1. ใบความรูที่ 3.2
โครงสราง if และ if...else
โครงสราง if เปนโครงสรางที่ใชควบคุมการทํางานของคําสั่งอื่น ๆ ภายใตเงื่อนไข (condition) ที่
กําหนด การใชงานนั้นมีสองรูปแบบคราว ๆ ไดแก
• รูปแบบที่ 1: โครงสราง if
จากการใชงานดานลาง คําสั่ง statement จะถูกเรียกทํางานก็ตอเมือนิพจนทางตรรกศาสตรที่
่
กําหนดเปน condition มีคาเปนจริง
if (condition)
statement; // executed if the condition is true
เนื่องจากโครงสรางขางตนอนุญาตใหเรากําหนดเงื่อนไขใหกับคําสั่งเพียงคําสั่งเดียวเทานั้น อยางไร
ก็ตาม หากมีคาสั่งมากกวาหนึ่งภายใตเงื่อนไขเดียวกัน คําสั่งเหลานี้สามารถถูกจัดกลุมใหเปน
ํ
เสมือนคําสั่งเดียวไดโดยการครอบคําสั่งทั้งหมดดวยวงเล็บปกกา ({...})
if (condition) {
statement1; // executed if the condition is true
statement2; // executed if the condition is true
statement3; // executed if the condition is true
:
}
• รูปแบบที่ 2: โครงสราง if...else
คําสั่ง statement1 จะถูกเรียกทํางานเมื่อนิพจนในตําแหนง condition มีคาเปนจริง หาก
นิพจนดังกลาวมีคาเปนเท็จ คําสั่ง statement2 จะถูกเรียกทํางานแทน
if (condition)
statement1; //executed if the condition is true
else
statement2; //executed if the condition is false
และเชนเคย เราสามารถใชงานโครงสราง if...else รวมกับวงเล็บปกกาหากมีคําสั่งที่ตองการ
ใหทํางานภายใตเงื่อนไขมากกวาหนึ่ง
if (condition) {
statementT1; //executed if the condition is true
statementT2; //executed if the condition is true
}
else {
statementF1; //executed if the condition is false
statementF2; //executed if the condition is false
}
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 53

2. ตัวอยางที่ 3.1 รหัสจําลอง (pseudo-code) ดานลางอธิบายขั้นตอนวิธีสําหรับใหโปรแกรมพิมพคําวา
Passed หากคะแนนของนักเรียนมีคามากกวาหรือเทากับ 60 ไมเชนนั้นใหพิมพคาวา Failed
ํ
if student's score is greater than or equal to 60
Print "Passed"
otherwise
Print "Failed"
เราสามารถนํารหัสจําลองขางตนมาเขียนเปนโปรแกรมภาษา C# ไดดงนี้ (แสดงเพียงสวนสําคัญเทานั้น)
ั
if (score >= 60)
Console.WriteLine("Passed");
else
Console.WriteLine("Failed");
เนื่องจากคียเวิรด else เปนตัวกําหนดใหการพิมพคําวา Failed ทํางานเมื่อเงื่อนไข score >= 60
เปนเท็จ ดังนันหากเราแทนที่ else ดวยคําสั่ง if และใชเงื่อนไขที่ตรงขามกันคือ score < 60
้
โปรแกรมก็จะมีการทํางานเหมือนกับโปรแกรมขางบนทุกประการ
if (score >= 60)
Console.WriteLine("Passed");
if (score < 60)
Console.WriteLine("Failed");
ตัวอยางที่ 3.2 โปรแกรมตอไปนี้จะรอรับตัวเลขจากผูใชและใหคําตอบวาตัวเลขนั้น ๆ เปนเลขคู (even) หรือ
เลขคี่ (odd)
• ใชรูปแบบ if
using System;
class OddOrEven {
static void Main() {
int N;
Console.Write("Please input N: ");
N = int.Parse(Console.ReadLine());
if (N%2 == 0)
Console.WriteLine("{0} is even", N); //true
if (N%2 != 0)
Console.WriteLine("{0} is odd", N); //true
}
}
54 สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี

3. • ใชรูปแบบ if...else
using System;
class OddOrEven {
static void Main() {
int N;
Console.Write("Please input N: ");
N = int.Parse(Console.ReadLine());
if (N%2 == 0)
Console.WriteLine("{0} is even", N); //true
else
Console.WriteLine("{0} is odd", N); //false
}
}
ตัวอยางที่ 3.3 บริษัทโทรศัพทมือถือแหงหนึ่งเสนอโปรโมชั่นใหกับลูกคาโดยมีการคํานวณคาธรรมเนียม
การใชงานดังนี้
• สองนาทีแรก คิดนาทีละหาบาท
• นาทีถัดมาคิดนาทีละสองบาท
โปรแกรมดานลางจะรับคาจํานวนนาทีจากผูใช และคํานวณคาธรรมเนียมการใชงาน นอกจากนี้
ภายในโปรแกรมยังมีคอมเมนตกํากับเอาไวหลายจุดเพื่ออธิบายการทํางานของโปรแกรมในสวนตาง ๆ
using System;
class Cellphone {
static void Main() {
// Step 1: Take the number of minutes input
Console.Write("Enter the number of minutes: ");
int minutes = int.Parse(Console.ReadLine());
// Step 2: Split the number of minutes into two parts,
// the first two and the remaining
int first, remaining;
if (minutes > 2) {
// Step 2.1: If the call takes more than two minutes,
// then the first two minutes is used entirely and the
// remaining is minutes subtracted by two
first = 2;
remaining = minutes - 2;
}
else {
// Step 2.2: If the call takes less than 2 minutes,
// these minutes are considered part of the first two
first = minutes;
remaining = 0;
}
// Step 3: Compute the fee based on the number of minutes
// during the first two minutes, and the number of minutes
// after the first two minutes
int fee = (first*5) + (remaining*2);
Console.WriteLine("The air time fee is {0} baht.", fee);
}
}
สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี 55

4. ตัวอยางผลการทํางาน
Enter the number of minutes: 1
The air time fee is 5 baht.
Enter the number of minutes: 5
The air time fee is 16 baht.
56 สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี