Lec5 6

1
Microsoft Excel
(үргэлжлэл)
Олон Улсын Улаанбаатарын Их Сургууль
Лекц 5-6
Багш: Д.Ганцоож

2
• оруулж буй өгөгдлийг хүчингүй болгох
• оруулж буй өгөгдлийг дуусгах
• өгөгдөл оруулах үйлдлийг үргэлжлүүлэх

3
Нүдэн дэх өгөгдлийг устгах
• Home -> Clear командаар
гүйцэтгэнэ.
– Өгөгдлийг устгах нүднүүдийг
сонгоно.
– Home-> Clear командыг
сонгоно.
– Нээгдэх дэд цэснээс хэрэгтэй
хэсгийг устгана.

5
Сонгосон нүд устгах
• Сонгосон нүдийг бүхэлд нь хүснэгтээс
устгахын тулд Home -> Delete командыг
сонгоно.
– Устгах гэж буй нүднүүдийг сонгоно
– Home -> delete жагсаалтын цонхноос хэрэгтэй
тохируулгыг хийнэ.

7
• Shift cells left - Нүдийг устгахдаа
үлдсэн нүднүүдийг зүүн тийш шахах
• Shift cells up - Нүдийг устгахдаа үлдэх
нүднүүдийг дээш шахах
• Entire row – идэвхитэй мөрийг устгах
• Enitre column – идэвхитэй баганыг
устгах
Сонгосон нүд устгах

8
Ажлын хуудсан дах нүднүүдийг
өгөгдлөөр дүүргэх
• Өгөгдлөөр дүүргэх гэдэг нь ижил төрлийн
өгөгдлийг хүснэгтийн нүднүүдэд байрлуулахыг
хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл завсрын санах ой
ашиглалгүйгээр өгөгдлийг шаардлагатай
нүднүүдэд хувилах үйдлийг гүйцэтгэнэ гэсэн үг юм.

10
Гүйцэтгэх алхам
• Нүдэнд өгөгдөл оруулна.
• Өгөгдөл бүхий нүдийг сонгоно
• Ижил өгөгдөл оруулах нүднүүдийг сонгоно
• Home -> Editing -> Fill командаар гарч ирэх цонхноос
хэрэгтэй тохируулгыг хийнэ.
– Down – доош нь дүүргэх CTRL + D
– Right – баруун тийш нь дүүргэх CTRL + R
– Left – зүүн тийш нь дүүргэх
– Up – дээш нь дүүргэх

11
• Home -> Fill -> Right
• Ctrl + R

12
• Энэ командыг гүйцэтгэх өөр нэг хялбар арга
бол хулганы тусламжтайгаар Fill буюу дүүргэх
командыг гүйцэтгэх арга юм. Идэвхитэй
нүдний баруун доод өнцөгт байрлах квадрат
хэлбэрийн дүрсийг Fill Handle гэж нэрлэдэг.
Ажлын хуудсан дах нүднүүдийг
өгөгдлөөр дүүргэх

14
Дэс дугаар оруулах
• Дараалан дугаарлах баганын эхний нүдэнд 1
утга оруулна. Хоёр дахь нүдэнд 2 утга оруулна.
• 1 ба 2 утга агуулж буй нүдийг бүхэлд нь
сонгоно.
• Сонгогдсон хоёр нүдний хувьд Fill Handle дээр
хулганы заагчийг аваачиж доош нь чирнэ.
• Баганын дугаарлах тоо гүйцэхэд хулганы
товчлуурыг суллана.

15
Fill Handle
Бөглөх залуур

16
Ажлын хүснэгтэнд тооцоо хийх
• Томъёо бичихийн өмнө = тэмдэг тавина. Бичсэн
томъёо томъёоны мөрөнд харагдана.
• Formula Bar
Хүснэгтэнд тооцоо хийхэд анхаарах зүйлс :
1. Томъёо оруулах нүдэнд = тэмдэг оруулахыг мартаж
болохгүй.
2. Хүснэгтийн нүдэнд тооцоо хийдээ нүдний хаягийг
ашиглах.

18
Томъёонд хэрэглэгдэх математик
операторууд
Үйлдэл Тэмдэглэгээ Жишээ
Зэрэг
дэвшүүлэх
^ = C3 ^ 3
Үржүүлэх * = C3 * C4
Хуваах / = C3 / 2
Нэмэх + = C3 + C4
Хасах - = C3 - C4
Хувь % = C3 * 20%

19
Харьцуулах операторууд
Үйлдэл Тэмдэглэгээ Жишээ
Тэнцүү = A1=B1
Их > A1>B1
Бага < A1<B1
Их буюу тэнцүү >= A1>=B1
Бага буюу тэнцүү <= A1<=B1
Тэнцүү биш < > A1<>B1

20
Хөл толгойн бичиглэлийг
тохируулах
• Page Layout -> Page setup -> Header and Footer командыг
сонгоно.
• Header болон Footer нүдэнд хүснэгтийн хөл толгойн хэсэгт
оруулах бэлэн өгөгдлийг сонгож оруулдаг. Харин Custom
header custom footer товчлуурыг дарахад нээгдэх Header
and Footer харилцах цонхонд хэрэглэгчийн зүгээс оруулах
хөл толгойн бичиглэлийг бичдэг.

22
• Home -> Format as Table – хүснэгтийн хэлбэрийг сонгоно.
• Home -> Cell styles – нүдний хэлбэрийг сонгоно.

• Home -> Format Painter гэсэн командаар тухайн
сонгогдсон байгаа нүдний хэлбэржүүлэлтийг нь
хуулна.
24

АЖЛЫН ХУУДАСНЫ ХЭВЛЭГДЭХ МУЖИЙГ
ТОДОРХОЙЛОХ
Хүснэгтийг бүхлээр нь болон хэсэгчилэн хэвлэж
болно. Хэсэгчлэн хэвлэхдээ хэвлэх мужаа
тодорхойлох шаардлагатай. Үүний тулд :
1. Хэвлэх мужаа (хулганаар чирж ) тэмдэглэнэ.
2. Page Layout цэсээс Print Area командын Set
Print Area сонгоно. Ингэхэд тэмдэглэсэн хэсгийг
тойрон тасархай зураас хүрээлсэн байна.
25

АЖЛЫН ХУУДАСНЫ ХЭВЛЭГДЭХ
МУЖИЙГ ТОДОРХОЙЛОХ
Хэвлэх мужийг тэмдэглэхээс гадна цонхны утгыг
нь зааж өгч болно. Үүний тулд :
Page Layout цэсээс Page Setup команд сонгоод
Sheet хэсгийг идэвхижүүл.
Print Area хэсэгт хэвлэх муж байрлах хэсгийн зүүн
дээд, баруун доод цонхны утгыг тавь. Жишээ нь:
A1 : E9 г.м
Хэвлэх хязгаараа заагаад OK товч дарна.
27

Ñîíãîëò Үүрэг
Print Area Хэвлэх мужийг тодорхойлно.
Print Хэвлэх зүйлийг заана.
Gridlines Шугам
Draft Quàlity Ноорог байдлаар хэвлэнэ.
Black and White Хар цагаанаар хэвлэнэ.
Row and Column
Heading
Мөр баганы толгойн
нэрлэгдсэн хэсгийг харуулна
Print Titles Хэвлэх хэсгийн гарчиг 29

Print Titles Хэвлэх хэсгийн гарчиг
Rows to Repeat at
Top
Хуудасны бүрийн дээр хэвлэгдэх
мөр
Columns to Repeat at
Left
Хуудас бүрийн зүүн талд хэвлэгдэх
багана
Page Order Хуудсыг хэвлэх дараалал
Down then Across Доошоо тэгээд хажуу тийш
Across then Down Хажуу тийш тэгээд доошоо
30

АЖЛЫН ХУУДАСНЫ ХЭВЛЭГДЭХ
МУЖИЙГ ТОДОРХОЙЛОХ
1. Хэвлэх мужаа (хулганаар чирж ) тэмдэглэнэ.
2. Office Button -> Print командын Print What хэсгээс
Selection командыг coнгoнo.
31

АЖЛЫН ХУУДСЫГ ХУУЛАХ БОЛОН
ЗӨӨХ
32
• Хуулах гэж буй ажлын хуудсыг сонгоно
• Home/Format/Move or Copy командыг сонгоно.
• Хуулах ажлын хуудсыг байрлуулах ажлын хавтасыг
сонгоно.
• Өөр ажлын хавтас руу зөөх хэрэггүй бол аль
ажлын хуудасны өмнө болон хойно байрлуулахыг
сонгоно.
• Create a copy сонголтыг идэвхижүүлнэ. Хэрэв зөөх
бол энэ сонголт сонгогдоогүй байна.

To Book Цонхонд ажлын
хавтсыг сонгоно
Before Sheet цонхонд ажлын
хуудсыг сонгоно
Create a copy хуулах бол энэ
сонголтыг
идэвхижүүлнэ
 Энэ үйлдлийг гүйцэтгэж болох өөр нэг арга бол
ажлын хуудасны нэр бүхий хэсгийг сонгож хулганы
баруун товчийг дарна. Нээгдэх харилцах цонхноос
Move or Copy командыг сонгоно.

АЖЛЫН ХУУДАСТАЙ АЖИЛЛАХ
• Ашиглахгүй болсон ажлын хуудсыг устгахын тулд
Home цэсний Delete/Delete Sheet командыг сонгоно.
• Ажлын хавтасанд ажлын хуудас нэмэхийн тулд
Home цэсний Insert / Insert sheet командыг сонгох
бөгөөд уг үйлдлийн үр дүнд идэвхитэй байгаа
ажлын хуудасны өмнө Sheet4 буюу бэлэн байгаа
ажлын хуудасны дараагийн дугаар бүхий шинэ
ажлын хуудас нэмэгддэг.
35

АЖЛЫН ХУУДАСНЫ НЭРИЙГ ӨӨРЧЛӨХ
36
 Нэрийг өөрчлөх ажлын
хуудсыг сонгоно
 Хулганы баруун товчийг дарж
нээгдэх дэд цэснээс Rename
командыг сонгон.
 Эсвэл Home / Format /
Rename sheet командыг
сонгоно.

АЖЛЫН ХУУДСЫГ НУУЦЛАХ
37
Ажлын хуудсыг нууцлах үйлдэл нь дурын хэрэглэгч
мэдээллийг устгах,хуулж авах гэх мэт үйлдэл
гүйцэтгэхээс сэргийлэх үед хийгддэг байна.
Нууцлах гэж буй ажлын хуудсыг сонгоно.
Home/Format/Hide sheet командыг сонгоно
Энэ үйлдлээр тухайн ажлын хуудас ажлын
хавтасанд харагдахгүй бөгөөд үүнийг Unhide
командаар сэргээх боломжтой.

Ажлын хуудсанд өгөгдлийг хайх,
солих
38
• Хайлтыг ажлын талбарыг бүхэлд нь хамруулж хийхээс
гадна тэмдэглэгдсэн мужид хийж болно.
• Хайлт хийх мужийг тэмдэглэнэ.
• Home / Find &Select / Find командыг сонгоно.
• Нээгдэх Find харилцах цонхны

Хүснэгтэнд мөр багана нэмж оруулах
39
 Хүснэгтэнд багана оруулахдаа:
 Хүснэгтийн нүдийг идэвхижүүлнэ
 Home/Insert/ Insert sheet column командыг сонгоно.
 Хүснэгтэнд мөр оруулахдаа
 аль нэг нүд эсвэл мөрийг бүхэлд идэвхижүүлнэ.
 Home / Insert / Insert sheet row командыг сонгоно.

Unhide
rows
Hide
rows
AutoFit
40
 Home -> Cells -> Format комманд
Нүдэн дэх өгөгдлийн хэмжээгээр өндөр,
ба өргөнийг тогтооно
Мөрийг нууцлана
Нууцалсан мөрийг буцаана

Ажлын хуудасны дэвсгэр өнгийг өөрчлөх
 Хүснэгтийн багана мөрийг бусдаас онцгойлж өнгөөр
ялгахдаа Home цэсний Fill color командын
хэрэглүүрийн тусламжтайгаар гүйцэтгэнэ.
 Харин Page Layout / Sheet Background командаар
ажлын хуудсанд дэвсгэр болгож төрөл бүрийн зураг
оруулах боломжоор хангагдана. Нэгэнт оруулсан
хүснэгтийн дэвсгэр зургийг Page Layout / Delete
Background командаар устгана.

НУУЦАЛСАН БАГАНА МӨРИЙГ ИЛ ГАРГАХДАА

Ажлын хуудсанд функц
ашиглах
• Бичиглэлийг Formulas цэсний Insert
Function команд сонгон хэрэглэнэ.
• Функцүүдийг дараах ангилалд хуваадаг.

All Бүх функцүүд
Financial Санхүүгийн функцүүд
Date Time
Он сар өдөр, цагийн
функцүүд
Math &Trig
Математик,
тригонометрийн
функцүүд
Statistic Статистикийн функцүүд

Lookup reference Лавлагаа харах функцүүд
Database Өгөгдлийн сангийн функцүүд
Text
Тексттэй ажиллах функцүүд
Logical
Логикийн функцүүд
Information Мэдээллийн функцүүд

Нийтлэг ашиглагддаг
функцүүдийг хэрэглэх
 Ажлын хуудсанд функц оруулах үед функцтэй
ажиллах цонх нээгдэж таны ажлыг хөнгөвчилөх
болно.
 Number1 – нүдэнд томъёонд хамрагдаж байгаа
өгөгдлүүдийг агуулж байгаа нүднүүдийн хаяг
 K10:K19 – K баганын 10 –с 19 р мөрийн нүднүүд

Сонгосон нүдэнд өөр
функц ашиглах бол
Засварлаж буй функц
Томъёоны
үр дүн
Функцын
үр дүн

• SUM(N2:N10)
• SUM(N2,N5,N9)
• sum(n2, o3:o15)
• Sum(o3:o15,+5)

• IF - Нөхцөл шалгах функц.
• IF(шалгах нөхцөл, үнэн үед буцаах утга,
худал үед буцаах утга)
• A10=100 бол логик илэрхийлэл. Хэрэв A10
нүдэн дэх өгөгдөл 100 бол энэ нь үнэн
байна
• If(нөхцөл,1,0)

• Æè
• IF(A10=100,Sum(B5:B15),” ”)
• Энд бичигдсэн IF функц нь дараахь утгыг
буцаана. A10 нүдэн дэх өгөгдөл 100 бол
B5 B10 нүднүүдэд агуулагдах тоон утгын
нийлбэрийг олно. Хэрэв 100 биш бол
хоосон утга буцаана.
• Нийлбэрийг олох нүднүүдийн хаягийг
авна

• MAX - Хамгийн их утга олох функцийг
ашиглах.
• Сонгосон нүднүүдийн хамгийн их утгыг
олно.
• MAX(Тоон утга1, тоон утга2, . . .) Жишээ
нь: Хэрэв A1 –с A5 нүднүүдэд A1:A5 - 5, 46,
25, 49, 5 утгууд агуулагдсан бол
MAX(A1:A5) функцийн утга 49 байна.

MIN - Хамгийн бага утгыг олно.
MIN(A1:A5) – дээрх жишээний хувьд
функцын утга 5 байна.
COUNT - Өгөгдөлтэй нүднүүдийг тоолох.
COUNT NUMS тоон өгөгдөлтэй
нүднүүдийг тоолох. Count(A1:A30)

• Count(f1:h9)

• AVERAGE - Арифметик дундажийг
олох.
• Average(A1:A5) - A1:A5 нүдэнд
харгалзан 10, 7, 9, 27, 2 өгөгдлүүд
агуулагдаж байгаа бол эдгээр
утгуудын арифметик дундаж 11
байна.

• Counta – бүх төрлийн өгөгдөлтэй нүднүүдийг
тоолох
• Counta(A1:A10)
• Counta(F1:H9)

• If (A5>=100, “их”,”бага”)
• IF(AVERAGE(F2:F5)>50,SUM(G2:G5),0)

Функц ашиглах
• Countif() – нөхцөлтэйгээр тоолох функц
• Countif( хамрах хүрээ буюу мужийн хаяг
байна, шалгах нөхцөл )
• Sumif() – нөхцөлтэйгээр нийлбэрийг олох
функц
• Sumif( хамрах хүрээ, шалгах нөхцөл,
нийлбэрийг олох мужийн хаяг )

• Countif(A1:D1,”<2010”)
• Countif(A1:E4,”ШУТИС”)
• Countif(A1:E4,1200)

• Sumif(B2:D2,”>900”,B3:D3)
• Sumif(B2:D2,”>900”)

• Sumif(B2:D4,”=1200”)
• Sumif(B2:D4,”=1200”,C2:C4)

Логик функцууд
– And () – ба
– Or () – буюу
– Not () – үгүйсгэл
• And() – функц нь хэдэн ч аргументтай байж
болох ба 1-255 хүртэл утга авна.
• And(TRUE,TRUE) – буцаах утга нь үнэн
• And(TRUE,FALSE) – буцаах утга нь худал байна

• And(C2>0,C2<1000)
• If(and(C2>0,C2<1000),C2,”Энэ утга мужийн
гадна байна”)

• And(D2>0,D2<1000)
• If(and(D2>0,D2<1000),D2,”Энэ утга мужийн
гадна байна”)

• And(A2=”ШУТИС”,A3=“МУИС”)

= if(and(e2<=100,e2>=90),”A”,
if(and(e2<=89,e2>=80),”B”,
if(and(e2<=79,e2>=70),”C”,
if(and(e2<=69,e2>=60),”D”,
if(and(e2<=59,e2>=0),”F”, ”Тохирох утга оруулаагүй
байна”)))))

• OR() – функц нь хэдэн ч аргументтай байж
болох ба 1-255 хүртэл утга авна.
• OR(TRUE,FALSE) – буцаах утга нь үнэн
• OR(FALSE,FALSE) – буцаах утга нь худал
байна
• OR(TRUE,FALSE,TRUE) – буцаах утга нь үнэн

• OR(A2=”ШУТИС”,A3=“МУИС”)
• OR(A2=”ШУТИС”,A3=“ХААИС”)

• NOT() – функц нь нэг л аргументтай байж
болно.
• Нөхцөл буюу логик утга үнэн байгаа
тохиолдолд NOT функц нь худал утга
буцаана, харин нөхцөл буюу логик утга худал
байгаа тохиолдолд NOT функц нь үнэн утга
буцаана.

• NOT(D4>1000)
• NOT(D4<1000)

• If(not(and(j2>=1,j2<=7),””)

Томъёонд нэг өгөгдлийг давтан
ашиглах
• Томъёо бичих үед бүх нүдэнд томъёо дахин
давтагдана гэж үзвэл тухайн томъёог Fill команд
ашиглан дүүргэх буюу чирдэг.
• Ингэхэд нүдний хаягууд автоматаар өөрчлөгддөг.
Харин дан нэгэн төрлийн өгөгдлийг томъёонд
ашиглахдаа $ тэмдэг ашигладаг.

Томъёонд нэг өгөгдлийг давтан
ашиглах
• =a9 * b9
• =$A$9 * B9

Ãðàôèê äèàãðàììòàé
àæèëëàõ
• Õ¿ñíýãòèéã áàéãóóëíà.
• Ãðàôèê áàéãóóëàõ ºãºãäºë á¿õèé í¿äí¿¿äèéã
òýìäýãëýíý.
• Insert/Chart хэсгээс өөрийн үүсгэх гэж буй
графикийн төрлийг сонгож өгнө.

• Хүснэгт үүсгэлгүйгээр графикийн төрлийг сонгоход
хоосон график үүснэ.

Графикийг сайжруулах, засварлах
• График идэвхитэй байх үед цэсний
мөрөнд Графиктай ажиллах Design,
Layout, Format цэс нэмэгдсэн байдаг.

Ãðàôèêтай ажиллах Design цэс
Энд нэгэнт үүсгэсэн графикийн төрлийг дахин сонгох болон
ерөнхий бүтэц болон хэлбэрийг нь сонгоход ашиглана.
Design -> Change chart type – энэ нь графикийн төрлийг өөрчилнө.
Design -> Switch Row/Column – энэ нь графикт х тэнхлэгийн дагуу
мөрийн өгөгдлийг дүрслэх үү баганын өгөгдлийг дүрслэх үү
гэдгийг тохируулна.
Design -> Select Data - Графикийн хамрах мужийг өөрлчөх бол энэ
сонголтыг хийж өгнө.

• Design -> Chart Layouts – энэ нь графикийн
ерөнхий бүтцийг тохируулна. Хүснэгтийг
харуулах уу, гарчигтай байх уу гэх мэт.
• Design -> Chart Types - Графикийн хэлбэр буюу
өнгө харагдах байдлыг сонгож өгнө.

• Design -> Move Chart – энэ нь графикийг өөр
ажлын хуудсанд гаргах эсэхийг тодорхойлно.

Графиктай ажиллах Layout цэс
Энэ хэсэгт графикийн ерөнхий тохиргоо, графикийг хэсэг
бүрийн тохиргоо, хэмжээсийн шугамуудыг харуулах
болон графикт нэмэлт дүрсүүдийг оруулж ирнэ.
Layout -> Current Selection – Графикийн сонгогдсон хэсгийн
хэлбэр хэмжээ, арын өнгө зэргийг өөрчилнө.
Layout -> Insert – Графикт зураг, текст, дүрс оруулж ирнэ.

• Layout -> Labels – График дээр гарчиг, таних тэмдэг, хүснэгт
зэргийг харуулах болон хүснэгт байгуулсан өгөгдлүүдийг
графикийн дээр нь харуулах эсэхийг тохируулна.
• Layout -> Axes – Графикийн арын хэмжилтийн шугамуудыг
харуулна.
• Layout -> Axes – Графикийн арын хэмжилтийн шугамуудыг
харуулна.
• Layout -> Background – графикийн дэвсэр өнгөийг
өөрчилөхөд ашиглагдана.

Хүснэгтэн мэдээллүүдийг нэгтгэх
Үүнийг Data/Consolidate командын тусламжтайгаар
биелүүлдэг.

• Нэгтгэгдэх хүснэгтэн мэдээлэл бүхий
баримтуудыг нээнэ.
• Хоёр хүснэгтийг өөр нэг ажлын хуудсанд
нэгтгэх учраас тэр ажлын хуудсыг нээсэн
байх шаардлагатай.

• Муж сонгохоос өмнөх байдал
• Муж сонгосны дараахь байдал
• Reference – талбарт нэгтгэх хүснэгтийг сонгоно.
• All reference – талбарт нийт нэгтгэх хүснэгтүүд
байрлана.

• Left column, Create links to source
data сонголтуудыг идэвхижүүлнэ.
Ингэснээр хүснэгтийн
өгөгдлүүдийг өөрчлөхөд шинээр
үүссэн хүснэгтийг өгөгдөл
өөрчлөгдөнө.
• OK товчлуур дарахад Sheet3
ажлын хавтасанд нэгтгэгдсэн
хүснэгт үүснэ.

Lec5 6

More Related Content

What's hot

Similar to Lec5 6

More from International Ulaanbaatar University

Lec5 6