Бактерийг грамын
аргаар будаж шинжлэх
► A-421
► Алтанзул
► Оргилболд
► Маралмаа
► Цэрэндолгор
Hans Christian Joachim Gram
    Danish Bacteriologist
Грам эерэг бактери
o   Пептидогликан болон
    бусад полимерууд бүхий
    зузаан эсийн ханатай.
o   Пептидогликан нь
    ацетилмурамын хүчил
    болон
    ацитейлглюкозамины
    мономеруудаас бүрдсэн
    утаслаг давхраануудаа
    бүрдэнэ.
o   Эсийн хана болон
    мембраны хооронд
    техойвын хүчилтэй.
Грам сөрөг бактери
         o   Гадна мемран нь
             фосфолипидээс тогтсон ба
             нимгэн пептидогликаны
             давхаргын гадуур
             липополисахаридтай
         o   Гадна мемран болон
             пептидогликаны давхаргын
             хоорондох зайг
             периплазмын зай гэнэ.
         o   Гадна мембран нь
             пенциллин ба
             лизосомуудын үйлчлэлээс
             бактерийг хамгаална.
Эсийн ханын ялгаа
Эсийн ханын ялгаа (үргэлжилэл)
Organizing the Staining Bottles
Түрхэц бэлтгэх
• Бамбараар авсан арчдас
► Бамбарыг тавиур шилэн дээр эргэлдүүлэх
хөдөлгөөнөөр түрхэнэ.
► Хэрэв нэг арчдас авсан бол, хуруу шилэн
дахь физиологийн уусмалд хийж сэгсэрнэ.
Хуруу шилэн дэхь уусмалаас түрхэц бэлтгэнэ,
үлдсэн уусмалыг өсгөвөрлөхдөө хэрэглэнэ
БУРУУ   зөв
► Халаах
- Түрхцийг агаарт хатаана эсвэл 60 С хэмд
   хатаана.
- Дэнгийн дөлөнд 5-10 сек халааж бэхжүүлнэ.
►           Метанолоор бэхжүүлэх
- Aгаарт хатаана.
- 1 дусал метанолыг дусаана, 1 мин
   нөлөөлүүлээд агаарт хатаана.
- Халаахгүй
Шингэн өсгөвөрөөс бактериологийн
гогцоогоор авч нимгэн түрхэц бэлдэх.
Түрхэц бэлтгэх
Грамын будгийн хувилбарууд
Грамын урвал

► Грамын урвалын ялгаа нь грам-сөрөг, грам-эерэг
  организмуудын эсийн хана нь будгийг янз бүрээр хүлээн
  авдагтай холбоотой юм .
Будах үйл явцад кристал виолет будгийн суурь трифенил
  метанаар будагдаад дараа нь иодоор боловсруулахад иодын
  комплекс үүсч энэ нь нэвчимхий чанар сайтай Грам-сөрөг
  бактерийн эсийн хананаас амархан чөлөөлөгдөж харин
  нэвчимхий чанар муутай Грам-эерэг
бактерийн эсийн хананд үлддэг байна .
Мөн Грам-эерэг бактерийн кристал виолет будгийг барьж
  үлдэх шинж нь тэдний хүчиллэг протоплазмтай холбоотой.
Шаардагдах материал

► Кристал виолет
► Люголь-иодийн уусмал урвалж
► Ацетон-спиртийн өнгөгүйжүүлэгч
► Нейтрал-улаан
Грамаар будах техник ажиллагаа
Грам-эерэг бактери: Кристал виолетоор (метил
виолет) хөх өнгөөр будагдах ба aцeтон болон
этилийн спиртээр өнгөгүйждэггүй . Жишээлбэл
►доорхи бактерийн зүйлүүд багтана:
►Staphylococcus
►Streptococcus
►Clostridium
►Corynebacterium
► Грам-сөрөг бактери: Улаанаар будагдана.
  Кристал виолетоор (метил виолет) будагдсны
  дараа өнгөгүйжүүлэх уусмалын нөлөөгөөр
  өнгөгүйжиж дараа нь эсрэг улаан будгийн
  өнгийг шингээдэг.(жишээ нь: нейтрал улаан,
  сафранин, шингэрүүлсэн карбол фуксин
► Neisseria, Haemophilus, Salmonella, Shigella,
  Vibrio, Klebsiella, Brucella, Yersinia, Coliforms
Арга зүй
►   1. Хатаасан түрхэцийг дээр зааснаар бэхжүүлнэ. Хэрэв
    менингококк, гонококк илрүүлэх түрхэц бол метилийн
    спиртээр 2 минут бэхжүүлнэ. (цагаан эсийг гэмтэхээс
    болгоомжил)
►   2. Бэхжүүлсэн түрхэц дээр кристал виолет будгийг дусааж
    30-60 секунд байлгана.
►   3. Будгийг цэвэр усаар хурдан угаана. Хэрэв хэрэглээний ус
    цэвэр биш бол, шүүсэн ус, эсвэл буцалгасан ус хэрэглэх
►   4. Бүх усыг гоожуулсны дараа түрхэц дээр Люголь-иодын
    уусмал дусааж 30-60 секунд байлгана.
►  5. Иодыг цэвэр усаар угаана.
► 6. Ацетон-спиртийн холимог уусмалаар хурдан
   өнгөгүйжүүлнэ. (хэдхэн секунд) дараа нь шууд цэвэр усаар
   угаана. Санамж:
Ацетон-спирт нь шатамхай тул галын аюулаас болгоомжлох
хэрэгтэй .
► 7. Түрхэц дээр нейтрал улаан будгийг дусааж 2 минут
   байлгана.
► 8. Будгийг цэвэр усаар угаана.
► 9. Шилний түрхэцгүй хэсгийг арчиж, хатаах тавиур дээр
   тавьж агаарт хатаана.
► 10. Микроскопоор түрхэцийг харж дүгнэхдээ эхлээд 40х
   объективоор будалт болон эс, нянгийн тархацыг шалгаад
   дараа нь иммерсийн
(100х) тосны объективоор нян болон эсийг дүгнэнэ.
Алхам 1
Алхам 2
Алхам 3
Алхам 4
Алхам 5
Алхам 6
Алхам 7
Будагдах ялгаа
Дүгнэлт

► Грам-эерэг нян ………………Бараан хөх
  ягаан
► Хөрөнгөний эсүүд ……………… ..Бараан хөх
  ягаан
► Грам-сөрөг нян ……………...Цайвараас
  бараан улаан
► Цагаан эсийн бөөм ………………Улаан
► Хучуур эсүүд ………………….Цайвар улаан
Gram Stain Differentiates Gram
    positive from Gram negative
► Differential Stains: Gram Stain
Үтрээний Грамын түрхэцэнд Грамэерэг
        Candida albicans-ийн
 хөрөнгөний эсүүд ба мицел харагдаж
               байна.
Шанкрын шингэнд Treponema
   pallidum бараан талбайт
микроскопийн 40х объективоор
        харагдаж байна.
Staphylococcus Хос хосоор эсвэл тетрад, бөөгнөрөл үүсгэж
                 байрласан грам эерэг
                          кокк
Neisseria gonorrhoea, Том хосоор
байрласан, кофены үр мэт грам сөрөг
              савханцар
Зүүн: Гимзагийн түрхэцэнд
 эпителийн эсэн доторхи Chlamydia
     trachomatis-ийн эсийн доторхи
    биеүүд харагдаж байна. Баруун:
  Chlamydia trachomatis-ийн иодийн
бэлдэц, эсийн доторхи биеүүд хүрэн
            өнгөтэй харагдаж байна.
Үтрээний түрхэцийн Грамын
  будалтанд клу эсүүд Грам-сөрөг
    савханцар ба Грам-вариабл
коккобациллуудтай харагдаж байна.
Хариу
► х10/х20 өсгөлтөөр цусны цагаан эс болон
  хучуур эсийг тоолно (3-р
► бүлэг)
► - Хэд хэдэн талбайг харна.
► - Грамын шинж сөрөг: ягаан эерэг: нил яга aн
  өнгөөр будагдах.
► - Үүсгэгчийн хэлбэр : кокк, савханцар,
  коккобацилл, утаслаг, эсгэг төст.
► Үүсгэгчийн төгсгөл: дугуйрсан, хөөсөн,
  хавтгай, хонхойсон,
► Байрлал: гинжилсэн, бөөгнөрсөн, хос, ханз
  мэт, эмх замбраагүй
► Хэмжээ: (<0.3 мкм) бичил, (0.3 - 0.5 мкм)
  жижиг, дунд, том.
► Урт: богино, дунд зэрэг, урт
► Өргөн: нарийн, дунд зэрэг, бүдүүн
► Плеоморф: хэмжээний хувьд янз бүр
► Плеоморфизм: хэлбэрийн хувьд янз бүр
► Тоо
Анхаарал хандуулсанд баярлаа ;)

Gram staining altanzul

  • 1.
  • 2.
    ► A-421 ► Алтанзул ►Оргилболд ► Маралмаа ► Цэрэндолгор
  • 3.
    Hans Christian JoachimGram Danish Bacteriologist
  • 4.
    Грам эерэг бактери o Пептидогликан болон бусад полимерууд бүхий зузаан эсийн ханатай. o Пептидогликан нь ацетилмурамын хүчил болон ацитейлглюкозамины мономеруудаас бүрдсэн утаслаг давхраануудаа бүрдэнэ. o Эсийн хана болон мембраны хооронд техойвын хүчилтэй.
  • 5.
    Грам сөрөг бактери o Гадна мемран нь фосфолипидээс тогтсон ба нимгэн пептидогликаны давхаргын гадуур липополисахаридтай o Гадна мемран болон пептидогликаны давхаргын хоорондох зайг периплазмын зай гэнэ. o Гадна мембран нь пенциллин ба лизосомуудын үйлчлэлээс бактерийг хамгаална.
  • 6.
  • 7.
    Эсийн ханын ялгаа(үргэлжилэл)
  • 8.
  • 9.
    Түрхэц бэлтгэх • Бамбарааравсан арчдас ► Бамбарыг тавиур шилэн дээр эргэлдүүлэх хөдөлгөөнөөр түрхэнэ. ► Хэрэв нэг арчдас авсан бол, хуруу шилэн дахь физиологийн уусмалд хийж сэгсэрнэ. Хуруу шилэн дэхь уусмалаас түрхэц бэлтгэнэ, үлдсэн уусмалыг өсгөвөрлөхдөө хэрэглэнэ
  • 10.
  • 11.
    ► Халаах - Түрхцийгагаарт хатаана эсвэл 60 С хэмд хатаана. - Дэнгийн дөлөнд 5-10 сек халааж бэхжүүлнэ. ► Метанолоор бэхжүүлэх - Aгаарт хатаана. - 1 дусал метанолыг дусаана, 1 мин нөлөөлүүлээд агаарт хатаана. - Халаахгүй
  • 12.
  • 13.
  • 14.
  • 16.
    Грамын урвал ► Грамынурвалын ялгаа нь грам-сөрөг, грам-эерэг организмуудын эсийн хана нь будгийг янз бүрээр хүлээн авдагтай холбоотой юм . Будах үйл явцад кристал виолет будгийн суурь трифенил метанаар будагдаад дараа нь иодоор боловсруулахад иодын комплекс үүсч энэ нь нэвчимхий чанар сайтай Грам-сөрөг бактерийн эсийн хананаас амархан чөлөөлөгдөж харин нэвчимхий чанар муутай Грам-эерэг бактерийн эсийн хананд үлддэг байна . Мөн Грам-эерэг бактерийн кристал виолет будгийг барьж үлдэх шинж нь тэдний хүчиллэг протоплазмтай холбоотой.
  • 17.
    Шаардагдах материал ► Кристалвиолет ► Люголь-иодийн уусмал урвалж ► Ацетон-спиртийн өнгөгүйжүүлэгч ► Нейтрал-улаан
  • 18.
    Грамаар будах техникажиллагаа Грам-эерэг бактери: Кристал виолетоор (метил виолет) хөх өнгөөр будагдах ба aцeтон болон этилийн спиртээр өнгөгүйждэггүй . Жишээлбэл ►доорхи бактерийн зүйлүүд багтана: ►Staphylococcus ►Streptococcus ►Clostridium ►Corynebacterium
  • 19.
    ► Грам-сөрөг бактери:Улаанаар будагдана. Кристал виолетоор (метил виолет) будагдсны дараа өнгөгүйжүүлэх уусмалын нөлөөгөөр өнгөгүйжиж дараа нь эсрэг улаан будгийн өнгийг шингээдэг.(жишээ нь: нейтрал улаан, сафранин, шингэрүүлсэн карбол фуксин ► Neisseria, Haemophilus, Salmonella, Shigella, Vibrio, Klebsiella, Brucella, Yersinia, Coliforms
  • 21.
    Арга зүй ► 1. Хатаасан түрхэцийг дээр зааснаар бэхжүүлнэ. Хэрэв менингококк, гонококк илрүүлэх түрхэц бол метилийн спиртээр 2 минут бэхжүүлнэ. (цагаан эсийг гэмтэхээс болгоомжил) ► 2. Бэхжүүлсэн түрхэц дээр кристал виолет будгийг дусааж 30-60 секунд байлгана. ► 3. Будгийг цэвэр усаар хурдан угаана. Хэрэв хэрэглээний ус цэвэр биш бол, шүүсэн ус, эсвэл буцалгасан ус хэрэглэх ► 4. Бүх усыг гоожуулсны дараа түрхэц дээр Люголь-иодын уусмал дусааж 30-60 секунд байлгана.
  • 22.
    ► 5.Иодыг цэвэр усаар угаана. ► 6. Ацетон-спиртийн холимог уусмалаар хурдан өнгөгүйжүүлнэ. (хэдхэн секунд) дараа нь шууд цэвэр усаар угаана. Санамж: Ацетон-спирт нь шатамхай тул галын аюулаас болгоомжлох хэрэгтэй . ► 7. Түрхэц дээр нейтрал улаан будгийг дусааж 2 минут байлгана. ► 8. Будгийг цэвэр усаар угаана. ► 9. Шилний түрхэцгүй хэсгийг арчиж, хатаах тавиур дээр тавьж агаарт хатаана. ► 10. Микроскопоор түрхэцийг харж дүгнэхдээ эхлээд 40х объективоор будалт болон эс, нянгийн тархацыг шалгаад дараа нь иммерсийн (100х) тосны объективоор нян болон эсийг дүгнэнэ.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
  • 26.
  • 27.
  • 28.
  • 29.
  • 30.
  • 31.
    Дүгнэлт ► Грам-эерэг нян………………Бараан хөх ягаан ► Хөрөнгөний эсүүд ……………… ..Бараан хөх ягаан ► Грам-сөрөг нян ……………...Цайвараас бараан улаан ► Цагаан эсийн бөөм ………………Улаан ► Хучуур эсүүд ………………….Цайвар улаан
  • 32.
    Gram Stain DifferentiatesGram positive from Gram negative ► Differential Stains: Gram Stain
  • 33.
    Үтрээний Грамын түрхэцэндГрамэерэг Candida albicans-ийн хөрөнгөний эсүүд ба мицел харагдаж байна.
  • 34.
    Шанкрын шингэнд Treponema pallidum бараан талбайт микроскопийн 40х объективоор харагдаж байна.
  • 35.
    Staphylococcus Хос хосоорэсвэл тетрад, бөөгнөрөл үүсгэж байрласан грам эерэг кокк
  • 36.
    Neisseria gonorrhoea, Томхосоор байрласан, кофены үр мэт грам сөрөг савханцар
  • 37.
    Зүүн: Гимзагийн түрхэцэнд эпителийн эсэн доторхи Chlamydia trachomatis-ийн эсийн доторхи биеүүд харагдаж байна. Баруун: Chlamydia trachomatis-ийн иодийн бэлдэц, эсийн доторхи биеүүд хүрэн өнгөтэй харагдаж байна.
  • 38.
    Үтрээний түрхэцийн Грамын будалтанд клу эсүүд Грам-сөрөг савханцар ба Грам-вариабл коккобациллуудтай харагдаж байна.
  • 39.
    Хариу ► х10/х20 өсгөлтөөрцусны цагаан эс болон хучуур эсийг тоолно (3-р ► бүлэг) ► - Хэд хэдэн талбайг харна. ► - Грамын шинж сөрөг: ягаан эерэг: нил яга aн өнгөөр будагдах. ► - Үүсгэгчийн хэлбэр : кокк, савханцар, коккобацилл, утаслаг, эсгэг төст.
  • 40.
    ► Үүсгэгчийн төгсгөл:дугуйрсан, хөөсөн, хавтгай, хонхойсон, ► Байрлал: гинжилсэн, бөөгнөрсөн, хос, ханз мэт, эмх замбраагүй ► Хэмжээ: (<0.3 мкм) бичил, (0.3 - 0.5 мкм) жижиг, дунд, том. ► Урт: богино, дунд зэрэг, урт ► Өргөн: нарийн, дунд зэрэг, бүдүүн ► Плеоморф: хэмжээний хувьд янз бүр ► Плеоморфизм: хэлбэрийн хувьд янз бүр ► Тоо
  • 41.