1. !
บทที่ 3
การเลือกทํา
♦! วามหมายของการเลอกทํา
ค ื
การเลือกทํา หมายถึง การกาหนดใหโปรแกรมทางานอยางหนึงเมือเงือนไข (Condition) เปน
ํ  ํ ่ ่ ่ 
จริงและทา (หรือไมตองทํางานใด ๆ ) เมือเงือนไข เปนเท็จ งานโปรแกรมคอมพิวเตอรมการกําหนดให
ํ  ่ ่ ี
เลือกทาอยูมากมายการถามผูใช เชน Save (Y/N) _ Continue(Y/N) _ เปนตน
ํ 
♦! ารเลอกทําแบบ if
ก ื
การเลือกทําแบบ if เริ่มดวยการทดสอบเงื่อนไขที่ไดกาหนดไวกอน อาจมีมากกวา 1 เงอนไขก็
ํ  ่ื
ได ผลการตรวจสอบเงือนไข ถาผล
่
- เปนจริง statement ตอจาก if จะถูกทํางาน
- เปนเท็จ statement ตอจาก if จะไมถูกทํางานหรือไมตองทางานใด ๆ
ํ
รปแบบ 1 แบบ statement เดียว มีรูปแบบ ดังนี้
ู
if (เงือนไขการเปรียบเทียบ)
่
statement;
รปแบบ 2 แบบหลาย statement มีรูปแบบ ดังนี้
ู
if (เงือนไขการเปรียบเทียบ)
่
{ statement;
statement;
statement;
…
! }
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

2. ! 34
•! ตัวอยางโปรแกรม test_if1.cpp แสดงการรับขอมูลจํานวนเต็ม 2 จานวน และเปรียบเทียบ
ํ
กันโดยใช if แบบประโยค(statement) เดยว
ี
/*Program : test_if1.cpp
Process : copare 2 integer
*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int x,y;
int result = 100;
//start statement
clrscr();
cout<< "Please enter integer number : n";
cout<< "Finst number : ";
cin>>x;
cout<< "nSecond number : ";
cin>>y;
//condition of if
if (x>y) //condition
cout<<"nFirst number is greater than second numberan";
if (x+y>result) //condition
cout<<"nFirst number + Seconde number is greater than an"<<result;
getch();
}
•! โปรแกรม test_if2.cpp แสดงการเปรยบเทยบจํานวนตัวเลข 2 จานวน และใช if แบบ
ี ี ํ
หลาย ประโยค(Compound statement)
/*Program : test_if2.cpp
Process : copare 2 integer*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int x,y;
int result = 100;
//start statement
clrscr();
cout<< "Please enter integer number : n";
cout<< "Finst number : ";
cin>>x;
cout<< "nSecond number : ";
cin>>y;
//condition of if
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

3. ! 35
if (x>y)
{ clrscr();
cout<<"nFirst number is : "<<x;
cout<<"nSecond number is : "<<y;
cout<<"nFirst number is greater than second numberan";
}
if (x+y<=result)
{ clrscr();
cout<<"nFirst number is : "<<x;
cout<<"nSecond number is : "<<y;
cout<<"nFirst number + Seconde number <= an"<<result;
}
getch();
}
♦! ารเลอกทําแบบ if…else
ก ื
การเลือกทําแบบ if …else มีหลักการทางาน คอเรมดวยการทดสอบเงอนไขทกําหนดไว ถาผล
ํ ื ่ิ  ่ื ่ี
การตรวจสอบเงอนไข เปนดงน้ี
่ื  ั
- เปนจริง statement ที่อยูตอจาก if จะถูกทํางาน
- เปนเท็จ statement ที่อยูตอจาก else จะถูกทํางาน
รปแบบท่ี 1 if…else แบบ statement เดียว มีรูปแบบ ดังนี้
ู
if(เงือนไขการเปรียบเทียบ)
่
statement;
else
statement;
รปแบบท่ี 2 if…else แบบหลาย statement มีรูปแบบ ดังนี้
ู
if(เงือนไขการเปรียบเทียบ)
่
{ statement;
statement;
statement;
}
else
{ statement;
statement;
! }
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

4. ! 36
•! ตัวอยางโปรแกรม test_if3.cpp แสดงการใช if…else แบบ statement เดยว
ี
/*Program : test_if3.cpp
Process : copare 2 integer and use if...else one statement
*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int x,y;
//start statement
clrscr();
cout<< "Please enter integer number : n";
cout<< "Finst number : ";
cin>>x;
cout<< "nSecond number : ";
cin>>y;
if (x>y) //condition of if
cout<<"nFirst number is greater than second numberan";
else
cout<<"nSecond number is greater than or equal first numberan";
getch();
}
•! ตัวอยางโปรแกรม test_if4.cpp แสดงการใช if…else แบบหลาย statement
/*Program : test_if3.cpp
Process : copare 2 integer and use if...else
*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int x,y;
//start statement
clrscr();
cout<< "Please enter integer number : n";
cout<< "Finst number : ";
cin>>x;
cout<< "nSecond number : ";
cin>>y;
//condition of if
if (x>y)
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

5. ! 37
{ clrscr();
cout<<"You enter 2 number :";
cout<<"nFirst number is : "<<x;
cout<<"nSecond number is : "<<y;
cout<<"nFirst number is greater than second numberan";
getch();
}
else
{ clrscr();
cout<<"You enter 2 number :";
cout<<"nFirst number is : "<<x;
cout<<"nSecond number is : "<<y;
cout<<"nSecond number is greater than or equal first numberan";
}
getch();
}
♦! ารเลอกทําแบบ if ซอนกน (nested if)
ก ื  ั
เราสามารถใช if…else if ซอนกัน เพอตรวจสอบเงอนไขในโปรแกรมใหมทางเลอกหลาย ๆ
่ื ่ื  ี ื
ทางได มรปแบบดงน้ี
ีู ั
if (เงือนไขที่ 1)
่
! { statement;
statement;
}
else if (เงือนไขที่ 2)
่
{ statement;
statement;
! }
! else if (เงือนไขที่ 3)
่
! { statement;
! statement;
! }
! else
! { statement;
•! ตัวอยางโปรแกรม grade1.cpp แสดงการคํานวณเกรด โดยการกรอกคะแนนรวมทาง
! statement;
คียบอรด โดยมีเงื่อนไขการตัดเกรดจากคะแนนรวม ดังนี้
! }
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

6. ! 38
คะแนนรวม 0-49 ไดเกรด F
คะแนนรวม 50-59 ไดเกรด D
คะแนนรวม 60-69 ไดเกรด C
คะแนนรวม 70-79 ไดเกรด B
คะแนนรวม 80-100 ไดเกรด A
คะแนนอน ๆ (ไมถูกตอง)
่ื ไดเกรด *
โดยแสดงการใช if…else…if แบบ statement เดยว ดังนี้
ี
/*Program: grade1.cpp
Process: calculate grade from total score*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int score;
char grade;
//begin statement
clrscr();
cout<< "Program calculate grade";
cout<< "nnPlease enter your score : ";
cin>>score; //input score
if (score<0) //calculate grade use if...else if..
grade='*';
else if (score<=49)
grade='F';
else if(score<=59)
grade='D';
else if(score<=69)
grade='C';
else if(score<=79)
grade='B';
else if(score<=100)
grade='A';
else
grade='*';
cout<< "You get grade : a"<<grade<<'n'; //show get grade
if (grade=='*')
cout<< "Your score = "<<score<< " is error range !!!n"; getch();
}
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

7. ! 39
•! ตัวอยางโปรแกรม grade2.cpp แสดงการคํานวณการตัดเกรดโดยใช Logical Operator ได
แก || (OR) && (AND) มาใชในการกําหนดเงอนไข ซงมผลลพธการทํางานเหมือน
่ื ่ึ ี ั 
โปรแกรม grade1.cpp
/*Program: grade2.cpp
Process: calculate grade from total score
*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int score;
char grade;
//begin statement
clrscr();
cout<< "Program calculate grade";
cout<< "nnPlease enter your score : ";
cin>>score; //input score
//calculate grade use if...else if..
if (score<0 || score>100) //check enter error score
grade='*';
else if (score>=0 && score<=49)
grade='F';
else if(score>=50 && score<=59)
grade='D';
else if(score>=60 && score<=69)
grade='C';
else if(score>=70 && score<=79)
grade='B';
else
grade='A'; // end of if command
cout<< "You get grade : a"<<grade<<'n'; //show get grade
if (grade=='*')
cout<< "Your score = "<<score<< " is error range !!!n";
getch();
}
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

8. ! 40
♦! ารใช Conditional Operator ?:
ก
ใน C++ มีการกําหนดเงือนไขทีทํางานไดเหมือน if…else เรยกวา conditional operator ใช
่ ่ ี 
สัญลักษณ ?: แทน มีรูปแบบ คือ
ตัวแปรเก็บผลลัพธ = (เงื่อนไขเปรียบเทียบ) ? คาที่ 1 : คาที่ 2;
หลักการทางานเมอเงอนไขใหคาเปน จริง ตัวแปรผลลัพธจะมีคาเปน คาที่ 1 แตถา
ํ ่ื ่ื  
เงอนไขใหคาเปน เทจ ตัวแปรผลลัพธจะมีคาเปน คาที่ 2
่ื   ็
พิจารณาประโยค if…else ตอไปน้ี

if (a>b) c=a; else c=b;
หรือ
if (a>b)
c= a;
else
c=b;
จากประโยค if…else ดังกลาว สามารถใช conditional operator แทนไดดงน้ี
ั
c=(a>b)? a : b;
♦! ารเลอกทําแบบ switch … case
ก ื
ในกรณีที่การเลือกทํามีหลายเงื่อนไข แตละเงื่อนไขขึ้นอยูกับ ตัวแปร (variable) ตัวเดียวกัน ที่
เปนประเภท int หรือ char สามารถใชการเลือกทาแบบ switch…case แทนการเลอก ทําแบบ if
 ํ ื
ซอนกัน (nested if ) ได โดยมีรปแบบดังนี้
ู
switch(ตัวแปรชนิด int หรอ char)
ื
{ case คาคงที่ชนิด int หรอ char:
ื
statement;
statement;
break;
case คาคงที่ชนิด int หรอ char:
ื
statement;
statement;
break;
default:
statement;
break;
! }
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

9. ! 41
หลักการทางานของ switch ....case คือ การตรวจสอบเงือนไขของ switch จะนําคาของตวแปร
ํ ่  ั
ที่กําหนดไวในวงเล็บหลัง switch (เปนตัวแปรชนิด int หรือ char เทานน) ไปตรวจสอบกับคาคงที่ที่
 ้ั
กําหนดไวในแตละกรณหรอ case ตาง ๆ (ซึ่งตองเปนคาคงที่ชนิด int หรือ char เหมอนกบตวแปรหลง
  ี ื  ื ั ั ั
switch) ถาตรงกบกรณใดเปนอนดบแรก จะทํา statement หลัง case นัน แลวก็ออกจากการทางานดวยคีย
 ั ี  ั ั ้ ํ
เวิรด break ไปทางาน statement อน ๆ ที่อยูหลัง } ตอไป แตถาคาตัวแปรที่กาหนดไวไมตรงกบกรณี
 ํ ่ื ํ   ั
ใด ๆ เลย จะทํา statement หลัง default (ถากาหนด default: ไว)
ํ 
•! ตัวอยางโปรแกรม switch.cpp แสดงการใช switch โดยกําหนดตัวแปรหลง switch เปน
ั 
ประเภท char ดงนนคาคงททกาหนดไวหลัง case จะตองเปน char โดยกําหนดไวในเครื่อง
ั ้ั  ่ี ่ี ํ
' ' ดวย เพื่อใหสามารถนําคาคงที่ประเภทเดียวกันเปรียบเทียบกันได
/*Program : switch.cpp
Process : test statement switch...case
*/
#include <iostream.h>
#include <conio.h>
void main()
{ int first,second;
char choice;
//begin statement
clrscr();
cout<<"Program Calcurate Arean";
cout<<"1. Circlen";
cout<<"2. Squaren";
cout<<"3. Trianglen";
cout<<"Please select your choice <1-3>: ";
cin>>choice;
//begin switch statement
switch(choice)
{ case '1':
cout<<"nYou select choice "<<choice<< " calculate Circle Arean";
cout<<"Press any key to end programn";
break;
case '2':
cout<<"nYou select choice "<<choice<< " calculate Square Arean";
cout<<"Press any key to end programn";
break;
case '3':
cout<<"nYou select choice "<<choice<< " calculate Triangle Arean";
cout<<"Press any key to end programn";
break;
default:
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

10. ! 42
cout<<"nYou select Another choice aan";
cout<<"Press any key to end programn";
}
getch();
}
♦! บบฝกหัดทายบท
แ
1. ในการคํานวณภาษเงินไดบุคคลธรรมดา (ภงด.91) มีการคํานวณภาษเี งนไดในอตรากาวหนาจากเงน
ิ  ั   ิ
ได สุทธิ ดังอัตราตามตารางตอไปนี้
เงินไดสุทธิตั้งแต จํานวนเงนไดสงสดของ อัตราภาษี ภาษีเงินไดใน ภาษีสะสมสูงสุด
ิ  ู ุ
ขั้น รอยละ
 แตละขั้น ของขน ้ั
1 ถึง 100,000 100,000 5 5,000 5,000
100,001-500,000 400,000 10 40,000 45,000
500,001-1,000,000 500,000 20 100,000 145,000
1,000,001-4,000,000 3,000,000 30 900,000 1,045,000
4,000,001 ขึ้นไป 37
ตัวอยางเชน ถามีเงินไดสุทธิ 1,450,000 บาท การคานวณภาษในอตรากาวหนา เปนดงน้ี
ํ ี ั    ั
100,000 บาทแรก คดรอยละ 5
ิ  ภาษีที่คานวณได 5,000 บาท
ํ
เหลือเงินไดสุทธิอีก 1,450,000-100,000 = 1,350,000 บาท นําไปคํานวณในอัตราตอไปเต็มขัน ้
400,000 บาท คิดรอยละ 10 ภาษีที่คานวณได 40,000 บาท
ํ
เหลือเงินไดสุทธิอีก 1,350,000 - 400,000 = 950,000 บาท นําไปคํานวณในอัตราตอไปเต็มขัน ้
500,000 บาท คิดรอยละ 20 ภาษีที่คานวณได 100,000 บาท
ํ
เหลือเงินไดสุทธิอีก 950,000 - 500,000 = 450,000 บาท นําไปคํานวณในอตราตอไปไมเ ตมขน
ั  ็ ้ั
450,000 บาท คดรอยละ 30
ิ  ภาษีที่คานวณได 135,000 บาท
ํ
รวมภาษีเงินไดที่ตองชําระทงสน 5,000+40,000+100,000+135,000 = 280,000 บาท
้ั ้ิ
จากวิธีการคํานวณภาษเี งนไดบคคลธรรมดาในอตรากาวหนาน้ี ใหเ ขยนโปรแกรมเพอคานวณ
ิ  ุ ั   ี ่ื ํ
หาภาษี เมือกรอกจํานวนเงินไดสุทธิทางแปนพิมพ โดยแสดงขันตอนในการคํานวณอตราแบบกาวหนา
่ ้ ั  
แตละขนใหเ หนโดยละเอยดทางจอภาพ
 ้ั ็ ี
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา

11. ! 43
2. รานโชคดีการคา ตองการใหเ ขยนโปรแกรมเพอคานวณสวนลดของราคาสินคาและราคาสินคาสุทธิ
 ี ่ื ํ
ใหแกลูกคาจากยอดซื้อที่รวม VAT 10% แลว ตามเงอนไขดงน้ี
่ื ั
ยอดซื้อ 1- 1000 บาท ใหสวนลด 3%
ยอดซื้อ 1001- 2000 บาท ใหสวนลด 5%
ยอดซื้อ 2001- 5000 บาท ใหสวนลด 7%
ยอดซื้อ 5001- 10000 บาท ใหสวนลด 9%
ยอดซื้อ 10001 บาทขึ้นไป ใหสวนลด 10%
ใหนกศกษาเขยนโปรแกรมเพอรบคาจํานวนยอดซือสินคากอนรวม VAT , คํานวณราคาซอรวม
 ั ึ ี ่ื ั  ้ ้ื
VAT, คํานวณสวนลดที่ลูกคาจะไดรับ, คํานวณราคาสินคาสุทธิที่ลูกคาตองจาย
ศิริชัย นามบุรี การเลือกทํา