Correlation

Correlation

• 1.
  Хамаарлыг судлах аргууд
• 2.
  Хамаарал гэж юувэ?  Аливаа нэг зүйл нөгөөдөө нөлөөлж байдаг. Өөрөөр хэлбэл нэг зүйлийн утга нөгөөгөөс хамаардаг. Тодорхойлолт: Хамаарал гэдэг нь үзэгдэл хоорондын нөлөөллийн хэлнэ.
• 3.
  Хамаарлын төрөл Хамаарал Энгийн Нийлмэл
• 4.
  Хамаарал тухай ойлголт XY Х-хамаарах хувьсагч Y-үл хамаарах хувьсагч
• 5.
  Хамаарлын судлах зүйл Чиглэл Хүч Хэлбэр
• 6.
  Хамаарлын чиглэл Чиглэл Шууд /ижил/Урвуу X Y X Y
• 7.
  Хамаарлын хэлбэр Хэлбэр Шулуун шугаманМуруй шугаман
• 8.
  Корреляци хамаарал (Correlation)
• 9.
  Correlation  Түлхүүр үг: a)Цэгэн диаграмм b) Пирсоны Корреляцийн коэффициент c) Спирмений Рангийн Корреляцын коэффициент d) Хамгийн бага квадратын арга
• 10.
  Корреляци Хоёр тоон хүчинзүйл хэр их шугаман хамааралтай байна вэ? гэдгийг илтгэдэг.
• 11.
  Корреляци хамаарлын төрөл-1 Корреляци Эерэг корреляци Сөрөг корреляци
• 12.
  Корреляци хамаарлын төрөл-1  Эерэг корреляци: Нэг хувьсагчын утга нэмэгдэхэд нөгөө хувьсагчын утга дагаад нэмэгддэг. Жишээ: Өндөр & Жин , Ор хоног & Зардал  Сөрөг корреляци: Нэг хувьсагчын утга нэмэгдэхэд нөгөө хувьсагчын утга буурдаг. Жишээ: Өндөр & Жин , Ор хоног & Зардал
• 13.
  Хамаарлын чиглэл  Эерэгхамаарал – Хувьсагчууд эерэг чиглэлтэй. X - өсөхөд, Y өсдөг X буурхад, Y буурдаг Жишээ: Биеийн өндөр буурхад ----> Биеийн жин буурдаг  Сөрөг хамаарал – Хувьсагчууд эсрэг чиглэлтэй. X өсөхөд, Y буурдаг X буурхад, Y өсдөг Жишээ: TV-үзэх хугацаа ----> Хичээл давтах хугацаа Indicated by sign; (+) or (-).
• 14.
  Бусад жишээ:  Эерэгхамаарал:Эерэг хамаарал:  Усны хэрэглээ ба температур.  Суралцах хугацаа ба Анги.  Сөрөг хамааралСөрөг хамаарал:  Архины хэрэглээ ба жолоодох ур чадвар.  Үнэ ба барааны тоо
• 15.
  Корреляци хамаарлын төрөл -2 Корреляци ЭнгийнНийлмэл Хэсэгчилсэн Нийлбэр
• 16.
  Корреляци хамаарлын төрөл-2  Энгийн корреляци: Зөвхөн 2 тоон хувьсагын хувьд тооцно.  Нийлмэл корреляци: 3 буюу түүнээс дээш тооны хувьсагчтай үед тооцно.  Хэсгийн корреляци: Корреляцийн хос коэффициентууд нь үр дүнгийн шинж тэмдэгт нөлөөлөх хүчин зүйлээс гадна тооцоонд ороогүй бусад хүчин зүйлийн нөлөөг харуулдаг.  Нийлбэр корреляци: хамаарах хувьсагчын утга өндөр хэлбэлзэлтэй үед тооцно. Хэвийн тархалттай биш байж болно.
• 17.
  Корреляци хамаарлын төрөл -3 Корреляци ШугаманШугаман бус
• 18.
  Корреляци хамаарлын төрөл-3  Шугаман корреляци: Нэг хувьсагын утга өөрчлөгдөхөд нөгөө хувьсагчын утга дагаад өөрчлөгддөг. Өөрөөр хэлбэл хувьсагчууд хоорондоо тодорхой харьцаатайгаар харилцан бие биедээ нөлөөлдөг. Жишээ: X = 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, Y = 1,5 1,7 1,9 2,1 2,3 2,5 2,7 2,9 Y = 0.1x+0  Шугаман бус корреляци: Хувьсагчдын хоорондын тодорхой харьцаа байхгүй.
• 20.
  Корреляци хамаарлыг тодорхойлох  Цэгэндиаграмм  График арга  Пирсоны Корреляци коэффициеэт  Хамгийн бага квадратын арга
• 21.
  Цэгэн диаграмм (Scatter Diagram) Цэгэн диаграмм нь ажиглалтын үр дүнг тэгш өнцөгтийн кординатын системд байгуулдаг.  Өөрөөр хэлбэл X & Y хос цэгүүдээр хамаарлыг тодорхойлдог.
• 22.
  Эерэг корреляци Өндөр Жин Height of A Weight ofA Height of B Weight of B Шугаман хамаарал
• 23.
  Хамаарлын хүч  Хүчтэй,эерэг хамаарал Өндар Жин r = +0.80
• 24.
  Хамаарлын хүч  Сул,эерэг хамаарал Өндөр Жин r = + 0.4
• 25.
  Хамаарлын хүч  Сөрөгкорреляци Шалгалтын оноо 7 хоногт TV үздэг цаг r = -1.0
• 26.
  Хамаарлын хүч  Хүчтэй,сөрөг хамаарал Шалгалтын оноо 7 хоногт TV үздэг цаг r = -0.80
• 27.
  Хамаарлын хүч  Сул,сөрөг хамаарал Жин Гутлын разимер r = - 0.2
• 28.
  Хамаарлын хүч  Хамааралгүй(Хөндөлн шугам) Өндөр IQ r = 0.0
• 29.
  Хамаарлын хүч (r) r= +.80 r = +.60 r = +.40 r = +.20
• 30.
  Цэгэн диаграммын давуутал  Хамгийн энгийн хялбар арга  Алслагдсан утга (extreme value) нөлөөлөхгүй  2 хувьсагчын хоорондын хамаарлыг тооцох хамгийн эхний үе шат
• 31.
  Цэгэн диаграмм султал Хамаарлын хүчийг нарийвчлалтай тооцдоггүй
• 32.
  Пирсоны Корреляцийн коэффициент  Тэмдэглэгээ‘r’.  Корреляци коэффициент( -1≤ r ≥+1)  Ажиглалын үр дүнгийн (x & y ) хоорондын хамаарлын хүчийг илтгэнэ.
• 33.
  Пирсоны Корреляцийн коэффициент  Түүврийндундаж мэдэгдэж байгаа: r(x, y)= Σxy /√ Σx² Σy²  Түүврийн дундаж мэдэгдэхгүй байгаа: r = N Σdxdy - Σdx Σdy √N Σdx²-(Σdx)² √N Σdy²-(Σdy)²
• 34.
  Корреляцийн коэффициент (r)  r= +1, Хүчтэй , эерэг хамааралтай байна.  r = -1, Хүчтэй , сөрөг хамааралтай байна.  r = 0, Огт хамааралгүй байна.
• 35.
  Корреляци хамаарлын тухай таамаглалшалгах  Хоёр хувьсагчын хоорондох холбоо хамаарлыг шалгадаг. (X,Y) хос үр дүн бүхий цэгүүдээр (цэгэн диаграмм) шугаман хамаарлыг харж болно.  Хоёр хувьсагчын хоорондох нөлөөллийн хувь хэмжээ, хүчийг хэмжинэ.
• 36.
  Корреляцийн коэффициент Давуу тал Юмсын хоорондох нөлөөллийн хэмждэг.  Хамаарлын чиглэлийг тодорхойлдог.
• 37.
  Корреляцийн коэффициент  Үргэлжшугаман хамаарал шалгадаг  Корреляцийн коэффициент r хэрэглээ их.  Алслагдсан утга нөлөөлөхгүй.  Юмсын цаг хугацаан дахь өөрчлөлтийг илтгэдэг
• 38.
  Детерминацийн коэффициент  Үрдүнгийн (Y) нийт өөрчлөлтөнд (X) шинж тэмдгийн өөрчлөлт хэрхэн нөлөөлж байгааг харуулдаг.  Детерминацийн коэффициент = R= r2  Тооцох: r = 0.9, r2 = 0.81 нярайн жингийн өөрчлөлтийн 81% нь жирэмсний 7 хоногоос хамаарч байна.
• 39.
  Детерминаци коэффициент: Жишээ Бодолт: Хэрвээ r = 0.60 r2 = 0.36 -----(1) r = 0.30 r2 = 0.09 -----(2) Тохиолдолд – 1 Хамаарлын хувь 36%-тай буюу нөлөөлөл өндөр байна. Тохиолдол – 2 Хамаарлын хувь 9%-тай буюу нөлөөлөл бага байна.