รูเทาทันมหันตภัย ภัยเงียบใกลตัว
โรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
โครงการอําเภอควบคุมโรคเขมแข็งแบบยั่งยืน
โดย
นางรุจิรา แพงคําฮัก
พยาบาลผูจัดการรายกรณีโรคเรื้อรัง ( เบาหวาน / ความดันโลหิตสูง )
25 พฤศจิกายน 2556
ทําไม...ตองปองกันควบคุมโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
• อัตราตายสูงขึ้น ในประเทศไทย มีอัตราตายดวยโรคเบาหวาน 21 คน / วัน
• เกิดความพิการจากภาวะแทรกซอนสูงขึ้น
• รัฐตองจายงบประมาณในการดูแลรักษามากขึ้น
ป 2557 จํานวน 801 ลานบาท
ป 2558 กรมควบคุมโรค คาดวาจะใชงบประมาณ จํานวน 52,150 ลานบาท
คาใชจายในการดูแลผูปวยเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
อําเภอโคกศรีสุพรรณ จังหวัดสกลนคร ป 2555 - 2556
ปงบประมาณ
2555

เบาหวาน
( บาท )
5,763,038

ความดันโลหิตสูง
( บาท )
2,651,981

รวม
( บาท )
8,743,096

2556

5,657,514

3,085,582

8,415,019
สถานการณโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
อําเภอโคกศรีสุพรรณ จังหวัดสกลนคร
ปงบประมาณ 2554 - 2556
ปงบประมาณ

เบาหวาน เบาหวาน+ความดัน

ความดันโลหิตสูง

รวม

2554

677

773

979

2,429

2555

609

930

1,176

2,715

2556

610

959

1,262

2,831

ปจจุบัน

615

968

1,275

2,858
สถานการณโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
อําเภอโคกศรีสุพรรณ จังหวัดสกลนคร
แยกรายตําบล ณ. 1 พฤศจิกายน 2556
ตําบล

เบาหวาน เบาหวาน+ความดัน

ความดันโลหิตสูง

รวม

ตองโขบ

181

361

518

1,060

แมดนาทม

210

253

276

739

ดานมวงคํา

130

172

247

549

เหลาโพนคอ

94

182

234

510

615

968

1,275

2,858

รวม
รูหรือไม
ปจจัยเสี่ยง
อายุ 45 – 49 ป
อายุมากกวา 50 ป
ชาย
อวน
อวนลงพุง ชายมากกวา 90 ซม
หญิงมากกวา 80 ซม
ความดันโลหิตสูง
มีกรรมพันธุเบาหวาน

ความเสี่ยงตอการเปนเบาหวาน
1.3 เทา
1.8 เทา
1.5 เทาของผูหญิง
20 เทา
1.7 เทา
1.7 เทา
1.9 เทา
2.9 เทา
โรคเบาหวาน
• โรคเบาหวาน เปน ความผิดปกติของรางกายที่มีการผลิตฮอรโมน
อินสุลินไมเพียงพอหรือเกิดภาวะดื้ออินสุลิน ทําใหระดับน้ําตาลในเลือด
สูงกวาปกติ
ตับออน

อินซูลิน

เซล
เซล

เซล

กลูโคส
เกณฑการแบงระดับน้ําตาลในเลือด
คาระดับน้ําตาลในเลือด
ไมเกิน 100 มิลลิกรัมเปอรเซนต
ระหวาง 100 – 125 มิลลิกรัมเปอรเซ็นต
ตั้งแต 126 มิลลิกรัมเปอรเซนต

ความหมาย
ปกติ
กลุมเสี่ยง
สงสัยวามีภาวะเบาหวาน
สัญญาณเตือนโรคเบาหวาน
• หิวบอย กินมากกวาเดิม
• น้ําหนักลด ออนเพลีย
สัญญาณเตือนโรคเบาหวาน
• กระหายน้ํา ดื่มน้ําบอย
• ปสสาวะบอย
สัญญาณเตือนโรคเบาหวาน
• คันผิวหนัง
• ชาปลายมือปลายเทา
สัญญาณเตือนโรคเบาหวาน
• แผลหายชา
สัญญาณเตือนโรคเบาหวาน
• ในเด็กจะมีปนดําที่คอ หรือใตรักแร
สาเหตุหรือปจจัยเสี่ยงตอการเกิดโรคเบาหวาน
♣ กรรมพันธุ
♣ น้ําหนักเกินและอวน
♣ ขาดการออกกําลังกาย
♣ น้ําตาลในเลือดสูงกวาปกติ
♣ รับประทานอาหารไมถูกสัดสวน กินหวาน/มัน/เค็มเกิน
♣ อายุที่เพิ่มขึ้น
♣ ความดันโลหิตสูง
สาเหตุหรือปจจัยเสี่ยงตอการเกิดโรคเบาหวาน
♣ ไขมันในเลือดสูง
♣ มีประวัติเบาหวานขณะตั้งครรภ
ภาวะแทรกซอนของโรคเบาหวาน
ภาวะแทรกซอนทางหัวใจ
ภาวะแทรกซอนทางไต
ภาวะแทรกซอนทางตา
ภาวะแทรกซอนทางเทา
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคเบาหวาน
• ลดการกินอาหารที่มีรสชาติหวาน มัน เค็มลง กินอาหารหลากหลายให
ครบทั้ง 5 หมู
• เลิกสูบบุหรี่ และหลีกเลี่ยงจากการไดรับควันบุหรี่
• ลด ละ เลิก การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคเบาหวาน
• ออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอ อยางนอยวันละ 30 นาที 5 วัน/สัปดาห
เดินใหมากขึ้น
การออกกําลังกายทุกวันสามารถลดความเสี่ยงตอการเกิดโรคเบาหวาน
ชนิดที่ 2 ไดรอยละ 40
แคแกวงแขนก็ลดพุงได
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคเบาหวาน
• การควบคุมน้ําหนักตัวใหเหมาะสม
• ทําจิตใจใหสบาย คิดบวก
• ตรวจสุขภาพอยางนอยปละ 1 ครั้ง
โรคความดันโลหิตสูง
ความดันโลหิตคืออะไร
• ความดันโลหิต คือ แรงดันของเลือดตอผนังเสนเลือดแดงที่เกิดจากหัวใจ
สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทั่วรางกาย มี 2 คา
คาตัวบน คือ ความดันขณะหัวใจบีบตัว
คาตัวลาง คือ ความดันขณะหัวใจคลายตัว
เกณฑการแบงความดันโลหิต
คาความดันโลหิต
ไมเกิน 120 / 80 มิลลิเมตรปรอท
120/80 – 130/89มิลลิเมตรปรอท
ตั้งแต 140 /90 มิลลิเมตรปรอท

ความหมาย
ปกติ
กลุมเสี่ยง
สงสัยวามีภาวะความดันโลหิตสูง
เสนเลือดของเรา
สัญญาณเตือนโรคความดันโลหิตสูง
สวนมากไมแสดงอาการเตือนแตมักตรวจพบโดยบังเอิญ
• แตมีบางรายอาจมีอาการ ดังนี้
• ปวดมึนทายทอย
• ปวดศีรษะตุบๆ
• ใจสั่น
ปจจัยเสี่ยงตอการเกิดโรคความดันโลหิตสูง
• ปจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนไมได
– พันธุกรรม
– อายุตั้งแต 35 ปขึ้นไป
ปจจัยเสี่ยงตอการเกิดโรคความดันโลหิตสูง
ปจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนได
– บริโภคอาหารที่มีรสเค็ม หวาน มัน
– รับประทานผักและผลไมนอย
– สูบบุหรี่ และดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล
– ความอวน
– ขาดการออกกําลังกาย
– ความเครียดเรื้อรัง
ภาวะแทรกซอนของโรคความดันโลหิตสูง
หลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ อัมพาต
ภาวะแทรกซอนจากโรคความดันโลหิตสูง
โรคไตวาย
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคความดันโลหิตสูง
• 1.ติดตาม ควบคุมน้ําหนัก รอบเอว และความดันโลหิตใหอยูในเกณฑ
มาตรฐาน
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคความดันโลหิตสูง
• 2. หยุดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคความดันโลหิตสูง
• 3.สรางสุขภาพที่ดี จากการบริโภคอาหารที่เหมาะสม
การปฏิบัติตัวเพื่อปองกันโรคความดันโลหิตสูง
• 4.ใชชีวิตอยางกระฉับกระเฉง และออกกําลังกายอยางนอยวันละ 30 นาที
5 วันตอสัปดาห และควรทําอยางมีความสุข
เคล็ดลับ.......หางไกลโรคเบาหวาน / ความดันโลหิตสูง
• 3 อ. คือ อาหาร ออกกําลังกาย ( เดิน วิ่ง ปงปอง 7 สี ) อารมณ
• 2 ส. คือ สุรา สารเสพติด ( บุหรี่ / ยาสูบ )
........ทําตอเนื่อง จริงจัง จนเปน ♥ วัฒนธรรมวิถีชีวิต ♥
ขอใหทุกทานปลอดภัยจาก
โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง

สุขภาพดีไมมีขาย ถาอยากไดตองทําเอง
ขอบคุณที่ตั้งใจฟงคะ

รู้ทันโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง