Op 10 april 2018 heb ik in het kader van de postbachelor opleiding e-Learning van Avans + een gastcollege verzorgd over e-learning trends en ontwikkelingen.

1. E-learning. Trends en
ontwikkelingen
Foto: Mishel Churkin

2. 1. Slechte inschatters impact
technologie

3. Bron: natuur.ariena.com
2. Trend vs Hype

4. Bron: natuur.ariena.com
2. Trend vs Hype
• Duurzaam
• Onderliggend
patroon
• Heersend
• Richting
• Lange termijn

5. X

6. 3.
Technologische
ontwikkelingen
gaan snel

7. 4. Tools zijn geen trends
Foto: Stockfoto © Maksym Yemelyanov #7908742

8. Bron: Digital Birmingham
Technologische ontwikkelingen +
inzichten in didactiek =
potentie voor onderwijs, opleiden en
leren
5. Technologie als middel, ‘enabler’ en katalysator

9. Interactie didactiek en
technologie

10. Didactische
inzichten
Technologische
ontwikkelingen
Sociaal, culturele en
economische
ontwikkelingen

11. Waarde inschatten
Spanningsveld
Interactie
Foto: Mishel Churkin

12. Wat wil je over mij weten?

13. Korte terugblik toets

14. Technologie wordt
onzichtbaar

15. Termen als e-learning en blended
learning gaan verdwijnen

17. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
Hoe is deze
presentatie tot stand
gekomen?

18. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
Sinds 1995
15 jaar bloggen

19. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)

22. Overeenkomsten
en verschillen

24. Toenemende aandacht voor
privacy (o.a. AVG)
Compliance-based learning
(veiligheid)
Andere manieren van
evalueren effect e-learning

25. Inhoud
1.Aard van e-learning is sterk verbreed
2.Geleidelijke toename ‘blended
learning’ en e-learning
3.Toegevoegde waarde niet alleen
financieel
4.Meer flexibel leren, meer
personalisering
5.Do It Yourself
6.Seamless learning
7.Social learning
8.Meer informele vormen van e-learning
9.Krachtiger technologie faciliteert
kwaliteit leeractiviteiten
10.Serious gaming en
gamification
11.Virtual reality en augmented
reality
12.Open education
13.Microlearning
14.Transformatie LMS
15.Kunstmatige intelligentie
16.Learning analytics
17.Decentralisatie van leren
18.De laatste trend….

26. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
1: Aard van
e-learning is sterk
verbreed

27. E-learning anno 1999…
"MyBookScanner,June12,2011" by Floppydog66 (talk). Original uploader was Floppydog66 at en.wikipedia - Transferred from
en.wikipedia(Original text : I (Floppydog66 (talk)) created this work entirely by myself.). Licensed under Creative Commons Attribution
3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:MyBookScanner,June12,2011.JPG#mediaviewer/
File:MyBookScanner,June12,2011.JPG

28. Minder
belangstelling
traditionele
vormen e-
learning

29. Redenen
• Ontevredenheid kosten-baten ratio
• Content makkelijk uitwisselbaar (commodity)
• Weinig innovatief
• Onvoldoende gericht op ‘performance’
• Onvoldoende verbinding met ‘business’, inhoud
onvoldoende betekenis, gebrekkige transfer

30. E-learning: vijf vormen
• Zelfstudie lessen
• Virtual classrooms
Clive Shepherd, 2013

32. E-learning: vijf vormen
• Zelfstudie lessen
• Virtual classrooms
• Simulaties en virtuele werelden
• Online bronnen raadplegen
(bijvoorbeeld via zoekmachines)
• Online samenwerken
(in communities of netwerken)
Clive Shepherd, 2013

33. By Shanghai killer whale (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

34. Transactional distance (Moore):
psychologische en
communicatieve afstand tussen
docenten en lerenden.

35. Foto: Gajus-Images
Afstand!
Foto: @londondepost, Depositphotos

36. Vijf ‘delivery modes’
Geen ICT Volledig online
Face
2 Face
Onder-
steunend
Flipped Hybride
Online
afstand
Bron: Tony Bates, OWD 2015
Blended learning

37. Online & tijdens bijeenkomsten
Synchroon & asynchroon
Gestuurd & zelfgestuurd
Instelling & elders
Veel of minder ICT
Samenwerkend & individueel
Diverse technologieën
Verschillende leeractiviteiten

38. 2: Geleidelijke toename
‘blended learning’ en e-learning

39. 2: Geleidelijke toename
‘blended learning’ en e-learning
Ook afhankelijk van definities
Explosieve stijgingen voorspeld

40. 2: Geleidelijke toename
‘blended learning’ en e-learning
Ook afhankelijk van definities
Explosieve stijgingen voorspeld

41. 3. Toegevoegde
waarde niet
alleen financieel

42. 3. Toegevoegde
waarde niet
alleen financieel
Eens? Wordt
hierover bewust
nagedacht?

43. 3. Toegevoegde
waarde niet
alleen financieel
Eens? Wordt
hierover bewust
nagedacht?

44. Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
4. Meer flexibel leren,
‘personalisering’
Leervragen, niveau,
tempo, ‘just-in-time’

45. Bron: SURF (2016). Whitepaper Onderwijs op maat anno 2016

46. Foto: © iqoncept, Depositphotos
Condities
Acties
Data
Kennen en weten hoe

47. Foto: Sandra Schön, Flickr

48. Foto: Sandra Schön, Flickr
Persoonlijk
Groei en ‘meesterschap’
Groepsgevoel
Ontwikkelen van vertrouwen
in eigen kunnen
Verlenen van betekenis
Bron: Didactische kenmerken van de ‘Maker
Movement’

50. 5. Do It Yourself
Maken
Eigen verantwoordelijkheid
Gevolgen voor leertechnologieën

51. 5. Do It Yourself
Maken
Eigen verantwoordelijkheid
Gevolgen voor leertechnologieën
Harde neo-liberale trekken

52. DIY: hoge eisen aan
professionals (herkenbaar?)
• Vragen durven stellen
• Ondernemend zijn
• Risico’s nemen
• First Attempt In Learning

53. 6. Seamless learning

54. 7. Social learning
Samenwerkend en interactief leren met
behulp van ICT, waarbij de lerende veel
controle heeft over wat, hoe, waar en
waarmee er geleerd wordt.
Naar: De Leeuwe & Rubens, 2015

56. "Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg
Hoe oud is Bandura’s
social learning theory?
Voor 1980
Na 1980

57. 1977 2018

59. 1977 2018

60. 1977 2018
Herkenbare ontwikkeling? Wat vind je hiervan?

61. Samenwerken leren met ICT

62. Samenwerken leren met ICT

63. Samenwerken leren met ICT

64. 8. Meer informele vormen
van e-learning

65. Van 80-20 naar 70:20:10
Foto’s: Jay Cross

66. Mijn kritiek
• Percentages gaan eigen leven leiden
• Niet volledig
• Meer rekening houden met context (gevolgen voor
%)
• Zelfgestuurd ipv informeel

67. Context
Workplace learning
Information processing
Coaching
Education
Reflection
WICER-model van Wilfred Rubens is in licentie gegeven volgens
een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal-licentie.

68. Bron: Ryan Tracey

69. Wat is wanneer, voor wie, waarvoor,
waarmee, het meest geschikt

70. xAPI

71. 9. Krachtiger technologie
faciliteert kwaliteit leeractiviteiten

72. Instructies geven, demonstreren, video’s
laten maken, storytelling, reflectie,
interactief

74. Werken
met beeldtafel
Bron: Evolva Group

75. Modelleren

76. Modelleren

77. Overzicht van te behandelen leerstof
(advanced organizer)
Prikkelende vraag (aan het denken zetten)
Hoorcollege effectiever
Eenvoudig te maken
Feedback

78. Devices en applicaties met je stem besturen

80. Welkom in een virtual classroom
Instructies met interactie,
actief leren
Biedt structuur
Flexibiliteit in plaats

81. Online proctoring

82. Op welke manier heeft krachtiger
technologie leeractiviteiten bij jullie
organisatie een impuls gegeven?

83. 10. Serious gaming
Waarschuwing: de volgende video
geeft een impressie van serious
gaming, maar bevat ook onzin….

86. Gamification

87. 11. Virtual reality en augmented reality

88. Augmented reality
Foto: By Hagustin - Own work, CC BY-SA 3.0, https://
commons.wikimedia.org/w/index.php?
curid=24775750
Foto: Welten-instituut, OU

89. Context aware computing
Foto: jnxyz

90. Virtual reality

91. Virtual reality

92. Bron: Inside Virtual Iraq -
Commentary -
The New Yorker
https://youtu.be/R6kl2BuhKmM

93. Bron: Inside Virtual Iraq -
Commentary -
The New Yorker
https://youtu.be/R6kl2BuhKmM

95. Naar de inhoudsopgave

96. Bron: Opensourceway
Trend 12

97. Foto: Audrey Watters

98. Foto: Audrey Watters
Was trend (met
hype-achtige
trekken)

99. Foto: Audrey Watters
Was trend (met
hype-achtige
trekken)
Still going strong,
diversiteit

101. Naar de inhoudsopgave

102. 13. Microlearning
Korte tijd te bestuderen content
Zorg voor oefenen, feedback en reflectie
Iets kleins, snel leren (op basis van voorkennis)
Leren van korte duur inbedden in hectiek van werk en privé
Onderzoek ondersteunt weinig claims
Bron

103. Nieuwe kennis integreren
Bron: http://www.powerapp.nl/

104. 14. Transformatie LMS
Foto: Arturo de Albornoz

105. Bron: SURF

106. 15. Kunstmatige
intelligentie
Dingen vertonen een
bepaalde vorm van
intelligentie,
computer kan iemand
voor de gek houden
https://nl.wikipedia.org/
wiki/

107. 15. Kunstmatige
intelligentie
Dingen vertonen een
bepaalde vorm van
intelligentie,
computer kan iemand
voor de gek houden
https://nl.wikipedia.org/
wiki/

108. Machine learning
Machines hebben
toegang tot data,
herkennen patronen en
nemen zelfstandig
beslissingen (niet meer
op basis van regels en
commando’s)

109. Stanford Question Answering Dataset
Objectieve vragen kunnen met grote accuraatheid door machines
worden beantwoord
(machines kun je wel makkelijk voor de gek houden)
De Standaard, 18 januari 2018

110. Digitaal toetsen en learning
Bron: JISC

111. Educatieve toepassingen
• Slimmer zoeken
• Slimmer aanbevelen
• Data analyseren en adviseren
• Automatisch nakijken (Project Essay
Grade, Intellimetric)
• Automatisch vragen beantwoorden
• Beoordelen op basis van profielen en
leeractiviteiten

112. Wat spreekt jullie nhet
meest aan?
• Slimmer zoeken
• Slimmer aanbevelen
• Data analyseren en adviseren
• Automatisch nakijken (Project Essay
Grade, Intellimetric)
• Automatisch vragen beantwoorden
• Beoordelen op basis van profielen en
leeractiviteiten

113. Foto: Biljuska1
16. Learning analytics

114. Foto: Biljuska1
Identificeren van patronen in
educatieve data en het
gebruik van die patronen om
het leren te verbeteren,
H. Drachsler (2013)
16. Learning analytics

115. • Grote hoeveelheden data
• Data uit diverse omgevingen
• Geen managementinformatie
• Niet uitsluitend uit Osiris, SPIL, etc
• Visuele representatie
• Feedback over voortgang (begeleiders,
studenten)
• Gericht op onderwijsverbetering
• Input voor gepersonaliseerd leren (niveau)

116. • Descriptieve analytics
• Diagnostische analytics
• Voorspellende analytics (profiling)
• Voorschrijvende analytics

117. • Descriptieve analytics
• Diagnostische analytics
• Voorspellende analytics (profiling)
• Voorschrijvende analytics
Wat wordt momenteel bij jullie
organisatie toegepast?

118. • Descriptieve analytics
• Diagnostische analytics
• Voorspellende analytics (profiling)
• Voorschrijvende analytics
Wat wordt momenteel bij jullie
organisatie toegepast?

119. 17.Decentralisatie van leren

120. Waarde diploma’s?

121. Microcredentialing

122. • Opleidingen in kleine eenheden
(bijv. 50)
• Los te volgen, apart af te ronden
• Digitale badge (t.b.v. online
profiel)
• Erkenning deelname MOOCs
• Erkenning elders verworven
bekwaamheden (open education)
• Leven lang leren

123. • Te sterk accent op
kwalificerende functie
onderwijs?
• Studeerbaarheid?
• Versnippering onderwijs?
• Financiering op basis van
diploma’s

124. Persoonlijke leeromgeving
(instellingsoverstijgend leren)
Bron: Steve Wheeler

125. Nieuwe aanbieders?

126. Nieuwe aanbieders?

130. Naar de inhoudsopgave

131. 18. De laatste trend…..

133. Wie van u is in het
bezit van Bitcoins?

134. Wie van u is in het
bezit van Bitcoins?
Wie van u laat zich
betalen in bitcoins?

135. Foto Davidstankiewicz (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

136. Foto Davidstankiewicz (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
• Gedistribueerd netwerk voor doen
van transacties
• Decentraal grootboek van
transacties
• Proces om identiteit te verifiëren,
eigenaarschap vastleggen
• Bewijzen verdwijnen veranderen
niet
• ‘Middle man’ verdwijnt

137. Foto Davidstankiewicz (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
• Karakter van een hype
• Technologie nog niet stabiel en
betrouwbaar
• Duur (opslagruimte factor 100)
• Open standaarden voor
technologie en data
noodzakelijk

138. • Geen papieren certificaten meer (permanent
en veilig opgeslagen)
• Diverse leeruitkomsten vastleggen (‘studeren
bij Socrates’, ‘geloofsbrieven’; paspoort LLL)
• Automatische erkenning en transfer credits
• Inzage krijgen in gevalideerde leeruitkomsten
(o.a. t.b.v. vrijstellingen)
• Intellectueel eigendom vastleggen (o.a. OER)
• Transacties marktplaatsen (tutoren en
lerenden)
Educatieve toepassingen

139. This report concludes that
blockchain applications for
education are still in their infancy,
though quickly picking up steam.
(Grech, A. and Camilleri, A. F. (2017)
Blockchain in Education. Inamorato dos
Santos, A. (ed.) EUR 28778 EN; doi:
10.2760/60649 )

140. Foto: frenchy54, Pixabay
Digitale
transformatie
binnen onderwijs
en opleiden?

141. Dank!
@wrubens
wilfred@wilfredrubens.com