HBsAg

1. АУС – 329

2. Гепатит B гэж юу вэ?
• Парентераль замаар
халдварлаж, элгийг
зонхилон гэмтээгч
вирусын халдварт
өвчин.

3. Үүсгэгч
• Hepadnavirus овог
orthohepadnavirus
төрөл
• Бүтэн вирион-дейны
биенцэр-40-48нм

4. Hepatit В вирусын бүтэц:
• Дейны биенцэр нь 42 нм хэмжээтэй
• Гадна бүрхүүл нь 7-8 нм зузаантай, хоёр давхар
липидээс тогтсон гадаргуугийн эсрэгтөрөгч буюу
HBsAg(HB surface antigen)нь гурван өөр бүтэц
бүхий нуклеотидээс тогтдог:
1. Том молекулт LHBsAg(L-large)
2. Дунд молекулт MHBsAg(M-medium)
3. Жижиг молекулт SHBsAg(s-small)
• Капсид нь 22-25нм диаметртэй тэгш хэмт бүтэцтэй.

5. • Элэгний вирус нь төв ба түүнийг тойрч
дугтуйлагдсан өчүүхэн жижиг хэсэг гэсэн хоёр
том хэсгээс тогтдог.
• Төв хэсгийг төвийн антиген ( НВсАg) , бүрхүүл
хэсэг буюу дугтуйг бүрхүүлийн антиген (НВsAg)
гэж нэрлэдэг .

6. HBsAg(HB surface antigen)
• Энэ бүрхүүлийн ( HBsAg) антиген цусанд илрэх
нь өвчтөн элэгний В вирусийн халдвараар өвчлөөд
удаагүй байгааг харуулдаг.
• HBsAg антиген нь дунджаар элэгний В вирусийн
халдвар авсанаас хойш 4 долоо хоногийн дотор
цусанд илэрдэг.
• HBsAg тест эерэг байвал тухайн хүн гепатит B
вирустай бөгөөд хурц эсвэл архаг халдвар байх
магадлалтайг илтгэнэ.

7. Хурц гепатит B гэж юу вэ?
• Хурц гепатит B-ийн халдвар нь зургаан сар
хүртэл хугацаанд (шинж тэмдэгтэй болон шинж
тэмдэггүй) үргэлжилдэг бөгөөд энэ хугацаанд
халдвар авсан хүн бусдад вирус тараах
магадлалтай.
• Хурц халдварын үед хоолны дуршил багасах,
булчин болон үеэр өвдөх, бага градустай халуурах
болон гэдэс өвдөх зэрэг шинж тэмдгүүд илэрч
болно

8. Архаг гепатит B гэж юу вэ?
• Анх цусны шинжилгээгээр гепатит B вирустай гэж
оношлогдсоноос хойш зургаагаас дээш сарын дараа
цусны шинжилгээгээр гепатит B вирус эерэг гарсан
бол архаг халдвартай гэж оношилж болно.
• Энэ нь дархлааны систем гепатит B вирусыг устгах
чадамжгүй бөгөөд цус болон элгэнд тус вирус
байсаар байгааг илтгэнэ.
• Архаг халдварын үед өвчнийг анагаах үр дүнтэй
эмчилгээнүүд байдаг хэдий ч бүрэн эдгээх
боломжгүй юм.

9. Архаг гепатит B вирус насны
ангиллаар:
• Халдвар авсан нярай болон нялх хүүхдүүдийн 90
хувь нь архаг гепатит B вирусын халдвар болдог.
• Халдвар авсан 1-5 нас хүртэлх хүүхдүүдийн 50
хүртэлх хувь нь архаг гепатит B өвчлөлттэй болдог.
• Халдвар авсан насанд хүрэгчдийн 5-10 хувь нь
халдвар нь архаг гепатит B өвчлөлтэй болдог (90
хувь нь эдгэрдэг).
• Архаг халдвар авсан бол вирус таны цусанд таны
үлдсэн амьдралын тань турш байсаар байх өндөр
магадлалтай.

10. Халдвар дамжих зам
• Цусаар
• Хамгаалалтгүй
бэлгийн харилцаа
• Дахин хэрэглэсэн зүү
тариураар
• Эхээс урагт
жирэмсний хугацаанд
болон төрөх явцад
халдварладаг.

11. Халдвар дамжих зам

12. Гепатит B-ээр халдварлалтын
тархвар
• Дэлхий дахинаа 2 тэрбум хүн
(3 хүн тутмын 1 нь) гепатит Б
вирусын халдвар авсан гэж
үздэг бөгөөд үүнээс 257 сая
нь архаг хэлбэрт шилжсэн
гэж тооцоолсон байдаг
(халдвараас зугтах боломжгүй
хүмүүс).Жил бүр 700,000
орчим хүн гепатит Б вирусаас
болж нас барж байна.

13. Hepatit- ын өвчлөл МОНГОЛД:
• Одоогийн байдлаар Монгол улсад 400 мянган хүн
архаг вируст гепатитын халдвартай байна гэсэн
судалгаа гарсан бөгөөд элэгний хавдраар нас
барсан иргэдийн тоогоор Монгол улс Лаос,
Египет, Вьетнам зэрэг улсаас 2-3 дахин их буюу
дэлхийн дунджаас найм дахин их гэсэн
үзүүлэлтээр дэлхийд тэргүүлж байгаа юм.

14. Эмгэг жамын үе шат
• Халдварлах үе
• Элэгний эсийн гадаргууд холбогдох-нэвтрэх
• Репликаци-цусанд орох
• ДХУ-эзэн эсийг ялгалгүй устгана
• Элэг бусад эрхтэн системд гэмтэл үүсгэх
• Дархлаа үүсч эдгэрэх

15. Эмнэл зүй

16. Эмнэл зүй
• 4 үе шаттай
1. Нууц үе-50-180 хоног
2. Шарлалтын өмнөх үе-4-10хоног. Ядарч
сульдах, ходоод гэдэс хямрах, үе мөч өвдөх
холимог шинж. Энэ үеийн сүүлээр элэг дэлүү
томрох, билирубины солилцоо хямарч шээс
өтгөн, баас цайх. Зарим үед арьс загатнах,
бэржгэр улаан тууралт

17. Эмнэл зүй
• 3. Ид үе /шарлалт/ 2-3 д.х
– Шарлалт нэмэгдэх
– Ид баригдах
– Буурах
• Амны хөндий нүдний салстаас эхэлж, нүүр их
бие мөчдөөр шарлана. Шарлалтын эрчим өвчний
хүнд хөнгөнтэй тохирно.
• Хордлогын шинж тод илрэнэ. Хоол идсэний
дараа элэгний хальс чинэрсний улмаас аюулхай
орчим хүндрэх цанхайх. Ховор үед хүчтэй өвдөх

18. Эмнэл зүй
• 4. Эдгэрэх-2-12 сар
– Өвчний шинж тэмдэг аажмаар арилж, удаан
хугацаанд ЭҮА-ны сорил өөрчлөлттэй байна.
Эмнэл зүй, шинжилгээ хүнд хөнгөний зэрэгтэй
тохирно.

19. Хүндрэл
• Элэгний цочмог дутагдал
• Цус алдах
• Цөсний замын үрэвсэл
• Нянгийн шалтгаант уушгины үрэвсэл
• Сэтгэцийн хямралын шинж

20. Оношилгоо
• Цочмог, архаг ялгах
• Халдварын асуумж,
• Үзлэг
• Лаб: эс задрал, ЭҮА, цөс саатлын шинж, маркер
• HBV-DNA

21. Шинжилгээ
• Элэгний үйл ажиллагааг ямар байгааг мэдэхийн
тулд цусны шинжилгээ хийдэг бөгөөд хэрэв
элэгний үйл ажиллагаанд ямар нэг өөрчлөлт
гарсан тохиолдолд ялган оношлохын тулд В
вирусын шинжилгээ хийдэг байна
• Үүнийг элэгний маркер буюу серологийн
шинжилгээ гэж нэрлэдэг.

22. • Маркер нь дархлааны систем В вирусийн эсрэг
тэмцэгч эсрэг биетийг бий болгож тооны болон
чанарын хэмжээнд хэрхэн тэмцэж байгааг
харуулах гол үзүүлэлт болно.

23. Гепатит B – ийн цусны шинжилгээнд
дараах гурван гол тест бий
Гепатит B-ийн цусны шинжилгээ нь зөвхөн нэг л
удаа цус авахыг шаарддаг боловч гурван
шинжилгээгээр эцсийн оношийг тодорхойлдог.
• HBsAg (гепатит Б-ийн гадаргуугийн антиген)
• HBsAb эсвэл anti-BHs (гепатит B-ийн
гадаргуугийн антибоди)
• HBcAb эсвэл anti-HBc (гепатит B-ийн суурь
антибоди)

24. Эмчилгээ
• Хоол, Хөдөлгөөн хязгаарлах
• Хордлого тайлах
• В витаминууд
• Элэг хамгаалах эм
• ГКС-хүнд үед 40-80 мг
• Антиоксидант
• Шээс хөөх
• Антибиоток

25. Элэгний цочмог дутагдал илэрсэн
хүнд
• Эрчимт эмчилгээнд
• ГКС 270-420 мг/хоног
• Хордлого тайлах
• Шээс хөөх
• Уургийн задралыг саатуулах
• Халдвараас сэргийлэх
• Гемосорбц
• Хүчилтөрөгч

27. Anti-HBs (hepatitis B surface
antibody)
• Гепатит В вирусын халдвар авч анхны шинж
тэмдэг эхэлсэн өвчний хурц үеэс хойш 4 сарын
дараагаас эхлэн организм эргүүлэн уг вирусээс
цэвэрлэгдэж эхэлдэг. Өөрөөр хэлбэл HBsAg
антиген эсрэг биетэд шилжин хувирч (anti-HBs)
организмийг В вирусын халдвараас цэвэрлэж
эхэлдэг.
• Энэ нь дархлааны системийн үйл ажиллагааны
дүнд үүсэж буй үйл явц юм.
• .

28. Anti-HBs (hepatitis B surface
antibody)
• Гепатит В вирусын эсрэг вакцин амжилттай
хийгдсэн хүмүүст В вирус нь anti-HBs
антигенийг шууд ялгаруулж эхэлдэг ба энэ нь
цусны шинжилгээгээр илэрдэг.
• Архаг хэлбэрийн үед anti-HBs огт
илрэхгүйгээр HBsAg олон жилээр байсаар
байдаг. Энэ нь организм өөрөө өөрийгөө
гепатит В вирусын халдвараас хамгаалж
чадахгүй байгааг харуулж буй хэрэг юм

29. Гепатит Б-ийн суурь антибоди
(HBsAb) гэж юу вэ?
• Энэхүү HBcAb антибоди нь гепатит B-ийн эсрэг
ямар нэгэн хамгаалалт үүсгэдэггүй.
• Эерэг үзүүлэлт нь та халдвар авч байсан эсвэл
авсан байх магадлалтайг илтгэнэ.

30. Гепатит Б-ийн суурь антибоди
(HBsAb) гэж юу вэ?
• Энэхүү шинжилгээний дүнг ойлгож уншихад
бусад хоёр шинжилгээний үр дүн мөн нөлөөлнө.
Гадаргуугийн антибоди бүрхүүл (эерэг HBsAb
эсвэл anti-HBs) нь өмнө халдвар авч байсан эсэх
болон эдгэрэлтийг харуулна.Архаг халдвартай хүн
вирустай (HBsAG эерэг) гэсэн хариу ихэвчлэн
гардаг

31. Гепатит B-ийн гадаргуугийн антибоди
(HBsAb эсвэл anti-HBs) гэж юу вэ?
• HBsAb (эсвэл anti-HBs) тестийн эерэг үр дүн нь
тухайн хүн гепатит B-ийн вакцинд амжилттай
хариу үйлдэл үзүүлж хурц гепатит B-ийн
халдвараас эдгэснийг илтгэнэ.
• Энэхүү үр дүн нь (мөн HBsAg сөрөг гарсан бол)
та гепатит B -ийн халдварын эсрэг дархлаатай
(хамгаалагдсан) болсныг илтгэнэ

32. Гүйцэтгэсэн:
• АУС – 329р хэсгийн оюутан:
• Т. Тожилдорж
• Т. Ганчимэг
• Д. Бүрэнжаргал

33. Ном зүй:

34. Анхаарал хандуулсанд
баярлалаа!!!