Tip                            Kemik hastalığı
               Anomalileri                              doku kalsifikasyonu
    L               +                      -                          -

   LB               +                     +                           -
   LC               +                      -                          +
  LBC               +                     +                           +


L = laboratuar anomalileri (Ca,P, PTH, ALP,Vit D)
B = kemik hastalığı ( kemik döngüsü,mineralizasyon, hacim, lineer büyüme)
C = Vasküler-yumuşak doku kalsifikasyonu
                                                      Kidney International June 2006
Böbrek Yetmezliğinin Evreleri

                                                   transplant
                                                    diyaliz

                                        Evre 4     Evre5
                Evre 2       Evre 3                Böbre
      Evre 1                            Ciddi
               Hafif GFR    Orta GFR                 k
                                         GFR
                                                   yetmezliği


130              90                60                  30       15
                Glomerül filtrasyon hızı (ml/dk)
Diyaliz hastalarında mortalite riski


 17.5% Mineral metabolizma anomalileri
                    (P> 5.0 mg/dl, Ca> 10mg/dl,iPTH > 600
 pg/ml)



 11.3% Anemi (Hgb < 11 g/dl)

 5.1%    Yetersiz diyaliz
                                        Block et al JASN 2004
KBY - Anormal Mineral Metabolizması Prevalansı




                                Levin et al. Kidney İnt, 2007,31-30
KBY: Serum kalsiyum ve PTH düzeyleri
         mortalite ile ilişkilidir




                         KBY: kronik böbrek yetmezliği
Renal kemik hastalığının tipleri

  Yüksek döngülü (osteitis fibrosa)
    Sekonder Hiperparatiroidi
  Düşük döngülü
    Adinamik kemik hastalığı - Osteomalazi
  Karışık osteodistrofi
  Amiloid kemik hastalığı
  Osteoporoz
    Post-menopausal
    Post-transplant
Son Dönem Böbrek Yetmezliğinde Kemik Hastalığı Sıklıklar
Renal Osteodistrofi : Yıllar İçindeki İzlemi


           Karışık lezyon

                               Osteotitis fibroza


                                              Adinamik
                                              Kemik
                                              hastalığı


                                Osteomalazi
Yüksek döngülü kemik hastalığı

 PTH yüksekliğine bağlı

 Döngü artışı (osteoklast ve osteoblast
  sayısında artış ve uygunsuz mineralizasyon)

 Kemik ağrıları ve kırık

 Günümüzde tedavi ile şiddetli semptomlar
  izlenmiyor
Yüksek döngülü kemik hastalığı: patogenez

                            Hipokalsemi                   P
                            Kalsitriol                    Kalsitriol
                            Kalsitriol resistansı         Kalsitirol direnci
                            P hiperplazisi                İskelet dienci
        Fosfat
        retansiyonu            Paratiroid
                               anormal                   hipokalsemi
                               fonksiyonu

Renal                                                                          Hiperparatiroidi
kitle


              Kalsitriol                        Kemik direnci
                                                    P
              P
                                                    PTH duyarsızlığı
              Renal kitle
                                                      kalsitriol
              FGF 23                                  üremik toksinler
                                                      PTH inhibitörleri
Adinamik kemik hastalığı
 Düşük osteoblastik aktivite ve kemik yapım
  hızı
 Görülme sıklığı:
      Hemodiyaliz :      %40
      periton diyaliz i: %50

 Osteomalazi bulunabilir

 Aliminyum içeren fosfat bağlayıcıları ve
  vitamin D analoglarının kullanımı risk
  faktörüdür
Adinamik kemik hastalığı ile ilişkili faktörler
                                                    PTH fragmanları
                     iyi P kontrolü
               diyabet                                       Osteoprotegerin

       İleri yaş                                                    Üremik toksinler

  AL+Fe                                                                 sitokinler
                       Relatif              Azalmış kemik              malnutrisyon
                   hipoparatiroidi            Yapım hızı
Vitamin D Tx                                                               AL+Fe

                                                                          Ya
 VDR                        sCa                                PTH-R      ş
 polimorfizmi

           CAPD                       Kalsiyum alımı                Vitamin D Tx


                            Kalsiyum içeren P bağlayıcılar
                                 Diyalizat kalsiyumu
Renal Osteodistrofi-PTH düzeyleri
                kalsiyum, Vitamin D

  Düşük döngü          PTH                      Yüksek döngü

   <150 pg/mL      150-300 pg/mL               >300-400 pg/mL
   Adinamik        Normal kemik        hafif         Osteitis
                     oluşumu                         fibrosa
  Osteomalazi



                  Karışık lezyonlar




                                Sherrard DJ, et al. Kidney Int. 1993;43:436-442.
                                Wang M, et al. Am J Kidney Dis. 1995;26:836-844.
Renal Osteodistrofi : Klinik Semptom ve Bulgular

    • Asemptomatik
    •   Ağrı
    • Proksimal Kas Güçsüzlüğü
    • Eklemlerde Sertlik
    • Spontan Tendon Ruptürü
    • Eklem Dispozisyonları
    • Kırık
Son dönem böbrek yetmezliğinde
                         kalça kırığı riski X 17 artmıştır
                 1.1

                 1.0


                 0.9
Kırıksız yaşam




                 0.8

                                                           PTH (pg/dL)
                 0.7
                                                                  501+
                                                                  196-500
                 0.6                                              66-195
                                                                  <65
                 0.5
                          0   20   40    60   80    100 120 140
                                        Zaman(ay)
İskelet dışı kalsifikasyonlar


• Vasküler kalsifikasyonlar
• Cilt kalsifikasyonları
• Kalsemik üremik arteriopati (kalsifilaksis)


Vasküler kalsifikasyon : Aktif, düzenlenebilen,
iskelet mineralizasyonuna benzer bir süreçtir.
Vasküler kalsifikasyonların
patogenezi             Anormal kemik yapılanması
                                           Kemik tmponama kapasitesi nde azalma Ca x P




                             Üremi
  Vaskuler düz kas
      hücresi                                         Hiperfosfatemi
                                                      Aşırı Kalsiyum
                                                      Artmış Ca x P
  •Cbfa-1
  •BMP-2

                         Matrix birikimi



    Osteoblast benzeri    •Fetuin-A
          hücre           •Matrix Gla Protein        Damar kalsifikasyonu
Vasküler kalsifikasyon mortalite ile ilişkilidir


                  1.00
                                                                          Kalsifikasyon skoru : 0

                                                                          Kalsifikasyon skoru : 1
Yaşam olasılığı




                  0.75
                                                                          Kalsifikasyon skoru : 2


                  0.50
                                                                          Kalsifikasyon skoru : 3


                  0.25
                                                                          Kalsifikasyon skoru: 4

                  0.00
                         0          20             40       60            80
                                                Süre (ay)

                     (x2 = 42.66, P < 0.0001)


                                                            Blacher J et al. Hypertension. 2001;38:938.
Kalsiflaksis –Kalsemik Üremik Arteriopati


 Son dönem böbrek
  yetmezliğinde görülür
  (Diyaliz)

   Diyaliz vakalarının
    % 1-4 ünde izlenir

   Kalsiyum birikimi : Cilt ,
    yumuşak doku, subkutan
    doku,arter,kapiller,venül

   İyileşmeyen ülser,
    gangren
Metastatik kalsifikasyonlar

   59 y kadın ,15 yıldır
      diyaliz

   Tüm vucut kemik
      görüntülemesi: Kalsiyum
      tutulumu (siyah alanlar)
       Miyokard
       göğüsler
       Alt ekstremite yumuşak
        dokular
       Bilek, kollar yumuşak doku


Kok M et al. Clin Nucl Med. 2003;28:144-145.
Renal Osteodistrofi Ayırıcı tanı: kemik Bx
             Altın standart : Kemik biyopsisi undekalsifiye
             kemik dokusunun histokimyasal değerlendirmesi

                                       Yüksek döngü             Düşük döngü

                                                 Normal döngü
 Evre 5 KBY de Kemik biyopsi
 endikasyonları

 • Minimal travma –spontan kırık
 • iPTH 100-500 pg/ml- açıklanamayan
   hiperkalsemi
 • Şiddetli kemik ağrısı
 • Açıklanamayan ALP yüksekliği
 • Şüpheli Aluminyum hastalığı
Renal Osteodistrofi Ayırıcı tanı: biyokimya
      • Yüksek döngülü kemik hastalığı :
            PTH x6
            Kemik spesifik alkalen fosfataz

      • Adinamik kemik hastalığı : PTH < 150 pg/ml

      • Osteoporoz ve osteomalazi:
            diğer hastalıklar ekarte edildikten sonra



   Kemik dansitometresi : kemik dansitesi- kırık ilişkisi yoktur
Sekonder hiperparatiroidide
periostal resorpsiyon ve arterial kalsifikasyon

        Paratiroidektomi öncesi   Paratiroidektomi sonrası
Periartiküler kalsifikasyon   Vasküler kalsifikasyon
Renal osteodistrofi Tedavi hedefleri

      Kısa dönem

             • PTH hedef değerler içinde tutmak
             • Paratiroid gland hiperplazisini önlemek
             • Serum fosfor düzeylerini normal sınırda tutmak
             • Serum kalsiyum düzeylerini normal sınırda tutmak
             • Kemik fonksiyonlarını normal tutmak


      Uzun dönem
             • Renal osteodistrofi riskini azaltmak
             • Kardiyovasküler morbidite ve mortaliteyi azaltmak

Cunningham J. Kidney Int. 1999;56(suppl 73):S59-S64.
Goodman WG. Kidney Int. 2001;59:1187-1201.
KBY de kemik metabolizması
            tedavi hedef değerleri

            KBY         KBY             KBY
           evre 3      Evre 4          evre 5
                                      (diyaliz)
  P
          2.7 - 4.6   2.7 - 4.6       3.5 - 5.5
(mg/dL)

                                      8.4 - 9.5
  Ca
          “Normal”    “Normal”    Hiperkalsemi >10.2
(mg/dL)

 Intakt
                                      150 - 300
  PTH      35 - 70    70 - 110
(pg/mL)
KBY-sekonder hiperparatiroidi ve
hiperfosfatemi tedavisi

 Diyette fosfor kısıtlaması

 Kalsiyum ve kalsiyum
  bağlayıcılar

 kalsitriol/ vitamin D analogları

 Kalsimimetikler

 paratiroidektomi
Fosfat bağlayıcılar

 Kalsiyum içeren
        Kalsiyum karbonat ,kalsiyum asetat

 Aliminyum içeren –aluminyum hidroksit
      sistemik emilim, nörolojik,kemik,hematolojik
toksisite


 Sevelamer      ( kalsiyum alımı ile birlikte)

 Lanthanum karbonat
Kalsitriol & Vitamin D
               Analogları
    Hedef: Sekonder hiperparatiroidiyi önlemek ,PTH düzeyini kontrol
    etmek

     KBY de Aktif D vitamini ve analog kullanımının tek endikasyonu
                  sekonder hiperparatiroidi tedavisidir
                           Klasik PTH                   Vitami
                           supresyonu                    nD


•    Calcitriol
                               Direk
•    Alfacalcidol              metabolik
                                                           RAS
                                                           supresyon
                                                                              İmmün
                                                                              modülasyo
                               etki
•    Paricalcitol                                          u                  n

•    Doxercalciferol
•    Falecalcitriol                     Miyokard
                                         etkleri
                                                     Vasküler
                                                     düz kas
                                                                       KB

•    22-                                             etkileri

     oxacalcitriol                         Sağkalı                   KBY
                                              m                   progresyo
                                           kazancı                    nu
Hemodiyaliz vakalarında Vitamin D düzeyleri                                                                 ve mortalite


                                               Aktif vitamin D tedavisi                    tedavisiz

               10           *                                                         10           *              *              *
 nedenlererbağlı
 mortalite –odds




                                                                      KVS mortalite
                   8                                                                   8




                                                                       odds ratio
      ratio
      Tüm




                   6                                                                   6
                                           *                  *
                   4                                                                   4
                   2                                                                   2                               R
                   0                                                                   0
                       <10          10-30          >30                                       <10          10-30            >30
                        25-hidroksi vitamin D (ng/mL)
                                                                                            25-hidroksi vitamin D (ng/mL)
               10                                                                     10
 nedenlererbağlı
 mortalite –odds




                                                                      KVS mortalite
                   8                                                                   8



                                                                       odds ratio
                                                                                                                  *
      ratio
      Tüm




                   6                       *                                           6
                            *
                   4                                                                   4
                   2                                R                                  2                               R
                   0                                                                   0
                       <5           6-13                >13                                  <5           6-13             >13
                       1,25-dihidroksi vitamin D (pg/mL)                                    1,25-dihidroksi vitamin D (pg/mL)



                                                                                                  J Am Soc Nephrol 18: 875–885, 2007
KBY de D vitamini eksikliği
      25 OHD düzeyleri 30 ng/ml üzerinde olacak şekilde replase edilmelidir


            Serum 25 OHD < 20 ng/ml
            ise
         • yükleme dozu : 50 000 IU /hafta – 8 hafta
         • İdame dozu :            1500-2000 IU/gün

              Serum 25 OHD: 20-30 ng/ml ise
          • Yükleme yapılmadan idama doz ile başlanabilir

            Tedavinin 3. ayında D vit ve kalsiyum düzeyi ölçülmeli
25 OH D düzeyi <30 ng/ml ise:malabsorbiyon ,ted avi uyumsuzluğu araştırılmalı dır

            D vitamini eksiklik riski olanlarda idame devamlı olmaldır
                                                            Am J Nephrol 24: 503–510,2004
                              TEMD Metebolik Kemik Hastalıkları Tanı Ve Tedavi Kılavuzu 2012
KBY Evrelerine Göre
•   Beslenmede P
     Kısıtlaması           Renal Osteodistrofi
•   Kalsiyum
•   P bağlayıcılar              Tedavi Seçimi
    KBY evre 3

iPTH 35-75 pg/ml      • Aktif Vit D/
Ca: normal            Vit D analogları
P :normal
                        KBY evre 4

                     iPTH: 70-110 pg/ml • Kalsimimetik
                                        • Kalsiyum alımı kısıtlma
                     Ca: normal         • paratirodektomi
                     P :normal
                                          KBY evre 5

                                         iPTH :150-300 pg/ml
                                         Ca: normal
                                         P :3.5-5.5 mg/dl
Tedavide dikkat edilmesi gereken durumlar

 D vitamini kulllanılmamalıdır:
    iPTH <150 pg/mL
    Serum kalsiyum >10.2 mg/dL
    Serum fosfor >6.0 mg/dL
 Kalsiyum içeren P bağlayıcılar
  kullanılmamalıdır:
    Serum kalsiyum >10.2 mg/dL
    iPTH <150 pg/mL
 Elemental kalsiyum alımı < 1,500 mg
  olmalıdır
National Kidney Foundation. Am J Kidney Dis. 2003;42(suppl 3):S1-S201.
KBY- osteoporoz tedavisi

 Kırıklar KBY evre 1-3 sıktır
Bu evrelerde KMD dayalı olarak osteoporoz
tanısı konulabilir
PTH yüksekliği ,intermittan hiperfosfateminin kemik gücünde kırık
oluşturabilecek seviyede olmadığı gözlemsel çalışmalar ile
gösterilmiştir


 KBY evre 4-5 KMD ölçümleri veya kırık
  varlığı ile osteoporoz tanısı konulmaz.
    Kemik biyopsisi gereklidir
KBY- osteoporoz tedavisi

     KBY evre 1-3
    Bu evrelerde farmakolojik tedavi böbrek fonksiyonları
    normal olanlar ile benzerdir
    Kr < 2 mg/dl
                            Bisfofonatların etkinliği gösterilmiştir
    Kr klirensi >30 ml/dk

GFR< 15 ml/dk alendronat ve riserdonatın kırk riskini azalttığı gösterilmiştir
GFR < 50 ml/dk , tersiyer hiperparatirodi, D vit eksikliği ve premenapozal kadınl
kullanılması önerilmez

  Teriparatide :
  GFR >30 ml/dk kullanılabilir
  Hiperkalsemi ve PTH yüksekliğinde kontrendikedir
  Denosumab: GFR <15 ml/dk 3 yıl kullanım etkinliği gösterilmiştir
Özet
 KBY renal osteodistrofi varlığı mortalite nedenidir.

 D vitamini eksiklği sıktır ve seru 25OHD seviyesi 30 ng/dl olacak
   şekilde tedavi edilmelidir.

 KMD ölçümü KBY evre 1-3 te osteoporoz tanısı için
   kulanılabilir.

 Evre 4-5 KBY de kemik hastalığının tanısında kemik biyopsisi
   gereklidir

 D vitamini analogları adinamik kemik hastalığında
   kullanılmamalıdır.

 Bisfosfonatlar KBY evr 1-3 te kullanılabilir
Teşekkür ederim


             Dilek Gogas

Renal osteodistrofi son

  • 1.
    RENAL OSTEODİSTROFİ Prof Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D.
  • 2.
    Terminoloji  Renal osteodistrofi: kronik böbrek yetmezliğinde izlenen tüm kemik patolojilerini kapsar  Kronik Böbrek Yetmezliği- Mineral ve Kemik Metabolizması Bozuklukları (CKD-MBD):Klinik biyokimyasal ve radyolojik anomalilerin tümü  Chronic Kidney Disease-Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD).
  • 3.
    RENAL OSTEODİSTROFİNİN BİLEŞENLERİ Kronik Böbrek Yetmezliği- Mineral Ve Kemik Metabolizması Bozuklukları Kemik döngü, Vasküler , Kalsiyum, mineralizasyo Fosfor,PTH , n,volüm, yumuşak vitamin D büyüme doku metabolizma anomalileri anomalileri kemik gücü anomalileri Moe et al Kidney International June 2006
  • 4.
    KBY- Kemik veMineral Metabolizması Bozuklukları Laboratuar Vasküler-yumuşak Tip Kemik hastalığı Anomalileri doku kalsifikasyonu L + - - LB + + - LC + - + LBC + + + L = laboratuar anomalileri (Ca,P, PTH, ALP,Vit D) B = kemik hastalığı ( kemik döngüsü,mineralizasyon, hacim, lineer büyüme) C = Vasküler-yumuşak doku kalsifikasyonu Kidney International June 2006
  • 5.
    Böbrek Yetmezliğinin Evreleri transplant diyaliz Evre 4 Evre5 Evre 2 Evre 3 Böbre Evre 1 Ciddi Hafif GFR Orta GFR k GFR yetmezliği 130 90 60 30 15 Glomerül filtrasyon hızı (ml/dk)
  • 6.
    Diyaliz hastalarında mortaliteriski  17.5% Mineral metabolizma anomalileri (P> 5.0 mg/dl, Ca> 10mg/dl,iPTH > 600 pg/ml)  11.3% Anemi (Hgb < 11 g/dl)  5.1% Yetersiz diyaliz Block et al JASN 2004
  • 7.
    KBY - AnormalMineral Metabolizması Prevalansı Levin et al. Kidney İnt, 2007,31-30
  • 8.
    KBY: Serum kalsiyumve PTH düzeyleri mortalite ile ilişkilidir KBY: kronik böbrek yetmezliği
  • 9.
    Renal kemik hastalığınıntipleri  Yüksek döngülü (osteitis fibrosa)  Sekonder Hiperparatiroidi  Düşük döngülü  Adinamik kemik hastalığı - Osteomalazi  Karışık osteodistrofi  Amiloid kemik hastalığı  Osteoporoz  Post-menopausal  Post-transplant
  • 10.
    Son Dönem BöbrekYetmezliğinde Kemik Hastalığı Sıklıklar
  • 11.
    Renal Osteodistrofi :Yıllar İçindeki İzlemi Karışık lezyon Osteotitis fibroza Adinamik Kemik hastalığı Osteomalazi
  • 12.
    Yüksek döngülü kemikhastalığı  PTH yüksekliğine bağlı  Döngü artışı (osteoklast ve osteoblast sayısında artış ve uygunsuz mineralizasyon)  Kemik ağrıları ve kırık  Günümüzde tedavi ile şiddetli semptomlar izlenmiyor
  • 13.
    Yüksek döngülü kemikhastalığı: patogenez Hipokalsemi P Kalsitriol Kalsitriol Kalsitriol resistansı Kalsitirol direnci P hiperplazisi İskelet dienci Fosfat retansiyonu Paratiroid anormal hipokalsemi fonksiyonu Renal Hiperparatiroidi kitle Kalsitriol Kemik direnci P P PTH duyarsızlığı Renal kitle kalsitriol FGF 23 üremik toksinler PTH inhibitörleri
  • 14.
    Adinamik kemik hastalığı Düşük osteoblastik aktivite ve kemik yapım hızı  Görülme sıklığı: Hemodiyaliz : %40 periton diyaliz i: %50  Osteomalazi bulunabilir  Aliminyum içeren fosfat bağlayıcıları ve vitamin D analoglarının kullanımı risk faktörüdür
  • 15.
    Adinamik kemik hastalığıile ilişkili faktörler PTH fragmanları iyi P kontrolü diyabet Osteoprotegerin İleri yaş Üremik toksinler AL+Fe sitokinler Relatif Azalmış kemik malnutrisyon hipoparatiroidi Yapım hızı Vitamin D Tx AL+Fe Ya VDR sCa PTH-R ş polimorfizmi CAPD Kalsiyum alımı Vitamin D Tx Kalsiyum içeren P bağlayıcılar Diyalizat kalsiyumu
  • 16.
    Renal Osteodistrofi-PTH düzeyleri kalsiyum, Vitamin D Düşük döngü PTH Yüksek döngü <150 pg/mL 150-300 pg/mL >300-400 pg/mL Adinamik Normal kemik hafif Osteitis oluşumu fibrosa Osteomalazi Karışık lezyonlar Sherrard DJ, et al. Kidney Int. 1993;43:436-442. Wang M, et al. Am J Kidney Dis. 1995;26:836-844.
  • 17.
    Renal Osteodistrofi :Klinik Semptom ve Bulgular • Asemptomatik • Ağrı • Proksimal Kas Güçsüzlüğü • Eklemlerde Sertlik • Spontan Tendon Ruptürü • Eklem Dispozisyonları • Kırık
  • 18.
    Son dönem böbrekyetmezliğinde kalça kırığı riski X 17 artmıştır 1.1 1.0 0.9 Kırıksız yaşam 0.8 PTH (pg/dL) 0.7 501+ 196-500 0.6 66-195 <65 0.5 0 20 40 60 80 100 120 140 Zaman(ay)
  • 19.
    İskelet dışı kalsifikasyonlar •Vasküler kalsifikasyonlar • Cilt kalsifikasyonları • Kalsemik üremik arteriopati (kalsifilaksis) Vasküler kalsifikasyon : Aktif, düzenlenebilen, iskelet mineralizasyonuna benzer bir süreçtir.
  • 20.
    Vasküler kalsifikasyonların patogenezi Anormal kemik yapılanması Kemik tmponama kapasitesi nde azalma Ca x P Üremi Vaskuler düz kas hücresi Hiperfosfatemi Aşırı Kalsiyum Artmış Ca x P •Cbfa-1 •BMP-2 Matrix birikimi Osteoblast benzeri •Fetuin-A hücre •Matrix Gla Protein Damar kalsifikasyonu
  • 21.
    Vasküler kalsifikasyon mortaliteile ilişkilidir 1.00 Kalsifikasyon skoru : 0 Kalsifikasyon skoru : 1 Yaşam olasılığı 0.75 Kalsifikasyon skoru : 2 0.50 Kalsifikasyon skoru : 3 0.25 Kalsifikasyon skoru: 4 0.00 0 20 40 60 80 Süre (ay) (x2 = 42.66, P < 0.0001) Blacher J et al. Hypertension. 2001;38:938.
  • 22.
    Kalsiflaksis –Kalsemik ÜremikArteriopati  Son dönem böbrek yetmezliğinde görülür (Diyaliz)  Diyaliz vakalarının % 1-4 ünde izlenir  Kalsiyum birikimi : Cilt , yumuşak doku, subkutan doku,arter,kapiller,venül  İyileşmeyen ülser, gangren
  • 23.
    Metastatik kalsifikasyonlar  59 y kadın ,15 yıldır diyaliz  Tüm vucut kemik görüntülemesi: Kalsiyum tutulumu (siyah alanlar)  Miyokard  göğüsler  Alt ekstremite yumuşak dokular  Bilek, kollar yumuşak doku Kok M et al. Clin Nucl Med. 2003;28:144-145.
  • 24.
    Renal Osteodistrofi Ayırıcıtanı: kemik Bx Altın standart : Kemik biyopsisi undekalsifiye kemik dokusunun histokimyasal değerlendirmesi Yüksek döngü Düşük döngü Normal döngü Evre 5 KBY de Kemik biyopsi endikasyonları • Minimal travma –spontan kırık • iPTH 100-500 pg/ml- açıklanamayan hiperkalsemi • Şiddetli kemik ağrısı • Açıklanamayan ALP yüksekliği • Şüpheli Aluminyum hastalığı
  • 25.
    Renal Osteodistrofi Ayırıcıtanı: biyokimya • Yüksek döngülü kemik hastalığı : PTH x6 Kemik spesifik alkalen fosfataz • Adinamik kemik hastalığı : PTH < 150 pg/ml • Osteoporoz ve osteomalazi: diğer hastalıklar ekarte edildikten sonra Kemik dansitometresi : kemik dansitesi- kırık ilişkisi yoktur
  • 26.
    Sekonder hiperparatiroidide periostal resorpsiyonve arterial kalsifikasyon Paratiroidektomi öncesi Paratiroidektomi sonrası
  • 27.
    Periartiküler kalsifikasyon Vasküler kalsifikasyon
  • 28.
    Renal osteodistrofi Tedavihedefleri  Kısa dönem • PTH hedef değerler içinde tutmak • Paratiroid gland hiperplazisini önlemek • Serum fosfor düzeylerini normal sınırda tutmak • Serum kalsiyum düzeylerini normal sınırda tutmak • Kemik fonksiyonlarını normal tutmak  Uzun dönem • Renal osteodistrofi riskini azaltmak • Kardiyovasküler morbidite ve mortaliteyi azaltmak Cunningham J. Kidney Int. 1999;56(suppl 73):S59-S64. Goodman WG. Kidney Int. 2001;59:1187-1201.
  • 29.
    KBY de kemikmetabolizması tedavi hedef değerleri KBY KBY KBY evre 3 Evre 4 evre 5 (diyaliz) P 2.7 - 4.6 2.7 - 4.6 3.5 - 5.5 (mg/dL) 8.4 - 9.5 Ca “Normal” “Normal” Hiperkalsemi >10.2 (mg/dL) Intakt 150 - 300 PTH 35 - 70 70 - 110 (pg/mL)
  • 30.
    KBY-sekonder hiperparatiroidi ve hiperfosfatemitedavisi  Diyette fosfor kısıtlaması  Kalsiyum ve kalsiyum bağlayıcılar  kalsitriol/ vitamin D analogları  Kalsimimetikler  paratiroidektomi
  • 31.
    Fosfat bağlayıcılar  Kalsiyumiçeren Kalsiyum karbonat ,kalsiyum asetat  Aliminyum içeren –aluminyum hidroksit sistemik emilim, nörolojik,kemik,hematolojik toksisite  Sevelamer ( kalsiyum alımı ile birlikte)  Lanthanum karbonat
  • 32.
    Kalsitriol & VitaminD Analogları Hedef: Sekonder hiperparatiroidiyi önlemek ,PTH düzeyini kontrol etmek KBY de Aktif D vitamini ve analog kullanımının tek endikasyonu sekonder hiperparatiroidi tedavisidir Klasik PTH Vitami supresyonu nD • Calcitriol Direk • Alfacalcidol metabolik RAS supresyon İmmün modülasyo etki • Paricalcitol u n • Doxercalciferol • Falecalcitriol Miyokard etkleri Vasküler düz kas KB • 22- etkileri oxacalcitriol Sağkalı KBY m progresyo kazancı nu
  • 33.
    Hemodiyaliz vakalarında VitaminD düzeyleri ve mortalite Aktif vitamin D tedavisi tedavisiz 10 * 10 * * * nedenlererbağlı mortalite –odds KVS mortalite 8 8 odds ratio ratio Tüm 6 6 * * 4 4 2 2 R 0 0 <10 10-30 >30 <10 10-30 >30 25-hidroksi vitamin D (ng/mL) 25-hidroksi vitamin D (ng/mL) 10 10 nedenlererbağlı mortalite –odds KVS mortalite 8 8 odds ratio * ratio Tüm 6 * 6 * 4 4 2 R 2 R 0 0 <5 6-13 >13 <5 6-13 >13 1,25-dihidroksi vitamin D (pg/mL) 1,25-dihidroksi vitamin D (pg/mL) J Am Soc Nephrol 18: 875–885, 2007
  • 34.
    KBY de Dvitamini eksikliği 25 OHD düzeyleri 30 ng/ml üzerinde olacak şekilde replase edilmelidir Serum 25 OHD < 20 ng/ml ise • yükleme dozu : 50 000 IU /hafta – 8 hafta • İdame dozu : 1500-2000 IU/gün Serum 25 OHD: 20-30 ng/ml ise • Yükleme yapılmadan idama doz ile başlanabilir Tedavinin 3. ayında D vit ve kalsiyum düzeyi ölçülmeli 25 OH D düzeyi <30 ng/ml ise:malabsorbiyon ,ted avi uyumsuzluğu araştırılmalı dır D vitamini eksiklik riski olanlarda idame devamlı olmaldır Am J Nephrol 24: 503–510,2004 TEMD Metebolik Kemik Hastalıkları Tanı Ve Tedavi Kılavuzu 2012
  • 37.
    KBY Evrelerine Göre • Beslenmede P Kısıtlaması Renal Osteodistrofi • Kalsiyum • P bağlayıcılar Tedavi Seçimi KBY evre 3 iPTH 35-75 pg/ml • Aktif Vit D/ Ca: normal Vit D analogları P :normal KBY evre 4 iPTH: 70-110 pg/ml • Kalsimimetik • Kalsiyum alımı kısıtlma Ca: normal • paratirodektomi P :normal KBY evre 5 iPTH :150-300 pg/ml Ca: normal P :3.5-5.5 mg/dl
  • 38.
    Tedavide dikkat edilmesigereken durumlar  D vitamini kulllanılmamalıdır:  iPTH <150 pg/mL  Serum kalsiyum >10.2 mg/dL  Serum fosfor >6.0 mg/dL  Kalsiyum içeren P bağlayıcılar kullanılmamalıdır:  Serum kalsiyum >10.2 mg/dL  iPTH <150 pg/mL  Elemental kalsiyum alımı < 1,500 mg olmalıdır National Kidney Foundation. Am J Kidney Dis. 2003;42(suppl 3):S1-S201.
  • 39.
    KBY- osteoporoz tedavisi Kırıklar KBY evre 1-3 sıktır Bu evrelerde KMD dayalı olarak osteoporoz tanısı konulabilir PTH yüksekliği ,intermittan hiperfosfateminin kemik gücünde kırık oluşturabilecek seviyede olmadığı gözlemsel çalışmalar ile gösterilmiştir  KBY evre 4-5 KMD ölçümleri veya kırık varlığı ile osteoporoz tanısı konulmaz. Kemik biyopsisi gereklidir
  • 40.
    KBY- osteoporoz tedavisi  KBY evre 1-3 Bu evrelerde farmakolojik tedavi böbrek fonksiyonları normal olanlar ile benzerdir Kr < 2 mg/dl Bisfofonatların etkinliği gösterilmiştir Kr klirensi >30 ml/dk GFR< 15 ml/dk alendronat ve riserdonatın kırk riskini azalttığı gösterilmiştir GFR < 50 ml/dk , tersiyer hiperparatirodi, D vit eksikliği ve premenapozal kadınl kullanılması önerilmez Teriparatide : GFR >30 ml/dk kullanılabilir Hiperkalsemi ve PTH yüksekliğinde kontrendikedir Denosumab: GFR <15 ml/dk 3 yıl kullanım etkinliği gösterilmiştir
  • 41.
    Özet  KBY renalosteodistrofi varlığı mortalite nedenidir.  D vitamini eksiklği sıktır ve seru 25OHD seviyesi 30 ng/dl olacak şekilde tedavi edilmelidir.  KMD ölçümü KBY evre 1-3 te osteoporoz tanısı için kulanılabilir.  Evre 4-5 KBY de kemik hastalığının tanısında kemik biyopsisi gereklidir  D vitamini analogları adinamik kemik hastalığında kullanılmamalıdır.  Bisfosfonatlar KBY evr 1-3 te kullanılabilir
  • 42.
    Teşekkür ederim Dilek Gogas

Editor's Notes

  • #14 PTH NIN KALSEMİK ETKİLERİNE KARŞI İSKELET DİRENCİ
  • #18 MKH asempromatik olması göz ardı edilemsini gerektirmez. KBY de metabolik ekmik hastalığının iskelet dışı etki ve sonuçları mortlite ile direkt ilişkilidir
  • #21 Normal damar duvarı kalsifikasyonu inhibe eden matriks gla1 prteinler bulundurur.dolaşımdaki fetuin A kalsifikasyonları inibe eder.Bu madderlerin azalması vasküler düz kas hücrelerini osteo/kondrositie benzer hücreler haline getirir. Kalsifikasyon kolaylaşırKemik mineralizasyonunda azalmanın vasküler kalsifikasyonda artış ile ilişkili olduğunu göstermiştir.