Op 5 februari 2019 heb ik een interactief gastcollege over e-learning trends verzorgd, in het kader van de post-bacheloropleiding over e-learning van Avans +.

1. E-learning. Trends en
ontwikkelingen
Foto: Mishel Churkin

2. Voor 1990
Eind 1995
Mogelijkheden en risico’s
Verrijking - didactische drama’s
Voorkeur voor combinatie
Mijn opvatting over e-learning

3. Inhoud
• Opdracht
• Korte intro (met een eerste trend)
• Opmerkingen vooraf
• Opdracht
• (Te) Veel trends (en er zijn er meer), met opdrachten
en discussie

4. Opdracht
• Jouw directie vraagt je een presentatie te
verzorgen voor de Raad van Bestuur over de
meest relevante trends op het gebied van e-
learning?
• Welke drie trends mogen hier niet in ontbreken?

6. E-learning anno 1999…
"MyBookScanner,June12,2011" by Floppydog66 (talk). Original uploader was Floppydog66 at en.wikipedia - Transferred from
en.wikipedia(Original text : I (Floppydog66 (talk)) created this work entirely by myself.). Licensed under Creative Commons Attribution
3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/File:MyBookScanner,June12,2011.JPG#mediaviewer/
File:MyBookScanner,June12,2011.JPG

7. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
“E-learning”: verzamelnaam voor het
vormgeven van leersituaties (gestuurd en
zelfgestuurd) met behulp van informatie-
en communicatietechnologie (in het
bijzonder internettechnologie).
Leren: duurzame verandering in gedrag of
in het vermogen om je op een bepaalde
manier te gedragen, als resultaat van
ervaringen (Schunk, 2012).

8. Foto: PixelsAway
(Marek Uliasz)
Aard van e-learning is sterk verbreed
(in feite trend 1)
Clive Shepherd (2013): vijf typen e-learning:
1.Zelfstudie lessen: “de e-learnings”.
2.Virtual classrooms.
3.Simulaties en virtuele werelden (incl. serious games).
4.Online bronnen raadplegen (bijvoorbeeld via
zoekmachines).
5.Online samenwerken (in communities of netwerken).

9. Spreek dus svp niet meer
over ‘de e-learning’!

10. Digitaal leren
in plaats van
e-learning….

11. Eigenlijk liever te-learning
dan e-learning….

12. Eigenlijk liever te-learning
dan e-learning….
….maar ik ben één van de weinigen die dat vindt

13. Opmerkingen vooraf (ook als herhaling)

14. Interactie en wisselwerking
technologie en didactiek

15. Didactische
inzichten
Technologische
ontwikkelingen
Maatschappelijke
ontwikkelingen

16. Jullie uitwerkingen opdracht

17. Opdracht: maatschappelijke ontwikkelingen
•Meer eigen verantwoordelijkheid
•Persoonlijke voldoening, ik wil het beleven
•Individualisering
•Zelfsturing
•Personalisering (verschillende beelden)
•Diversiteit, differentiatie

18. Opdracht: maatschappelijke ontwikkelingen
•Meer eigen verantwoordelijkheid
•Persoonlijke voldoening, ik wil het beleven
•Individualisering
•Zelfsturing
•Personalisering (verschillende beelden)
•Diversiteit, differentiatie
Komt bij trend 11 terug

19. Opdracht: maatschappelijke ontwikkelingen (2)
•Invloed economie -> leren, opleiden en onderwijs
•Druk om kort en krachtiger op te leiden
•Besparingen en hogere werkdruk
•Meer doen met minder middelen
•Andere culturen (sterke kanten en uitdagingen)
•Decentralisatie van de macht van aanbieders

20. Opdracht: technologische ontwikkelingen
•Technologie faciliteert andere manier van
communicatie en interactie (met voor- en
nadelen; keuzestress, ‘FOMO’)
•Andere kennis en vaardigheden
(technologisering)
•Snelheid van ontwikkeling: wat je nu weet is
morgen verouderd.

21. Opdracht: didactische ontwikkelingen
•Personalisering
•Meer samen leren
•Afname behoefte zelfstudie, toename behoefte
performance support
•Internationalisering: meer behoefte aan leren op
afstand
•Oefenen
•Actieve rol ouders in monitoring en begeleiding

22. Opdracht: didactische ontwikkelingen (2)
•Compliancy-based (bevoegd zijn van hogerhand)
•Toon aan dat je bekwaam bent
•Combi werken-leren-privé
•Noodzaak leven lang leren

23. Technologie heeft nog nooit geleid tot een
revolutie van leren, opleiden en onderwijs

24. Wees kritisch: onze sector is heel goed in ‘branding’

25. Trends
(selectie)

26. Overeenkomsten
en verschillen

27. 2. Kunstmatige
intelligentie
Dingen vertonen een
bepaalde vorm van
intelligentie,
computer kan
iemand
voor de gek houden

28. Machines hebben toegang tot
data, herkennen patronen en
nemen zelfstandig beslissingen
(niet meer op basis van regels en
commando’s)

29. 3. Learning analytics
Identificeren van patronen in
educatieve data en het gebruik van
die patronen om het leren te
verbeteren,
H. Drachsler (2013)

30. Toepassingen
•Descriptieve analytics
•Diagnostische analytics
•Voorspellende analytics (profiling)
•Voorschrijvende analytics

31. Wat zijn potentiële
toepassingen van de
combi AI en LA?
Vat elke toepassing in
één woord samen

33. Chatbots
Contentcreatie (tekst -> spraak; sterkere
vertaaltools, samenvattingen)
Cognitieve inspanningen (open vragen)
Gepersonaliseerd leren (adaptief, interventies)
Content cureren (LXP)
Onderzoeken hoe we leren
Onderwerp van leren
Bron

34. AI en LA bieden kansen.
Wat is het belangrijkste risico?
Bespreek in klein groepje

35. Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
4. Meer flexibel leren, ‘personalisering’
Leervragen, niveau,
tempo, ‘just-in-time’

36. Foto: © iqoncept, Depositphotos
Condities
Acties
Data
Kennen en weten hoe
Vooral voor (bepaalde)
kwalificering

37. 5. Technologie faciliteert en
‘enabled’ zelfgestuurd leren

38. Van 80-20 naar 70:20:10
Foto’s: Jay Cross

39. Mijn kritiek
• Percentages gaan eigen leven leiden
• Niet volledig
• Meer rekening houden met context (gevolgen voor %)
• Zelfgestuurd ipv informeel

40. Context
Workplace learning
Information processing
Coaching
Education
Reflection
WICER-model van Wilfred Rubens is in licentie gegeven volgens
een Creative Commons Naamsvermelding 4.0 Internationaal-licentie.

41. Bron: Ryan Tracey

42. Opdracht
• Ans werkt als ervaren consultant bij een adviesbureau.
Zij is als buddy gekoppeld aan Amir, die net begonnen is
als junior. Beiden werken aan projecten, verspreid door
het land. Op welke manier en met behulp van welke
technologieën kan Ans haar rol als buddy vormgeven en
minimaal wekelijks contact hebben met Amir (feedback
geven, ondersteunen, issues bespreken, etc)?
• Bespreek in trio’s
• Plaats uitwerking in leeromgeving

43. 7. Microlearning
Korte tijd te bestuderen content
Zorg voor oefenen, feedback en reflectie
Iets kleins, snel leren (op basis van voorkennis)
Leren van korte duur inbedden in hectiek van werk
en privé
Onderzoek ondersteunt weinig claims
Bron

44. https://www.powerapp.nl/
Aparte applicaties voor nodig

45. 6. Performance support
(zeer langdurige trend)

46. Five moments of Need
(Gottfredson & Mosher, 2012)
• Iets nieuws leren
• Verbreding en verdieping
van het geleerde
• Toepassen (o.a. opfrissen
geleerde)
• Oplossen van problemen
• Veranderen (werkprocessen, nieuwe bekwaamheden)

47. 8. xAPI

48. 9. Social learning
Samenwerkend en interactief leren met
behulp van ICT, waarbij de lerende veel
controle heeft over wat, hoe, waar en
waarmee er geleerd wordt.
Naar: De Leeuwe & Rubens, 2015

49. De oorsprong….

50. De oorsprong….
"Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg

51. De oorsprong….
"Albert Bandura Psychologist" by bandura@stanford.edu - Albert Bandura. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/
File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg#/media/File:Albert_Bandura_Psychologist.jpg
Wanneer heeft
Bandura zijn social
learning theory
ontwikkeld?
Staan: voor 1980
Zit: na 1980

52. Social learning: oude wijn….?

53. 1977 2019

54. Interactie,
co-creatie,
samenwerken

55. 1977 2019

56. 1977 2019
Gebruiken jullie ‘social learning’
binnen jullie organisatie?

57. 10. Seamless learning

58. Foto: Sandra Schön, Flickr

59. Foto: Sandra Schön, Flickr
Persoonlijk
Groei en ‘meesterschap’
Groepsgevoel
Ontwikkelen van vertrouwen
in eigen kunnen
Verlenen van betekenis
Bron: Didactische kenmerken van de ‘Maker
Movement’

60. Foto: EventorBot

61. 11.Do It Yourself
Maken
Eigen verantwoordelijkheid
‘Persoonlijke leeromgeving’
Foto: EventorBot

62. DIY: hoge eisen aan
professionals
• Vragen durven stellen
• Ondernemend zijn
• Risico’s nemen
• First Attempt In Learning

63. Foto: By Hagustin - Own work, CC BY-SA 3.0,
https://commons.wikimedia.org/w/index.php?
curid=24775750
Foto: Welten-instituut, OU
12a. Augmented reality

64. 12b. Virtual reality

65. 12b. Virtual reality
Gevaarlijke en niet toegankelijke situaties
Authentiek
Immersive
Oefenen
Beter onthouden
Modelleren en hulp
Vaak geen feedback

66. 13. Instructies geven, demonstreren (360
graden), video’s laten maken, storytelling,
reflectie, interactief

67. Werken
met beeldtafel
Bron: Evolva Group

68. Voor welke doelen worden
AR, VR en/of online video bij
jullie voor leren toegepast?

69. 14. Virtual classroom
Instructies met interactie,
actief leren
Biedt structuur
Flexibiliteit in plaats

70. Bron: Opensourceway
Trend 15

71. Foto: Audrey Watters

72. Foto: Audrey Watters
Was: trend met hype-achtige trekken
Meer diversiteit (SPOC, diploma’s,
maatwerk)
Groei vlakt af
Rol leven lang leren

74. 16. Online proctoring

75. 17. Gamification

76. 18. Het LMS is net als Mark Twain

77. 18. Het LMS is net als Mark Twain
Beter in leren faciliteren
Beter interactie design
Componenten
Integratiemogelijkheden

78. 18a. Learning Experience Platform
•Soort geavanceerd portaal (bovenop LMS e.d.)
•Veel aandacht voor UX
•Diverse typen content (meerdere formats)
•Slim cureren (AI)
•Interactie

79. Status LMS/LXP bij jullie?
• Gebruikt jouw organisatie een LMS (sporadisch,
organisatiebreed)?
• Ga of ben je bezig met de transitie naar een
nieuw LMS?
• Ga of ben je bezig met een LXP?

80. 19. Decentralisatie van leren

81. Waarde diploma’s?

82. Nieuwe aanbieders
Microcredentialing
Self-paced packaged content
dominant op e-learning markt

85. •Opleidingen in kleine eenheden (bijv. 50)
•Los te volgen, apart af te ronden
•Digitale badge (t.b.v. online profiel)
•Erkenning deelname MOOCs
•Erkenning elders verworven
bekwaamheden (open education)
•Leven lang leren

86. •Te sterk accent op kwalificerende
functie onderwijs?
•Versnippering onderwijs?
•Financiering op basis van
diploma’s

87. Tenslotte (nr. 20)

89. Wie van jullie heeft er een (deel van een) bitcoin?

90. Wie van jullie heeft er een (deel van een) bitcoin?
Wie van jullie laat zich uitbetalen in bitcoins?

92. •Gedistribueerd netwerk voor doen van
transacties
•Decentraal grootboek van transacties
•Proces om identiteit te verifiëren,
eigenaarschap vastleggen
•Bewijzen verdwijnen veranderen niet
•‘Middle man’ verdwijnt

93. •Geen papieren certificaten meer (permanent
en veilig opgeslagen)
•Diverse leeruitkomsten vastleggen
(‘studeren bij Socrates’, ‘geloofsbrieven’;
paspoort LLL)
•Automatische erkenning en transfer credits
•Inzage krijgen in gevalideerde
leeruitkomsten (o.a. t.b.v. vrijstellingen)
•Intellectueel eigendom vastleggen (o.a.
OER)
•Transacties marktplaatsen (tutoren en
lerenden)

94. •Veel weg van hype
•Voor welk probleem is dit een oplossing?
•Technologie niet volwassenen

95. 20 trends samengevat
1.Aard van e-learning is verbreed
2.Artificiële (kunstmatige) intelligentie
3.Learning analytics
4.Meer flexibel leren, ‘personalisering’
5.Technologie faciliteert en ‘enabled’
zelfgestuurd leren
6.Microlearning
7.Performance support
8.xAPI
9.Social learning
10.Seamless learning
11.Do It Yourself
12.AR en VR
13.Online video 9ook 360 graden)
14.Virtual classroom
15.Open education (o.a. MOOCs en
afgeleiden)
16.Online proctoring
17.Gamification
18.Het LMS is net als Mark Twain
19.Decentralisatie van leren
20.Blockchain technologie (hype?)

96. Dank!
@wrubens
wilfred@wilfredrubens.com