ICT en onderwijs: een
‘Doorkijk’ naar de toekomst	
!
Wilfred Rubens
Projectleider, 	
e-learning adviseur,
blogger
Projectleider, 	
e-learning adviseur,
blogger
Programma
Over trends en ICT en onderwijs	
Zeven belangrijke trends en de
invloed op didactiek
Bron:
natuur.ariena.com
Trend vs Hype
Tools zijn geen trends
Foto: Stockfoto © Maksym Yemelyanov #7908742
Didactische
inzichten
Technologische
ontwikkelingen
Trends e-learning
1. Blended learning is
‘default’ manier van onderwijs
Foto: Stockfoto © Валентин Волков #5347946
Sandwich
Foto: Stockfoto © Валентин Волков #5347946
Groepsbijeenkomst - online zelfstudie -
groepsbijeenkomst	
Online leren - groepsbijeenkomst -
online leren
Sandwich
Modellen
Rotatie: (afwisseling online en f2f; minstens één
online)	
Flex: vooral online leren (op school), persoonlijke
ondersteuning	
Self-mix: online cursussen (online begeleiding) + face-
to-face modules (en begeleiding) 	
Verrijkt virtueel: consequente afwisseling
Staker & Horn, 2012
Mix bepalen
Relatief weinig ICT
Relatief veel
ICT
Rotatie
Flex
Self-mix
Verrijkt
virtueel
Foto:Valley Library (Oregon State University
Foto:Valley Library (Oregon State University
Flipped
classroom
Foto:Valley Library (Oregon State University
Vorm blended learning: 	
goede mix	
Wat kan online (instructie,
demonstratie), 	
waar is f2f sterk in	
Vergt goede voorbereiding	
Formatieve, geautomatiseerde,
toetsen!
Jullie situatie?
Relatief weinig ICT
Relatief veel
ICT
Rotatie
Flex
Self-mix
Verrijkt
virtueel
Foto: David Warlick
2. Bredere
scope	
!
(gedragstrainingen,
simulaties, niet
alleen cursussen)
3. Mobiele en draadloze
technologie
Altijd en overal kunnen leren
Cloud Computing
Foto: Tipiro
Foto: Wikipedia
Sociale media	
!
• Mogelijkheid te reageren op anderen.	
• Gebruikers genereren zelf content.	
• Individuen verzamelen en ordenen content
naar behoefte, en verrijken via delen.	
• Gemeenschaps- of netwerkvorming.	
• Digitale personas.	
!
Gráinne Conole, 2013
Foto: Wikipedia
Draagbare technologie
versterkt leren binnen
authentieke contexten
Foto: T3.com
Ubiquitous and seamless learning	
Bring Your Own Technology	
Persoonlijke leer- en werkomgeving
Foto: © Depositphotos/Anatoliy Babiy #10488063
Onze opleiding is
voldoende voorbereid
op deze ontwikkeling
4. Veranderende
opvattingen over leren
Meer actief en
samenwerkend leren
Foto: ChrisL_AK
Belang formatief
toetsen en feedback
NRC, januari 2011
Self test
Self test
Vragen
betrekking
scope
onderwerp
Self test
Open vraag
Self test
Expert
feedback
Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
Noodzaak meer flexibel
leren
Foto: Stockfoto © Genialbaron
#12652578
Noodzaak meer flexibel
leren
Te
organiseren
zonder ICT?
Wie bepaalt wat, hoe
en waarom er geleerd
wordt?
Foto: wwward
Complexiteit 	
werk
Veranderlijkheid werk
+
+
-
+
Expertise
medewerkers
Complexiteit 	
werk
Veranderlijkheid werk
+
+
-
+
Expertise
medewerkers
Zelfgestuurd
leren met ICT
Zelfgestuurd leren
RSS, Twitter, weblog,
YouTube, 	
OpenU masterclasses,
Pocket...
Onze opleiding moet
studenten leren
zelfgestuurd te leren
5. Krachtigere
leermiddelen, hogere
kwaliteit
!
Discussies	
Meningen peilen	
Voorkennis
activeren	
Checken
Foto: Alumroot
Student response systemen
!
Effectief bij
onmiddellijke
feedback
Timing vragen
niet van belang
!
Lantz &
Stawiski, 2014
Foto: Alumroot
Effectief?
Online video
Foto: Jeroen Berkhout
Instructies geven, demonstreren,
video’s laten maken,
storytelling, reflectie
Simulaties en 	
serious games
Foto: Jutten Simulations
Beloningen, niveaus, motivatie, 	
geloven in jezelf
Gamification
Foto: Melork
Context-
aware leren
Foto: Wikipedia
Big data
Foto: Infocux technologies
6. Learning analytics
Identificeren van patronen in educatieve data
en het gebruik van die patronen om het leren
te verbeteren, H. Drachsler (2013)
Foto: 

Dashboard Example
Rijkere informatie over lerenden	
Gepersonaliseerd leren mogelijk	
Reflectieinstrument voor lerenden
Kansen
Kansen en mogelijkheden,
maar.....
7. Massive Open Online Courses
Foto: Audrey Watters
Mijn Doorkijk samengevat…
Blended learning ‘default’, online leren
neemt toe	
Bredere scoop ICT en leren	
Alomtegenwoordig leren, naadloos leren, leren
in authentieke contexten	
Actief, samenwerkend, gepersonaliseerd,
zelfgestuurd leren	
Krachtigere tools, krachtiger leren	
Learning analytics	
MOOCs (?)
wilfred.rubens@ou.nl	
wilfred@wilfredrubens.com	
@wrubens	
http://www.slideshare.net/wrubens	
http://www.wilfredrubens.com
Adieë Wa!
Danke Bitte

Presentatie afscheid Leon Souren