Монгол 
     хэлний
      хичээл


             Багш­Б.Чимэдханд




          
3цаг



      Үйл 
     үгийн
     нөхцөл

           
Зорилго
     Үйл үгийн нөхцөл гэж юу 
             болохыг мэдэх.
    Үйл үгийн нөхцөлүүдийг   
              ялган таних.
    Тэдгээрийг үгэнд зөв           
           залган бичих.

                   
Зорилт
    Үйл үгийн нөхцөлийг          
                            танин мэдэх.
    Үйл үгийн нөхцөл ­төгсгөх 
    нөхцөл,холбох нөхцөлийг    
                                        мэдэх.
    Нөхцөлүүдийг үгэнд зөв      
 
                         залган бичих.
                       
Арга зүй
    ­Тайлбартай               
        дасгалын арга
    ­Үзүүлэн таниулах
    ­Тоглоомын арга
    ­Асуудал дэвшүүлэн  
            шийдвэрлэх
    ­Харилцан ярианы


              
Бататгал

         Нөхцөл гэж юу     
    болох,үйл үгийн ямар   
    ямар нөхцөл байдгийг   
        мэдэж ирэв.
      Мэдээлэл солилцох.
                 
Үгийн язгуур ба үндсэнд 
    залгаж шинэ үг бүтээхгүй 
    зөвхөн уул үгээ хувиргах,
      хийсвэр харьцаа заах       
         үүрэгтэй залгавар 
    бүтээврийг нөхцөл гэнэ.
                  
Нөхцөл




                  Үй


                            
        йн



                     лий
      ри




                      н
    Нэ




              
Нэрийн нөхцөлд


        Нэрийн тоо


       Тийн ялгал


       Хамаатуулах
                  
Зургийг сайтар ажиглаарай.




       
Үйл үндсийн дараа орж 
    болц,байдал,баймж,эзэн 
    биеийн харьцаа заахаас 
    гадна үйл үгийг бусад үгтэй 
    холбох хэлзүйн утгатай 
    залгавруудыг үйлийн           
                              нөхцөл гэнэ.
                      
Үйлийн 
                        нөхцөл


         Төгсгөх нөхцөл                   Холбох нөхцөл



Биеэр төгсгөх    Цагаар төгсгөх       Нөхцөлдүүлэн      Тодотгон
   нөхцөл           нөхцөл             холбох  / ү.ү/ холбох  /ү.жн



                                   
Үйлийн цагаар төгсгөх нөхцөл

      Цаг        Илрүүлэх         Нөхцөл           Жишээ нь
                баймж утга
     Одоо            ­           ­на,­но,­нэ,­   Өөрсдөө жишээ 
                                      нө             бичих
    Ирээдүй          ­           ­на,­но,­нэ,­
                                      нө
    Өнгөрсөн    эрт өнгөрсөн          ­В
    Өнгөрсөн   Өнгөрснийг дам     ­жээ,­чээ
                   сонссон
    Өнгөрсөн       Саяхан        ­лаа,­лээ,­
                 өнгөрснийг         лоо,
                биеэр мэдсэн         ­лөө
                                   
Зургийг ажиглаад үйл үгийн төгсгөх 
    нөхцөл орсон өгүүлбэр зохио.




                     K




                      
     
Үйлийн нөхцөлд


              Үйлийн байдал


    Үйлийн төгсгөх  /цаг заах,захирах хүсэх/



    Холбох  /тодотгон холбох,нөхцөлдүүлэн холбох/
                      
     
     
     
     
Дараах үгэнд үйл үгийн төгсгөх 
      нөхцөлүүдийг залган бич.


    Суу,ир, 
         яв,
    хий,үз,
                    
Загварт тохирох үг олж бич.


    Нэр +O +тийн ялгал +  биед хам /нөхцөл




    Үйл үг+  хэвийн дагавар+  байдлын дагавар+төгсгөх нөхцөл




                                
Үйл үгийн биеэр төгсгөх нөхцөл

    ­сугай          ­я,­е,­ё     ­аарай,­ээрэй
                                   ­оорой
    ­сүгэй
                                   ­өөсөй
        ­аач,­
         ооч
        ­ээч,­        ­Г          ­тугай
         өөч                      ­түгэй

    ­уузай                     ­аасай,­ээсэй
                    ­гтун
    ­үүзэй          ­гтүн      ­оосой,­өөсөй

                         
Дараах үгнүүдийг үгийн бүтцээр
                      задлан тайлбарла.




     Сурагчдынхаа,явуулчихжээ, 
     өнхрүүлж,харагдана, хариул.
                         
Дараах үгсийг зөв
         байрлуулж өгүүлбэр зохио.


    урьд эрт өвгөн хоёр амьдарч 
    цагт байжээ.
    шаргагчин талд дагуулсан 
    Цайдам янзага хөндийн орж 
    цагаан их янзага ирлээ. 
    услахаар хэдэн явжээ Сэрээнэн 
    хонио
                     
Өгүүлбэрээс үйл үгийн цагаар 
         төгсгөх нөхцөлтэй
          үгсийг түүж бич.



                   
     
     
Дүгнэлт
    Өнөөдрийн хичээлээс юу ойлгож 
    мэдэж авав дүгнэн ярилцах.
    Нэрийн ба үйлийн нөхцөлүүдийг 
    нэрлэх.
    Нэрийн ба үйлийн нөхцөлийг 
    ялган таних.


                   
Даалгавар

     Үйлийн ба нэрийн            
        нөхцөлүүдийг
       цээжлэн тогтоох.
    Нөхцөл бүрт 2,2 жишээ  
    бичиж өгүүлбэрт оруул.




         
Анхаарал тавьсанд
        баярлалаа.



           
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     

Hicheel2

  • 1.
      Монгол  хэлний хичээл Багш­Б.Чимэдханд    
  • 2.
    3цаг Үйл  үгийн  нөхцөл    
  • 3.
    Зорилго  Үйл үгийн нөхцөл гэж юу           болохыг мэдэх. Үйл үгийн нөхцөлүүдийг              ялган таних. Тэдгээрийг үгэнд зөв                   залган бичих.    
  • 4.
    Зорилт Үйл үгийн нөхцөлийг                                   танин мэдэх. Үйл үгийн нөхцөл ­төгсгөх  нөхцөл,холбох нөхцөлийг                                         мэдэх. Нөхцөлүүдийг үгэнд зөв                              залган бичих.  
  • 5.
    Арга зүй ­Тайлбартай                    дасгалын арга ­Үзүүлэн таниулах ­Тоглоомын арга ­Асуудал дэвшүүлэн           шийдвэрлэх ­Харилцан ярианы    
  • 6.
    Бататгал      Нөхцөл гэж юу      болох,үйл үгийн ямар    ямар нөхцөл байдгийг        мэдэж ирэв.   Мэдээлэл солилцох.    
  • 7.
    Үгийн язгуур ба үндсэнд  залгаж шинэ үг бүтээхгүй  зөвхөн уул үгээ хувиргах,   хийсвэр харьцаа заах             үүрэгтэй залгавар  бүтээврийг нөхцөл гэнэ.    
  • 8.
    Нөхцөл Үй   йн лий ри н Нэ    
  • 9.
    Нэрийн нөхцөлд Нэрийн тоо Тийн ялгал Хамаатуулах    
  • 10.
  • 11.
    Үйл үндсийн дараа орж  болц,байдал,баймж,эзэн  биеийн харьцаа заахаас  гадна үйл үгийг бусад үгтэй  холбох хэлзүйн утгатай  залгавруудыг үйлийн                                      нөхцөл гэнэ.    
  • 12.
    Үйлийн  нөхцөл Төгсгөх нөхцөл Холбох нөхцөл Биеэр төгсгөх  Цагаар төгсгөх Нөхцөлдүүлэн Тодотгон нөхцөл нөхцөл холбох  / ү.ү/ холбох  /ү.жн    
  • 13.
    Үйлийн цагаар төгсгөх нөхцөл Цаг Илрүүлэх  Нөхцөл Жишээ нь баймж утга Одоо ­ ­на,­но,­нэ,­ Өөрсдөө жишээ  нө бичих Ирээдүй ­ ­на,­но,­нэ,­ нө Өнгөрсөн эрт өнгөрсөн ­В Өнгөрсөн Өнгөрснийг дам  ­жээ,­чээ сонссон Өнгөрсөн Саяхан  ­лаа,­лээ,­ өнгөрснийг лоо, биеэр мэдсэн   ­лөө    
  • 14.
    Зургийг ажиглаад үйл үгийн төгсгөх  нөхцөл орсон өгүүлбэр зохио. K    
  • 15.
       
  • 16.
    Үйлийн нөхцөлд Үйлийн байдал Үйлийн төгсгөх  /цаг заах,захирах хүсэх/ Холбох  /тодотгон холбох,нөхцөлдүүлэн холбох/    
  • 17.
       
  • 18.
       
  • 19.
       
  • 20.
       
  • 21.
    Дараах үгэнд үйл үгийн төгсгөх  нөхцөлүүдийг залган бич. Суу,ир,       яв, хий,үз,    
  • 22.
    Загварт тохирох үг олж бич. Нэр +O +тийн ялгал +  биед хам /нөхцөл Үйл үг+  хэвийн дагавар+  байдлын дагавар+төгсгөх нөхцөл    
  • 23.
    Үйл үгийн биеэр төгсгөх нөхцөл ­сугай ­я,­е,­ё ­аарай,­ээрэй ­оорой ­сүгэй ­өөсөй ­аач,­ ооч ­ээч,­ ­Г ­тугай өөч ­түгэй ­уузай ­аасай,­ээсэй ­гтун ­үүзэй ­гтүн ­оосой,­өөсөй    
  • 24.
    Дараах үгнүүдийг үгийн бүтцээр                   задлан тайлбарла. Сурагчдынхаа,явуулчихжээ,  өнхрүүлж,харагдана, хариул.    
  • 25.
    Дараах үгсийг зөв  байрлуулж өгүүлбэр зохио. урьд эрт өвгөн хоёр амьдарч  цагт байжээ. шаргагчин талд дагуулсан  Цайдам янзага хөндийн орж  цагаан их янзага ирлээ.  услахаар хэдэн явжээ Сэрээнэн  хонио    
  • 26.
    Өгүүлбэрээс үйл үгийн цагаар  төгсгөх нөхцөлтэй үгсийг түүж бич.    
  • 27.
       
  • 28.
       
  • 29.
    Дүгнэлт Өнөөдрийн хичээлээс юу ойлгож  мэдэж авав дүгнэн ярилцах. Нэрийн ба үйлийн нөхцөлүүдийг  нэрлэх. Нэрийн ба үйлийн нөхцөлийг  ялган таних.    
  • 30.
    Даалгавар  Үйлийн ба нэрийн                 нөхцөлүүдийг    цээжлэн тогтоох. Нөхцөл бүрт 2,2 жишээ   бичиж өгүүлбэрт оруул.    
  • 31.
    Анхаарал тавьсанд  баярлалаа.    
  • 32.
       
  • 33.
       
  • 34.
       
  • 35.
       
  • 36.
       
  • 37.
       
  • 38.
       
  • 39.
       
  • 40.
       
  • 41.
       
  • 42.
       
  • 43.
       
  • 44.
       
  • 45.
       
  • 46.
       
  • 47.
       
  • 48.
       
  • 49.
       
  • 50.
       
  • 51.
       
  • 52.
       
  • 53.
       
  • 54.
       
  • 55.
       
  • 56.