Downloaded 34 times
More Related Content
Letersia dhe artet e tjera
- 1. PROJEKT TEMA: “ LIDHJAE LETËRSISË ME ARTET E TJERA” LËNDA:GJUHA SHQIPE
- 2. Të dimëse cilat janë të përbashkëtat midis letërsisë dhe arteve të tjera si:muzika,piktura,kinematografia etj. Të njohim disa vepra artistike(piktura,muzikale,filma) të frymëzuara nga vepra të ndryshme letrare. OBJEKTIVAT
- 3. Raportet midisdegëve të ndryshme të artit gjatë zhvillimit të tyre historik gjithnjë kanë ndryshuar. Letërsia, si veprimtari krijuese, me anë të së cilës krijohet vepra letrare si burim kënaqësie dhe e njohjes së veçantë, që në kohët e lashta është lidhur me disa arte si, me muzikën, pikturën etj. Midis këtyre arteve ekzistojnë raporte marrëse dhe dhënëse. Ajo që e dallon letërsinë nga këto arte është gjuha të cilën artet e tjera s’e kanë. Ndikimet e ndërsjella midis arteve i shohim që në lashtësi. Kështu, p.sh. në lashtësi muzika e shoqëronte lirikën, kurse me rastin e recitimit, përcillej me muzikë edhe kënga epike; edhe disa vepra muzikore nuk janë krejt të pavarura nga teksti gjuhësor letrar (opera etj.). Po kështu raportet e letërsisë me artet e tjera shihen edhe në aspektin e trajtimit të një objekti. Kjo ndodh kur një vepër pikturale ose muzikore mund të jetë objekt frymëzimi i një vepre letrare. Ky raport midis letërsisë dhe muzikës ose pikturës shihet edhe në disa periudha të zhvillimit të letërsisë në përgjithësi e të poezisë në veçanti. Kjo vërehet më së miri në poezinë e simbolistëve, të cilët kujdes të veçantë i kanë kushtuar elementit muzikor në poezinë e tyre. Insistimi i simbolostëve në elementet dhe efektet muzikore në poezi e ka ndryshuar vetë natyrën e poezisë, e cila, duke u shërbyer me fjalët, muzikën dhe ngjyrat, dëshiron të jetë e afërt me të gjithë shqisat. Ndenja e unitetit dhe lidhjet e ngushta midis arteve i kanë ndriçuar shumë poetikat dhe teoritë e shumë epokave në zhvillimin e arteve. Megjithatë, fjala, gjuha, mbeten fusha kryesore e letërsië. LETËRSIA DHE ARTET E TJERA
- 4. O malet' eShqipërisë e ju o lisat' e gjatë! Fushat e gjëra me lule, q'u kam ndër mënt dit' e natë! Ju bregore bukuroshe e ju lumenjt' e kulluar! Çuka, kodra, brinja, gërxhe dhe pylle të gjelbëruar! Do të këndonj bagëtinë që mbani ju e ushqeni, O vendëthit e bekuar, ju mëndjen ma dëfreni. Nga piktura mund të vijë frymëzimi për të shkruar një poezi.Nga njëra anë kemi një peisazh fshati, kurse nga ana tjetër disa vargje të poemës Bagëti e Bujqësi të Naim Frashërit.
- 5. Të paratmarrëdhënie të muzikës me letërsinë kanë qenë si të ndërsjella.Një situatë më e drejtpërdrejtë e marrëdhënieve të muzikës me letërsinë konstatohet në historinë e muzikës shqiptare, e konkretisht në një pjesë të saj, që lidhet me zhvillimin e këngës patriotike në vitet e Rilindjes. Shkrimtarë si Asdreni, M.Grameno, Th.Mitko, V.Pasha etj. çuditërisht muzikojnë* vetë poezitë e tyre, ndërkohë që edhe një pjesë e madhe e muzikës vokale të krijuar në këtë kohë u vu në shërbim të drejtpërdrejtë të përhapjes së gjuhës dhe letërsisë shqipe.Tani është e qartë se në llojin e tyre, shkrimtarët kanë luajtur një rol të rëndësishëm në gjallërimin e konceptit mbi muzikën si pjesë e kulturës në përgjithësi dhe e asaj kombëtare në mënyrë të veçantë. Kuptohet që detyra e tyre nuk është e njëjtë me detyrën e profesionistit të muzikës, por thjesht një detyrim që mund të lindë nga shtrati i përbashkët i këtyre dy arteve, nga vetëdija e njëjtë e trashëguar nga folk-etnosi, si dhe nga veçoritë e konceptimit të muzikës nga ana e secilit prej tyre. Si thoshte Naim Frashëri:Pa qasuni të këndojmë /se na plasi buz’ e shkretë. LETËRSIA DHE MUZIKA Muzikojnë*-I japin melodi
- 6. Nga poezi twndryshme mund tw krijohen kwngw tw reja.
- 7. Përshtatja enjë libri letrar në film është praktikë shumë e hershme. Është e vërtetë që letërsia e ka ndikuar shumë në kinema.Interesante është se shumica e regjisorëve që praktikonin përshtatjen e romanit në film, nuk këmbëngulnin që filmi t’i ngjante romanit. Një nga kritikët e rëndësishëm që është marrë me këtë problematikë, është George Bluestone. Ai pohonte se nëse ne flasim për përshtatjen e një vepre letrare në film fjalë për fjalë, atëherë kjo do të ishte qesharake. Sipas tij vështërsia kryesore është lidhja e imazhit që transmeton libri me imazhin që na e ofron filmi. LETËRSIA DHE KINEMAJA
- 8. Pamje nga sheshxhirimiI filmit “Harry Potter” I bazuar nw romanin me tw njwjtin titull nga autorja J.K.Rowling.
- 9.