Download to read offline
Hla
- 1.
- 2. Эдийн тохирооны их бүрдэл MHC-Major histocompatibility HLA-Human leucocyteantigen HLA гэдэг нь хүний 6-р хромосом дээр байрлах дархлааны үйл ажиллагаанд оролцдог бүлэг уургийг кодолдог ген юм. Зураг №1. НLA генийн байрлах хромосом
- 3. HLA молекулын генетик бүтэц Зураг№2. HLA молекулын генетик бүтэц. HLA молекулыг бүртгэдэг ген нь 6-р хромосомын богино мөрний р21.1-р21.3 байрлалд байх бөгөөд 3 бүсэд хуваагдагдана.
- 4. HLA молекулын генетик бүтэц Iбүс буюу HLA –A, B, C локус: Эдийн тохирооны сонгодог антигенийг бүртгэдэг, бөөмтэй эсийн гадаргууд илэрдэг альфа гинжний нийлэгжлийг хариуцдаг. II буюу HLA-D бүс нь HLA-DR, DQ, DP локустай. Локус тус бүр нь альфа, бета дэд локустай. В лимфоцит, макрофаг, сэртэнт эс, сэрээ булчирхайн эсийн гадаргууд илэрдэг α, β гэсэн гликопротейн гинжийг бүртгэдэг. III бүс: Эдийн тохироонд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэдэггүй. Хавсаргын уураг, цитохром Р450, 21-гидроксилаза, TNF α, β, hsp 70kd зэргийн генийг бүртгэдэг.
- 5. HLA-I буюу MHC-I генийнбүтэц Ia буюу сонгодог Ib буюу ердийн HLA-A, B, C HLA-E, F, G Ихэнх бөөмтэй эсүүдэд илэрдэг. Өөрийн антигенийг илчлэх чадвартай ч гэсэн NK эсийн CD94NKG2A-ын лиганд болж өөрийн эд эсийн эсрэг тэвчил үүсдэг. HLA-G нь ихсийн трофобласт эсийн гадаргууд хамгийн их илэрдэг. HLA-E нь төмрийн шингээлтийг зохицуулна. HLA-F үүрэг тодорхойгүй. I бүсийн бусад уураг MICA, MICB MICA, MICB нь NKG2D молекулыг идэвхжүүлэгч. Энэ нь Т-эс, NK эсийн гадаргууд илэрдэг лектин төст рецептор бөгөөд эс хордуулах үйлдлийн идэвхжүүлнэ
- 6. HLA-I буюу MHC-Ia молекулынбүтэц Зураг №3. MHC-I ангийн молекулийн бүтэц. 44- 49Кда жинтэй α гинж, ковалентийн бус холбоогоор холбогдсон 12Кда жинтэй β2 микроглобулинаас тогтоно. α гинж нь α1, α2, α3 гэсэн мембраны гаднах хэсэг, трансмембраны хэсэг, цитозолийн хэсэгтэй. α1, α2 хэсгүүдийн хооронд пептид холбох горим үүсэх ба 8-10 амин хүчлээс тогтох пептидийг холбоно.
- 7. HLA-II буюу MHC-II молекулынбүтэц Зураг №4. МНС II ангийн молекулын бүтэц. 35Кда жинтэй α1, α2 хүнд, 28Кда жинтэй β1, β2 хөнгөн гинжнээс тогтоно. Пептид холбох горим нь 20 орчин амин хүчлээс тогсон пептидыг холбоно.
- 8. МНС I баMHC-II-ын молекулын ялгаа Хүснэгт №1. МНС I ба MHC-II-ын молекулын ялгаа МНС I MHC II Бүтэц α гинж, β2 микроглобулин гетеродимер β ба α гинж гетеродимер Илрэх эс Бүх бөөмт эс Антиген илчлэгч эс Пептид холбох горим 9-10 амин хүчлээс тогтсон пептид холбоно. 10-20 амин хүчлээс тогтсон пептид холбоно Холбогдох пептид Эндоген эсийн доторх Экзоген эсийн гаднах Локус А В С DR, DQ, DP Үүрэг CD8× Т, NK эсэд антиген илчлэх CD4× Т эсэд антиген илчлэх
- 9. Пептид холбох горим α гинж βгинж Зураг №5. МНС I ба II-ын пептид холбох горимын бүтэц. Тус бүр нэг α, 4 эсрэг β-хэлхээт тууз үүсгэж өөр хоорондоо N төгсгөлөөрөө холбогдон, найман эсрэг параллель β хэлхээт туузад суурилсан хоёр α ороомог бүхий ховил үүснэ. Хос α хана маягийн бүтцийг, β-хэлхээт тууз ёроолын шалыг үүсгэнэ.
- 10. МНС хязгаарлалт Зураг №6.МНС хязгаарлалт. МНС II ангийн молекултай экзоген антигенийг CD4 T эс, МНС II ангийн молекултай эндоген антигенийг CD8 T таньж идэвжих.
- 11. HLA антигений нэршил ЛокусЛокус ДэдбүлэгДэд бүлэг БүлэгБүлэг Ойролцоо орлуулалт Ойролцоо орлуулалт Нийлэгжих уураг Нийлэгжих уураг Нон-кодон орлуулалт Нон-кодон орлуулалт
- 12. HLA полиморфизм Хүснэгт №2. МНС I ангийн полиморфизм Локус Аллель HLA-A 1610 HLA-B 2125 HLA-C 1102 HLA-E 10 HLA-F 22 HLA-G 47
- 13. HLA полиморфизм Хүснэгт №3.МНС II ангийн полиморфизм Локус Аллель HLA-DRB 1027 HLA-DQA1 44 HLA-DQB1 153 HLA-DPA1 32 HLA-DPB1 149
- 14. Биологийн үүрэг МНС аллельдархлааны хариу урвалын хүч ба далайц, дархлааны хариу урвалын онцлог, антиген илчлэлт зэрэгт оролцдог. Аутоиммуни болон хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг тодорхойлоно. Аливаа нэг өвчинд өртөмтгий ба тэсвэртэй чанарыг тодорхойлоно Эрхтэн шилжүүлсэн тохиолдолд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэнэ.
- 15. МНС I антиген илчлэх Зураг№7.Антиген илчлэх. Протеосомд боловсрогдсон эндоген антиген нь ЭПТ-д МНС I ангийн молекултай холбогдож тэндээсээ гольдж , гольджоос эсийн мембран дээр гарч CD8 T эсэд антиген илчлэнэ.
- 16. МНС II антиген илчлэх Зураг№8. Антиген илчлэх. Антиген илчлэгч эс нь экзоген антигенийг фагоцитозын замаар цитоплазмдаа оруулна. Эндосом ба лизосомоос ялгарах ферментийн нөлөөгөөр антиген 10-20 амин хүчлийн урттай пептид болно. МСН II молекулын α,β гинжүүд БЭПТ- н рибосомд нийлэгжин уураг холбох горим буюу Li-тай холбогдож цаашид Li хүчиллэг цэврүүнд задарч түүний жижиг тасархай CLIP MHCII-ын горимтой үлдэнэ. Улмаар боловсрогдсон харийн антиген пептид холбогч горивтой холбогдоно. МНС- антигений нэгдэл нь антиген илчлэгч эсийн мембран дээр гарч CD4 T эсэд илчлэнэ.
- 17. 1. Нүүрний зураг:https://en.wikipedia.org/wiki/HLA-DRB1 2. Зураг№1:http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S096632740 500033X 3. Зураг№2: https://www.intechopen.com/books/flow-cytometry-select- topics/detection-of-anti-hla-antibodies-by-flow-cytometer 4. Зураг№3: https://www.studyblue.com/notes/note/n/sm-88- 91/deck/15947217 5. Зураг№4: https://www.studyblue.com/notes/note/n/sm-88- 91/deck/15947217 6. Зураг№5:http://www.cryst.bbk.ac.uk/PPS2/projects/vun/MHC_master. htm 7. Зураг№6:http://course1.winona.edu/kbates/Immunology/Chapter5- 09.htm 8. Зураг№7,8: Making sense of mass destruction: quantitating MHC class I antigen presentation, Jonathan W. Yewdell, Eric Reits & Jacques Neefjes 9. Текст: : Дархлаа судлал, Г.Батбаатар нар, УБ 2017 Ашигласан материал
- 18.