Alt Solunum yolu enfeksiyonlarında mikrobiyolojik yaklaşım   Doç.Dr. Işıl FİDAN
Alt Solunum Yolu İnfeksiyonları Trakeit, trakeobronşit Bronşit  Bro nşiolit Bron kopnömoni Pnömoni
AKUT ALT SOLUNUM YOLU İNFEKSİYONLARI ÇOCUKLARDA;  *Virüsler;  genellikle (RSV, influenza, parainfluenza, adenovirus) *Sekonder infeksiyon; bakteri;  H.influenza, Streptococcus pneumoniae, S. aureus, C.trachomatis, Pneumocystis carinii (imm.yetm.de) GENÇLERDE;  Mycoplasma pneumoniae YAŞLILARDA;  S.pneumoniae Aspirasyonla üst sol.yolundan (aneztezi, alkol, soğuk.);  S.viridans, S.aureus, K.pneumoniae, Enterobacteriaceae, P.auroginosa, H.influenza, Legionella, Acinetobacter, Branhamella, N.meningitidis, Bacteroides İMMÜN YETMEZLİK;  Actinomyces, Nocardia, Histoplasma capsulatum, Blastomyces dermatidis, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatus, Candida
Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları Klinik A kut infeksiyon Ateş, titreme Sırt ağrısı, miyalji, artralji Başağrısı, halsizlik, titreme  Bulantı, kusma Gö ğ üs infeksiyonu Öksürük  Gögüs ağrısı Ral, wheezing,  Radyolojik bulgular Respiratuvar distresde artış, mekanik ventilasyon
Trakeobronşit Akut;  bakteri, virus Çocuklarda; Virus, mycoplasma Ateş, öksürük, balgam Bordetella pertussis; boğmaca Kronik; Bakteri;  Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenza, Moraxella catarrhalis
Akut Bronşit Bronş epiteli inflamasyonu ÜSYE benzer, daha uzun süreli 3 hf.ya kadar uzayabilen, balgamlı veya kuru öksürük   %50 pürülan balgam Ateş, taşikardi, takipne olmaksızın öksürük; Bronşit (pnömoniden farklı olarak) Grafide infiltrat bulunmaması(pnömoniden farklı olarak) Solunum fonksiyon testlerinde bozulma
Akut Bronşit Etken;   %90 viral , %10 bakteriyel Virus (İnfluenza A, B; Parainfluenza, Coronavirus; Rhinovirus; Respiratuvar Sinsityal virus (RSV); human metapnömovirus; Koksaki; Adenovirus) Daha az sıklıkla; Bordetella pertussis; Mycoplasma pneumoniae; Chlamydia pneumoniae,  Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis
Akut Bronşit Tanı Hafif lökositoz Akc.grafisi; diğer hastalıkların ayırıcı tanısında KTA  > 100/dk, ateş  > 38 º C, SS  > 24/dk, FM; bronşial ses, vibrasyon torasik artışı gibi fokal konsolidasyon bulguları » Akc.grafisi (pnömoni ?)  Balgam kültürü; bakteriyel etkenlerde Virus, Mycoplasma, Chlamydia için; Serolojik testler
Akut Bronşit Tedavi Komplikasyon olmadığı sürece semptomatik Bakteriyel etkenler az olduğundan antibiyotik gereksiz C.pneumonia, M.pneumoniae; makrolid grubu Bronkodilatatör Antitussif (?) Ekspektoran (?)
BRONŞİOLİT Küçük hava yollarının inflamatuvar obstruksiyonu Bebek ve çocuk hastalığı (6 ay-2 yaş) ETKEN;  %90 Virus ( RSV %45-75 ; Parainfluenza Tip 1 ve 3, İnfluenza A ve B; Adenovirus; Rhinovirus; Enterovirus); Mycoplasma pneumoniae RSV ve influenza kışın; Parainfluenza, ilkbahar ve sonbahar; Adenovirus, her mevsim Bağışıklığı baskılanmış erişkinlerde; Adenovirus, Herpesvirus; CMV
BRONŞİOLİT Prodromal dönem; Ateş, rinore, huzursuzluk Öksürük, iştahsızlık, halsizlik İleri dönemde; Dispne, taşikardi, takipne FM; İnce krepitan ral, wheezing 3-7 günde gerileme; 1-2 haftada tam iyileşme
BRONŞİOLİT TANI Hafif lökositoz Arteriyel kan gazlarında;  hipoksi, hiperkapni Akc.grafisi;  havalanmada artış, diyaframda düzleşme, bazen perihiler infiltrasyon, atelektatik alanlar Klinik ve radyolojik olarak akut bronşiolit düşünülüyorsa; Etkene yönelik serolojik test ve virus izolasyonu önerilmez. Solunum sekresyonlarından spesifik viral tanı
BRONŞİOLİT tedavi Destek tdv; oksijenlenmenin düzeltilmesi, komplikasyon açısından takip Sıvı desteği Bronkodilatatör, kortikosteroid, epinefrin RSV bronşiolitli bebekler; aerosol Ribavirin  Sigara içilmemesi, el yıkama, maske
PNÖMONİ Akciğer parankiminin infeksiyon ve infeksiyon dışı nedenlerle inflamasyonu 0-4 yaş ilk sırada ölüm nedeni TANI;  Akut olarak oluşan sistemik ve alt solunum yolu bulguları ve radyolojide akciğer infiltratları Akciğer grafisinde infiltrasyonlarla birlikte en az 2 bulgu; öksürük, balgam, ateş, lökositoz Dispne, gögüs ağrısı
PNÖMONİ RİSK FAKTÖRLERİ; 65 yaş üstü Eşlik eden hastalık (KOAH, bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, KKY, Böbrek has, KC has, malignite, nörolojik has) Aspirasyon şüphesi Splenektomi Alkolizm Malnutrisyon Bakımevinde yaşama KS kullanımı İmmunosupresif tedavi İnfluenza  sonrası
PNÖMONİ TÜRLERİ Etiyolojik Morfolojik Süre Klinik İnfektif Bakteriyel Viral Fungal Tüberküloz Non infektif Toksin Kimyasal Aspirasyon Lober Segmenter İntersitisyel Akut Kronik Primer Sekonder Toplum kökenli/Hastane kaynaklı/İmmün yetmezlikli hastalarda
PNÖMONİ ETKENLERİ BAKTERİYEL;  *Gram pozitif;  Streptococcus, Staphylococcus *Gram negatif;  Klebsiella, Pseudomonas auroginosa, Haemophilus influenzae, Legionella pneumophila VİRAL;  İnfluenza; Respiratory syncytial virus (RSV), Parainfluenza, Adenovirus, Varisella, Kızamık, CMV Diğerleri;  Mycoplasma pneumoniae,  Rickettsia , Chlamydia psittaci, Varisella, Rubella, Pneumocystis jirovecii (carinii),Funguslar, Tüberküloz…
PNÖMONİ ETKENLERİ 0-2 ay;  B grubu Streptokok, Gram negatif bakteri 2 ay-5 yaş;  H.influenza Tip b, S.pneumoniae, S.aureus, viruslar 5 yaş üstü;  S.pneumoniae, M.pneumoniae, C.pneumoniae, Viruslar
PNÖMONİ M.pneumoniae, C.pneumoniae;  yatılı okullar ve askeri kışlalar gibi yarı kapalı topluluklardaki salgınlarda Klebsiella pneumonia  gibi gram negatif basiller; huzurevlerinde Grip sonrası bakteriyel pnömonilerde;  S.aureus, H.influenzae, S.pneumoniae Papağan gibi kuşlarla temas;  C.psittaci KOAH’da;  S.pneumoniae, H.influenza, M.catarrhalis
TİPİK PNÖMONİ ATİPİK PNÖMONİ ETKEN; *Streptococcus pneumoniae *Haemophilus influenza *Gram negatif basil *Staphylococcus aureus *Anaeroblar ETKEN; *Mycoplasma pneumoniae *Chlamydia pneumoniae *Legionella pneumophilia *Viruslar SEMPTOM *Akut, gürültülü başlangıç *Üşüme titremeyle ateş *Pürülan balgam *Akciğerde sınırlı *Lober konsolidasyon, plörezi *Lökositoz, sola kayma SEMPTOM *Subakut başlangıç *Prodromal belirtiler *Kuru öksürük, wheezing *Akciğer dışı organ tutulumu *İnfiltratlar *Normal/düşük lökosit
KLİNİK OLARAK PNÖMONİ Toplum kökenli pnömoni (TKP) Hastane kökenli (nozokomiyal) pnömoni (HKP) Bağışıklığı baskılanmış konaktaki pnömoni
Toplum kökenli pnömoniler S.pneumoniae H.influenzae M.pneumoniae C.pneumoniae L.pneumophilia Anaerobes Other Bağışıklık yetmezliği bulunmayan toplum bireylerinde günlük yaşamı sırasında ortaya çıkan pnömoni
Toplum kökenli pnömoni a) Gelişmekte olan ülkelerde;   S.pneumoniae, H.influenzae, S.aureus %40 virus Diğerleri; Mycoplasma, Chlamydia, Moraxella b) Gelişmiş ülkelerde; Viruslar; RSV, Adenovirus, Parainfluenza, influenza Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae Bakteriyel; %5-10
Hastanede gelişen (nozokomiyal) Pnömoni Hastaneye yatan hastalarda; %0.5- 2  Yatıştan sonra en az 48 saat veya çıktıktan sonraki ilk 48 saatte Orofarinkste kolonize mikroorganizmaların aspirasyonu, İnhalasyon yolu, Hematojen yol, Erken;   Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae  ve metisiline duyarlı  Staphylococcus aureus. Geç (5. günden sonra);  Gram negatifler,  S. aureus,  Metisiline dirençli S.aureus(MRSA) Hastane gelişen enfeksiyonlardan en sık mortalite nedeni
İmmünsüpresif hastalarda ETKENLER;  Gram negatif, S.aureus, Pneumocytis jirovecii, M.tuberculosis **BAL ’da Fungal  boyama  ve kültür Mycobacterial  boyama ve kültür Viral  etkenlere yönelik Pneumocystis  jirovecii (methanamin gümüş boyası)  AIDS  (en sık görülen fırsatçı infeksiyonlardan) Legionella  kültür
ALT SOLUNUM YOLU İNFEKSİYONLARINDA TANI Akciğer grafisi Rutin kan tetkikleri Balgam boyama  Balgam kültürü Kan kültürü Seroloji Antijen tespiti Nükleik asit amplifikasyon yöntemleri (Polimeraz zincir reaksiyonu-PCR)
ALT SOLUNUM YOLU İNFEKSİYONLARINDA İNCELENECEK ÖRNEKLER Balgam İndükte balgam Mide suyu Endotrakeal aspirat Transtrakeal aspirasyon Bronkoalveolar lavaj (BAL) Akciğer biopsi örnekleri
Balgam toplanması Hasta eğitimi Balgam toplanmasından 1-2 saat öncesi gıda alınmaması  Sabah balgamı tercih Ağzın steril su ile çalkalanması (?) Öksürük ile derinden gelen balgam Balgam örneğinin steril kaba alımı Hızla laboratuvara ulaştırma  Balgam örneğini bekletmeden boyama ve ekim  Balgam işlenmesi gecikecekse, buzdolabında bekletme
İNCELENMESİ ÖNERİLMEYEN BALGAM ÖRNEKLERİ 2 ml’den az balgam örneği (pürülan örnek olmadıkça)  Belirgin olarak tükrükten oluşan balgam Balgamın pürülan yerinden yapılan Gram boyamasında 10X alanda 10’dan fazla skuamöz epitel hücresi
UYGUN BALGAM ÖRNEĞİ Gram boyalı preparatta küçük büyütmeli objektifle (10x)  10’dan az epitel hücresi 10x büyütmede ortalama  lökosit sayısının 25 ve daha fazla olması
BALGAMIN MAKROSKOPİK İNCELEMESİ Balgamın hacminde artış  (akciğer absesi, bronşektazi) Pürülan balgamda çizgi şeklinde kan  (Tbc) Kahverengimsi kanlı görünüm  (Akc.gangreni) Pas ve çikolata renginde balgam  (Pnömokok pnömonisi) Pürülan, yeşilimsi balgam  (Pseudomonas, abse, neoplazm) Kötü kokulu balgam  (Akc.gangreni, bronşektazi)
BALGAMIN MİKROSKOPİK İNCELEMESİ Pürülan kısımdan Öze ile Alevden geçirilmiş steril lama Transtrakeal ve bronşiyal aspirasyon sıvıları direk
BOYASIZ PREPARAT Lam üzerine konulan bir öze balgamın lamel kapatılarak 300-400 kez büyütmede incelenmesi Parazitler (Strongiloides, askaris) Kist hidatik bronşa açılırsa skoleks Charcot Leyden kristalleri (bozulmuş eozinofilik granüller) Akciğer mikozunda  1 damla %10 KOH  damlatılması ile mantar hif ve elemanları
GRAM BOYAMA Öze ile steril lama alınan balgamın homojen ve ince tabaka halinde yayılımı Havada kurutma Alevde tespit  Gram yöntemi ile boyama
GRAM BOYAMA YÖNTEMİ Preparat üzerine  kristal viyole  1 dk. Boyanın uzaklaştırılması Lugol  1-2 dk Distile su ile yıkama %96’lık  etil alkol  10-15 sn Distile su ile yıkama Sulu fuksin  15 sn Distile su ile yıkama Havada kurutma İmmersiyon yağı damlatıp, 100’lük objektifte inceleme Mor renkli bakteriler;  Gram pozitif Pembe-kırmızı renkli bakteriler;  Gram negatif
Kristal viyole Lugol Alkol Sulu fuksin
GRAM BOYAMA PMNL yoğunluğu ve predominant mikroorganizma türü (Gram pozitif kok…) Bol lökosit içeren balgamda predominant görülen bakteri  ( görülen mikroorganizmaların >  % 75 ’i);  Hastalık etkeni Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli, Stafilokok, Klebsiella pneumoniae, Candida, Haemophilus influenza
BALGAM KÜLTÜRÜ *Balgam ve bronş aspiratlarında; anaerob kültür yapılmaz; flora elemanları *Transtrakeal aspirattan anaerob kültür Kanlı agar McConkey agar Çikolatams ı  agar  (H.influenza) EMB agar BCYE (Buffered charcoal yeast extract agar)  Legionella pneumophila  PPLO agar  (Mycoplasma pneumoniae)
KÜLTÜR Mycobacterium tuberculosis;  Löwenstein-Jensen agar, Middlebrook 7H11 agar, Bactec kültür sistemi .. Mantar infeksiyonu;  Sabouraud Dekstroz agar (SDA)… Viral kültürlerin TKP tanısında yeri yok
Balgam Kültürü Hastaneye yatırılması gereken hastalarda  balgam kültürü Hastane dısında tedavi edilen   hastalarda,  ilk tedaviye yanıtsızlık  durumunda balgam kültürü Bazı  solunum yolu patojenleri farinkste flora   üyesi olarak da bulunabildikleri için balgam kültüründe üremeleri, alt solunum yolu enfeksiyonu   etkeni olduklarını kanıtlama z
KÜLTÜR Bakteriyel etiyolojide; normal flora ile kontaminasyon riski olduğundan  balgam kültürü ve Gram yayması birlikte  değerlendirilmeli Akut pnömonide;  alt solunum yolu örneği ve kan kültüründe eş zamanlı üreme ; tanıyı kesinleştirme Bakteriyel pnömoni kuşkusunda antimikrobiyal başlamadan önce mutlaka kan kültürü
EKİM Balgamın pürülan, müköpürülan veya kanlı kısımlarından Akut bakteriyel infeksiyonlarda; tek koloni ekimi %5-10 CO2’li ortamda 35-37 º C’de 24-48 sa. inkübasyon
EKİM Her çizişte çaprazlayarak ekim yöntemi Öze her çaprazlamadan sonra yakılır Bakteri seyreltilmiş olur Baskın olan koloniler Balgam kültürü sonuçları Gram boyaması sonuçları ile birlikte yorumlanma
Streptococcus pneumoniae ( Pnömokoksik pnömoni) Hastaneye yatırılması gereken toplum kaynaklı pnömonilerin en sık nedeni Tüm pnömonilerin %10-35’i İnfluenza infeksiyonu  sonrası Öksürük,  pas rengi balgam , plöretik gögüs ağrısı,ateş, taşikardi, takipne Lökositoz, sedimentasyonda artış
Streptococcus pneumoniae pnömonisi (Gram boyama) Gram pozitif diplokok  ve PMNL, mum alevi veya lanset şeklinde, virulan suşlarda polisakkarid kapsül
Streptococcus pneumoniae Kanlı agarda alfa hemoliz  Katalaz negatif Safra ve safra tuzlarıyla kolayca lizis Optokine duyarlı İnülin fermentasyonu  -Deney hayvanına verilirse 48 saatte ölüm -Kapsül şişme  reaksiyonu
Staphylococcus aureus Toplum kökenli pnömonilerin %5’den azı Erişkinlerde  influenza  salgını sonrası, çocuklarda kızamık infeksiyonu sonrası IV madde ba ğ ımlılı ğ ı ,terminal böbrek hastalığı, Florokinolon gibi antibiyotik kullanımı Ateş, kanlı balgam
Balgamda Staphylococcus aureus (Gram boyama) Üzüm salkımı şeklinde  Gram pozitif koklar
Staphylococcus aureus Kanlı agar Sarı pigmentli, hemolitik koloni Katalaz pozitif Koagülaz pozitif (KNS ayrımı)
Haemophilus influenzae Küçük,  Gram negatif kokobasil  ve PMNL Tip b 3-12 ay pik (3 ay-3 yaş) KOAH ve sigara erişkinde risk
Haemophilus influenzae Çikolatamsı agar, X faktör (hemin) and V faktör (NAD, NADP) gerekli  Aerob ortam veya %5 CO2 35-37 o C   Düz, 1-2 mm çaplı gri-kahverengi koloni  
Moraxella (Branhamella) catarrhalis Küçük,  Gram negatif diplokok , Bol PMNL içinde veya  dışında KOAH, DM, KS tedavisi Deoksiribonükleaz (DNase) Nitrat redüksiyon testi
Gram negatif basil Alkolizm, DM,yaşlı, hastane kaynaklı pnömoni, nadiren TKP Pseudomonas auroginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae
CANDİDA, NOCARDIA
Balgam örneğinde bol PNL varlığına karşın mikroorganizma görülmemesi; * Antibiyotik kullanımı *Mycoplasma pneumoniae   * Chlamydia pneumoniae *Solunum yolu virusları * Legionella pneumophilia
Mycoplasma  pneumoniae  Toplu yaşanan yerlerde, gençlerde En sık primer  atipik pnömoni  etkeni, ayakta geçirilen pnömoni Ateş, titreme, kuru öksürük, başağrısı Lökosit normal olabilir Büllöz mirinjit (dış kulak yolu ve zarda hemorajik büller), otoimmün hemoliz
Mycoplasma  pneumoniae   Seroloji, klinik İzolasyon Soğuk aglütinin (O grubu eritrositlere karşı oluşan IgM antikorları. Eritrositleri +4 º ’de aglütine etme -7. günden) Kompleman birleşmesi ELISA
Legionella  pneumophila   İ leri ya ş , malignite, KOAH,  KS,  Sigara Yakın zamanda konaklamalı seyahat, otel, ofis ortamında kalma Ev su tesisatında de ğ i ş iklik , su kaynaklı Ateş antipiretikle düşmeyebilir Sol sis dışı bulgular; diare, BK, BY, Hematüri, başağrısı, konvülsiyon, miyalji, artralji Buffered charcoal yeast extract agar İdrarda antijen, immünfloresan, izolasyon
Chlamydia pneumoniae Toplum kökenli pnömonilerin %5’inden azı, segmenter pnömonit 5 yaş üzeri Akc. grafisi bulguları FM’den fazla Boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığı Mikroimmünofloresan  testi; IgM veya IgG antikorlarında titre artışı  Hücre kültürü; Chlamydial inklüzyon cis. Elementer cisimcik
TKP düşünülerek değerlendirmeye alınan hastalarda yapılması önerilen laboratuvar tetkikleri .   Birinci Basamak Poliklinik/Acil Yatan Hasta Akciğer grafisi ± + + Kan sayımı ± + + Biyokimya ± + + Balgamın Gram boyaması ± + + Balgam kültürü - - + Kan kültürü - - + Seroloji - - ± İdrarda  Legionella   antijeni - - ± Torasentez - - + Oksijen satürasyonuölçümü - + +
VİRAL PNÖMONİ RSV (öz. 2 yaş altı) Parainfluenza Tip 3 Adenovirus Rhinovirus Enterovirus (Koksaki virus A9, B1) Hematojen yolla akc.e ulaşıp pnömoni yapanlar; kızamık virusu, VZV, EBV, CMV, HSV,  (immün yetmezlik, YD)
VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Kesin ayrım; etkenin gösterilmesi Yaş, mevsim, klinik, radyoloji, kan değerleri Bakteriyel pnömoni ; daha akut başlangıçlı ve hasta daha toksik görünümlü Viral ; wheezing Total lökosit 20 bin/mm3,PMNL 10 bin, immatür nötrofil 500, ESR, CRP yüksekliği;  bakteriyel
VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Radyoloji;   *Bakteriyel;  lober, orta ve perifer akc.de alveoler infiltrasyon, havalanmada artış, Plevral effüzyon, pnömatosel, apse kavitesi olabilir *Viral;  İnterstisyel, peribronşial, perihiler infiltrasyon, dağınık atelektazik alanlar; hem intersitisyel hem alveolar patern, pnömatosel, apse kavitesi yok. Plevral effüzyon nadir
Ayaktan mı ?  Hastanede mi ? Yoğun bakım ünitesinde mi ? TKP TEDAVİSİ
*RİSK FAKTÖRLERİ;  60 yaş üzeri, KOAH, Bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, BY, KY,KC hastalığı, Alkolizm, Malnutrisyon, 1 yıl içerisinde pnömoni *AĞIRLIK FAKTÖRLERİ SS > 30/dak, KB sistolik < 90 mmHg, diastolik < 60 mmHg, Ateş; < 35  0  C veya > 40  0  C, ekstrapulmoner hastalık, konfüzyon BK < 4000/mm3 veya > 30.000/mm3, PNL < 1000/mm3, Kan gazları; PaO2 < 60 mmHg veya PaCO2 > 50 mmHg,kreatinin > 1.2 mg/dl veya BUN > 20 mg/dl, Akciğer filmi; multilober tutulum, kavite, plevral efüzyon, Htc < % 30  veya HB < 9 gr/dl, sepsis bulguları; uzamış PT,PTT,trombositopeni,  Bakım eksikliği
GRUPLANDIRMA   RİSK VE/VEYA AĞIRLIK KRİTERLERİ YOK    VAR   AĞIRLIK KRİTERLERİ   YOK  VAR GRUP 1   GRUP 2   GRUP 3A/B   GRUP4A/B AYAKTAN   POLİKLİNİK  KLİNİK  YBÜ
Pnömoni tedavi Antimikrobiyal tedavi (bronşitin tersi) Etkene yönelik  Tedavi gecikmesi; mortalitede artış  ampirik tedavi Altta yatan hastalık tedavisi Ayaktan tedavide oral, hastanede parenteral En az 5 gün, 7-10 gün,  Atipik pnömoni, 10-14 gün Tedavi sonrası 48 sa. de düzelme başlar. Ateş 3-7 gün sonra N. Önceden sağlıklı bireylerde radyolojik düzelme 2-6 hf Ağır pnömonili hastada radyolojik ilerleme; kötü prognoz,
Grup 1: Ayaktan başvuran, altta yatan  hastalığı olmayan (kardiyopulmoner hast/risk faktörleri) Streptococcus pneumoniae (% 9-36) Mycoplasma pneumoniae (% 13-37) Chlamydia pneumoniae (% 17) Hemophilus influenzae (% 10-18) Virüsler (% 13-36) Legionella spp (% 0.7-13) Gram- negatif basil ? Mikst infeksiyon?
Grup 1 TKP’de parenteral uygulamanın oral tedaviye üstünlüğü yok Dar spektrumlu ampirik antimikrobiyal Makrolid veya Doksisiklin veya Penisilin (Amoksisilin, Prokain Penisilin)
Grup 2: Ayaktan başvuran, altta yatan hastalığı olan (kardiyopulmoner hast/risk faktörleri) Streptococcus pneumoniae  Mycoplasma pneumoniae  Chlamydia pneumoniae Mikst infeksiyon(bakteri+atipik+virüs) Hemophilus influenzae   Enterik Gram-negatif Respiratuvar virüsler Moraxella,Legionella spp,aspirasyon, Mycobacterium, fungus
Grup 2 2.-3. Kuşak sefalosporin veya Beta laktam/beta laktamaz inhibitörü ± Makrolid veya Doksisiklin
Mycobacterium tuberculosis Tüberküloz  etkeni Mikolik asit içeren kalın lipid tabaka  Yavaş üreme Makrofajlarca öldürülmeye dirençli, bu hücreler içinde çoğalma
Birinci basamak sağlık birimlerinde akciğer tüberkülozun tanı ve izleminde Balgam yayması Kültür Yayma; hızlı tanı Kültür; Daha duyarlı, ilaç duyarlılık testi
Örnek toplama 3 balgam örneği (ilk geldiğinde, ertesi sabah, ikinci geldiğinde) Steril kap Balgam çıkaramayanlarda  - ind ükte balgam bron koskopi   (BAL) ** Gastri k aspirasyon
ASİDO REZİSTAN BOYALI PREPARAT Mycobacterium tuberculosis tanısında Asidorezistan bakteri Akc. Tbc’u olgularının %40-80’inde basil pozitif
Ehrlich Ziehl Neelsen boyama yöntemi Aside dirençli bakteriler  (ARB=ör. tüberküloz basili=Mycobacterium  tuberculosis ) Hücre çeperinde bol miktarda uzun zincirli yağ asitleri   Boyayı alabilmeleri için alttan ısı  Karbol fuksin-Asit/Alkol-Metilen mavisi Aside dirençli bakteriler  kırmızı renk , diğer bakteriler ve zemin ise  mavi renk
Ehrlich Ziehl Neelsen Balgamın pürülan kısmından öze ile lama yayım Havada kurutma Alevde tespit Tüm preparatı örtecek şekilde  karbol fuksin Preparattan buhar çıkıp, kaynamayacak şekilde 5 dk alttan ısıtma
Ehrlich Ziehl Neelsen Boya dökülüp, preparatın su ile yıkanması %3’lük  asit-alkol  3-5 dk. Preparatın su ile yıkanması Tüm preparatı kaplayacak şekilde  metilen mavisi  20-30 sn Boyanın akıtılması Preparatın su ile yıkanması Preparatın oda ısısında kurutulması İmmersiyon yağı damlatılıp, x100 objektifte inceleme
ARB BOYAMA Karbol fuksin %3 Asit/Alkol (Dekolarizasyon=renksizleştirme) Metilen mavisi
ASİDO REZİSTAN BOYALI PREPARAT 100x objektiflik (immersiyon objektifi) alanda tarama Yatay ya da dikey
DEĞERLENDİRME En az 20 mikroskop alanında 10 veya 10’dan fazla ARB; (+++) ARB En az 50 alanda 1-10 ARB; (++) ARB 100 alanda 10-99 ARB; (+) ARB 100 alanda 1-9 ARB; Tekrar örnek En az 100 alanda hiç ARB yok; Negatif
Mycobacterium tuberculosis kültür Tbc tanısında altın standart  Duyarlılık; %  80-85 Özgüllük; %  98 Balgamın homojenizasyon, dekontaminasyonu Katı besiyerinde; 4-8 hafta Sıvı besiyerinde; 2 hafta Löwenstein Jensen besiyeri (yumurtalı); 18-24 gün Agarlı katı besiyeri (Middlebrook 7H10/11);  10-12 gün Hızlı kültür sistemleri (sıvı besiyeri- Middlebrook7H9) Otomatize hızlı kültür yöntemleri (BACTEC 460 TB)
Kenarları düzensiz, ortası karnabahar görünümünde, soluk sarı-krem, kuru koloni
SB. TANI VE TEDAVİ REHBERİ Akciğer tüberkülozu tanısı *Akciğer grafisi tek başına tanı koydurmaz *3 haftadan uzun süren öksürükte, balgamda 24 sa içinde 3 kez tüberküloz basili aranması *Balgam örnekleri incelendikten sonra kültür için Verem Savaş Dispanserine
SB. TANI VE TEDAVİ REHBERİ Yayma (+) akciğer tüberkülozunda tanı; Üç balgam örneğinden en az ikisinde yayma (+)  Üç balgam örneğinden bir yayma (+) ve akciğer grafisinde Tbc. ile uyumlu bulgu Üç balgam örneğinden birinde yayma (+) ve bu örneğe ait kültürde Tbc. Basili üremesi
                                          

Isil fidan

  • 1.
    Alt Solunum yoluenfeksiyonlarında mikrobiyolojik yaklaşım Doç.Dr. Işıl FİDAN
  • 3.
    Alt Solunum Yoluİnfeksiyonları Trakeit, trakeobronşit Bronşit Bro nşiolit Bron kopnömoni Pnömoni
  • 4.
    AKUT ALT SOLUNUMYOLU İNFEKSİYONLARI ÇOCUKLARDA; *Virüsler; genellikle (RSV, influenza, parainfluenza, adenovirus) *Sekonder infeksiyon; bakteri; H.influenza, Streptococcus pneumoniae, S. aureus, C.trachomatis, Pneumocystis carinii (imm.yetm.de) GENÇLERDE; Mycoplasma pneumoniae YAŞLILARDA; S.pneumoniae Aspirasyonla üst sol.yolundan (aneztezi, alkol, soğuk.); S.viridans, S.aureus, K.pneumoniae, Enterobacteriaceae, P.auroginosa, H.influenza, Legionella, Acinetobacter, Branhamella, N.meningitidis, Bacteroides İMMÜN YETMEZLİK; Actinomyces, Nocardia, Histoplasma capsulatum, Blastomyces dermatidis, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatus, Candida
  • 5.
    Alt Solunum YoluEnfeksiyonları Klinik A kut infeksiyon Ateş, titreme Sırt ağrısı, miyalji, artralji Başağrısı, halsizlik, titreme Bulantı, kusma Gö ğ üs infeksiyonu Öksürük Gögüs ağrısı Ral, wheezing, Radyolojik bulgular Respiratuvar distresde artış, mekanik ventilasyon
  • 6.
    Trakeobronşit Akut; bakteri, virus Çocuklarda; Virus, mycoplasma Ateş, öksürük, balgam Bordetella pertussis; boğmaca Kronik; Bakteri; Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenza, Moraxella catarrhalis
  • 7.
    Akut Bronşit Bronşepiteli inflamasyonu ÜSYE benzer, daha uzun süreli 3 hf.ya kadar uzayabilen, balgamlı veya kuru öksürük %50 pürülan balgam Ateş, taşikardi, takipne olmaksızın öksürük; Bronşit (pnömoniden farklı olarak) Grafide infiltrat bulunmaması(pnömoniden farklı olarak) Solunum fonksiyon testlerinde bozulma
  • 8.
    Akut Bronşit Etken; %90 viral , %10 bakteriyel Virus (İnfluenza A, B; Parainfluenza, Coronavirus; Rhinovirus; Respiratuvar Sinsityal virus (RSV); human metapnömovirus; Koksaki; Adenovirus) Daha az sıklıkla; Bordetella pertussis; Mycoplasma pneumoniae; Chlamydia pneumoniae, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis
  • 9.
    Akut Bronşit TanıHafif lökositoz Akc.grafisi; diğer hastalıkların ayırıcı tanısında KTA > 100/dk, ateş > 38 º C, SS > 24/dk, FM; bronşial ses, vibrasyon torasik artışı gibi fokal konsolidasyon bulguları » Akc.grafisi (pnömoni ?) Balgam kültürü; bakteriyel etkenlerde Virus, Mycoplasma, Chlamydia için; Serolojik testler
  • 10.
    Akut Bronşit TedaviKomplikasyon olmadığı sürece semptomatik Bakteriyel etkenler az olduğundan antibiyotik gereksiz C.pneumonia, M.pneumoniae; makrolid grubu Bronkodilatatör Antitussif (?) Ekspektoran (?)
  • 11.
    BRONŞİOLİT Küçük havayollarının inflamatuvar obstruksiyonu Bebek ve çocuk hastalığı (6 ay-2 yaş) ETKEN; %90 Virus ( RSV %45-75 ; Parainfluenza Tip 1 ve 3, İnfluenza A ve B; Adenovirus; Rhinovirus; Enterovirus); Mycoplasma pneumoniae RSV ve influenza kışın; Parainfluenza, ilkbahar ve sonbahar; Adenovirus, her mevsim Bağışıklığı baskılanmış erişkinlerde; Adenovirus, Herpesvirus; CMV
  • 12.
    BRONŞİOLİT Prodromal dönem;Ateş, rinore, huzursuzluk Öksürük, iştahsızlık, halsizlik İleri dönemde; Dispne, taşikardi, takipne FM; İnce krepitan ral, wheezing 3-7 günde gerileme; 1-2 haftada tam iyileşme
  • 13.
    BRONŞİOLİT TANI Hafiflökositoz Arteriyel kan gazlarında; hipoksi, hiperkapni Akc.grafisi; havalanmada artış, diyaframda düzleşme, bazen perihiler infiltrasyon, atelektatik alanlar Klinik ve radyolojik olarak akut bronşiolit düşünülüyorsa; Etkene yönelik serolojik test ve virus izolasyonu önerilmez. Solunum sekresyonlarından spesifik viral tanı
  • 14.
    BRONŞİOLİT tedavi Destektdv; oksijenlenmenin düzeltilmesi, komplikasyon açısından takip Sıvı desteği Bronkodilatatör, kortikosteroid, epinefrin RSV bronşiolitli bebekler; aerosol Ribavirin Sigara içilmemesi, el yıkama, maske
  • 15.
    PNÖMONİ Akciğer parankiminininfeksiyon ve infeksiyon dışı nedenlerle inflamasyonu 0-4 yaş ilk sırada ölüm nedeni TANI; Akut olarak oluşan sistemik ve alt solunum yolu bulguları ve radyolojide akciğer infiltratları Akciğer grafisinde infiltrasyonlarla birlikte en az 2 bulgu; öksürük, balgam, ateş, lökositoz Dispne, gögüs ağrısı
  • 16.
    PNÖMONİ RİSK FAKTÖRLERİ;65 yaş üstü Eşlik eden hastalık (KOAH, bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, KKY, Böbrek has, KC has, malignite, nörolojik has) Aspirasyon şüphesi Splenektomi Alkolizm Malnutrisyon Bakımevinde yaşama KS kullanımı İmmunosupresif tedavi İnfluenza sonrası
  • 17.
    PNÖMONİ TÜRLERİ EtiyolojikMorfolojik Süre Klinik İnfektif Bakteriyel Viral Fungal Tüberküloz Non infektif Toksin Kimyasal Aspirasyon Lober Segmenter İntersitisyel Akut Kronik Primer Sekonder Toplum kökenli/Hastane kaynaklı/İmmün yetmezlikli hastalarda
  • 18.
    PNÖMONİ ETKENLERİ BAKTERİYEL; *Gram pozitif; Streptococcus, Staphylococcus *Gram negatif; Klebsiella, Pseudomonas auroginosa, Haemophilus influenzae, Legionella pneumophila VİRAL; İnfluenza; Respiratory syncytial virus (RSV), Parainfluenza, Adenovirus, Varisella, Kızamık, CMV Diğerleri; Mycoplasma pneumoniae, Rickettsia , Chlamydia psittaci, Varisella, Rubella, Pneumocystis jirovecii (carinii),Funguslar, Tüberküloz…
  • 19.
    PNÖMONİ ETKENLERİ 0-2ay; B grubu Streptokok, Gram negatif bakteri 2 ay-5 yaş; H.influenza Tip b, S.pneumoniae, S.aureus, viruslar 5 yaş üstü; S.pneumoniae, M.pneumoniae, C.pneumoniae, Viruslar
  • 20.
    PNÖMONİ M.pneumoniae, C.pneumoniae; yatılı okullar ve askeri kışlalar gibi yarı kapalı topluluklardaki salgınlarda Klebsiella pneumonia gibi gram negatif basiller; huzurevlerinde Grip sonrası bakteriyel pnömonilerde; S.aureus, H.influenzae, S.pneumoniae Papağan gibi kuşlarla temas; C.psittaci KOAH’da; S.pneumoniae, H.influenza, M.catarrhalis
  • 21.
    TİPİK PNÖMONİ ATİPİKPNÖMONİ ETKEN; *Streptococcus pneumoniae *Haemophilus influenza *Gram negatif basil *Staphylococcus aureus *Anaeroblar ETKEN; *Mycoplasma pneumoniae *Chlamydia pneumoniae *Legionella pneumophilia *Viruslar SEMPTOM *Akut, gürültülü başlangıç *Üşüme titremeyle ateş *Pürülan balgam *Akciğerde sınırlı *Lober konsolidasyon, plörezi *Lökositoz, sola kayma SEMPTOM *Subakut başlangıç *Prodromal belirtiler *Kuru öksürük, wheezing *Akciğer dışı organ tutulumu *İnfiltratlar *Normal/düşük lökosit
  • 22.
    KLİNİK OLARAK PNÖMONİToplum kökenli pnömoni (TKP) Hastane kökenli (nozokomiyal) pnömoni (HKP) Bağışıklığı baskılanmış konaktaki pnömoni
  • 23.
    Toplum kökenli pnömonilerS.pneumoniae H.influenzae M.pneumoniae C.pneumoniae L.pneumophilia Anaerobes Other Bağışıklık yetmezliği bulunmayan toplum bireylerinde günlük yaşamı sırasında ortaya çıkan pnömoni
  • 24.
    Toplum kökenli pnömonia) Gelişmekte olan ülkelerde; S.pneumoniae, H.influenzae, S.aureus %40 virus Diğerleri; Mycoplasma, Chlamydia, Moraxella b) Gelişmiş ülkelerde; Viruslar; RSV, Adenovirus, Parainfluenza, influenza Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae Bakteriyel; %5-10
  • 25.
    Hastanede gelişen (nozokomiyal)Pnömoni Hastaneye yatan hastalarda; %0.5- 2 Yatıştan sonra en az 48 saat veya çıktıktan sonraki ilk 48 saatte Orofarinkste kolonize mikroorganizmaların aspirasyonu, İnhalasyon yolu, Hematojen yol, Erken; Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve metisiline duyarlı Staphylococcus aureus. Geç (5. günden sonra); Gram negatifler, S. aureus, Metisiline dirençli S.aureus(MRSA) Hastane gelişen enfeksiyonlardan en sık mortalite nedeni
  • 26.
    İmmünsüpresif hastalarda ETKENLER; Gram negatif, S.aureus, Pneumocytis jirovecii, M.tuberculosis **BAL ’da Fungal boyama ve kültür Mycobacterial boyama ve kültür Viral etkenlere yönelik Pneumocystis jirovecii (methanamin gümüş boyası) AIDS (en sık görülen fırsatçı infeksiyonlardan) Legionella kültür
  • 27.
    ALT SOLUNUM YOLUİNFEKSİYONLARINDA TANI Akciğer grafisi Rutin kan tetkikleri Balgam boyama Balgam kültürü Kan kültürü Seroloji Antijen tespiti Nükleik asit amplifikasyon yöntemleri (Polimeraz zincir reaksiyonu-PCR)
  • 28.
    ALT SOLUNUM YOLUİNFEKSİYONLARINDA İNCELENECEK ÖRNEKLER Balgam İndükte balgam Mide suyu Endotrakeal aspirat Transtrakeal aspirasyon Bronkoalveolar lavaj (BAL) Akciğer biopsi örnekleri
  • 29.
    Balgam toplanması Hastaeğitimi Balgam toplanmasından 1-2 saat öncesi gıda alınmaması Sabah balgamı tercih Ağzın steril su ile çalkalanması (?) Öksürük ile derinden gelen balgam Balgam örneğinin steril kaba alımı Hızla laboratuvara ulaştırma Balgam örneğini bekletmeden boyama ve ekim Balgam işlenmesi gecikecekse, buzdolabında bekletme
  • 30.
    İNCELENMESİ ÖNERİLMEYEN BALGAMÖRNEKLERİ 2 ml’den az balgam örneği (pürülan örnek olmadıkça) Belirgin olarak tükrükten oluşan balgam Balgamın pürülan yerinden yapılan Gram boyamasında 10X alanda 10’dan fazla skuamöz epitel hücresi
  • 31.
    UYGUN BALGAM ÖRNEĞİGram boyalı preparatta küçük büyütmeli objektifle (10x) 10’dan az epitel hücresi 10x büyütmede ortalama lökosit sayısının 25 ve daha fazla olması
  • 32.
    BALGAMIN MAKROSKOPİK İNCELEMESİBalgamın hacminde artış (akciğer absesi, bronşektazi) Pürülan balgamda çizgi şeklinde kan (Tbc) Kahverengimsi kanlı görünüm (Akc.gangreni) Pas ve çikolata renginde balgam (Pnömokok pnömonisi) Pürülan, yeşilimsi balgam (Pseudomonas, abse, neoplazm) Kötü kokulu balgam (Akc.gangreni, bronşektazi)
  • 33.
    BALGAMIN MİKROSKOPİK İNCELEMESİPürülan kısımdan Öze ile Alevden geçirilmiş steril lama Transtrakeal ve bronşiyal aspirasyon sıvıları direk
  • 34.
    BOYASIZ PREPARAT Lamüzerine konulan bir öze balgamın lamel kapatılarak 300-400 kez büyütmede incelenmesi Parazitler (Strongiloides, askaris) Kist hidatik bronşa açılırsa skoleks Charcot Leyden kristalleri (bozulmuş eozinofilik granüller) Akciğer mikozunda 1 damla %10 KOH damlatılması ile mantar hif ve elemanları
  • 35.
    GRAM BOYAMA Özeile steril lama alınan balgamın homojen ve ince tabaka halinde yayılımı Havada kurutma Alevde tespit Gram yöntemi ile boyama
  • 36.
    GRAM BOYAMA YÖNTEMİPreparat üzerine kristal viyole 1 dk. Boyanın uzaklaştırılması Lugol 1-2 dk Distile su ile yıkama %96’lık etil alkol 10-15 sn Distile su ile yıkama Sulu fuksin 15 sn Distile su ile yıkama Havada kurutma İmmersiyon yağı damlatıp, 100’lük objektifte inceleme Mor renkli bakteriler; Gram pozitif Pembe-kırmızı renkli bakteriler; Gram negatif
  • 37.
    Kristal viyole LugolAlkol Sulu fuksin
  • 38.
    GRAM BOYAMA PMNLyoğunluğu ve predominant mikroorganizma türü (Gram pozitif kok…) Bol lökosit içeren balgamda predominant görülen bakteri ( görülen mikroorganizmaların > % 75 ’i); Hastalık etkeni Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli, Stafilokok, Klebsiella pneumoniae, Candida, Haemophilus influenza
  • 39.
    BALGAM KÜLTÜRÜ *Balgamve bronş aspiratlarında; anaerob kültür yapılmaz; flora elemanları *Transtrakeal aspirattan anaerob kültür Kanlı agar McConkey agar Çikolatams ı agar (H.influenza) EMB agar BCYE (Buffered charcoal yeast extract agar) Legionella pneumophila PPLO agar (Mycoplasma pneumoniae)
  • 40.
    KÜLTÜR Mycobacterium tuberculosis; Löwenstein-Jensen agar, Middlebrook 7H11 agar, Bactec kültür sistemi .. Mantar infeksiyonu; Sabouraud Dekstroz agar (SDA)… Viral kültürlerin TKP tanısında yeri yok
  • 41.
    Balgam Kültürü Hastaneyeyatırılması gereken hastalarda balgam kültürü Hastane dısında tedavi edilen hastalarda, ilk tedaviye yanıtsızlık durumunda balgam kültürü Bazı solunum yolu patojenleri farinkste flora üyesi olarak da bulunabildikleri için balgam kültüründe üremeleri, alt solunum yolu enfeksiyonu etkeni olduklarını kanıtlama z
  • 42.
    KÜLTÜR Bakteriyel etiyolojide;normal flora ile kontaminasyon riski olduğundan balgam kültürü ve Gram yayması birlikte değerlendirilmeli Akut pnömonide; alt solunum yolu örneği ve kan kültüründe eş zamanlı üreme ; tanıyı kesinleştirme Bakteriyel pnömoni kuşkusunda antimikrobiyal başlamadan önce mutlaka kan kültürü
  • 43.
    EKİM Balgamın pürülan,müköpürülan veya kanlı kısımlarından Akut bakteriyel infeksiyonlarda; tek koloni ekimi %5-10 CO2’li ortamda 35-37 º C’de 24-48 sa. inkübasyon
  • 44.
    EKİM Her çizişteçaprazlayarak ekim yöntemi Öze her çaprazlamadan sonra yakılır Bakteri seyreltilmiş olur Baskın olan koloniler Balgam kültürü sonuçları Gram boyaması sonuçları ile birlikte yorumlanma
  • 45.
    Streptococcus pneumoniae (Pnömokoksik pnömoni) Hastaneye yatırılması gereken toplum kaynaklı pnömonilerin en sık nedeni Tüm pnömonilerin %10-35’i İnfluenza infeksiyonu sonrası Öksürük, pas rengi balgam , plöretik gögüs ağrısı,ateş, taşikardi, takipne Lökositoz, sedimentasyonda artış
  • 46.
    Streptococcus pneumoniae pnömonisi(Gram boyama) Gram pozitif diplokok ve PMNL, mum alevi veya lanset şeklinde, virulan suşlarda polisakkarid kapsül
  • 47.
    Streptococcus pneumoniae Kanlıagarda alfa hemoliz Katalaz negatif Safra ve safra tuzlarıyla kolayca lizis Optokine duyarlı İnülin fermentasyonu -Deney hayvanına verilirse 48 saatte ölüm -Kapsül şişme reaksiyonu
  • 48.
    Staphylococcus aureus Toplumkökenli pnömonilerin %5’den azı Erişkinlerde influenza salgını sonrası, çocuklarda kızamık infeksiyonu sonrası IV madde ba ğ ımlılı ğ ı ,terminal böbrek hastalığı, Florokinolon gibi antibiyotik kullanımı Ateş, kanlı balgam
  • 49.
    Balgamda Staphylococcus aureus(Gram boyama) Üzüm salkımı şeklinde Gram pozitif koklar
  • 50.
    Staphylococcus aureus Kanlıagar Sarı pigmentli, hemolitik koloni Katalaz pozitif Koagülaz pozitif (KNS ayrımı)
  • 51.
    Haemophilus influenzae Küçük, Gram negatif kokobasil ve PMNL Tip b 3-12 ay pik (3 ay-3 yaş) KOAH ve sigara erişkinde risk
  • 52.
    Haemophilus influenzae Çikolatamsıagar, X faktör (hemin) and V faktör (NAD, NADP) gerekli Aerob ortam veya %5 CO2 35-37 o C Düz, 1-2 mm çaplı gri-kahverengi koloni  
  • 53.
    Moraxella (Branhamella) catarrhalisKüçük, Gram negatif diplokok , Bol PMNL içinde veya dışında KOAH, DM, KS tedavisi Deoksiribonükleaz (DNase) Nitrat redüksiyon testi
  • 54.
    Gram negatif basilAlkolizm, DM,yaşlı, hastane kaynaklı pnömoni, nadiren TKP Pseudomonas auroginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae
  • 55.
  • 56.
    Balgam örneğinde bolPNL varlığına karşın mikroorganizma görülmemesi; * Antibiyotik kullanımı *Mycoplasma pneumoniae * Chlamydia pneumoniae *Solunum yolu virusları * Legionella pneumophilia
  • 57.
    Mycoplasma pneumoniae Toplu yaşanan yerlerde, gençlerde En sık primer atipik pnömoni etkeni, ayakta geçirilen pnömoni Ateş, titreme, kuru öksürük, başağrısı Lökosit normal olabilir Büllöz mirinjit (dış kulak yolu ve zarda hemorajik büller), otoimmün hemoliz
  • 58.
    Mycoplasma pneumoniae Seroloji, klinik İzolasyon Soğuk aglütinin (O grubu eritrositlere karşı oluşan IgM antikorları. Eritrositleri +4 º ’de aglütine etme -7. günden) Kompleman birleşmesi ELISA
  • 59.
    Legionella pneumophila İ leri ya ş , malignite, KOAH, KS, Sigara Yakın zamanda konaklamalı seyahat, otel, ofis ortamında kalma Ev su tesisatında de ğ i ş iklik , su kaynaklı Ateş antipiretikle düşmeyebilir Sol sis dışı bulgular; diare, BK, BY, Hematüri, başağrısı, konvülsiyon, miyalji, artralji Buffered charcoal yeast extract agar İdrarda antijen, immünfloresan, izolasyon
  • 60.
    Chlamydia pneumoniae Toplumkökenli pnömonilerin %5’inden azı, segmenter pnömonit 5 yaş üzeri Akc. grafisi bulguları FM’den fazla Boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığı Mikroimmünofloresan testi; IgM veya IgG antikorlarında titre artışı Hücre kültürü; Chlamydial inklüzyon cis. Elementer cisimcik
  • 61.
    TKP düşünülerek değerlendirmeyealınan hastalarda yapılması önerilen laboratuvar tetkikleri .   Birinci Basamak Poliklinik/Acil Yatan Hasta Akciğer grafisi ± + + Kan sayımı ± + + Biyokimya ± + + Balgamın Gram boyaması ± + + Balgam kültürü - - + Kan kültürü - - + Seroloji - - ± İdrarda Legionella antijeni - - ± Torasentez - - + Oksijen satürasyonuölçümü - + +
  • 62.
    VİRAL PNÖMONİ RSV(öz. 2 yaş altı) Parainfluenza Tip 3 Adenovirus Rhinovirus Enterovirus (Koksaki virus A9, B1) Hematojen yolla akc.e ulaşıp pnömoni yapanlar; kızamık virusu, VZV, EBV, CMV, HSV, (immün yetmezlik, YD)
  • 63.
    VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Kesinayrım; etkenin gösterilmesi Yaş, mevsim, klinik, radyoloji, kan değerleri Bakteriyel pnömoni ; daha akut başlangıçlı ve hasta daha toksik görünümlü Viral ; wheezing Total lökosit 20 bin/mm3,PMNL 10 bin, immatür nötrofil 500, ESR, CRP yüksekliği; bakteriyel
  • 64.
    VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Radyoloji; *Bakteriyel; lober, orta ve perifer akc.de alveoler infiltrasyon, havalanmada artış, Plevral effüzyon, pnömatosel, apse kavitesi olabilir *Viral; İnterstisyel, peribronşial, perihiler infiltrasyon, dağınık atelektazik alanlar; hem intersitisyel hem alveolar patern, pnömatosel, apse kavitesi yok. Plevral effüzyon nadir
  • 65.
    Ayaktan mı ? Hastanede mi ? Yoğun bakım ünitesinde mi ? TKP TEDAVİSİ
  • 66.
    *RİSK FAKTÖRLERİ; 60 yaş üzeri, KOAH, Bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, BY, KY,KC hastalığı, Alkolizm, Malnutrisyon, 1 yıl içerisinde pnömoni *AĞIRLIK FAKTÖRLERİ SS > 30/dak, KB sistolik < 90 mmHg, diastolik < 60 mmHg, Ateş; < 35 0 C veya > 40 0 C, ekstrapulmoner hastalık, konfüzyon BK < 4000/mm3 veya > 30.000/mm3, PNL < 1000/mm3, Kan gazları; PaO2 < 60 mmHg veya PaCO2 > 50 mmHg,kreatinin > 1.2 mg/dl veya BUN > 20 mg/dl, Akciğer filmi; multilober tutulum, kavite, plevral efüzyon, Htc < % 30 veya HB < 9 gr/dl, sepsis bulguları; uzamış PT,PTT,trombositopeni, Bakım eksikliği
  • 67.
    GRUPLANDIRMA RİSK VE/VEYA AĞIRLIK KRİTERLERİ YOK VAR AĞIRLIK KRİTERLERİ YOK VAR GRUP 1 GRUP 2 GRUP 3A/B GRUP4A/B AYAKTAN POLİKLİNİK KLİNİK YBÜ
  • 68.
    Pnömoni tedavi Antimikrobiyaltedavi (bronşitin tersi) Etkene yönelik Tedavi gecikmesi; mortalitede artış ampirik tedavi Altta yatan hastalık tedavisi Ayaktan tedavide oral, hastanede parenteral En az 5 gün, 7-10 gün, Atipik pnömoni, 10-14 gün Tedavi sonrası 48 sa. de düzelme başlar. Ateş 3-7 gün sonra N. Önceden sağlıklı bireylerde radyolojik düzelme 2-6 hf Ağır pnömonili hastada radyolojik ilerleme; kötü prognoz,
  • 69.
    Grup 1: Ayaktanbaşvuran, altta yatan hastalığı olmayan (kardiyopulmoner hast/risk faktörleri) Streptococcus pneumoniae (% 9-36) Mycoplasma pneumoniae (% 13-37) Chlamydia pneumoniae (% 17) Hemophilus influenzae (% 10-18) Virüsler (% 13-36) Legionella spp (% 0.7-13) Gram- negatif basil ? Mikst infeksiyon?
  • 70.
    Grup 1 TKP’deparenteral uygulamanın oral tedaviye üstünlüğü yok Dar spektrumlu ampirik antimikrobiyal Makrolid veya Doksisiklin veya Penisilin (Amoksisilin, Prokain Penisilin)
  • 71.
    Grup 2: Ayaktanbaşvuran, altta yatan hastalığı olan (kardiyopulmoner hast/risk faktörleri) Streptococcus pneumoniae Mycoplasma pneumoniae Chlamydia pneumoniae Mikst infeksiyon(bakteri+atipik+virüs) Hemophilus influenzae Enterik Gram-negatif Respiratuvar virüsler Moraxella,Legionella spp,aspirasyon, Mycobacterium, fungus
  • 72.
    Grup 2 2.-3.Kuşak sefalosporin veya Beta laktam/beta laktamaz inhibitörü ± Makrolid veya Doksisiklin
  • 73.
    Mycobacterium tuberculosis Tüberküloz etkeni Mikolik asit içeren kalın lipid tabaka Yavaş üreme Makrofajlarca öldürülmeye dirençli, bu hücreler içinde çoğalma
  • 74.
    Birinci basamak sağlıkbirimlerinde akciğer tüberkülozun tanı ve izleminde Balgam yayması Kültür Yayma; hızlı tanı Kültür; Daha duyarlı, ilaç duyarlılık testi
  • 75.
    Örnek toplama 3balgam örneği (ilk geldiğinde, ertesi sabah, ikinci geldiğinde) Steril kap Balgam çıkaramayanlarda - ind ükte balgam bron koskopi (BAL) ** Gastri k aspirasyon
  • 76.
    ASİDO REZİSTAN BOYALIPREPARAT Mycobacterium tuberculosis tanısında Asidorezistan bakteri Akc. Tbc’u olgularının %40-80’inde basil pozitif
  • 77.
    Ehrlich Ziehl Neelsenboyama yöntemi Aside dirençli bakteriler (ARB=ör. tüberküloz basili=Mycobacterium tuberculosis ) Hücre çeperinde bol miktarda uzun zincirli yağ asitleri Boyayı alabilmeleri için alttan ısı Karbol fuksin-Asit/Alkol-Metilen mavisi Aside dirençli bakteriler kırmızı renk , diğer bakteriler ve zemin ise mavi renk
  • 78.
    Ehrlich Ziehl NeelsenBalgamın pürülan kısmından öze ile lama yayım Havada kurutma Alevde tespit Tüm preparatı örtecek şekilde karbol fuksin Preparattan buhar çıkıp, kaynamayacak şekilde 5 dk alttan ısıtma
  • 79.
    Ehrlich Ziehl NeelsenBoya dökülüp, preparatın su ile yıkanması %3’lük asit-alkol 3-5 dk. Preparatın su ile yıkanması Tüm preparatı kaplayacak şekilde metilen mavisi 20-30 sn Boyanın akıtılması Preparatın su ile yıkanması Preparatın oda ısısında kurutulması İmmersiyon yağı damlatılıp, x100 objektifte inceleme
  • 80.
    ARB BOYAMA Karbolfuksin %3 Asit/Alkol (Dekolarizasyon=renksizleştirme) Metilen mavisi
  • 81.
    ASİDO REZİSTAN BOYALIPREPARAT 100x objektiflik (immersiyon objektifi) alanda tarama Yatay ya da dikey
  • 83.
    DEĞERLENDİRME En az20 mikroskop alanında 10 veya 10’dan fazla ARB; (+++) ARB En az 50 alanda 1-10 ARB; (++) ARB 100 alanda 10-99 ARB; (+) ARB 100 alanda 1-9 ARB; Tekrar örnek En az 100 alanda hiç ARB yok; Negatif
  • 84.
    Mycobacterium tuberculosis kültürTbc tanısında altın standart Duyarlılık; % 80-85 Özgüllük; % 98 Balgamın homojenizasyon, dekontaminasyonu Katı besiyerinde; 4-8 hafta Sıvı besiyerinde; 2 hafta Löwenstein Jensen besiyeri (yumurtalı); 18-24 gün Agarlı katı besiyeri (Middlebrook 7H10/11); 10-12 gün Hızlı kültür sistemleri (sıvı besiyeri- Middlebrook7H9) Otomatize hızlı kültür yöntemleri (BACTEC 460 TB)
  • 85.
    Kenarları düzensiz, ortasıkarnabahar görünümünde, soluk sarı-krem, kuru koloni
  • 87.
    SB. TANI VETEDAVİ REHBERİ Akciğer tüberkülozu tanısı *Akciğer grafisi tek başına tanı koydurmaz *3 haftadan uzun süren öksürükte, balgamda 24 sa içinde 3 kez tüberküloz basili aranması *Balgam örnekleri incelendikten sonra kültür için Verem Savaş Dispanserine
  • 88.
    SB. TANI VETEDAVİ REHBERİ Yayma (+) akciğer tüberkülozunda tanı; Üç balgam örneğinden en az ikisinde yayma (+) Üç balgam örneğinden bir yayma (+) ve akciğer grafisinde Tbc. ile uyumlu bulgu Üç balgam örneğinden birinde yayma (+) ve bu örneğe ait kültürde Tbc. Basili üremesi
  • 89.