Download as PDF, PPTX
Uploaded bySoM
HỘI CHỨNG TIỂU NÃO
Tài liệu mô tả hội chứng tiểu não, bao gồm các phương pháp phân loại và triệu chứng thường gặp. Nó đề cập đến giải phẫu và sinh lý của tiểu não, các chức năng của nó, và các bệnh lý liên quan đến tiểu não. Cuối cùng, tài liệu cũng trình bày các triệu chứng của thất điều tiểu não và cách chẩn đoán các bệnh lý liên quan.
More Related Content
HỘI CHỨNG TIỂU NÃO
- 1. HỘI CHỨNG TIỂUNÃO PGS.TS CAO PHI PHONG 2013
- 2. Mục tiêu • 1.Hiểu được các phương pháp phân loại tiểu não • 2. Mô tả ñöôïc các trieäu chöùng thöôøng gaëp trong toån thương tieåu naõo. • 3. Moâ taû ñöôïc caùc phöông phaùp thaêm khaùm thaát ñieàu tiểu não. • 4. Moâ taû ñöôïc caùc beänh lyù thöôøng gaëp ôû tieåu naõo
- 3. GIẢI PHẪU VÀSINH LÝ • Vị trí: hố sau, phía sau cầu, hành. • Gắn vào thân não bởi 3 cuống: trên, giữa và dưới • Tạo thành mái não thất IV. • Gồm lớp vỏ ngoài cùng, chất trắng là các sợi trục và nhân trung tâm. Leàu tieåu naõo Giải phẫu sinh lý tiểu não Tiểu não
- 5. Tiểu não Hìnhdáng bên ngoài Mỗi bán cầu được chia: 1. Vùng trung gian 2. Vùng bên Thùy giun nằm đường giữa Bán cầu Vùng bên Trung gian Thùy sau Thùy giun Thùy trước
- 6. Phân loại tiểunão • Thùy giun: ở giữa, 2 bên là 2 bán cầu. • Bán cầu: phần bên và trung gian. • Đường giữa: thuỳ giun & trung gian • Hạnh nhân: một phần bán cầu Mặt dưới Mặt trên Nhung nút Thùy giunChia theo mặt thẳng đứng dọc bên Trung gian
- 7. Mặt thẳng đứngdọc giữa Thùy trước Rãnh chính Thùy sau vỏ Bán cầu hạnh nhân nút Não thất 4
- 8. Phân chia theomặt cắt ngang • Thùy nhung nút: thùy cổ nhất, ở phía trước • Thùy trước: nhỏ nhất,chui vào đại não • Thùy sau: rãnh chính chia thùy trước và sau Thùy trước Thùy sau Thùy nhung nút cuống tiểu não Rãnh chính
- 9. Tiểu não Phânlọai Phaân loïai theo phaùt sinh chuûng loaïi vaø caù theå (Phylogenetic and Ontogenic ) Archicerebellum= tiểu naõo cổ Paleocerebllum= tieåu naõo cuû Neocerebellum= tieåu naõo môùi Phaân loaïi theo keát noái höôùng taâm Vestibulocerebellum= tiểu não-tiền đình Spinocerebellum= tiểu não-tủy sống Pontocerebellum(cerebrocerebellum)= cầu-tiểu não Phaân loaïi theo keát noái ly taâm Vermis (thuỳ giun) Paravermal Region (trung gian) Cerebellar Hemisphere (beân)
- 10. Phân chia theochức năng (sơ đồ Larsell) • Tiểu não cổ (tiểu não tiền đình): thăng bằng • Tiểu não cũ (tiểu não tủy sống):kiểm soát hệ cơ, điều hòa trương lực • Tiểu não mới: khởi đầu, phối hợp và quyết định thời gian vận động tiểu não cũ tiểu não cổ phần bên phần trung gian đường giữa tiểunãomới
- 11. Tiểu não mới Tiểunão cổ Tiểu não củ
- 12. • Folia (lá)tiểu não có nếp cuộn não giống vỏ não - lớp phân tử - lớp Purkinje - lớp hạt và chất trắng Vỏ tiểu não
- 13. • Vỏ tiểunão gồm 3 lớp - Phân tử: tế bào rổ, tế bào sao - Purkinje: tế bào purkinje - Lớp hạt: tế bào hạt (Lôùp phaân töû) (Lôùp haït) (Teá baøo Purkinje)
- 14. Chất trắng vànhân trung tâm • Chất trắng: sợi trục ly tâm-hướng tâm. • Nhân trung tâm: 4 đôi sâu trong chất trắng 1. N. mái (fastigial): gần đường giữa, sợi vào từ thùy giun, sợi ra đến nhân tiền đình. 2. N. tiểu cầu và nút (globose, emboliform): sợi vào từ vùng trung gian cho sợi ra đến đồi thị, thể lưới & N. đỏ 3. N.răng (dentate): lớn nhất, sợi vào từ vùng bên bán cầu, sợi ra tới đồi thị, chất lưới & N. đỏ.
- 15. 1. fastigial nucleus 2. globose nucleus 3.emboliform nucleus 4. dentate nucleus n.maùi n. raêng n. Nuùt & Tieåu caàu
- 16. Đường hướng tâm:sợi leo & rêu đều kích thích (glutamate) Đường ly tâm từ vỏ tiểu não: sợi trục tế bào Purkinje ức chế (GABA) Đường ly tâm từ tiểu não: nhân trung tâm kích thích Sợi leoSợi rêu Vào TNTN ra Nhân trung tâm Các đường hướng tâm và ly tâm
- 17. VCST Bó TN thẳng BóTN chéo Bó ô-liu dưới Bó TĐ-TN Bó vỏ não-TN Đường hướng tâm
- 18. Đường ly tâm Đồithị Nhân đỏ Nhân răng Nhân xen Nhân mái Nhân tiền đình
- 19. Cuống tiểu não •Cuống tiểu não dưới (restiform body): nơron tủy,hành não vào TN • Cuống TN giữa: từ cầu não vào • Cuống TN trên: các sợi ra khỏi TN từ nhânTN ,sợi đi vào TN bó tủy sống -tiểu não bụng • Cận thể thừng (juxtarestiform):sợi trục đến từ nhân tiền đình và đi ra từ thùy giun đến nhân tiền đình Trên Giữa Dưới
- 20. Phân bố mạchmáu • Động mạch tiểu não sau dưới (PICA) - cung cấp phần sau, nhân, mặt dưới • Động mạch tiểu não trước dưới (AICA) - cung cấp trước và dưới tiểu não • Động mạch tiểu não trên - cung cấp bán cầu, nhân , chất trắng PICA SCA AICA
- 21.
- 22.
- 23. Kỷ năng vậnđộng
- 24. • Chương trìnhhoá • Thực hiện vận động • Phối hợp, thăng bằng • Duy trì tư thế • Học tập vận động ( Tất cả chức năng này tùy thuộc nối kết giữa các vùng hệ thần kinh trung ương và phần đặc biệt tiểu não)
- 25. • Duy trìtư thế thăng bằng phù hợp khi đi & chạy • Thực hiện vận động liên tục trong ăn, mặc, viết • Tham gia vào vận động lập lại thay đổi nhanh và theo đuổi nhịp nhàng • Kiểm soát đường đi, vận tốc và gia tốc vận động
- 26. • Nhận thức,ý thức không xảy ra ở tiểu não • Không có tiểu não vận động chính xác và phối hợp không thực hiện được • Tiểu não hoạt động như hệ thống tự điều hòa, sửa đổi khởi đầu động tác thông qua vùng khác hệ thần kinh trung ương.
- 27. Sang thương đườnggiữa • Sang thương đường giữa gây: DÁNG ĐI KHÔNG VỮNG (thaát ñieàu thaân: truncal ataxia) - bệnh nhân ngã hay lắc lư về bên tổn thương - thoái hóa thùy giun xảy ra trong ngộ độc rượu mãn
- 28. The patient hasa coarse tremor(run thô) of the trunk which is seen in midline ataxias Titubation:(1) the act of staggering or reeling(lảo đảo,loang choạng), (2) a tremor of the head and sometimes trunk, commonly seen in cerebellar disease.
- 29. Sang thương báncầu tiểu não • Sang thương bán cầu bên: - khó khăn vận động chính xác ngọn chi - rối loạn khéo léo tiếp theo trong học tập vận động - thiếu sót vận động xảy ra cùng bên tổn thương
- 30. Appendicular ataxia= thấtđiều chi
- 31. Run khi đếnđích(intention tremor)
- 32. Sang thương tiểunão tiền đình • - Maát khả năng đứng lên. - Khó khăn trong duy trì sự cố định maét gây giật nhãn cầu. - Mất trương lực cơ.
- 33.
- 34. Thất điều tiểunão • Định nghĩa: mất vận động chính xác không do liệt, rối loạn trương lực hay cảm giác. • Các hình thức thất điều - Thất điều dáng đi: mất phối hợp khi đi - Thất điều tư thế: đứng, ngồi.Thất điều thân không khả năng ngồi hay đứng - Thất điều chi: phối hợp vận động chi - Thất điều lời nói: nói líu nhíu,chậm,ngập ngừng.
- 36. Triệu chứng thấtđiều • Loạn tầm động tác: bất thường về nhịp & thời gian vận động gây dưới đích hay quá đích (nghiệm pháp ngón tay chỉ mũi, gót- cẳng chân) • Mất liên động: vận động thay đổi nhanh vụng về , không đều về nhịp & cường độ • Run hoạt động: run trong suốt thời gian hoạt động nhất là khi đến đích • Nói khó
- 37. Các triệu chứngkhác • Giảm trương lực cơ (cấp), giảm phản xạ, mệt mỏi (Holm mô tả) • Phản xạ đu đưa: lắc tay, khi đi, phản xạ gối Đặc ñiểm - Triệu chứng beân tổn thương, ở vỏ triệu chứng kín ñaùo, ôû nhaân trung taâm trieäu chöùng thường trực - Tổn thương cuống tiểu naõo tương ứng vuøng roäng lớn của baùn cầu.
- 38. - Khám phốihợp tư thế và dáng đi Khả năng đi bộ (10m), khả năng đứng, ngồi: Chân dang rộng, lảo đảo Ngồi, đứng có người đở Run theo nhịp ở thân Dấu Romberg Dáng đi Tandem (gót chân nối ngón chân) Các nghiệm pháp thăm khám
- 39. Tư thế Dáng bộ-thấtđiều Run
- 40. • Dấu Romberg• Dáng đi gót nối ngón chân
- 41. - Khám vậnđộng tự chủ Nghiệm pháp ngón tay chỉ mũi, gót gối - Loạn tầm động tác - Quá đích, dưới đích Run khi đến đích Mất liên động Hiện tượng dội Chử viết
- 42. • Nghiệm phápngón tay chỉ mũi • Nghiệm pháp gót chân -cẳng chân
- 43. • Khám liênđộng
- 44. Khám thất điềutiểu não
- 45. Phản ứng dội(StewartHolmes)
- 46.
- 47. Động tác tinhvi, thay đổi nhanh
- 48. Động tác tinhvi, chính xác
- 49. Động tác liênđộng chi dưới
- 50. Quá đích, quátầm chi dưới
- 51.
- 52.
- 53. Gót chân nốingón chân
- 54. - Khám lờinói Lời nói rối loạn, hiểu và diển đạt bình thường Nói lắp, đơn điệu và không đều, kieåu bùng nổ. Khám hệ thống vận nhãn Gịât nhãn cầu gặp trong tổn thương đường giữa Không khả ức chế phản xạ tiền đình mắt(VOR) Cuồng nhãn (ocular flutter) Lác rung giật nhãn cầu (opsoclonus)
- 55. Lời nói tiểunão
- 56. Các bệnh lýthường gặp • Nhồi máu tiểu não - Đau đầu, chóng mặt, nôn và rung giật nhãn cầu. - Liệt chức năng nhìn, vận nhãn - Rối loạn vận động và cảm giác ½ thân - Chẩn đoán bằng CT hay MRI - Hậu quả thân não bị nhồi máu hay chèn ép do phù tiểu não
- 57. • Xuất huyếttiểu não - Do cao huyết áp, dị dạng mạch máu,chống đông - Đau đầu đột ngột, nôn, chóng mặt, thất điều tư thế, thay đổi tri giác, liệt chi - Dịch não tủy có máu - Chẩn đoán CT - Điều trị chọc hút máu tụ
- 58. • Viêm tiểunão - Thất điều tiểu não cấp trẻ em do siêu vi, chủng ngừa - Viêm não tủy cấp lan tỏa - Thể Fisher( biến thể hội chứng guillain-Barré - Áp xe tiểu não
- 59. Cerebellar Medulloblastoma• U tiểunão - U tế bào sao và u nguyên tủy bào ở trẻ em - U di căn thường từ phổi và vú - U tế bào gai ở trẻ em từ 2-20 tuổi, lành tính và có nang - U hố sau (u dây VIII) chèn ép tiểu não
- 60.
- 61.
- 62. • Thất điềutieåu naõo - Thaát ñieàu tủy sống tiểu não di truyền: diễn tiến từ từ, ảnh hưởng dáng đi sớm - Thất điều Friedreich: ở trẻ em, gen lặn, thoái hóa bó tủy sống tiểu não, cột sau và rễ sau • Các bệnh lý tiểu não khác - Xơ cứng rải rác - Thoái hóa tiểu não do rượu, tiền ung thư, thuốc, nhược giáp.
- 63. Thất điều tủysống tiểu não : tiến triển, thoái hóa, bênh di truyền nhiều loại (60 loại), mất phối hợp dáng đi tiến triển chậm, mất phối hợp tay, lời nói và mắt. Run khi đến đích do rối loạn tần số vận động ở tay. Thường xảy ra teo tiểu não
- 64.