Ang dokumento ay naglalaman ng mga pointers para sa pagsusuri ng mga mag-aaral sa ikatlong markahan sa ika-10 baitang, na tumutok sa mga sanaysay, thesis statement, at paggamit ng pandiwa. Ipinapakita rin nito ang iba't ibang pokus at kaganapan ng pandiwa, kasama ang mga halimbawa at gawain upang mapaunlad ang kaalaman ng mga estudyante sa gramatika. Ang mga gawaing itinalaga ay nagbibigay-diin sa paggamit ng tamang pokus at kaganapan ng pandiwa sa mga pangungusap.

1. GRADE 10

2. POINTERS TO REVIEW:
Ikatlong Markahan
• Sanaysay
• Thesis Statement
• PANDIWA (aspekto, pokus, kaganapan at
kaukulan)
• Mga Akdang Tinalakay (Aralin 2-5)

3. Ang mga mag-aaral ay
inaasahang;
• A. Natutukoy ang ibat ibang pokus at
kaganapan ng pandiwa
• B. Nagagamit ang iba’t ibang uri ng
panlapi sa pagbuo ng mga pandiwa sa
iba’t ibang pokus at kaganapan
• C. Nakikilahok nang buong sigla at husay
sa mga talakayan at pangkatang gawain

4. POKUS
tawag sa relasyong pansemantika
ng pandiwa ng simuno o paksa
ng pangungusap.

5. POKUS NG PANDIWA KAHULUGAN PANANDA NA GINAGAMIT
TAGAGANAP O AKTOR Ang simuno o paksa ang
gumaganap ng kilos na
sinasaad ng pandiwa
“sino?”
[mag- , um- , mang- , ma- ,
maka- , makapag- , maki- ,
magpa-]
LAYON Paksa o binibigyang diin sa
pangungusap
“ano?”
[-in- , -i- , -ipa- , ma- , -an]
Sa Ingles, ito ay ang direct
object.
TAGATANGGAP Pinaglalaanan ng kilos na
ipinapahiwatig ng pandiwa
“para kanino?”
[i- , -in , ipang- , ipag-]
Sa Ingles, ito ay
ang indirect object.
KAGAMITAN Gamit ang siyang simuno o
paksa ng pangungusao
upang maisagawa ang kilos
ng pandiwa
“sa pamamagitan ng
ano?”
[ipang- , maipang-]

6. POKUS NG PANDIWA KAHULUGAN PANANDA NA
GINAGAMIT
GANAPAN Lugar ang binibigyang diin o
ganapan ng kilos
“saan?”
[pag-/-an , -an/-han , ma-/-
an , pang-/-an , mapag-/-an]
SANHI Sanhi o dahilan ang
paksang binibigyang-diin sa
pangungusap
“bakit?”
[i- , ika- , ikina-]
DIREKSYON Nagsasaad ng direksyon ng
kilos ng pandiwa
“tungo saan/kanino?”
[-an , -han , -in , -hin]

7. Halimbawa: TAGAGANAP
Si Aphrodite ay tumugon sa
panalangin ni Pygmalion
AKTOR POKUS NG PANDIWA

8. Halimbawa: LAYON
Pinag-uusapan ng mga tao
ang estatwang nilikha ni
Pygmalion
LAYON
POKUS NG PANDIWA

9. Halimbawa: GANAPAN
Pinagmulan ng mga
mitolohiya ang
bansang Griyego.
GANAPAN
POKUS NG PANDIWA

10. Halimbawa: TAGATANGGAP
Ipinagdala nina Pygmalion ng
mga alay si Aphrodite.
TAGATANGGAP
POKUS NG PANDIWA

11. Halimbawa: KAGAMITAN
Ginamit ni Pygmalion ang
paet at martilyo sa pag-ukit
ng estatwa.
POKUS NG PANDIWA
GAMIT

12. Halimbawa: SANHI
Ikinatuwa ni Aphrodite ang
patuloy na pag-aalay ng
pamilya ni Pygmalion.
POKUS NG PANDIWA
SANHI

13. Halimbawa: DIREKSYUNAL
Sinulatan niya
ang kanyang mga magulang.
POKUS NG PANDIWA
DIREKSYUNAL

14. GAWAIN 1
POKUS NG PANDIWA
Pagyamanin ang Kaalaman sa
Gramatika
A p. 315

15. GAWAIN 2
POKUS NG PANDIWA
Gamit ang mga binilugang pandiwa
sa piniling artikulo mula sa
pahayagan, kumuha ng 5
pangungusap o pahayag dito at
tukuyin kung anong pokus ng
pandiwa ang ginamit dito.

16. KAGANAPAN
Kaugnayan ng pandiwa sa
panaguri ng pangungisap.
Ang mga paksa ng kaganapan na
ito ay kung gagamitan ng mga
panandang ang/ang mga o si/sina

17. KAGANAPAN NG
PANDIWA
KAHULUGAN PANANDA NA
GINAGAMIT
TAGAGANAP O AKTOR bahagi ng panaguri na
gumaganap sa kilos na
isinasaad ng pandiwa.
Nino?
Ng, ng mga, si, sina
LAYON bahagi ng panaguri na
nagsasaad kung ano ang
bagay o mga bagay na
tinutukoy ng pandiwa
Ano?
TAGATANGGAP nagsasaad kung sino ang
nakikinabang sa kilos ng
pandiwa
Para kanino?
KAGAMITAN nagsasaad kung anong
bagay, kagamitan, o
instruento ang ginagamit
upang magawa ang kilos
Anong bagay o
instrumento?

18. KAGANAPAN NG
PANDIWA
KAHULUGAN PANANDA NA
GINAGAMIT
GANAPAN nagsasaad ng lugar na
ginanapan ng kilos ng
pandiwa
Saan?
Nagsisimula sa “sa”
Dito/rito, diyan/riyan,
doon/roon
SANHI nagsasaad kung ano ang
dahilan ng pakakaganap ng
kilos ng pandiwa
Bakit?
Dahil or dahil sa
DIREKSYUNAL ang bahagi ng panaguri ay
nagsasaad ng direksyon ng
kilos na taglay ng pandiwa
«ng»
«sa»
Mga pandiwa:
punta, pasok, akyat, baba,
balik, tungo, etc.

19. Halimbawa:
TAGATANGGAP/AKTOR
Ang puno ng saging ay itinanim ng
matsing sa basang lupa.
“Itinanim nino?” (Itinanim ng matsing)

20. Halimbawa:
LAYON:
Nagtitiklop ng mga damit si Angela
para sa kanyang ate.
“Nagtitiklop ng ano?”
TAGATANGGAP:
Si Angela ay nagtitiklop ng mga damit
para sa kanyang ate.
“Nagtitiklop para kanino?”

21. Halimbawa: SANHI/DAHILAN
Uminom ako ng gamot dahil masakit
ang aking ulo.
“Bakit ka uminom ng gamot?”
(Ako ay uminom ng gamot dahil
masakit ang aking ulo.)

22. Halimbawa: KAGAMITAN
Si Raul ay naghukay sa bakuran sa
pamamagitan ng pala.
“Anong bagay o instrumento ang
ginamit ni Raul para maghukay?”

23. Halimbawa:
DIREKSYONAL:
Sina Tatay at Nanay ay pumunta sa
Makati Medical Center para bisitahin si
Lola Puring.
“Saan pumunta sina Tatay at Nanay?”
GANAPAN:
Kinausap nila ang doktor sa Makati
Medical Center.
“Saan nila kinausap ang doktor?”

24. GAWAIN 1
KAGANAPAN NG PANDIWA
Pagyamanin ang Kaalaman sa
Gramatika
A p. 336

25. GAWAIN
Mula sa maikling kuwentong “Saranggola” ni
Efren Abueg, kumuha ng 7 pangungusap
na nagpapakita ng 7 pokus ng pandiwa.