Downloaded 65 times
More Related Content
Similar to Hypertension last
Hypertension last
- 1. Цусны даралт ихсэлт Ундрах-Ирээдүй ӨЭМТ
- 2. Цусны даралт ихсэлт • Зүрх судасны өвчин нь дэлхийн болон Монгол Улсын хүн амын нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болдог. • Харвалтаас үүдсэн нас баралтын 51 хувь, зүрхний титэм судасны эмгэгээс үүдэлтэй нас баралтын 45 хувь нь цусны даралт ихсэлтийн шалтгаантай байна.
- 3. Цусны даралтаа хэмжихэд анхаарах зүйлс • Цусны даралтаа хэмжихээс өмнө 30 минутын хугацаанд дасгал, хөдөлгөөн хийхгүй тайван сууж амарсан байна. • Хоол идэх, өтгөн цай, кофе, кола ууснаас хойш хамгийн багадаа 30 минут болсны дараа даралтаа хэмжинэ. • Даралтаа хэмжиж байхдаа хөдөлгөөнгүй, чимээгүй сууна. Ингэхдээ хөлөө ачихгүй, 2 хөлийн тавхай шалан дээр бүрэн гишгэсэн байна.
- 4. Цусны даралтаа хэмжихэд анхаарах зүйлс • Гарын бугалгыг чөлөөтэй байлгах богино ханцуйтай, эсвэл дээш шуухад хялбар хувцас өмссөн байна. • Цусны даралтаа давсаг сул, бие зассаны дараа хэмжих нь зүйтэй. • Хэрэв та даралт бууруулах эм хэрэглэдэг бол өглөө оройд эм уухаасаа өмнө цусны даралтаа хэмжих нь хамгийн тохиромжтой.
- 5. Цусны даралтыг хэмжих байрлал • Õóâöàñûã òàéëóóëæ ãàðûã èë ãàðãàна. • Áóãàëãàíû àðòåðèàñ 2 - 3 ñì-èéí äýýø ò¿âøèíä ìàíæåòèéã îðîîно. • Ìàíæåòûã ÿìàð íýãýí íóãàëàà,хóíèàñã¿éã ýýð áàéðëóóëна.
- 6. Цусны даралтыг хэмжих байрлал • Цусны даралт хэмжигч багажийг бугуйны үенээс 2,5 см зайд байрлууна. • Цусны даралт хэмжигч багажийг зүрхний түвшинд байрлуулна.
- 7. Цусны даралт ихсэлтийншинж Дараах шинжүүд илэрвэл өөрийн харъяа сум, өрхийн эмчид хандаж цусны даралтаа хэмжүүлэх шаардлагатай.Үүнд: • Толгох өвдөх, толгой эргэх • Нүд эрээлжлэх, бүрэлзэх • Шилэн хүзүүгээр хөших • Дотор муухайрах, бөөлжих • Зүрх дэлсэх, зүрхээр өвдөх
- 8. Цусны даралт ихсэлтийг тодорхойлох Ангилал Дээд даралт Доод даралт Авах арга хэмжээ Хамгийн тохиромжтой хэмжээ <120 Ба <80 Давтан хэмжилтийг 5 жил тутамд Хэвийн хэмжээ 120-129 Ба 80-84 Давтан хэмжилтийг 2 жил тутамд Хэвийн хэмжээний дээд түвшин 130-139 ба/ эсвэл 85-89 Амьдралын эрүүл зан үйлийг хэвшүүлнэ. Давтан хэмжилтийг 1 жил тутамд
- 9. Цусны даралт ихсэлт Ангилал Дээд даралт Доод даралт Авах арга хэмжээ Нэгдүгээр зэрэг 140-159 ба/ эсвэл 90-99 Амьдралын эрүүл зан үйлийг хэвшүүлнэ. Давтан хэмжилтийг 2 сар тутамд Хоёрдугаар зэрэг 160-179 ба/ эсвэл 100-109 Амьдралын эрүүл зан үйлийг хэвшүүлнэ. Давтан хэмжилтийг 1 сар тутамд Гуравдугаар зэрэг ≥180 ба/ эсвэл ≥110 Амьдралын эрүүл зан үйлийг хэвшүүлнэ. Давтан хэмжилтийг 1-2 долоо хоног тутамд
- 10. Таны цусны даралтихэсдэг бол • Эмчийн зөвлөсөн эмийг “тогтмол” хэрэглэх • Эмчийн зөвлөсөн хугацаанд эрүүл мэндийн үзлэгт тогтмол хамрагдах • Давс ихтэй хоол хүнс хэрэглэхээс татгалзах, давсгүй цай ууж хэвших, • Архи, согтууруулах ундаа хэрэглэхээс татгалзах, • Тамхи татахгүй байх, дам тамхидалтаас өөрийгөө хамгаалах, • Идэвхтэй хөдөлгөөнтэй байх: Явган явах, чөлөөт цагаараа идэвхтэй амрах
- 11. Илүүдэл жин батаргалалт
- 12. Илүүдэл жин батаргалалт • Биед агуулагдах өөхөн эд их хэмжээгээр нэмэгдсэний улмаас биеийн жин ихсэх эмгэг • Таргалалтын 80 гаруй хувь нь хоол, хүнсний хэт их хэрэглээтэй холбоотой • Маш бага хувь нь дотоод шүүрлийн эмгэийн шалтгаантай
- 13. Таргалалтад хýí èë¿¿ºðòдөг вэ? Эхийн сүү орлуулагч бүтээгдэхүүнээр хооллож байсан хүүхэд, хувь хүн Таргалалттай эцэг, эхийн хүүхэд Хөдөлгөөний хомсдолтой, суудлын ажил эрхэлдэг хүмүүс
- 14. Òàðãàëàëòûí õîð óðøèã • Чихрийн шижингийн 44 хувь, зүрхний цус хомсдох эмгэгийн 23 хувь, төрөл бүрийн хавдарын 7–41 хувь нь илүүдэл жин, таргалалтаас үүдэлтэй байдаг. • Манай улсын 15–64 насны эрэгтэйчүүдийн 49.0 хувь, эмэгтэйчүүдийн 59.9 хувь нь илүүдэл жин ба таргалалттай байна.
- 15. Òàðãàëàëòûí õîð óðøèã – Тарган хүнд дараах өвчнөөр өвчлөх эрсдэл их байна.Үүнд: – Чихрийн шижин – Артерийн даралт ихсэх – Зүрхний цус хомсрох – Остеоартрит /яс хугарах/ – Амьсгалын замын эмгэг – Цөсний хүүдийн үрэвсэл, Цөсний хүүдийд чулуу үүсэх
- 16. Òàðãàëàëòûã èëð¿¿ëýõ Àíòðîïîìåòðèéíõýìæèëò • Áèåèéí æèíãèéí èíäåêñ • Á¿ñýëõèéí òîéðãûí õýìæýý
- 17. Áèåèéí æèíãèéí èíäåêñ • Áèåèéí Æèíãèéí Èíäåêñ (БЖИ) ÁÆÈ = Æèí : ªíäºð = Êã : Ì2 • Биеийн жингийн индекс нь 25 м/кг2 ба түүнээс их байвал “илүүдэл жинтэй”, 30 м/кг2 ба түүнээс их байвал “таргалалт”-тай гэж үнэлнэ.
- 18. Илүүдэл жин таргалалтыг үнэлэх Áèåèéí Æèíãèéí Èíäåêñ (ДЭМБ, 1997) 18.5 Òóðàíõàé 18,5-24,9 Õýâèéí æèí 25,0 – 29,9 Èë¿¿äýë æèíòýé 30,0 – 34,9 Òàðãàëàëò I 35,0 – 39,9 Òàðãàëàëò II >40.0 Òàðãàëàëò III
- 20. Төвийн таргалалт Хэрэвбүсэлхий тойргийн хэмжээ нь: • Эрэгтэй – 90 см ба түүнээс их • Эмэгтэй – 80 см ба түүнээс их байвал “төвийн таргалалт”-тай гэж үнэлнэ.
- 21.
- 22. Хэрэв та илүүдэлжинтэй бол • Та өөрийн харъяа сум, өрхийн эмчид хандаж илүүдэл жин, таргалалтын зэргээ тодорхойлуулна. • Сум, өрхийн эмчээсээ зөв, зохистой хооллолт, идэвхтэй хөдөлгөөний талаар зөвлөгөө авна.
- 23. үргэлжлэл... • Өөрийнэмчтэйгээ харилцан зөвшилцөж, жингээ хасах үечилсэн төлөвлөгөө гаргана. • Тодорхой хугацааны үелэлтэйгээр хоногт хоол, хүнсээр авах илчлэгийг аажим бууруулах ба дасгал хөдөлгөөн хийж эрүүл аргаар биеийн жингээ хасах нь хамгийн зөв шийдвэр болно.
- 24. Цусан дахь холестерин, сахарын ихсэлт
- 25. Цусан дахь холестерин • Хоол хүнсээр авсан өөх тос нь ходоод гэдэсний замд боловсорч, шимэгдэн улмаар уурагтай нэгдэн цусанд ордог. • Цусан дахь өөх тосыг • Холестрин • Триглицерид • Липопротейн буюу уурагтай нэгдсэн өөх тос гэж нэрлэдэг.
- 26. Цусан дахь холестерин, триглицеридын хэмжээг үнэлэх Үзүүлэлт Хэвийн Ихэссэн ХОЛЕСТЕРИН < 5.0 ММОЛ/Л ≥5.0 ММОЛ/Л ТРИГЛИЦЕРИД <1.7 ММОЛЬ/Л ≥1.7 ММОЛЬ/Л
- 27. Цусан дахь липопротейныхэмжээг үнэлэх Үзүүлэлт ХЭВИЙН ХАРЬЦАНГУЙ ИХЭССЭН БАГАССАН / ИХЭССЭН ИХ НЯГТТАЙ ЛИПОПРОТЕИН (САЙН ХОЛЕСТЕРИН) ЭР: ≥1.03 ММОЛ/Л, ЭМ: ≥1.29 ММОЛ/Л - ЭР: <1.03 ММОЛ/Л, ЭМ: <1.29 ММОЛ/Л ( БАГАСВАЛ ЭРСДЭЛТЭЙ) БАГА НЯГТТАЙ ЛИПОПРОТЕИН (МУУ ХОЛЕСТЕРИН) < 3.3 ММОЛЬ/Л 3.3–4.1 ММОЛЬ/Л ≥ 4.1 ММОЛЬ/Л ( ИХЭСВЭЛ ЭРСДЭЛТЭЙ)
- 28. Цусан дахь холестерин Судасны хатуурал гэж юу вэ? • Судасны хананд өөх тос хуримтлагдан уянаараа алдагдсаны улмаас үүснэ. • Судасны хатуурал нь ихэвчлэн дунд болон том хэмжээний судыг, ялангуяа “гол судас”, “титэм судас”, тархийг цусаар хангадаг “гүрээний судас”-ыг гэмтээдэг.
- 29. Цусан дахь холестерин Ñóäàñíû õàòóóðàë ãýæ þó âý? • Ç¿ðõíèé öóñàí õàíãàìæ “гэнэт” ýñâýë “óäààí õóãàöàà”-ààð äóòàãäàõàä “ зүрхний “ зүрхний øèãäýýñ” áîëäîã áîë òàðõèíû ñóäàñ áºãëºðч “õàðâàëò” ¿¿ñíý. • Ñóäàñíû õàòóóðàë íü ÷èõðèéí øèæèíòýé õàâñàðâàë “ зүрхний òèòýì ñóäàñíû ºâ ÷èí”, “øèãäýýñ”, “õàðâàëò” -ûí òîõèîëäîë èõýñäýã.
- 30. Судасны хатуурал Хэвийн судас Судасны хананд өөх тос хуримтлагдсан Судасны хатуурал
- 31. Цусан дахь сахар • Сахарок буюу “сахар” нь байгалийн гаралтай бүтээгдэхүүн /чихрийн нишинг, чихрийн манжин/-ийг цэвэршүүлэх замаар, үйлдвэрийн аргаар гарган авсан “ЭНГИЙН НҮҮРС УС” юм. • Сахар нь бидний өдөр тутмын хэрэглэдэг “ЁОТОН”, “ЭЛСЭН ЧИХЭР” юм.
- 32. Цусан дахь сахар • Сахар нь зайлшгүй шаардлагатай хүнс биш. • Талх будаа, гоймон, бүх төрлийн буурцагт ургамлууд /вандуй, шош/ төмс зэрэг бүтээгдэхүн нь таны нүүрс усны хэрэгцээг бүрэн хангаж чадна. • Иймд ЭЛСЭН ЧИХРЩЭР, ЁОТОН-г хэрэглэх шаардлаггүй.
- 33. Цусан дахь сахарынхэмжээг үнэлэх Үнэлгээ Өлөн үеийн цусан дахь сахарын хэмжээ мг/дл ммол/л Хэвийн 109 6.1 Сахарын өөрчлөлттэй 110-125 6.1-6.9 Чихрийн шижинтэй ≥126 7.0 байж болзошгүй
- 34. Цусан дахь сахар,холестерины хэмжээ ихэссэн байвал • Өөрийн харъяа сум, өрхийн эмчид цаг алдалгүй хандаж оношоо тодруулах, • Цусан дахь сахар, холестерины түвшинг бууруулах зорилгоор ЭМА-ны зөвлөсний дагуу зөв хооллох, • ЭМА-ны зөвлөсний дагуу идэвхтэй хөдөлгөөн, дасгал хийх • Хэрэв шаардлагатай бол эмчийн заасан цусан дахь өөх тос, сахарын хэмжээг бууруулах “эмийн бэлдмэл” хэрэглэнэ.