SlideShare a Scribd company logo
KASTILA
KALIGIRANG KASAYSAYAN :
Ang isinaalang-alang na unang pananakop ng
mga Kastila sa ating kapuluan ay ang pananatili
rito ni Miguel Lopez de Legazpi noong 1565,
bilang kauna-unahang Kastilang gobernador-
heneral. At dito nagsimula ang panitikan ng mga
tao rito. Ang diwa ng pasimulang ito ay
nagpatuloy nang walang pagbabago hanggang sa
pagkakaroon ng digmaan sa Kabite noong 1872.
Higit sa tatlong dantaon din ang pananakop na
ito ng mga Kastila.
MGA PAGBABAGONG NAGANAP SA BUHAY
NG MGA PILIPINO:
** mapalaganap ang relihiyong Katolika Apostolika
Romana, pagpapalawak ng kanilang hanapbuhay na
pambansa at ng kanilang nasasakupang lupain
** si Villalobos ang nagpasya ng ngalang “Felipinas” o
“Felipenas” bilang parangal kay Haring Felipe II.
“Filipinas” na naging “Pilipinas”
** taong 1565 at 1873, nakilala ang mga pangalang
Lakandula, Magat Salamat, Tamblot, Dagohoy, Diego
Silang, Palaris, Manong Pule, atb.
** nagpalit sila ng pangalan at nagpabinyag
**Naging gobernador si Jose Basco (1778).
**Si Claveria (1849), binigyang ng apelyidong kastila ang
pamilyang Pilipino
**Instik, Hapon, Ingles nagtangkang lumusob at
umagaw sa Pilipinas
** umunlad ang kabuhayan dahil sa tuwirang
pakikipagkumersiyo ng Espanya at Europa. Nagkaroon
ng mga sasakyang tulad ng karwahe, tren at bapor
**nagbago ang anyo ng kanilang pamamahay;
nagkaroon ng mga bahay na tisa at bato
** magagandang kasangkapan tulad ng piyano,
muwebles at mga kagamitang pangkusina
** natuto silang magdiwang ng mga kapistahan bilang
parangal sa mga santo at Papa
** bilang libangan, nagkaroon ng mga sabong, karera ng
kabayo at teatro
1. Panitikang Pamaksang
Pananampalataya at Kabutihang-asal
2. Panitikang Rebolusyonaryo at
Sedisyoso
TATLONG KATANGIAN NG PANITIKAN:
1. May sari-saring kaanyuan at pamamaraan,
gaya ng mga tulang liriko, awit, kurido,
pasyon, duplo, karagatan, kumedya, senakulo,
sarsuwela, talambuhay, at mga pagsasaling-
wika.
2. Ang karaniwang paksain ay panrelihiyon.
3. Ang lalong nakararami ay huwad, tulad, o
halaw sa anyo, paksa, o tradisyong kastila.
MGA IMPLUWENSYA NG KASTILA
SA PANITIKANG FILIPINO
1. Ang “Alibata”na ipinagmamalaki kauna-unahang
abakadang Filipino na nahalinhan ng alpabetong
Romano.
2. Ang pagkakaturo ng Doctrina Cristiana na
kinasasaligan ng mga gawang makarelihiyon.
3. Ang wikang Kastila na naging wika ng Pantikan
nang panahong yaon. Marami sa mga salitang ito
ang naging bahagi ng wikang Filipino.
4. Ang pagkakadala ng mga alamat ng Europa at
tradisyong Europeo rito na naging bahagi ng
Panitikang Filipino tulad ng awit, kurido, moro-
moro at iba pa.
5. Ang pagkakasinop at pagkakasalin ng
makalumang panitikan sa Tagalog at sa ibang
wikain.
6. Ang pagkakalathala ng iba’t ibang aklat na
pambalarila sa wikaing Filipino tulad sa Tagalog,
Ilokano at Bisaya.
7. Ang pagkakaroon ng makarelihiyong himig ng
mga lathalain ng mga panahong yaon.
MGAAKDANG
PANRELIHIYON
DOCTRINA
CHRISTIANA
-kauna-unahang aklat na
nalimbag sa Pilipinas noon
1593, sa pamamagitan ng
silograpiko.
-Aklat ito nina Padre Juan
de Placencia at padre
Domingo Nieva. Nasusulat
ang aklat sa Tagalog at
Kastila.
-Naglalaman ng mga dasal,
sampung utos, pitong
sakramento, pitong
kasalanang mortal,
pangungumpisal at
katesismo.
-May 87 pahina lamang.
NUESTRA SENORA
DEL ROSARIO
-ikalawang aklat na nalimbag
sa Pilipinas. Akda ito ni
Padre Blancas de San Jose
noong 1602 at nalimbag sa
Imprenta ng Pamantasan ng
Sto. Tomas sa tulong ni Juan
de Vera, isang mestisong
Intsik. Naglalaman ito ng mga
talambuhay ng mga santo,
nobena, at mga tanong at
sagot sa relihiyon.
BARLAAN AT
JOSAPHAT
“Aral na Tunay na
Totoong Pag-aacay
sa Tauo, nang manga
Cabanalang Gaua
nang manga
Malaoualhatiang
Barlaan at Josaphat
(1780) na batay sa
mga Sulat sa
Griyego ni San Juan
Damasceno.”
BARLAAN AT
JOSAPHAT
-ikatlong aklat na nalimbag
sa Pilipinas. Akda ito sa
Tagalog ni Padre Antonio de
Borja. Orihinal na nasa
wikang Griyego.
- Jacobo Biblio (Latin),
Baltazar de Santa Cruz
(Kastila)
- Ipinalalagay itong kauna-
unahang nobelang nalimbag
sa Pilipinas.
-isinalin sa salitang Iloko at
sa anyong patula ni Padre
Agustin Mejia.
URBANA AT
FELISA
-aklat na sinulat ni
Modesto de Castro, ang
tinaguriang “Ama ng
Klasikong Tuluyan sa
Tagalog”.Naglalaman ito
ng pagsusulatan ng
magkapatid na sina
Urbana at Felisa. Pawang
nauukol sa kabutihang-
asal ang nilalaman ng
aklat na ito, kaya’t malaki
ang nagawang
impluwensya nito sa
kaugaliang panlipunan ng
mga Pilipino.
-aklat na nauukol sa buhay at
pagpapakasakit ni Kristo. Binabasa
ito tuwing Mahal na Araw.
Nagkaroon ng apat (4) na bersyon
sa Tagalog ang akdang ito, at ang
bawat bersyon ay ayon na rin sa
pangalan ng mga nagsisulat. Ang
mga ito ay ang Padre Mariano
Pilapil (1814) Gaspar Aquino de
Belen (1704); Aniceto dela Merced
(1856); at Don Luis de Guian (1750
).
-Isinaalang-alang na pinakapopular
ang Version de Pilapil na may 8
pantig sa bawat taludtod, at 5
taludtod sa bawat saknong.
PASYON
850
Ang tauo hanggang mayaman
Marami ang kaibigan
Cung mahirap na, I ang buhay
Di batii’t, titigan
851
Gayon ngani itong mundo
Magdaraya, t, walang toto
Parang lihis na totoo
Pangimbolo, i, nanalo
Sa calolowa nang tauo.
PASYON
MGA DULANG
PANRELIHIYON
PANUNULUYAN
•Dulang tinatanghal sa
lansangan
•Paghahanap ng
matutuluyan nina
Maria at Joseph sa
Bethlehem
•Ang mga bahay sa
paligid ang hinihingan
ng mag-asawa ng silid
na matutuluyan
DALIT
• ang pag-aalay ng
bulaklak kasabay nang
pag-awit bilang handog
sa Birheng Maria.
• P. Mariano Sevilla
(Tondo, Nobyembre 12, 1832)
FLORES DE MAYO
DALIT
Matamis na Birheng pinaghahandugan,
Kami’y nangangako naman pong mag-
alay
Ng mga girnalda bawat araw
At ang magdudulot yaring murang
kamay.
Tuhog na mga bulaklak sadyang salit-
salit
Sa mahal mong noo’y aming ikakapit,
Lubos ang pag-asa’t sa iyo’y pananalig
Na tatanggapin mo handog ng pag-ibig.
FLORES DE MAYO
SANTA CRUZAN
• ay isang prusisyon na
isinasagawa sa huling
bahagi ng pagdiriwang
ng Flores de Mayo.
Isinasalarawan nito ang
paghahanap sa Banal na
Krus ni Reyna Elena,
ang ina ni Constantino.
SENAKULO
• isang dulang
nagsasalaysay ng
buhay at
kamatayan ng
Poong
Hesuskristo.
• Kadalasan
ginaganap sa
lansangan o sa
bakuran ng
simbahan.
SALUBONG
• Pagtatanghal ng
pagtatagpo ng
muling nabuhay
na Panginoong
Hesus at ni
Maria.
TIBAG
• isang pagtatanghal
kung buwan ng
Mayo, ng
paghahanap ni
Santa Elena sa krus
na pinagpakuan kay
Kristo.
KOMEDYA/
MORO-MORO
• isang matandang
dulang Kastila na
naglalarawan ng
pakikipaglaban
ng Espanya sa
mga Muslim
noong unang
panahon.
KARILYO
• pagpapagalaw ng
mga anino ng mga
pira-pirasong
kartong hugis tao sa
likod ng isang
kumot na puti na
may ilaw.
SARSUWELA
• isang komedya o
melodramang may
kasamang awit at tugtog,
may tatlong (3)yugto, at
nauukol sa mga
masisidhing damdamin
tulad ng pag-ibig,
paghihiganti, panibugho,
pagkasuklam at iba pa.
• Severino Reyes o Lola
Basyang
DUNG-AW
• binibigkas nang
paawit ng isang
naulila sa piling ng
bangkay ng yumaong
asawa, magulang at
anak.
KARAGATAN
• Nanggaling sa alamat ng
prinsesang naghulog ng singsing
sa karagatan, tapos nangakong
papakasalan niya ang binatang
makakakuha nito.
• isang larong may paligsahan sa
tula ukol sa singsing ng isang
dalagang nahulog sa gitna ng
dagat at kung sinong binata ang
makakuha rito ay siyang
pagkakalooban ng pag-ibig ng
dalaga.
DUPLO
• larong paligsahan sa pagbigkas
ng tula na isinasagawa bilang
paglalamay sa patay.
• Isinasagawa sa ika-9 na araw ng
pagkamatay.
• Pagalingan ito sa pagbigkas at
pagdebate, pero kailangan may
tugma / sa paraang patula.
• Gumagamit ng mga biro,
kasabihan, salawikain at taludtod
galing sa banal na kasulatan.
• BILYAKA at BILYOKO =
DUPLERO
DUPLO vs. KARAGATAN
KARAGATAN DUPLO
Mas nauna Pinalitan ang karagatan
May matanda, babae at lalaki Madalas dalawang lalaki ang naglalaban
May isang paraan ng paglalaro Maraming iba’t ibang estilo
Parehong gumagamit ng kasabihan, parabula at makulay na lenguahe, at kumuha ng
taludtod galing sa panitikan.
Dahil dito, nakatulong sila sa pagunlad ng mga wikang Pilipino.
SAYNETE
• itinuturing na isa sa mga
dulang panlibangan nang
mga huling taon ng
pananakop ng mga Kastila.
Ang paksa ng dulang ito ay
nahihinggil sa paglalahad
ng kaugalian ng isang lahi
o katutubo.
PANGANGALULUWA
• Kilala bilang Todos Los
Santos
Kaluluwa kaming tambing
Sa purgatoryo nanggaling
Doon po’y ang gawa namin
Araw gabi’y manalangin
Dulang Pangtanghalan o
Entablado
Senakulo
Moro-moro
Komedya
Karilyo
Dulang
Panlansangan
Pangangaluwa
Tibag
Panunuluyan
Salubong
Dulang Pantahanan
Pamamanhikan
Patung/Panubong
Duplo
Karagatan
Juego de prenda
AKDANG
PANGWIKA
Arte Y Regalas de la Lengua
Tagala
- sinulat ni Padre Blancas de
San Jose at isinalin sa
Tagalog ni Tomas Pinpin
noong 1610.
Compendio de la Lengua Tagala
- inakda ni Padre Gaspar
de San Agustin noong
1703.
- kauna-unahang
talasalitaan sa
Tagalog na sinulat
ni Padre Pedro de
San Buenaventura
noong 1613.
Vocabulario de la Lengua Tagala
- unang aklat na pangwika
sa Kapampangan na
sinulat ni Padre Diego
Bergano noong 1732.
Vocabulario de la Lengua
Pampango
- pinakamahusay na
aklat pangwika
sa Bisaya na
sinulat ni Mateo
Sanchez noong
1711.
Vocabulario de la Lengua
Bisaya
- unang aklat
pangwika sa Bikol
na sinulat ni Padre
Marcos Lisboa
noong 1754.
Arte de la Lengua Bicolana
- kauna-unahang balarilang
Iloko na sinulat ni
Francisco Lopez.
Arte de la Iloka
MGA URI NG PANITIKAN
A.PASYON – inaawit tuwing Kwaresma,
hinggil sa buhay , sakit at pagdurusa
ni Kristo.
B. KOMEDYA/MORO-MORO- isang
matandang dulang Kastila na
naglalarawan ng pakikipaglaban ng
Espanya sa mga Muslim noong unang
panahon.
C. DALIT – ang pag-aalay ng bulaklak
kasabay nang pag-awit bilang handog
sa Birheng Maria.
D. DUNG-AW –binibigkas nang paawit
ng isang naulila sa piling ng bangkay
ng yumaong asawa, magulang at anak.
E. KARAGATAN – isang larong may
paligsahan sa tula ukol sa singsing ng
isang dalagang nahulog sa gitna ng
dagat at kung sinong binata ang
makakuha rito ay siyang
pagkakalooban ng pag-ibig ng dalaga.
F. DUPLO –larong paligsahan sa
pagbigkas ng tula na isinasagawa
bilang paglalamay sa patay.
G. KARILYO – pagpapagalaw ng
mga anino ng mga pira-pirasong
kartong hugis tao sa likod ng isang
kumot na puti na may ilaw.
H. SENAKULO – isang dulang
nagsasalaysay ng buhay at
kamatayan ng Poong Hesuskristo.
I. TIBAG – isang pagtatanghal kung
buwan ng Mayo, ng paghahanap ni
Santa Elena sa krus na
pinagpakuan kay Kristo.
J. SARSUWELA- isang komedya o
melodramang may kasamang awit
at tugtog, may tatlong (3)yugto, at
nauukol sa mga masisidhing
damdamin tulad ng pag-ibig,
paghihiganti, panibugho,
pagkasuklam at iba pa.
K. KURIDO – galing sa salitang
Mehikanong “corrido” na ang ibig
sabihin ay “kasalukuyang pangyayari”
(current event). Ito ay tulang
pasalaysay na may sukat na walong (8)
pantig at pumapaksa sa katapangan,
kabayanihan at kababalaghan.
L. AWIT – tulang pasalaysay na may
sukat na labindalawang (12) pantig at
may mga pangyayaring hango sa tunay
na buhay.
M. PARABULA – kwentong hango sa Banal
na Kasulatan na maaaring umakay sa tao
sa matuwid na landas ng buhay.
N. KANTAHING-BAYAN – (Folk Songs) ang
nilalaman ay nagpapakilala ng iba’t ibang
pamumuhay at pag-uugali ng mga tao at
ng mga kaisipan at damdamin ng bayan.
O. SAYNETE – itinuturing na isa sa mga
dulang panlibangan nang mga huling taon
ng pananakop ng mga Kastila. Ang paksa
ng dulang ito ay nahihinggil sa paglalahad
ng kaugalian ng isang lahi o katutubo.
MGA KANTAHING-BAYAN
1. Leron-leron Sinta = Tagalog
2. Pamulinawen = Iloko
3. Dadansoy = Bisaya
4. Sarong Banggin =Bikol
5. Atin Cu Pung Singsing = Kapampangan
KAHALAGAHAN NG KANTAHING
BAYANG PILIPINO
• Ito ay nagpapakilala na ang ating diwang-
makata ay katutubo sa ating lupain.
• Ito ay nagpapahayag na tunay na kalinangan
ng Pilipino
• Ito ay bunga at bulaklak ng matulaing
damdaming galling sa puso at kaluluwa ng
bayan.

More Related Content

What's hot

Panitikan sa panahon ng kastila
Panitikan sa panahon ng kastilaPanitikan sa panahon ng kastila
Panitikan sa panahon ng kastilaNikko Mamalateo
 
Panitikan sa kasalukuyan
Panitikan sa kasalukuyanPanitikan sa kasalukuyan
Panitikan sa kasalukuyan
Ernie Chris Lamug
 
Panitikan sa Panahon ng Amerikano
Panitikan sa Panahon ng AmerikanoPanitikan sa Panahon ng Amerikano
Panitikan sa Panahon ng Amerikano
Mae Garcia
 
Mga bantog na manunulat
Mga bantog na manunulatMga bantog na manunulat
Mga bantog na manunulatArlyn Anglon
 
Ang panitikan sa panahon ng liberasyon
Ang panitikan sa panahon ng liberasyonAng panitikan sa panahon ng liberasyon
Ang panitikan sa panahon ng liberasyon
Marlene Forteza
 
Mga teorya
Mga teoryaMga teorya
Mga teorya
Nikz Balansag
 
Panahon kastila
Panahon kastilaPanahon kastila
Panahon kastila
montezabryan
 
Kasaysayan ng panitikan
Kasaysayan ng panitikanKasaysayan ng panitikan
Kasaysayan ng panitikanSCPS
 
panitikan sa panahon ng espanyol
panitikan sa panahon ng espanyolpanitikan sa panahon ng espanyol
panitikan sa panahon ng espanyolLAZ18
 
Panahon ng Hapon
Panahon ng HaponPanahon ng Hapon
Panahon ng Hapon
Margielyn Aniñon
 
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akdaMga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
Rosalie Orito
 
Panahon ng kastila
Panahon ng kastilaPanahon ng kastila
Panahon ng kastila
Rhodz Fernandez
 
Panitikan
PanitikanPanitikan
Panitikan
Manuel Daria
 
Kontemporaryong Panitikan
Kontemporaryong PanitikanKontemporaryong Panitikan
Kontemporaryong Panitikan
Christine Baga-an
 
Pag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikanPag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikan
Trixia Kimberly Canapati
 
Mga Uri ng Dula
Mga Uri ng Dula Mga Uri ng Dula
Mga Uri ng Dula
charlhen1017
 
Ang Mga Panahon ng Panitikan
Ang Mga Panahon ng PanitikanAng Mga Panahon ng Panitikan
Ang Mga Panahon ng PanitikanMckoi M
 

What's hot (20)

Panitikan sa panahon ng kastila
Panitikan sa panahon ng kastilaPanitikan sa panahon ng kastila
Panitikan sa panahon ng kastila
 
Panitikan sa kasalukuyan
Panitikan sa kasalukuyanPanitikan sa kasalukuyan
Panitikan sa kasalukuyan
 
Panitikan sa Panahon ng Amerikano
Panitikan sa Panahon ng AmerikanoPanitikan sa Panahon ng Amerikano
Panitikan sa Panahon ng Amerikano
 
Mga bantog na manunulat
Mga bantog na manunulatMga bantog na manunulat
Mga bantog na manunulat
 
Ang panitikan sa panahon ng liberasyon
Ang panitikan sa panahon ng liberasyonAng panitikan sa panahon ng liberasyon
Ang panitikan sa panahon ng liberasyon
 
Mga teorya
Mga teoryaMga teorya
Mga teorya
 
Panahon kastila
Panahon kastilaPanahon kastila
Panahon kastila
 
Kasaysayan ng panitikan
Kasaysayan ng panitikanKasaysayan ng panitikan
Kasaysayan ng panitikan
 
Teoryang Pampanitikan
Teoryang PampanitikanTeoryang Pampanitikan
Teoryang Pampanitikan
 
panitikan sa panahon ng espanyol
panitikan sa panahon ng espanyolpanitikan sa panahon ng espanyol
panitikan sa panahon ng espanyol
 
Panahon ng Hapon
Panahon ng HaponPanahon ng Hapon
Panahon ng Hapon
 
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akdaMga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
Mga dakilang manunulat at ang pamagat ng kanilang akda
 
Panahon ng kastila
Panahon ng kastilaPanahon ng kastila
Panahon ng kastila
 
Mga Teoryang Pampanitikan
Mga Teoryang PampanitikanMga Teoryang Pampanitikan
Mga Teoryang Pampanitikan
 
Panitikan
PanitikanPanitikan
Panitikan
 
Kontemporaryong Panitikan
Kontemporaryong PanitikanKontemporaryong Panitikan
Kontemporaryong Panitikan
 
Pag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikanPag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikan
 
Mga Uri ng Dula
Mga Uri ng Dula Mga Uri ng Dula
Mga Uri ng Dula
 
Panahon ng bagong lipunan
Panahon ng bagong lipunanPanahon ng bagong lipunan
Panahon ng bagong lipunan
 
Ang Mga Panahon ng Panitikan
Ang Mga Panahon ng PanitikanAng Mga Panahon ng Panitikan
Ang Mga Panahon ng Panitikan
 

Viewers also liked

Panitikan sa Panahon ng Kastila
Panitikan sa Panahon ng KastilaPanitikan sa Panahon ng Kastila
Panitikan sa Panahon ng Kastila
menchu lacsamana
 
namanang kaugalian at tradisyon
namanang kaugalian at tradisyonnamanang kaugalian at tradisyon
namanang kaugalian at tradisyonMara Maiel Llorin
 
Pamana ng mga kastila sa mga pilipino
Pamana ng mga kastila sa mga pilipinoPamana ng mga kastila sa mga pilipino
Pamana ng mga kastila sa mga pilipinoJared Ram Juezan
 
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng EspanyolPamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
Mavict De Leon
 
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng EspanyolPagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
Mavict De Leon
 
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismoLit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
Ezr Acelar
 
Ang Ating Panitikang Filipino
Ang Ating Panitikang FilipinoAng Ating Panitikang Filipino
Ang Ating Panitikang Filipino
Mark Arce
 
Panitikan sa Panahon ng mga Kastila
Panitikan sa Panahon ng mga KastilaPanitikan sa Panahon ng mga Kastila
Panitikan sa Panahon ng mga Kastila
Mary Jane Hugo
 
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng EspanyaKabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
Lheza Mogar
 
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng KastilaPanitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
christinejjavier
 
Panahon ng Kastila
Panahon ng KastilaPanahon ng Kastila
Panahon ng Kastila
MiMitchy
 
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyonModyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
南 睿
 
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng EspanyolFilipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
Juan Miguel Palero
 
Di mabuting epekto ng kastila
Di mabuting epekto ng kastilaDi mabuting epekto ng kastila
Di mabuting epekto ng kastilaadelaidajaylo
 
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...Marcelino Christian Santos
 
Mga halimbawa ng katutubong panitikan
Mga halimbawa ng katutubong panitikanMga halimbawa ng katutubong panitikan
Mga halimbawa ng katutubong panitikanJohn Anthony Teodosio
 
Panitikang pilipino
Panitikang pilipinoPanitikang pilipino
Panitikang pilipino
Breilin Omapas
 

Viewers also liked (20)

Panitikan sa Panahon ng Kastila
Panitikan sa Panahon ng KastilaPanitikan sa Panahon ng Kastila
Panitikan sa Panahon ng Kastila
 
Impluwensiya ng espanyol
Impluwensiya ng espanyolImpluwensiya ng espanyol
Impluwensiya ng espanyol
 
namanang kaugalian at tradisyon
namanang kaugalian at tradisyonnamanang kaugalian at tradisyon
namanang kaugalian at tradisyon
 
Pamana ng mga kastila sa mga pilipino
Pamana ng mga kastila sa mga pilipinoPamana ng mga kastila sa mga pilipino
Pamana ng mga kastila sa mga pilipino
 
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng EspanyolPamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
Pamumuhay ng mga Pilipino sa Panahon ng Espanyol
 
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng EspanyolPagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
Pagbabago sa Lipunan at Kultura sa Panahon ng Espanyol
 
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismoLit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
Lit103.pagpapalaganap ng kristiyanismo
 
Ang Ating Panitikang Filipino
Ang Ating Panitikang FilipinoAng Ating Panitikang Filipino
Ang Ating Panitikang Filipino
 
Ang moro
Ang moroAng moro
Ang moro
 
Panitikan sa Panahon ng mga Kastila
Panitikan sa Panahon ng mga KastilaPanitikan sa Panahon ng mga Kastila
Panitikan sa Panahon ng mga Kastila
 
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng EspanyaKabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
 
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng KastilaPanitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
Panitikang Pilipino Noong Panahon ng Katutubo at Panahon ng Panankop ng Kastila
 
Panahon ng Kastila
Panahon ng KastilaPanahon ng Kastila
Panahon ng Kastila
 
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyonModyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
Modyul 7 pagbabagong dulot ng kolonisasyon
 
Sa panahon ng kastila
Sa panahon ng kastilaSa panahon ng kastila
Sa panahon ng kastila
 
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng EspanyolFilipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
Filipino 8 Mga Akdang Lumaganap sa Panahon ng Espanyol
 
Di mabuting epekto ng kastila
Di mabuting epekto ng kastilaDi mabuting epekto ng kastila
Di mabuting epekto ng kastila
 
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...
Mga Pilipinong Naging tanyag sa larangan ng musika, sining, agrikultura at pa...
 
Mga halimbawa ng katutubong panitikan
Mga halimbawa ng katutubong panitikanMga halimbawa ng katutubong panitikan
Mga halimbawa ng katutubong panitikan
 
Panitikang pilipino
Panitikang pilipinoPanitikang pilipino
Panitikang pilipino
 

Similar to Panitikan sa Panahon ng Kastila

panitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
panitikan sa panahon ng kastila_final.pptxpanitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
panitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
ReymarkPeranco2
 
Panitikan
PanitikanPanitikan
Panitikan
Vience Grampil
 
Kontemporaryong panitikan
Kontemporaryong panitikanKontemporaryong panitikan
Kontemporaryong panitikan
RMI Volunteer teacher
 
Kabanata 3
Kabanata 3Kabanata 3
Pag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikanPag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikan
Rhea
 
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptxWika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
Rosellejanepasquin3
 
Pananakop ng kastila
Pananakop ng kastilaPananakop ng kastila
Pananakop ng kastilaMatthew Abad
 
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahon
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahonKaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahon
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahonGilbert Joyosa
 
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.pptdokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
EricPascua4
 
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte regionANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
tagudjameslervyctecp
 
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyolEbolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
Claire Osena
 
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptxULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
JohnLemuelSolitario
 
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
Grace052815
 
Ang mga panahon ng panitikan (1)
Ang mga panahon ng panitikan (1)Ang mga panahon ng panitikan (1)
Ang mga panahon ng panitikan (1)Johdea Aquino
 
Ilocano
IlocanoIlocano

Similar to Panitikan sa Panahon ng Kastila (20)

panitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
panitikan sa panahon ng kastila_final.pptxpanitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
panitikan sa panahon ng kastila_final.pptx
 
Panitikan
PanitikanPanitikan
Panitikan
 
Kontemporaryong panitikan
Kontemporaryong panitikanKontemporaryong panitikan
Kontemporaryong panitikan
 
Filipino takdang aralin
Filipino takdang aralinFilipino takdang aralin
Filipino takdang aralin
 
Kabanata 3
Kabanata 3Kabanata 3
Kabanata 3
 
Filipino presentation
Filipino presentationFilipino presentation
Filipino presentation
 
Pag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikanPag unlad ng panitikan
Pag unlad ng panitikan
 
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptxWika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
Wika at Panitikan sa Panahon ng Kastila.pptx
 
Pananakop ng kastila
Pananakop ng kastilaPananakop ng kastila
Pananakop ng kastila
 
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahon
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahonKaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahon
Kaligirang pangkasaysayan ng tula sa iba’t ibang panahon
 
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.pptdokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
dokumen.tips_kolonyalismong-kastila.ppt
 
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte regionANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
ANG Panitikan ng ilocano sa ilocos norte region
 
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyolEbolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
Ebolusyon ng wika ang wika sa bawat panahon panahon ng espanyol
 
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptxULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
ULAT-SA-REHIYON 3 AT 4.pptx
 
Flordeliza
FlordelizaFlordeliza
Flordeliza
 
Flordeliza
FlordelizaFlordeliza
Flordeliza
 
1
11
1
 
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
Ang+mga+panahon+ng+panitikan (1)
 
Ang mga panahon ng panitikan (1)
Ang mga panahon ng panitikan (1)Ang mga panahon ng panitikan (1)
Ang mga panahon ng panitikan (1)
 
Ilocano
IlocanoIlocano
Ilocano
 

More from Merland Mabait

PANDIWA: Kaganapan at Pokus
PANDIWA: Kaganapan at PokusPANDIWA: Kaganapan at Pokus
PANDIWA: Kaganapan at Pokus
Merland Mabait
 
Pagsulat ng Maikling Kuwento
Pagsulat ng Maikling KuwentoPagsulat ng Maikling Kuwento
Pagsulat ng Maikling Kuwento
Merland Mabait
 
Dula
DulaDula
Makapaghihintay Ang Amerika
Makapaghihintay Ang AmerikaMakapaghihintay Ang Amerika
Makapaghihintay Ang Amerika
Merland Mabait
 
Mitolohiyang Pilipino
Mitolohiyang PilipinoMitolohiyang Pilipino
Mitolohiyang Pilipino
Merland Mabait
 
Si Pygmalion at Galatea
Si Pygmalion at GalateaSi Pygmalion at Galatea
Si Pygmalion at Galatea
Merland Mabait
 
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung DalagaAng Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
Merland Mabait
 
Ang Munting Prinsipe
Ang Munting PrinsipeAng Munting Prinsipe
Ang Munting Prinsipe
Merland Mabait
 
Florante at Laura
Florante at LauraFlorante at Laura
Florante at Laura
Merland Mabait
 
Mga Epiko sa Pilipinas
Mga Epiko sa PilipinasMga Epiko sa Pilipinas
Mga Epiko sa Pilipinas
Merland Mabait
 
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
Merland Mabait
 
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
Merland Mabait
 
Liham Pangangalakal
Liham PangangalakalLiham Pangangalakal
Liham Pangangalakal
Merland Mabait
 
Batayang Kaalaman sa Pagsulat
Batayang Kaalaman sa PagsulatBatayang Kaalaman sa Pagsulat
Batayang Kaalaman sa Pagsulat
Merland Mabait
 
Makrong Kasanayan sa Pagsasalita
Makrong Kasanayan sa PagsasalitaMakrong Kasanayan sa Pagsasalita
Makrong Kasanayan sa Pagsasalita
Merland Mabait
 
Anyo ng Pagpapahag
Anyo ng PagpapahagAnyo ng Pagpapahag
Anyo ng Pagpapahag
Merland Mabait
 

More from Merland Mabait (16)

PANDIWA: Kaganapan at Pokus
PANDIWA: Kaganapan at PokusPANDIWA: Kaganapan at Pokus
PANDIWA: Kaganapan at Pokus
 
Pagsulat ng Maikling Kuwento
Pagsulat ng Maikling KuwentoPagsulat ng Maikling Kuwento
Pagsulat ng Maikling Kuwento
 
Dula
DulaDula
Dula
 
Makapaghihintay Ang Amerika
Makapaghihintay Ang AmerikaMakapaghihintay Ang Amerika
Makapaghihintay Ang Amerika
 
Mitolohiyang Pilipino
Mitolohiyang PilipinoMitolohiyang Pilipino
Mitolohiyang Pilipino
 
Si Pygmalion at Galatea
Si Pygmalion at GalateaSi Pygmalion at Galatea
Si Pygmalion at Galatea
 
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung DalagaAng Parabula ng Sampung Dalaga
Ang Parabula ng Sampung Dalaga
 
Ang Munting Prinsipe
Ang Munting PrinsipeAng Munting Prinsipe
Ang Munting Prinsipe
 
Florante at Laura
Florante at LauraFlorante at Laura
Florante at Laura
 
Mga Epiko sa Pilipinas
Mga Epiko sa PilipinasMga Epiko sa Pilipinas
Mga Epiko sa Pilipinas
 
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
Pagsulat ng Pangulong-tudling (Editorial)
 
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
 
Liham Pangangalakal
Liham PangangalakalLiham Pangangalakal
Liham Pangangalakal
 
Batayang Kaalaman sa Pagsulat
Batayang Kaalaman sa PagsulatBatayang Kaalaman sa Pagsulat
Batayang Kaalaman sa Pagsulat
 
Makrong Kasanayan sa Pagsasalita
Makrong Kasanayan sa PagsasalitaMakrong Kasanayan sa Pagsasalita
Makrong Kasanayan sa Pagsasalita
 
Anyo ng Pagpapahag
Anyo ng PagpapahagAnyo ng Pagpapahag
Anyo ng Pagpapahag
 

Panitikan sa Panahon ng Kastila

  • 2.
  • 3. KALIGIRANG KASAYSAYAN : Ang isinaalang-alang na unang pananakop ng mga Kastila sa ating kapuluan ay ang pananatili rito ni Miguel Lopez de Legazpi noong 1565, bilang kauna-unahang Kastilang gobernador- heneral. At dito nagsimula ang panitikan ng mga tao rito. Ang diwa ng pasimulang ito ay nagpatuloy nang walang pagbabago hanggang sa pagkakaroon ng digmaan sa Kabite noong 1872. Higit sa tatlong dantaon din ang pananakop na ito ng mga Kastila.
  • 4. MGA PAGBABAGONG NAGANAP SA BUHAY NG MGA PILIPINO: ** mapalaganap ang relihiyong Katolika Apostolika Romana, pagpapalawak ng kanilang hanapbuhay na pambansa at ng kanilang nasasakupang lupain ** si Villalobos ang nagpasya ng ngalang “Felipinas” o “Felipenas” bilang parangal kay Haring Felipe II. “Filipinas” na naging “Pilipinas” ** taong 1565 at 1873, nakilala ang mga pangalang Lakandula, Magat Salamat, Tamblot, Dagohoy, Diego Silang, Palaris, Manong Pule, atb. ** nagpalit sila ng pangalan at nagpabinyag **Naging gobernador si Jose Basco (1778). **Si Claveria (1849), binigyang ng apelyidong kastila ang pamilyang Pilipino
  • 5. **Instik, Hapon, Ingles nagtangkang lumusob at umagaw sa Pilipinas ** umunlad ang kabuhayan dahil sa tuwirang pakikipagkumersiyo ng Espanya at Europa. Nagkaroon ng mga sasakyang tulad ng karwahe, tren at bapor **nagbago ang anyo ng kanilang pamamahay; nagkaroon ng mga bahay na tisa at bato ** magagandang kasangkapan tulad ng piyano, muwebles at mga kagamitang pangkusina ** natuto silang magdiwang ng mga kapistahan bilang parangal sa mga santo at Papa ** bilang libangan, nagkaroon ng mga sabong, karera ng kabayo at teatro
  • 6. 1. Panitikang Pamaksang Pananampalataya at Kabutihang-asal 2. Panitikang Rebolusyonaryo at Sedisyoso
  • 7. TATLONG KATANGIAN NG PANITIKAN: 1. May sari-saring kaanyuan at pamamaraan, gaya ng mga tulang liriko, awit, kurido, pasyon, duplo, karagatan, kumedya, senakulo, sarsuwela, talambuhay, at mga pagsasaling- wika. 2. Ang karaniwang paksain ay panrelihiyon. 3. Ang lalong nakararami ay huwad, tulad, o halaw sa anyo, paksa, o tradisyong kastila.
  • 8. MGA IMPLUWENSYA NG KASTILA SA PANITIKANG FILIPINO 1. Ang “Alibata”na ipinagmamalaki kauna-unahang abakadang Filipino na nahalinhan ng alpabetong Romano. 2. Ang pagkakaturo ng Doctrina Cristiana na kinasasaligan ng mga gawang makarelihiyon. 3. Ang wikang Kastila na naging wika ng Pantikan nang panahong yaon. Marami sa mga salitang ito ang naging bahagi ng wikang Filipino. 4. Ang pagkakadala ng mga alamat ng Europa at tradisyong Europeo rito na naging bahagi ng Panitikang Filipino tulad ng awit, kurido, moro- moro at iba pa.
  • 9. 5. Ang pagkakasinop at pagkakasalin ng makalumang panitikan sa Tagalog at sa ibang wikain. 6. Ang pagkakalathala ng iba’t ibang aklat na pambalarila sa wikaing Filipino tulad sa Tagalog, Ilokano at Bisaya. 7. Ang pagkakaroon ng makarelihiyong himig ng mga lathalain ng mga panahong yaon.
  • 11. DOCTRINA CHRISTIANA -kauna-unahang aklat na nalimbag sa Pilipinas noon 1593, sa pamamagitan ng silograpiko. -Aklat ito nina Padre Juan de Placencia at padre Domingo Nieva. Nasusulat ang aklat sa Tagalog at Kastila. -Naglalaman ng mga dasal, sampung utos, pitong sakramento, pitong kasalanang mortal, pangungumpisal at katesismo. -May 87 pahina lamang.
  • 12. NUESTRA SENORA DEL ROSARIO -ikalawang aklat na nalimbag sa Pilipinas. Akda ito ni Padre Blancas de San Jose noong 1602 at nalimbag sa Imprenta ng Pamantasan ng Sto. Tomas sa tulong ni Juan de Vera, isang mestisong Intsik. Naglalaman ito ng mga talambuhay ng mga santo, nobena, at mga tanong at sagot sa relihiyon.
  • 13. BARLAAN AT JOSAPHAT “Aral na Tunay na Totoong Pag-aacay sa Tauo, nang manga Cabanalang Gaua nang manga Malaoualhatiang Barlaan at Josaphat (1780) na batay sa mga Sulat sa Griyego ni San Juan Damasceno.”
  • 14. BARLAAN AT JOSAPHAT -ikatlong aklat na nalimbag sa Pilipinas. Akda ito sa Tagalog ni Padre Antonio de Borja. Orihinal na nasa wikang Griyego. - Jacobo Biblio (Latin), Baltazar de Santa Cruz (Kastila) - Ipinalalagay itong kauna- unahang nobelang nalimbag sa Pilipinas. -isinalin sa salitang Iloko at sa anyong patula ni Padre Agustin Mejia.
  • 15. URBANA AT FELISA -aklat na sinulat ni Modesto de Castro, ang tinaguriang “Ama ng Klasikong Tuluyan sa Tagalog”.Naglalaman ito ng pagsusulatan ng magkapatid na sina Urbana at Felisa. Pawang nauukol sa kabutihang- asal ang nilalaman ng aklat na ito, kaya’t malaki ang nagawang impluwensya nito sa kaugaliang panlipunan ng mga Pilipino.
  • 16. -aklat na nauukol sa buhay at pagpapakasakit ni Kristo. Binabasa ito tuwing Mahal na Araw. Nagkaroon ng apat (4) na bersyon sa Tagalog ang akdang ito, at ang bawat bersyon ay ayon na rin sa pangalan ng mga nagsisulat. Ang mga ito ay ang Padre Mariano Pilapil (1814) Gaspar Aquino de Belen (1704); Aniceto dela Merced (1856); at Don Luis de Guian (1750 ). -Isinaalang-alang na pinakapopular ang Version de Pilapil na may 8 pantig sa bawat taludtod, at 5 taludtod sa bawat saknong. PASYON
  • 17. 850 Ang tauo hanggang mayaman Marami ang kaibigan Cung mahirap na, I ang buhay Di batii’t, titigan 851 Gayon ngani itong mundo Magdaraya, t, walang toto Parang lihis na totoo Pangimbolo, i, nanalo Sa calolowa nang tauo. PASYON
  • 19. PANUNULUYAN •Dulang tinatanghal sa lansangan •Paghahanap ng matutuluyan nina Maria at Joseph sa Bethlehem •Ang mga bahay sa paligid ang hinihingan ng mag-asawa ng silid na matutuluyan
  • 20. DALIT • ang pag-aalay ng bulaklak kasabay nang pag-awit bilang handog sa Birheng Maria. • P. Mariano Sevilla (Tondo, Nobyembre 12, 1832) FLORES DE MAYO
  • 21. DALIT Matamis na Birheng pinaghahandugan, Kami’y nangangako naman pong mag- alay Ng mga girnalda bawat araw At ang magdudulot yaring murang kamay. Tuhog na mga bulaklak sadyang salit- salit Sa mahal mong noo’y aming ikakapit, Lubos ang pag-asa’t sa iyo’y pananalig Na tatanggapin mo handog ng pag-ibig. FLORES DE MAYO
  • 22. SANTA CRUZAN • ay isang prusisyon na isinasagawa sa huling bahagi ng pagdiriwang ng Flores de Mayo. Isinasalarawan nito ang paghahanap sa Banal na Krus ni Reyna Elena, ang ina ni Constantino.
  • 23. SENAKULO • isang dulang nagsasalaysay ng buhay at kamatayan ng Poong Hesuskristo. • Kadalasan ginaganap sa lansangan o sa bakuran ng simbahan.
  • 24. SALUBONG • Pagtatanghal ng pagtatagpo ng muling nabuhay na Panginoong Hesus at ni Maria.
  • 25. TIBAG • isang pagtatanghal kung buwan ng Mayo, ng paghahanap ni Santa Elena sa krus na pinagpakuan kay Kristo.
  • 26. KOMEDYA/ MORO-MORO • isang matandang dulang Kastila na naglalarawan ng pakikipaglaban ng Espanya sa mga Muslim noong unang panahon.
  • 27. KARILYO • pagpapagalaw ng mga anino ng mga pira-pirasong kartong hugis tao sa likod ng isang kumot na puti na may ilaw.
  • 28. SARSUWELA • isang komedya o melodramang may kasamang awit at tugtog, may tatlong (3)yugto, at nauukol sa mga masisidhing damdamin tulad ng pag-ibig, paghihiganti, panibugho, pagkasuklam at iba pa. • Severino Reyes o Lola Basyang
  • 29. DUNG-AW • binibigkas nang paawit ng isang naulila sa piling ng bangkay ng yumaong asawa, magulang at anak.
  • 30. KARAGATAN • Nanggaling sa alamat ng prinsesang naghulog ng singsing sa karagatan, tapos nangakong papakasalan niya ang binatang makakakuha nito. • isang larong may paligsahan sa tula ukol sa singsing ng isang dalagang nahulog sa gitna ng dagat at kung sinong binata ang makakuha rito ay siyang pagkakalooban ng pag-ibig ng dalaga.
  • 31. DUPLO • larong paligsahan sa pagbigkas ng tula na isinasagawa bilang paglalamay sa patay. • Isinasagawa sa ika-9 na araw ng pagkamatay. • Pagalingan ito sa pagbigkas at pagdebate, pero kailangan may tugma / sa paraang patula. • Gumagamit ng mga biro, kasabihan, salawikain at taludtod galing sa banal na kasulatan. • BILYAKA at BILYOKO = DUPLERO
  • 32. DUPLO vs. KARAGATAN KARAGATAN DUPLO Mas nauna Pinalitan ang karagatan May matanda, babae at lalaki Madalas dalawang lalaki ang naglalaban May isang paraan ng paglalaro Maraming iba’t ibang estilo Parehong gumagamit ng kasabihan, parabula at makulay na lenguahe, at kumuha ng taludtod galing sa panitikan. Dahil dito, nakatulong sila sa pagunlad ng mga wikang Pilipino.
  • 33. SAYNETE • itinuturing na isa sa mga dulang panlibangan nang mga huling taon ng pananakop ng mga Kastila. Ang paksa ng dulang ito ay nahihinggil sa paglalahad ng kaugalian ng isang lahi o katutubo.
  • 34. PANGANGALULUWA • Kilala bilang Todos Los Santos Kaluluwa kaming tambing Sa purgatoryo nanggaling Doon po’y ang gawa namin Araw gabi’y manalangin
  • 37. Arte Y Regalas de la Lengua Tagala - sinulat ni Padre Blancas de San Jose at isinalin sa Tagalog ni Tomas Pinpin noong 1610.
  • 38. Compendio de la Lengua Tagala - inakda ni Padre Gaspar de San Agustin noong 1703.
  • 39. - kauna-unahang talasalitaan sa Tagalog na sinulat ni Padre Pedro de San Buenaventura noong 1613. Vocabulario de la Lengua Tagala
  • 40. - unang aklat na pangwika sa Kapampangan na sinulat ni Padre Diego Bergano noong 1732. Vocabulario de la Lengua Pampango
  • 41. - pinakamahusay na aklat pangwika sa Bisaya na sinulat ni Mateo Sanchez noong 1711. Vocabulario de la Lengua Bisaya
  • 42. - unang aklat pangwika sa Bikol na sinulat ni Padre Marcos Lisboa noong 1754. Arte de la Lengua Bicolana
  • 43. - kauna-unahang balarilang Iloko na sinulat ni Francisco Lopez. Arte de la Iloka
  • 44.
  • 45. MGA URI NG PANITIKAN A.PASYON – inaawit tuwing Kwaresma, hinggil sa buhay , sakit at pagdurusa ni Kristo. B. KOMEDYA/MORO-MORO- isang matandang dulang Kastila na naglalarawan ng pakikipaglaban ng Espanya sa mga Muslim noong unang panahon.
  • 46. C. DALIT – ang pag-aalay ng bulaklak kasabay nang pag-awit bilang handog sa Birheng Maria. D. DUNG-AW –binibigkas nang paawit ng isang naulila sa piling ng bangkay ng yumaong asawa, magulang at anak. E. KARAGATAN – isang larong may paligsahan sa tula ukol sa singsing ng isang dalagang nahulog sa gitna ng dagat at kung sinong binata ang makakuha rito ay siyang pagkakalooban ng pag-ibig ng dalaga.
  • 47. F. DUPLO –larong paligsahan sa pagbigkas ng tula na isinasagawa bilang paglalamay sa patay. G. KARILYO – pagpapagalaw ng mga anino ng mga pira-pirasong kartong hugis tao sa likod ng isang kumot na puti na may ilaw. H. SENAKULO – isang dulang nagsasalaysay ng buhay at kamatayan ng Poong Hesuskristo.
  • 48. I. TIBAG – isang pagtatanghal kung buwan ng Mayo, ng paghahanap ni Santa Elena sa krus na pinagpakuan kay Kristo. J. SARSUWELA- isang komedya o melodramang may kasamang awit at tugtog, may tatlong (3)yugto, at nauukol sa mga masisidhing damdamin tulad ng pag-ibig, paghihiganti, panibugho, pagkasuklam at iba pa.
  • 49. K. KURIDO – galing sa salitang Mehikanong “corrido” na ang ibig sabihin ay “kasalukuyang pangyayari” (current event). Ito ay tulang pasalaysay na may sukat na walong (8) pantig at pumapaksa sa katapangan, kabayanihan at kababalaghan. L. AWIT – tulang pasalaysay na may sukat na labindalawang (12) pantig at may mga pangyayaring hango sa tunay na buhay.
  • 50. M. PARABULA – kwentong hango sa Banal na Kasulatan na maaaring umakay sa tao sa matuwid na landas ng buhay. N. KANTAHING-BAYAN – (Folk Songs) ang nilalaman ay nagpapakilala ng iba’t ibang pamumuhay at pag-uugali ng mga tao at ng mga kaisipan at damdamin ng bayan. O. SAYNETE – itinuturing na isa sa mga dulang panlibangan nang mga huling taon ng pananakop ng mga Kastila. Ang paksa ng dulang ito ay nahihinggil sa paglalahad ng kaugalian ng isang lahi o katutubo.
  • 51. MGA KANTAHING-BAYAN 1. Leron-leron Sinta = Tagalog 2. Pamulinawen = Iloko 3. Dadansoy = Bisaya 4. Sarong Banggin =Bikol 5. Atin Cu Pung Singsing = Kapampangan
  • 52. KAHALAGAHAN NG KANTAHING BAYANG PILIPINO • Ito ay nagpapakilala na ang ating diwang- makata ay katutubo sa ating lupain. • Ito ay nagpapahayag na tunay na kalinangan ng Pilipino • Ito ay bunga at bulaklak ng matulaing damdaming galling sa puso at kaluluwa ng bayan.

Editor's Notes

  1. isang uri ng dulang makarelihiyon na ang pinakamanuskrito ay ang pasyon. Itinatanghal ito kung Mahal na Araw, kadalasa’y nagsisimula sa Lunes Santo at nagtatapos ng Biyernes Santo, kung minsan pa’y umaabot ng Linggo ng Pagkabuhay. Ito ay itinatanghal sa entablado. Tinatawag din itong “pasyon sa tanghalan”.
  2. ito ay may kaugnayan sa senakulo sapagkat ito ay nauukol sa paghanap sa krus na kinamatayan ni Kristo sa bundok ng Kalbaryo. Ang mga tauhan dito ay sina Emperatris Elena at ang kanyang anak na si Emperador Constantino. Tinawag na tibag sapagkat ito ay nauukol sa pagtibag ng bundok ng Kalbaryo sa paghanap ng krus.
  3. itinatanghal sa entablado. Dalawang pangkat ang naghaharap dito: ang mga Kristiyano at ang mga moro. Tinawag itong comedia de capa y espada na sa kalauna’y naging kilala sa palasak na tawag na “moro-moro”. Nasusulat sa anyong tula, pumapaksa sa paglalaban ng mga Kristiyano at mga di-Kristiyanong tinawag ng mga Kastilang “moro”. Laging magtatagumpay ang mga Kristiyano sa mga paglalaban.