Σχεδιάγραμμα στην Εισαγωγή της Ιλιάδας Β΄γυμνασίου

1. ΙΛΙΑΔΑ ΟΜΗΡΟΥ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Έπος (< ἔπω = λέγω) σημαίνει: λόγος, διήγηση και, ειδικότερα, αφηγηματικό ποίημα με περιεχόμενο
μυθολογικό, διδακτικό, ηρωικό.
Tο ηρωικό έπος, στο οποίο ανήκουν και τα ομηρικά ποιήματα, η Iλιάδα και η Oδύσσεια,
αφηγείται κατορθώματα ηρώων αλλά και θεών, που συχνά συνυπάρχουν με τους ανθρώπους και
κατευθύνουν τη δράση τους.
Βασικά χαρακτηριστικά των ομηρικών επών :
 Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας που
σώζονται ολόκληρα.
 Τοποθετούνται χρονικά στο β΄ μισό του 8ου
αι. π.Χ.
 Η Ιλιάδα δημιουργήθηκε πρώτη γύρω στο 750 π.Χ. και έχει 3.500 στίχους παραπάνω από την
Οδύσσεια.
 Οι 24 ραψωδίες της Ιλιάδας δηλώνονται με κεφαλαία γράμματα.
Ιλιάδα και Ιστορία :
 Συντέθηκε τον 8ο
αι. π.Χ.(γεωμετρική εποχή), αλλά περιγράφει γεγονότα του 12ου
αι. π.Χ.
(μυκηναϊκή εποχή).
 Δεν αντιμετωπίζουμε την Ιλιάδα σαν ιστορική πηγή για τον τρωικό πόλεμο γιατί:
1. Βασίζεται στο μύθο γύρω από τον πόλεμο στην Τροία και περιλαμβάνει πολλά πλαστά και
φανταστικά στοιχεία.
2. Περιέχει πολλούς αναχρονισμούς. Δηλαδή ο ποιητής τοποθετεί αντιλήψεις, συνήθειες και
υλικά της δικής του εποχής (8ος αιώνας π.Χ) στην εποχή του τρωικού πολέμου (12ος
αιώνας
π.Χ).
3. Αποτελεί κυρίως ποίηση, δηλαδή σκοπός της είναι η ευχαρίστηση του κοινού και όχι η
πληροφόρηση για τα γεγονότα.

2. Περιεχόμενο, θέμα και δομή της Ιλιάδας :
 Το θέμα της Ιλιάδας : η φοβερή οργή, μ νις
ἡ ῆ , του Αχιλλέα εναντίον του Αγαμέμνονα.
 Αφορμή : η μοιρασιά των λαφύρων
 Περιεχόμενο : ο δεκάχρονος πόλεμος στην πεδιάδα της Τροίας
 Χρονικό παρόν του έπους : ο ποιητής περιγράφει τις τελευταίες 51 ημέρες πριν από την άλωση
της Τροίας, η οποία δεν περιλαμβάνεται στο έπος. Η Ιλιάδα τελειώνει με τον ενταφιασμό του
Έκτορα.
Διαφορές Ιλιάδας και Οδύσσειας:
ΙΛΙΑΔΑ ΟΔΥΣΣΕΙΑ
ΥΦΟΣ Δραματικό, πυκνό Αφηγηματικό
ΘΕΜΑ Βασίζεται στον
πραγματικό κόσμο
Ναυτικό παραμύθι με
φανταστικά τέρατα και
περιπέτειες
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Ισχυρός ο θεσμός της
βασιλείας
Η βασιλεία παρακμάζει
ΘΕΟΙ Εγωιστές, άδικοι,
εκρηκτικοί με πολλά πάθη
Πιο συγκρατημένοι
ΗΡΩΕΣ Αχιλλέας:
Ορμητικότητα, έλλειψη
μέτρου, μυϊκή δύναμη
Οδυσσέας:
Εφευρετικότητα, υπομονή,
καρτερικότητα,
ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟΣ
ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ
Σκληρός, πολεμικός Ήρεμος, ειρηνικός