Panahon ng kastila 
(1565-1872)
1521 
Nadiskubre ng mga taga-Espanya ang 
Pilipinas ni Ferdinand Magallanes. 
1565 
Dumating si Miguel Lopez de Legazpi at 
nagsimula ang pananakop ng mga Kastila sa 
kapuluan.
1565 
 Sa taon ding ito ay naimarka sa 
kasaysayan ng lahing Pilipino at sa panitikan 
nito ang Panahon ng Kastila.
Panitikan sa panahon ng kastila
Panitikan sa panahon ng kastila 
Sinasabibing pinakamahabang panahon ang 
panahon ng panitikang Pilipino ang Panahong ng 
Kastila. 
Tingurian din itong panahon ng krus at espada.
Panitikan sa panahon ng kastila 
Sa panahong ito, panrelihiyon ang 
karaniwang paksa ng panitikan. 
Ginamit ng mga Kastila ang panitikan 
upang maisakatuparan ang kanilang 
layunin na mapalaganap ang 
Kristiyanismo.
Panitikan sa panahon ng kastila 
Pinalaganap nila ang mga dulang 
itinatanghal tungkol sa buhay at 
pagpapakasakit ni Hesus tulad ng tibag, 
senakulo, at panunuluyan.
Panitikan sa panahon ng kastila 
 Gayundin pinalaganap ng mga Kastila 
ang mga kwento tungkol sa mga santo, 
mga nobena, dasal at mga aral ng 
relihiyong Katoliko. 
Karamihan na mga manunulat sa 
panahong ito ay mga prayle.
Panitikan sa panahon ng kastila 
Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang Pilipino: 
1. Doktrina Cristiana 
 Sinulat nina Padre Juan de Plasencia at Padre Domingo 
de Nieva na kinikilalang kauna-unahang aklat 
panrelihiyon na nailimbag sa Pilipinas noong 1593.
Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang 
Pilipino: 
2. Nuestra Senora del Rosario 
 Ito ang ikalawang aklat na nailimbag sa 
Pilipinas noong 1602 na sinulat ni Padre 
Blancas de San Jose.
Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang 
Pilipino: 
3. Barlaan at Josaphat 
 Isang kwentong hango sa Bibliya at 
isinalin sa Tagalog ni Padre Borja na 
itinuturing na kauna-unahang nobela sa 
Pilipino.
Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang 
Pilipino: 
4. Urbana at Felisa 
 Isa itong obra ni Padre Modesto de 
Castro na pumapaksa sa pagsusulatan 
ng dalawang magkapatid na si Urbana 
at Felisa.
Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang 
Pilipino: 
4. Urbana at Felisa 
 Nagkaroon ito ng malaking 
impluwensya sa kaugaliang panlipunan 
ng mga Pilipino noon.
Anyo ng panitikan sa panahon ng kastila 
A. Awit at Kurido 
 Ito ay salaysay na pumapaksa sa kagitingan 
at pakikipagsapalaran ng mga hari, reyna, 
prinsipe at prinsesa na naglalayong 
mapalaganap ang Kristiyanismo.
A. Awit at Kurido 
 Nagmula ang kurido sa Mehikanong salitang 
corrido na nangangahulugang kasalukuyang 
pangyayari. 
 Ang awit ay binubuo ng 12 pantig sa bawat 
taludtod samantalang ang korido ay 
binubuo ng walong pantig sa bawat 
taludtod.
A. Awit at Kurido 
 Ang akda ni Francisco Baltazar o kilala s 
tawag na Kikong Balagtas na pinamagatang 
Florante at Laura ay isang halimbawa ng 
awit na naging mahalagang ambag sa 
panitikang Pilipino.
A. Awit at Kurido 
 Sa pamamagitan nito, naipakilala ng mga 
Kastila ang konseptong maharlika o dugong 
bughaw sa mga Pilipino. 
 Inaalay ni Kikong balagtas ang nasabing 
akda sa isang babaeng itinago niya sa 
pangalang Celia na may inisyal na M.A.R o 
Maria Asuncion Rivera.
B. Dulang panlibangan 
 Itinatanghal ang dula sa entablado ngunit 
maari rin itong ganapin sa bakuran o labas 
ng bahay. 
 Tungkol sa relihiyon ang karaniwang paksa 
ng mga dula na nakilala sa panahon ng 
Kastila.
B. Dulang panlibangan 
B.1. Moro-moro 
 Ipinapakita sa dulang ito ang paglalaban ng 
mga Kristiyano at Muslim na laging 
nagwawakas sa pagtatagumpay ng mga 
Kristiyano at pagpapabinyag ng mga 
muslim.
B. Dulang panlibangan 
B.1. Moro-moro 
 Nagmula ang salitang Moro sa salitang 
Moor na siyang ginagamit ng mga Kastila na 
pantawag sa mga Muslim.
B. Dulang panlibangan 
B.2.. Tibag 
 Sina Reyna Elena at Prinsipe Constantino 
ang mga pangunahing tauhan sa dulang ito. 
 Ang tema ay tungkol sa paghahanap sa 
nawawalang krus na kinamatayan ni Kristo.
B. Dulang panlibangan 
B.3.. Santa Cruzan 
 Isinasadula ang paghahatid ng krus na 
kinamatayan ni Kristo matapos itong 
mahanap nina Reyna Elena. 
 Pangunahing tauhan din sa dulang ito si 
Reyna Elena. 
 Ito ay ginaganap tuwing Mayo.
B. Dulang panlibangan 
B.4. Moriones 
 Tungkol ito sa pagpugot ng ulo kay 
Moriones na isang dating bulag na 
nagsasabing nakita niya ang muling 
pagkabuhay ni Kristo. 
 Ito ay ginaganap sa Moriones, Marinduque.
B. Dulang panlibangan 
B.5. Senakulo 
 Itinatanghal sa dulang ito ang buhay at 
pagpapakasakit ni Hesus. 
 Ginaganap ito tuwing mahal na araw.
B. Dulang panlibangan 
B.6. Karilyo 
 Tau-tauhang karton ang mga nagsisiganap 
sa dulang karilyo. 
 Ang mga pangyayaring ipinapakita ay sa 
dula ay galing sa mga awit at korido o iba 
pang dulang panrelihiyon.
B. Dulang panlibangan 
B.6. Karilyo 
 Napapagalaw ang mga kartong tauhan sa 
pamamagitan ng mga nakataling lubid o 
pising hawak ng mga tao sa itaas ng 
tanghalan. 
 Sinasamahan din ng awit ang dulang ito.
B. Dulang panlibangan 
B.7. Duplo 
 Ito’y isang laro na ang mahalaga ay ang 
pagtatalo sa pamamagitan ng tula. 
 Ginaganap ito sa bakuran ng namatayan 
kung ikasiyam ng gabi matapos mailibing 
ang patay upang aliwin ang mga naiwan.
B. Dulang panlibangan 
B.7. Duplo 
 Hinahati sa dalawang pangkat ang mga 
maglalaro at pinangungunahan ng isang 
tinatawag na hari o punong halaman. 
 Ang isang pangkat ay tinatawag na belyaka 
na nasa kanan ng hari ang nasa kaliwa 
naman ay belyako.
B. Dulang panlibangan 
B.8. Karagatan 
 Isa ring larong paligsahan sa pagtula ang 
karagatan. 
 Ginaganap ang larong ito kung may 
pagtitipon bilang pakikipagdalamhati sa 
namatayan.
B. Dulang panlibangan 
B.8. Karagatan 
 At kung sino man ang binata na makakita ng 
singsing ay siyang pakakasalan ng prinsesa 
at maging kabiyak.
B. Dulang panlibangan 
B.9. Panunuluyan o pananapatan 
 Ginaganap ang dulang ito tuwing bisperas 
ng pagdiriwang ng kapaskuhan. 
 Tungkol ito sa paghahanap ng matutuluyan 
nina Maria at Jose noong malapit ng isilang 
si Hesus.
B. Dulang panlibangan 
B.1o. Sarsuwela 
 Ito’y isang uri ng dula na magkasama ang 
pagsasalita at ang pag-awit. 
 May mga bahagi o tagpo sa dula na ang 
dayalogo o usapan ay sinasabi ng tauhan sa 
pamamagitan ng pag-awit.
B. Dulang panlibangan 
B.11. Saynete 
 Katawa-tawang dula ang saynete na 
pumapaksa sa karaniwang ugali.
c. Kantahing bayan 
 Nagkaroon ng impluwensiyang Kastila ang 
iba’t-ibang kantahing bayan ng mga Pilipino. 
 Makikita ito sa pagkakaroon ng mga salitang 
Kastila sa liriko ng awit.

Panahon ng kastila

  • 2.
    Panahon ng kastila (1565-1872)
  • 3.
    1521 Nadiskubre ngmga taga-Espanya ang Pilipinas ni Ferdinand Magallanes. 1565 Dumating si Miguel Lopez de Legazpi at nagsimula ang pananakop ng mga Kastila sa kapuluan.
  • 4.
    1565  Sataon ding ito ay naimarka sa kasaysayan ng lahing Pilipino at sa panitikan nito ang Panahon ng Kastila.
  • 5.
  • 6.
    Panitikan sa panahonng kastila Sinasabibing pinakamahabang panahon ang panahon ng panitikang Pilipino ang Panahong ng Kastila. Tingurian din itong panahon ng krus at espada.
  • 7.
    Panitikan sa panahonng kastila Sa panahong ito, panrelihiyon ang karaniwang paksa ng panitikan. Ginamit ng mga Kastila ang panitikan upang maisakatuparan ang kanilang layunin na mapalaganap ang Kristiyanismo.
  • 8.
    Panitikan sa panahonng kastila Pinalaganap nila ang mga dulang itinatanghal tungkol sa buhay at pagpapakasakit ni Hesus tulad ng tibag, senakulo, at panunuluyan.
  • 9.
    Panitikan sa panahonng kastila  Gayundin pinalaganap ng mga Kastila ang mga kwento tungkol sa mga santo, mga nobena, dasal at mga aral ng relihiyong Katoliko. Karamihan na mga manunulat sa panahong ito ay mga prayle.
  • 10.
    Panitikan sa panahonng kastila Kontribusyon ng mga paring Kastila sa panitikang Pilipino: 1. Doktrina Cristiana  Sinulat nina Padre Juan de Plasencia at Padre Domingo de Nieva na kinikilalang kauna-unahang aklat panrelihiyon na nailimbag sa Pilipinas noong 1593.
  • 11.
    Kontribusyon ng mgaparing Kastila sa panitikang Pilipino: 2. Nuestra Senora del Rosario  Ito ang ikalawang aklat na nailimbag sa Pilipinas noong 1602 na sinulat ni Padre Blancas de San Jose.
  • 12.
    Kontribusyon ng mgaparing Kastila sa panitikang Pilipino: 3. Barlaan at Josaphat  Isang kwentong hango sa Bibliya at isinalin sa Tagalog ni Padre Borja na itinuturing na kauna-unahang nobela sa Pilipino.
  • 13.
    Kontribusyon ng mgaparing Kastila sa panitikang Pilipino: 4. Urbana at Felisa  Isa itong obra ni Padre Modesto de Castro na pumapaksa sa pagsusulatan ng dalawang magkapatid na si Urbana at Felisa.
  • 14.
    Kontribusyon ng mgaparing Kastila sa panitikang Pilipino: 4. Urbana at Felisa  Nagkaroon ito ng malaking impluwensya sa kaugaliang panlipunan ng mga Pilipino noon.
  • 15.
    Anyo ng panitikansa panahon ng kastila A. Awit at Kurido  Ito ay salaysay na pumapaksa sa kagitingan at pakikipagsapalaran ng mga hari, reyna, prinsipe at prinsesa na naglalayong mapalaganap ang Kristiyanismo.
  • 16.
    A. Awit atKurido  Nagmula ang kurido sa Mehikanong salitang corrido na nangangahulugang kasalukuyang pangyayari.  Ang awit ay binubuo ng 12 pantig sa bawat taludtod samantalang ang korido ay binubuo ng walong pantig sa bawat taludtod.
  • 17.
    A. Awit atKurido  Ang akda ni Francisco Baltazar o kilala s tawag na Kikong Balagtas na pinamagatang Florante at Laura ay isang halimbawa ng awit na naging mahalagang ambag sa panitikang Pilipino.
  • 18.
    A. Awit atKurido  Sa pamamagitan nito, naipakilala ng mga Kastila ang konseptong maharlika o dugong bughaw sa mga Pilipino.  Inaalay ni Kikong balagtas ang nasabing akda sa isang babaeng itinago niya sa pangalang Celia na may inisyal na M.A.R o Maria Asuncion Rivera.
  • 19.
    B. Dulang panlibangan  Itinatanghal ang dula sa entablado ngunit maari rin itong ganapin sa bakuran o labas ng bahay.  Tungkol sa relihiyon ang karaniwang paksa ng mga dula na nakilala sa panahon ng Kastila.
  • 20.
    B. Dulang panlibangan B.1. Moro-moro  Ipinapakita sa dulang ito ang paglalaban ng mga Kristiyano at Muslim na laging nagwawakas sa pagtatagumpay ng mga Kristiyano at pagpapabinyag ng mga muslim.
  • 21.
    B. Dulang panlibangan B.1. Moro-moro  Nagmula ang salitang Moro sa salitang Moor na siyang ginagamit ng mga Kastila na pantawag sa mga Muslim.
  • 22.
    B. Dulang panlibangan B.2.. Tibag  Sina Reyna Elena at Prinsipe Constantino ang mga pangunahing tauhan sa dulang ito.  Ang tema ay tungkol sa paghahanap sa nawawalang krus na kinamatayan ni Kristo.
  • 23.
    B. Dulang panlibangan B.3.. Santa Cruzan  Isinasadula ang paghahatid ng krus na kinamatayan ni Kristo matapos itong mahanap nina Reyna Elena.  Pangunahing tauhan din sa dulang ito si Reyna Elena.  Ito ay ginaganap tuwing Mayo.
  • 24.
    B. Dulang panlibangan B.4. Moriones  Tungkol ito sa pagpugot ng ulo kay Moriones na isang dating bulag na nagsasabing nakita niya ang muling pagkabuhay ni Kristo.  Ito ay ginaganap sa Moriones, Marinduque.
  • 25.
    B. Dulang panlibangan B.5. Senakulo  Itinatanghal sa dulang ito ang buhay at pagpapakasakit ni Hesus.  Ginaganap ito tuwing mahal na araw.
  • 26.
    B. Dulang panlibangan B.6. Karilyo  Tau-tauhang karton ang mga nagsisiganap sa dulang karilyo.  Ang mga pangyayaring ipinapakita ay sa dula ay galing sa mga awit at korido o iba pang dulang panrelihiyon.
  • 27.
    B. Dulang panlibangan B.6. Karilyo  Napapagalaw ang mga kartong tauhan sa pamamagitan ng mga nakataling lubid o pising hawak ng mga tao sa itaas ng tanghalan.  Sinasamahan din ng awit ang dulang ito.
  • 28.
    B. Dulang panlibangan B.7. Duplo  Ito’y isang laro na ang mahalaga ay ang pagtatalo sa pamamagitan ng tula.  Ginaganap ito sa bakuran ng namatayan kung ikasiyam ng gabi matapos mailibing ang patay upang aliwin ang mga naiwan.
  • 29.
    B. Dulang panlibangan B.7. Duplo  Hinahati sa dalawang pangkat ang mga maglalaro at pinangungunahan ng isang tinatawag na hari o punong halaman.  Ang isang pangkat ay tinatawag na belyaka na nasa kanan ng hari ang nasa kaliwa naman ay belyako.
  • 30.
    B. Dulang panlibangan B.8. Karagatan  Isa ring larong paligsahan sa pagtula ang karagatan.  Ginaganap ang larong ito kung may pagtitipon bilang pakikipagdalamhati sa namatayan.
  • 31.
    B. Dulang panlibangan B.8. Karagatan  At kung sino man ang binata na makakita ng singsing ay siyang pakakasalan ng prinsesa at maging kabiyak.
  • 32.
    B. Dulang panlibangan B.9. Panunuluyan o pananapatan  Ginaganap ang dulang ito tuwing bisperas ng pagdiriwang ng kapaskuhan.  Tungkol ito sa paghahanap ng matutuluyan nina Maria at Jose noong malapit ng isilang si Hesus.
  • 33.
    B. Dulang panlibangan B.1o. Sarsuwela  Ito’y isang uri ng dula na magkasama ang pagsasalita at ang pag-awit.  May mga bahagi o tagpo sa dula na ang dayalogo o usapan ay sinasabi ng tauhan sa pamamagitan ng pag-awit.
  • 34.
    B. Dulang panlibangan B.11. Saynete  Katawa-tawang dula ang saynete na pumapaksa sa karaniwang ugali.
  • 35.
    c. Kantahing bayan  Nagkaroon ng impluwensiyang Kastila ang iba’t-ibang kantahing bayan ng mga Pilipino.  Makikita ito sa pagkakaroon ng mga salitang Kastila sa liriko ng awit.