Pautas básicas de educación para aplicar con niños

1. PAUTAS PARA
UNHA BOA EDUCACIÓN
Laura Gómez, Departamento de Orientación

2. • Os seres humáns somos os seres vivos que nacemos máis
indefensos e os que necesitamos moito máis tempo para
poder vivir independientemente dos proxenitores.
• Educar a un fillo/a é unha tarefa difícil, todos os pais o
experimentan; pero é tan difícil como necesaria.
• Educar a un fillo é ensinarlle pautas de comportamento,
formas de afrontar as responsabilidades e os problemas de
cada día, tamén transmitir aqueles valores nos que cremos.
• Ante esta tarefa, non está ben que a educación dos fillos
quede á IMPROVISACIÓN.

3. • As Ciencias da Educación constatan unha serie de variables
comúns implicadas no proceso educativo e estableceron unha
serie de técnicas básicas e condicións necesarias para educar
adecuadamente aos fillos.
• Está comprobado que cando esas condicións se dan e as
técnicas se aplican adecuadamente, obtéñense resultados
positivos na educación do neno. Xusto o contrario, cando non
se levan a cabo.

4. ACORDO ENTRE OS ADULTOS QUE
PARTICIPAN NA EDUCACIÓN (PARELLA,
AVÓS)
Que ocurre cando non hai acordo?
•O neno/a recibe mensaxes
contradictorios
•Qué entendemos por educación
•Que imos a ensinarlle ó noso fillo •Un dos membros da parellas leva
todo o peso da educación, o que lle
•Cómo o imos facer
provoca sobre esforzo e estrés.
•Responsabilidade compartida
•Un vai asumindo o rol de “pai bo” e
outro de “malo”.
•Cando se trata dun comportamento
prolongado o neno aprende a
aproveitarse da situación.
En que deben estar dacordo?

5. COMO SE CONSIGUE O ACORDO?
•A parella debe manter un diálogo continuo
•O neno/a debe recibir a mesma mensaxe
do pai e da nai.
•Non tomar unha decisión
ata que se fale coa parella.
•Non mostrar desacordo diante do neno entre os membros.
•En caso de que haxa diferencias, é importante negocialas sen
a presencia do neno.

6. ENSINANZA DIRECTA
Consiste en dicirlle ao neno o que ten que facer e o que non
ten que facer, ensinarlle directamente o que queremos que
faga, e sobre todo, en dicirlle como queremos que o faga.
TÉCNICA VÁLIDA
• Para a ensinanza de
hábitos relacionados coa
autonomía persoal
• Para ensinar modales de
comportamento e de
relación cos demais
CONDICIÓNS
• Dedicarlle tempo
• Centrar a atención no
neno
• Practicar, unha vez non é
suficiente.
• Correxir e eloxiar*

7. Ata os 9 anos, os nenos
aprenden por imitación,
especialmente o que se refire
a valores, actitudes e
comportamento.
-
-
DAR EXEMPLO
No trato coas personas
Como afrontar as propias
responsabilidades
Como reaccionamos ante as
dificultades e expresamos a
frustración ou enfado.
Os modais: palabrotas, xestos,
mentiras, modais na mesa,
normas de tráfico, non tirar
papeis, …

8. NORMAS E LÍMITES
• NECESARIAS:
- Para dar seguridade
- Para as súas relacións
• Un nenos sen normas
presentará:
- Problemas de
comportamiento
- Dificultades nas relacións
cos demais
- Inseguridad en situacións
descoñecidas, porque non
terá un criterio claro de
cómo comportarse

9. CARACTERÍSITICAS DE NORMAS E LÍMITES
• 1º Ser claras e concretas
• 2º Poucas e relativas ao coidado persoal, relación
cos demais, tempos e horarios,
responsabilidades e seguridade.
• 3º Estar formuladas en positivo
• 4º Ser constantes: cumplilas sempre e en calquer
lugar
• 5º Adaptadas a súa idade

10. CÓMO ENSINAR AS NORMAS
• 1º Decirlle ao neno de maneira concreta o que ten que
facer, o que está permitido e o que non.
• 2º Supervisar o seu cumplimento.
• 3º Adaptar medidas si as normas se incumplen:
recordarllas, chamar a atención (non máis de 3 veces),
retirada de privilexios, …

11. SER COHERENTES
• A incoherencia é unha actitude moi negativa en
educación, e sobre todo, cando os nenos aprenden que co
mal comportamento poden modificar as normas.
• MOTIVOS:
- Se cede moi rápido ó comportamento negativo por
comodidade
- Se dan órdenes sen pensar, sen distinguir
Así, os nenos perciben as órdenes e normas dos pais como
algo relativo, arbitrario, … INCOHERENTE.

12. COMO SER COHERENTE
Non se leve a contraria a sí mesmo, non diga unha cousa e
a contraria, non diga agora que si e despois, que non
• Para conseguilo:
• 1º Non permita que o neno co seu mal comportamento,
rabietas, … cambie a súa opinión.
• 2º Distinga os tipos de “ordes”
• 3ºNon exixa hoxe unha cousa e mañá non
• 4º Manteña acordo entre a parella
• Esta actitude é indispensable para os aspectos básicos
da educación, especialmente para afrontar os
problemas de comportamento e para o cumplimento
das normas

13. EDUCAR CON CONSTANCIA
Convertir en hábito aqueles aspectos que
queremos ensinarlle e exixirlle. Os nenos
funcionan mellor con rutinas
• 1º Implica non baixar a guardia, exixir en todo
momento, repetirlle ao neno as cousas e volvelas
a recordar.
• 2º Plantexar poucas metas e realistas
• 3º Exixir sempre e en todos os lugares
• 4º Ter horarios
• 5º Evitar o cambio constante de coidador

14. ESCOITARLLE E FALARLLE
É prioritario que os pais creemos momentos de
comunicación
• Ata os 8-9 anos, os mensaxes claros e cortos
• Prestarlle atención
• Cuidar a linguaxe non-verbal: mirada, asentir, pedir
aclaracións, …
• Traducir o que nos dicen
• Non quitarlle importancia ó que nos contan
• Axudarlles a iniciar a conversación

15. COMO FALARLLE
para decirlle o que ten que facer, para eloxialo, para
preguntarlle, para aconsellarlle, para contestar as súas
preguntas, …
•
•
•
•
1º Buscar o momento, non cando esté distraído
2º Falar sen gritar
3º Dar órdenes con seguridade e contundencia
4º Falar dos propios sentimentos

16. ESTAR INFORMADO
• Non implica que sexamos espías dos nosos fillos e
violemos a súa identidade.
• Si implica escoitarlles e falarlles adecuadamente,
proporcionarlles información:
- Da marcha nos estudos: deberes, comportamento,
relación cos demais.
- Coñecer ós seus amigos/as: Deixar que nos fale de eles,
cómo se comportan, cómo lles vai nos estudos, que fan
no seu tempo libre. Invitalos a merendar a casa
- Uso do tempo libre: Os pais teñen que saber a qué
xogan os seus fillos. Supervisar o uso de internet

17. ELOXIAR E PRESTAR ATENCIÓN
• Recibir atención dos pais é unha necesidade que
ten o neno.
• O mesmo ocurre co eloxio, que é un reforzo
positivo que o neno recibe dos seus pais.
• Son válidos para problemas de comportamento
e para reforzar unha nova aprendizaxe.

18. ELOXIAR E PRESTAR ATENCIÓN
USOS INADECUADOS
• Eloxiar conductas
inadecuadas porque
resultan simpáticas ou
novedosas: uso de
palabrotas, malos xestos
ou malas contestacións.
• Prestar máis atención ás
conductas negativas que
ós comportamentos
adecuados.
USOS ADECUADOS
• Eloxiar conductas
adecuadas, alabar a súa
conducta, facer
comentarios positivos e
• Prestar atención, sobre
todo cando se porta ben.

19. EDUCAR CON AFECTO
• Implica proporcionar seguridade afectiva, é dicir, que o
neno se sinta querido. O afecto dos pais non é sustituible
por outras compensacións como regalos ou liberdade sin
exixencia.
• Ademáis, ó neno que se sinte querido se lle pode exixir.
• FORMAS DE MOSTRAR AFECTO:
- Mostras explícitas de afecto
- Ter en conta os seus asuntos
- Exixirlle
- Cando os pais se mostran cariñosos entre eles
- Se atenden as necesidades básicas

20. Tempo de dedicación
• O neno percibe se os pais teñen outras prioridades e
cando o tempo que lles conceden é o tempo que lle
sobra.
• Dedicarlles tempo implica prestarlles momento de
atención exclusiva, xogar con eles, contarlles un conto,
descubrir cousas xuntos, escoitalos, coidalos cando están
enfermos, … A “falta de tempo” ás veces é unha excusa,
é cuestión de prioridades.
• Tamén é conveniente que o neno aprenda que os seus
pais non poden estar todo o tempo pendente de el.
• En todo caso, hai que garantizar un tempo diario de
dedicación para estar con él, xogar, compartir algunha
das comidas, axudarlle nos estudos, falar sobre a
xornada, ..
• Estar en casa cando chega o neno.

21. DECÁLOGO PARA EDUCAR
1.
Para educar é imprescindible manter un acordo entre a
parella
2. Ensine directamente ó neno o que quere que aprenda
3. Sexa un exemplo positivo para o seu fillo
4. O neno ten que ter unhas normas e uns límites concretos
5. Sexa coherente, non se leve a contraria a si mesmo.
6. Sexa constante, sempre e en tódolos lugares.
7. Escoite ó seu fillo e fálelle adecuadamente.
8. Mantéñase informado do que fai o seu fillo
9. Elóxio e préstelle especial atención cando se porte ben.
10. Edúqueo con afecto: a educación tamén é cousa de
educación.

22. GRAZAS POLA VOSA ASISTENCIA