Бруцеллёз өвчний шинж тэмдэг,
урьдчилан сэргийлэх
Бруцеллёз
Өвчтэй мал, амьтнаас хүнд халдварлаж,
• мэдрэл,
• цус шингэний тогтолцоо,
• тулгуур хөдөлгөөний
• дотор эрхтэн (зүрх, уушиг, элэг, дэлүү),
• шээс, бэлгийн эрхтэн зэргийг гэмтээдэг, дахих,
архагших хандлагатай халдварт өвчин юм.
Бруцеллёз
Манай орны нөхцөлд хамгийн олонтоо
тохиолддог өвчин.
Энэ өвчний тархалт 2008 оны байдлаар
дэлхийн 60 шахам оронд бүртгэгдсэн.
Манай улсад нэг жилд дундажаар 400-500 хүн
буюу 10 мянган хүн ам тутамд 1-2 хүн шинээр
өвчилж байна.
Халдвар дамжуулагч амьтад ба өвчин үүсгэгч
Бруцеллёз өвчтэй

•
•
•
•
•
•

Үхэр
Гахай
Хонь
Ямаа
Тэмээ
Цаа буга

зэрэг амьтдаас хүнд халдварладаг
Өвчин үүсгэгч нян
нь эд, эсийн завсар
ба дотор амьдрах
чадвартай тул
өвчний эдгэрэлт
харьцангуй
удаан, дахих, архагш
их нь их байдаг

Brucella melitensis/ Brucella suis
Эдгээр нянгууд буур, бух, хуц,
ухна, бодон зэрэг өвчтэй эцэг
мал, амьтны үрийн шингэн, эх
мал амьтны төлийн ус,
хаг, сүү, баас, шээс зэргээр
ялгарч хүнс, ус, хөрс, орчныг
бохирдуулдаг.

Brucella melitensis/ Brucella suis
Халдвар дамжих зам
- ХҮНИЙ БИЕД НЯН ГЭМТСЭН АРЬС, САЛСТ БОЛОН ХООЛ
БOЛОВСРУУЛАХ ЗАМ, АМЬСГАЛЫН ЗАМААР ОРЖ ХАЛДВАРЛАНА
- ХҮНЭЭС ХҮНД ХАЛДВАРЛАХ НЬ ХОВОР, ӨВЧТЭЙ ЭХ ТӨРӨХ ҮЕД
ЦУСААР, ХӨХӨӨР ХООЛЛОХОД СҮҮГЭЭР ХҮҮХДЭДХАЛДВАРЛАЖ БОЛДОГ

- ГОЛ ТӨЛӨВБОГ МАЛААС ХАЛДВАР АВНА
- ХҮМҮҮС МАЛ ТӨЛЛӨХ ҮЕД ТӨЛИЙН УС, ХАГ, НЯЛХ ТӨЛИЙН
ЗУНГАГ, БААС, ШЭЭС ЗЭРГЭЭС БРУЦЕЛЛЁЗЫН ХАЛДВАР ОЛОНТОО АВДАГ
Илрэх гол шинж тэмдэгүүд
•
•
•
•
•
•
•

Толгой өвдөх
ядарч сульдах
сэтгэл санаа хямрах
үдээс хойш, оройд халуурах
шөнө хөлрөх
толгой, яс, үе, булчин, ууц нуруу өвдөх
хүзүү, суганы тунгалгийн булчирхайнууд хөндүүрлэхгүй
томрох
• хааяа арьсанд цусархаг тууралтууд гарах
Илрэх гол шинж тэмдэгүүд
Том үеүдээр өвдөх нь гол
шинж тэмдэг болно.
Сэргийлэлт
•

•
•

•
•
•
•
•

Малтай айл өрх, мал аж ахуйн нэгж байгууллагууд мал сүргээ жил бүр
бруцеллёз өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх үзлэг шинжилгээнд бүрэн
хамруулж, охин хурга, ишигт рев-1, охин тугалд штамм-19 вакцин заавал
тариулах
бруцеллёз өвчтэй малыг тусгаарлах
Төл хүлээн авах, бэрхшээсэн төл гардах, арьс шир бэлтгэх, мал
саах, ноослох, хэрэгцээлэх, өтөг бууц цэвэрлэхдээ хөдөлмөр хамгааллын
хувцас ( амын хаалт, хормогч, резинин бээлий) өмсөх
малын эхэс, зулбадасыг нүхэнд булах, устгахдаа дэгээ ашиглах
эдгээр үйлдлийн дараа гараа савантай халуун усаар угааж занших
Мал, амьтны сүү, цөцгий, мах, элэг, цусан бүтээгдэхүүнийг сайн
боловсруулж, чанаж хэрэглэх
бруцеллёзын шинжилгээгүй бог, бод малын түүхий сүүг
амтлахгүй байх, хөөрүүлж хэрэглэх
мал бруцеллёзтой оношлогдсон үед ундны усаа буцалгаж хэрэглэх
Анхаарал тавьсанд
баярлалаа

Brucellosis

  • 1.
    Бруцеллёз өвчний шинжтэмдэг, урьдчилан сэргийлэх
  • 2.
    Бруцеллёз Өвчтэй мал, амьтнаасхүнд халдварлаж, • мэдрэл, • цус шингэний тогтолцоо, • тулгуур хөдөлгөөний • дотор эрхтэн (зүрх, уушиг, элэг, дэлүү), • шээс, бэлгийн эрхтэн зэргийг гэмтээдэг, дахих, архагших хандлагатай халдварт өвчин юм.
  • 3.
    Бруцеллёз Манай орны нөхцөлдхамгийн олонтоо тохиолддог өвчин. Энэ өвчний тархалт 2008 оны байдлаар дэлхийн 60 шахам оронд бүртгэгдсэн. Манай улсад нэг жилд дундажаар 400-500 хүн буюу 10 мянган хүн ам тутамд 1-2 хүн шинээр өвчилж байна.
  • 4.
    Халдвар дамжуулагч амьтадба өвчин үүсгэгч Бруцеллёз өвчтэй • • • • • • Үхэр Гахай Хонь Ямаа Тэмээ Цаа буга зэрэг амьтдаас хүнд халдварладаг
  • 5.
    Өвчин үүсгэгч нян ньэд, эсийн завсар ба дотор амьдрах чадвартай тул өвчний эдгэрэлт харьцангуй удаан, дахих, архагш их нь их байдаг Brucella melitensis/ Brucella suis
  • 6.
    Эдгээр нянгууд буур,бух, хуц, ухна, бодон зэрэг өвчтэй эцэг мал, амьтны үрийн шингэн, эх мал амьтны төлийн ус, хаг, сүү, баас, шээс зэргээр ялгарч хүнс, ус, хөрс, орчныг бохирдуулдаг. Brucella melitensis/ Brucella suis
  • 7.
    Халдвар дамжих зам -ХҮНИЙ БИЕД НЯН ГЭМТСЭН АРЬС, САЛСТ БОЛОН ХООЛ БOЛОВСРУУЛАХ ЗАМ, АМЬСГАЛЫН ЗАМААР ОРЖ ХАЛДВАРЛАНА - ХҮНЭЭС ХҮНД ХАЛДВАРЛАХ НЬ ХОВОР, ӨВЧТЭЙ ЭХ ТӨРӨХ ҮЕД ЦУСААР, ХӨХӨӨР ХООЛЛОХОД СҮҮГЭЭР ХҮҮХДЭДХАЛДВАРЛАЖ БОЛДОГ - ГОЛ ТӨЛӨВБОГ МАЛААС ХАЛДВАР АВНА - ХҮМҮҮС МАЛ ТӨЛЛӨХ ҮЕД ТӨЛИЙН УС, ХАГ, НЯЛХ ТӨЛИЙН ЗУНГАГ, БААС, ШЭЭС ЗЭРГЭЭС БРУЦЕЛЛЁЗЫН ХАЛДВАР ОЛОНТОО АВДАГ
  • 8.
    Илрэх гол шинжтэмдэгүүд • • • • • • • Толгой өвдөх ядарч сульдах сэтгэл санаа хямрах үдээс хойш, оройд халуурах шөнө хөлрөх толгой, яс, үе, булчин, ууц нуруу өвдөх хүзүү, суганы тунгалгийн булчирхайнууд хөндүүрлэхгүй томрох • хааяа арьсанд цусархаг тууралтууд гарах
  • 9.
    Илрэх гол шинжтэмдэгүүд Том үеүдээр өвдөх нь гол шинж тэмдэг болно.
  • 10.
    Сэргийлэлт • • • • • • • • Малтай айл өрх,мал аж ахуйн нэгж байгууллагууд мал сүргээ жил бүр бруцеллёз өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх үзлэг шинжилгээнд бүрэн хамруулж, охин хурга, ишигт рев-1, охин тугалд штамм-19 вакцин заавал тариулах бруцеллёз өвчтэй малыг тусгаарлах Төл хүлээн авах, бэрхшээсэн төл гардах, арьс шир бэлтгэх, мал саах, ноослох, хэрэгцээлэх, өтөг бууц цэвэрлэхдээ хөдөлмөр хамгааллын хувцас ( амын хаалт, хормогч, резинин бээлий) өмсөх малын эхэс, зулбадасыг нүхэнд булах, устгахдаа дэгээ ашиглах эдгээр үйлдлийн дараа гараа савантай халуун усаар угааж занших Мал, амьтны сүү, цөцгий, мах, элэг, цусан бүтээгдэхүүнийг сайн боловсруулж, чанаж хэрэглэх бруцеллёзын шинжилгээгүй бог, бод малын түүхий сүүг амтлахгүй байх, хөөрүүлж хэрэглэх мал бруцеллёзтой оношлогдсон үед ундны усаа буцалгаж хэрэглэх
  • 11.