Akut Bronşit Bronşepiteli inflamasyonu ÜSYE benzer, daha uzun süreli 3 hf.ya kadar uzayabilen, balgamlı veya kuru öksürük %50 pürülan balgam Ateş, taşikardi, takipne olmaksızın öksürük; Bronşit (pnömoniden farklı olarak) Grafide infiltrat bulunmaması(pnömoniden farklı olarak) Solunum fonksiyon testlerinde bozulma
8.
Akut Bronşit Etken; %90 viral , %10 bakteriyel Virus (İnfluenza A, B; Parainfluenza, Coronavirus; Rhinovirus; Respiratuvar Sinsityal virus (RSV); human metapnömovirus; Koksaki; Adenovirus) Daha az sıklıkla; Bordetella pertussis; Mycoplasma pneumoniae; Chlamydia pneumoniae, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis
Akut Bronşit TedaviKomplikasyon olmadığı sürece semptomatik Bakteriyel etkenler az olduğundan antibiyotik gereksiz C.pneumonia, M.pneumoniae; makrolid grubu Bronkodilatatör Antitussif (?) Ekspektoran (?)
11.
BRONŞİOLİT Küçük havayollarının inflamatuvar obstruksiyonu Bebek ve çocuk hastalığı (6 ay-2 yaş) ETKEN; %90 Virus ( RSV %45-75 ; Parainfluenza Tip 1 ve 3, İnfluenza A ve B; Adenovirus; Rhinovirus; Enterovirus); Mycoplasma pneumoniae RSV ve influenza kışın; Parainfluenza, ilkbahar ve sonbahar; Adenovirus, her mevsim Bağışıklığı baskılanmış erişkinlerde; Adenovirus, Herpesvirus; CMV
BRONŞİOLİT TANI Hafiflökositoz Arteriyel kan gazlarında; hipoksi, hiperkapni Akc.grafisi; havalanmada artış, diyaframda düzleşme, bazen perihiler infiltrasyon, atelektatik alanlar Klinik ve radyolojik olarak akut bronşiolit düşünülüyorsa; Etkene yönelik serolojik test ve virus izolasyonu önerilmez. Solunum sekresyonlarından spesifik viral tanı
14.
BRONŞİOLİT tedavi Destektdv; oksijenlenmenin düzeltilmesi, komplikasyon açısından takip Sıvı desteği Bronkodilatatör, kortikosteroid, epinefrin RSV bronşiolitli bebekler; aerosol Ribavirin Sigara içilmemesi, el yıkama, maske
15.
PNÖMONİ Akciğer parankiminininfeksiyon ve infeksiyon dışı nedenlerle inflamasyonu 0-4 yaş ilk sırada ölüm nedeni TANI; Akut olarak oluşan sistemik ve alt solunum yolu bulguları ve radyolojide akciğer infiltratları Akciğer grafisinde infiltrasyonlarla birlikte en az 2 bulgu; öksürük, balgam, ateş, lökositoz Dispne, gögüs ağrısı
16.
PNÖMONİ RİSK FAKTÖRLERİ;65 yaş üstü Eşlik eden hastalık (KOAH, bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, KKY, Böbrek has, KC has, malignite, nörolojik has) Aspirasyon şüphesi Splenektomi Alkolizm Malnutrisyon Bakımevinde yaşama KS kullanımı İmmunosupresif tedavi İnfluenza sonrası
17.
PNÖMONİ TÜRLERİ EtiyolojikMorfolojik Süre Klinik İnfektif Bakteriyel Viral Fungal Tüberküloz Non infektif Toksin Kimyasal Aspirasyon Lober Segmenter İntersitisyel Akut Kronik Primer Sekonder Toplum kökenli/Hastane kaynaklı/İmmün yetmezlikli hastalarda
PNÖMONİ ETKENLERİ 0-2ay; B grubu Streptokok, Gram negatif bakteri 2 ay-5 yaş; H.influenza Tip b, S.pneumoniae, S.aureus, viruslar 5 yaş üstü; S.pneumoniae, M.pneumoniae, C.pneumoniae, Viruslar
20.
PNÖMONİ M.pneumoniae, C.pneumoniae; yatılı okullar ve askeri kışlalar gibi yarı kapalı topluluklardaki salgınlarda Klebsiella pneumonia gibi gram negatif basiller; huzurevlerinde Grip sonrası bakteriyel pnömonilerde; S.aureus, H.influenzae, S.pneumoniae Papağan gibi kuşlarla temas; C.psittaci KOAH’da; S.pneumoniae, H.influenza, M.catarrhalis
21.
TİPİK PNÖMONİ ATİPİKPNÖMONİ ETKEN; *Streptococcus pneumoniae *Haemophilus influenza *Gram negatif basil *Staphylococcus aureus *Anaeroblar ETKEN; *Mycoplasma pneumoniae *Chlamydia pneumoniae *Legionella pneumophilia *Viruslar SEMPTOM *Akut, gürültülü başlangıç *Üşüme titremeyle ateş *Pürülan balgam *Akciğerde sınırlı *Lober konsolidasyon, plörezi *Lökositoz, sola kayma SEMPTOM *Subakut başlangıç *Prodromal belirtiler *Kuru öksürük, wheezing *Akciğer dışı organ tutulumu *İnfiltratlar *Normal/düşük lökosit
22.
KLİNİK OLARAK PNÖMONİToplum kökenli pnömoni (TKP) Hastane kökenli (nozokomiyal) pnömoni (HKP) Bağışıklığı baskılanmış konaktaki pnömoni
23.
Toplum kökenli pnömonilerS.pneumoniae H.influenzae M.pneumoniae C.pneumoniae L.pneumophilia Anaerobes Other Bağışıklık yetmezliği bulunmayan toplum bireylerinde günlük yaşamı sırasında ortaya çıkan pnömoni
24.
Toplum kökenli pnömonia) Gelişmekte olan ülkelerde; S.pneumoniae, H.influenzae, S.aureus %40 virus Diğerleri; Mycoplasma, Chlamydia, Moraxella b) Gelişmiş ülkelerde; Viruslar; RSV, Adenovirus, Parainfluenza, influenza Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae Bakteriyel; %5-10
25.
Hastanede gelişen (nozokomiyal)Pnömoni Hastaneye yatan hastalarda; %0.5- 2 Yatıştan sonra en az 48 saat veya çıktıktan sonraki ilk 48 saatte Orofarinkste kolonize mikroorganizmaların aspirasyonu, İnhalasyon yolu, Hematojen yol, Erken; Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve metisiline duyarlı Staphylococcus aureus. Geç (5. günden sonra); Gram negatifler, S. aureus, Metisiline dirençli S.aureus(MRSA) Hastane gelişen enfeksiyonlardan en sık mortalite nedeni
26.
İmmünsüpresif hastalarda ETKENLER; Gram negatif, S.aureus, Pneumocytis jirovecii, M.tuberculosis **BAL ’da Fungal boyama ve kültür Mycobacterial boyama ve kültür Viral etkenlere yönelik Pneumocystis jirovecii (methanamin gümüş boyası) AIDS (en sık görülen fırsatçı infeksiyonlardan) Legionella kültür
27.
ALT SOLUNUM YOLUİNFEKSİYONLARINDA TANI Akciğer grafisi Rutin kan tetkikleri Balgam boyama Balgam kültürü Kan kültürü Seroloji Antijen tespiti Nükleik asit amplifikasyon yöntemleri (Polimeraz zincir reaksiyonu-PCR)
28.
ALT SOLUNUM YOLUİNFEKSİYONLARINDA İNCELENECEK ÖRNEKLER Balgam İndükte balgam Mide suyu Endotrakeal aspirat Transtrakeal aspirasyon Bronkoalveolar lavaj (BAL) Akciğer biopsi örnekleri
29.
Balgam toplanması Hastaeğitimi Balgam toplanmasından 1-2 saat öncesi gıda alınmaması Sabah balgamı tercih Ağzın steril su ile çalkalanması (?) Öksürük ile derinden gelen balgam Balgam örneğinin steril kaba alımı Hızla laboratuvara ulaştırma Balgam örneğini bekletmeden boyama ve ekim Balgam işlenmesi gecikecekse, buzdolabında bekletme
30.
İNCELENMESİ ÖNERİLMEYEN BALGAMÖRNEKLERİ 2 ml’den az balgam örneği (pürülan örnek olmadıkça) Belirgin olarak tükrükten oluşan balgam Balgamın pürülan yerinden yapılan Gram boyamasında 10X alanda 10’dan fazla skuamöz epitel hücresi
31.
UYGUN BALGAM ÖRNEĞİGram boyalı preparatta küçük büyütmeli objektifle (10x) 10’dan az epitel hücresi 10x büyütmede ortalama lökosit sayısının 25 ve daha fazla olması
32.
BALGAMIN MAKROSKOPİK İNCELEMESİBalgamın hacminde artış (akciğer absesi, bronşektazi) Pürülan balgamda çizgi şeklinde kan (Tbc) Kahverengimsi kanlı görünüm (Akc.gangreni) Pas ve çikolata renginde balgam (Pnömokok pnömonisi) Pürülan, yeşilimsi balgam (Pseudomonas, abse, neoplazm) Kötü kokulu balgam (Akc.gangreni, bronşektazi)
33.
BALGAMIN MİKROSKOPİK İNCELEMESİPürülan kısımdan Öze ile Alevden geçirilmiş steril lama Transtrakeal ve bronşiyal aspirasyon sıvıları direk
34.
BOYASIZ PREPARAT Lamüzerine konulan bir öze balgamın lamel kapatılarak 300-400 kez büyütmede incelenmesi Parazitler (Strongiloides, askaris) Kist hidatik bronşa açılırsa skoleks Charcot Leyden kristalleri (bozulmuş eozinofilik granüller) Akciğer mikozunda 1 damla %10 KOH damlatılması ile mantar hif ve elemanları
35.
GRAM BOYAMA Özeile steril lama alınan balgamın homojen ve ince tabaka halinde yayılımı Havada kurutma Alevde tespit Gram yöntemi ile boyama
36.
GRAM BOYAMA YÖNTEMİPreparat üzerine kristal viyole 1 dk. Boyanın uzaklaştırılması Lugol 1-2 dk Distile su ile yıkama %96’lık etil alkol 10-15 sn Distile su ile yıkama Sulu fuksin 15 sn Distile su ile yıkama Havada kurutma İmmersiyon yağı damlatıp, 100’lük objektifte inceleme Mor renkli bakteriler; Gram pozitif Pembe-kırmızı renkli bakteriler; Gram negatif
GRAM BOYAMA PMNLyoğunluğu ve predominant mikroorganizma türü (Gram pozitif kok…) Bol lökosit içeren balgamda predominant görülen bakteri ( görülen mikroorganizmaların > % 75 ’i); Hastalık etkeni Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli, Stafilokok, Klebsiella pneumoniae, Candida, Haemophilus influenza
39.
BALGAM KÜLTÜRÜ *Balgamve bronş aspiratlarında; anaerob kültür yapılmaz; flora elemanları *Transtrakeal aspirattan anaerob kültür Kanlı agar McConkey agar Çikolatams ı agar (H.influenza) EMB agar BCYE (Buffered charcoal yeast extract agar) Legionella pneumophila PPLO agar (Mycoplasma pneumoniae)
40.
KÜLTÜR Mycobacterium tuberculosis; Löwenstein-Jensen agar, Middlebrook 7H11 agar, Bactec kültür sistemi .. Mantar infeksiyonu; Sabouraud Dekstroz agar (SDA)… Viral kültürlerin TKP tanısında yeri yok
41.
Balgam Kültürü Hastaneyeyatırılması gereken hastalarda balgam kültürü Hastane dısında tedavi edilen hastalarda, ilk tedaviye yanıtsızlık durumunda balgam kültürü Bazı solunum yolu patojenleri farinkste flora üyesi olarak da bulunabildikleri için balgam kültüründe üremeleri, alt solunum yolu enfeksiyonu etkeni olduklarını kanıtlama z
42.
KÜLTÜR Bakteriyel etiyolojide;normal flora ile kontaminasyon riski olduğundan balgam kültürü ve Gram yayması birlikte değerlendirilmeli Akut pnömonide; alt solunum yolu örneği ve kan kültüründe eş zamanlı üreme ; tanıyı kesinleştirme Bakteriyel pnömoni kuşkusunda antimikrobiyal başlamadan önce mutlaka kan kültürü
43.
EKİM Balgamın pürülan,müköpürülan veya kanlı kısımlarından Akut bakteriyel infeksiyonlarda; tek koloni ekimi %5-10 CO2’li ortamda 35-37 º C’de 24-48 sa. inkübasyon
44.
EKİM Her çizişteçaprazlayarak ekim yöntemi Öze her çaprazlamadan sonra yakılır Bakteri seyreltilmiş olur Baskın olan koloniler Balgam kültürü sonuçları Gram boyaması sonuçları ile birlikte yorumlanma
45.
Streptococcus pneumoniae (Pnömokoksik pnömoni) Hastaneye yatırılması gereken toplum kaynaklı pnömonilerin en sık nedeni Tüm pnömonilerin %10-35’i İnfluenza infeksiyonu sonrası Öksürük, pas rengi balgam , plöretik gögüs ağrısı,ateş, taşikardi, takipne Lökositoz, sedimentasyonda artış
46.
Streptococcus pneumoniae pnömonisi(Gram boyama) Gram pozitif diplokok ve PMNL, mum alevi veya lanset şeklinde, virulan suşlarda polisakkarid kapsül
47.
Streptococcus pneumoniae Kanlıagarda alfa hemoliz Katalaz negatif Safra ve safra tuzlarıyla kolayca lizis Optokine duyarlı İnülin fermentasyonu -Deney hayvanına verilirse 48 saatte ölüm -Kapsül şişme reaksiyonu
48.
Staphylococcus aureus Toplumkökenli pnömonilerin %5’den azı Erişkinlerde influenza salgını sonrası, çocuklarda kızamık infeksiyonu sonrası IV madde ba ğ ımlılı ğ ı ,terminal böbrek hastalığı, Florokinolon gibi antibiyotik kullanımı Ateş, kanlı balgam
Haemophilus influenzae Küçük, Gram negatif kokobasil ve PMNL Tip b 3-12 ay pik (3 ay-3 yaş) KOAH ve sigara erişkinde risk
52.
Haemophilus influenzae Çikolatamsıagar, X faktör (hemin) and V faktör (NAD, NADP) gerekli Aerob ortam veya %5 CO2 35-37 o C Düz, 1-2 mm çaplı gri-kahverengi koloni
53.
Moraxella (Branhamella) catarrhalisKüçük, Gram negatif diplokok , Bol PMNL içinde veya dışında KOAH, DM, KS tedavisi Deoksiribonükleaz (DNase) Nitrat redüksiyon testi
Balgam örneğinde bolPNL varlığına karşın mikroorganizma görülmemesi; * Antibiyotik kullanımı *Mycoplasma pneumoniae * Chlamydia pneumoniae *Solunum yolu virusları * Legionella pneumophilia
57.
Mycoplasma pneumoniae Toplu yaşanan yerlerde, gençlerde En sık primer atipik pnömoni etkeni, ayakta geçirilen pnömoni Ateş, titreme, kuru öksürük, başağrısı Lökosit normal olabilir Büllöz mirinjit (dış kulak yolu ve zarda hemorajik büller), otoimmün hemoliz
58.
Mycoplasma pneumoniae Seroloji, klinik İzolasyon Soğuk aglütinin (O grubu eritrositlere karşı oluşan IgM antikorları. Eritrositleri +4 º ’de aglütine etme -7. günden) Kompleman birleşmesi ELISA
59.
Legionella pneumophila İ leri ya ş , malignite, KOAH, KS, Sigara Yakın zamanda konaklamalı seyahat, otel, ofis ortamında kalma Ev su tesisatında de ğ i ş iklik , su kaynaklı Ateş antipiretikle düşmeyebilir Sol sis dışı bulgular; diare, BK, BY, Hematüri, başağrısı, konvülsiyon, miyalji, artralji Buffered charcoal yeast extract agar İdrarda antijen, immünfloresan, izolasyon
60.
Chlamydia pneumoniae Toplumkökenli pnömonilerin %5’inden azı, segmenter pnömonit 5 yaş üzeri Akc. grafisi bulguları FM’den fazla Boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığı Mikroimmünofloresan testi; IgM veya IgG antikorlarında titre artışı Hücre kültürü; Chlamydial inklüzyon cis. Elementer cisimcik
61.
TKP düşünülerek değerlendirmeyealınan hastalarda yapılması önerilen laboratuvar tetkikleri . Birinci Basamak Poliklinik/Acil Yatan Hasta Akciğer grafisi ± + + Kan sayımı ± + + Biyokimya ± + + Balgamın Gram boyaması ± + + Balgam kültürü - - + Kan kültürü - - + Seroloji - - ± İdrarda Legionella antijeni - - ± Torasentez - - + Oksijen satürasyonuölçümü - + +
VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Kesinayrım; etkenin gösterilmesi Yaş, mevsim, klinik, radyoloji, kan değerleri Bakteriyel pnömoni ; daha akut başlangıçlı ve hasta daha toksik görünümlü Viral ; wheezing Total lökosit 20 bin/mm3,PMNL 10 bin, immatür nötrofil 500, ESR, CRP yüksekliği; bakteriyel
64.
VİRAL-BAKTERİYEL PNÖMONİ Radyoloji; *Bakteriyel; lober, orta ve perifer akc.de alveoler infiltrasyon, havalanmada artış, Plevral effüzyon, pnömatosel, apse kavitesi olabilir *Viral; İnterstisyel, peribronşial, perihiler infiltrasyon, dağınık atelektazik alanlar; hem intersitisyel hem alveolar patern, pnömatosel, apse kavitesi yok. Plevral effüzyon nadir
65.
Ayaktan mı ? Hastanede mi ? Yoğun bakım ünitesinde mi ? TKP TEDAVİSİ
66.
*RİSK FAKTÖRLERİ; 60 yaş üzeri, KOAH, Bronşektazi, Kistik fibrozis, DM, BY, KY,KC hastalığı, Alkolizm, Malnutrisyon, 1 yıl içerisinde pnömoni *AĞIRLIK FAKTÖRLERİ SS > 30/dak, KB sistolik < 90 mmHg, diastolik < 60 mmHg, Ateş; < 35 0 C veya > 40 0 C, ekstrapulmoner hastalık, konfüzyon BK < 4000/mm3 veya > 30.000/mm3, PNL < 1000/mm3, Kan gazları; PaO2 < 60 mmHg veya PaCO2 > 50 mmHg,kreatinin > 1.2 mg/dl veya BUN > 20 mg/dl, Akciğer filmi; multilober tutulum, kavite, plevral efüzyon, Htc < % 30 veya HB < 9 gr/dl, sepsis bulguları; uzamış PT,PTT,trombositopeni, Bakım eksikliği
67.
GRUPLANDIRMA RİSK VE/VEYA AĞIRLIK KRİTERLERİ YOK VAR AĞIRLIK KRİTERLERİ YOK VAR GRUP 1 GRUP 2 GRUP 3A/B GRUP4A/B AYAKTAN POLİKLİNİK KLİNİK YBÜ
68.
Pnömoni tedavi Antimikrobiyaltedavi (bronşitin tersi) Etkene yönelik Tedavi gecikmesi; mortalitede artış ampirik tedavi Altta yatan hastalık tedavisi Ayaktan tedavide oral, hastanede parenteral En az 5 gün, 7-10 gün, Atipik pnömoni, 10-14 gün Tedavi sonrası 48 sa. de düzelme başlar. Ateş 3-7 gün sonra N. Önceden sağlıklı bireylerde radyolojik düzelme 2-6 hf Ağır pnömonili hastada radyolojik ilerleme; kötü prognoz,
Grup 1 TKP’deparenteral uygulamanın oral tedaviye üstünlüğü yok Dar spektrumlu ampirik antimikrobiyal Makrolid veya Doksisiklin veya Penisilin (Amoksisilin, Prokain Penisilin)
71.
Grup 2: Ayaktanbaşvuran, altta yatan hastalığı olan (kardiyopulmoner hast/risk faktörleri) Streptococcus pneumoniae Mycoplasma pneumoniae Chlamydia pneumoniae Mikst infeksiyon(bakteri+atipik+virüs) Hemophilus influenzae Enterik Gram-negatif Respiratuvar virüsler Moraxella,Legionella spp,aspirasyon, Mycobacterium, fungus
72.
Grup 2 2.-3.Kuşak sefalosporin veya Beta laktam/beta laktamaz inhibitörü ± Makrolid veya Doksisiklin
73.
Mycobacterium tuberculosis Tüberküloz etkeni Mikolik asit içeren kalın lipid tabaka Yavaş üreme Makrofajlarca öldürülmeye dirençli, bu hücreler içinde çoğalma
74.
Birinci basamak sağlıkbirimlerinde akciğer tüberkülozun tanı ve izleminde Balgam yayması Kültür Yayma; hızlı tanı Kültür; Daha duyarlı, ilaç duyarlılık testi
75.
Örnek toplama 3balgam örneği (ilk geldiğinde, ertesi sabah, ikinci geldiğinde) Steril kap Balgam çıkaramayanlarda - ind ükte balgam bron koskopi (BAL) ** Gastri k aspirasyon
Ehrlich Ziehl Neelsenboyama yöntemi Aside dirençli bakteriler (ARB=ör. tüberküloz basili=Mycobacterium tuberculosis ) Hücre çeperinde bol miktarda uzun zincirli yağ asitleri Boyayı alabilmeleri için alttan ısı Karbol fuksin-Asit/Alkol-Metilen mavisi Aside dirençli bakteriler kırmızı renk , diğer bakteriler ve zemin ise mavi renk
78.
Ehrlich Ziehl NeelsenBalgamın pürülan kısmından öze ile lama yayım Havada kurutma Alevde tespit Tüm preparatı örtecek şekilde karbol fuksin Preparattan buhar çıkıp, kaynamayacak şekilde 5 dk alttan ısıtma
79.
Ehrlich Ziehl NeelsenBoya dökülüp, preparatın su ile yıkanması %3’lük asit-alkol 3-5 dk. Preparatın su ile yıkanması Tüm preparatı kaplayacak şekilde metilen mavisi 20-30 sn Boyanın akıtılması Preparatın su ile yıkanması Preparatın oda ısısında kurutulması İmmersiyon yağı damlatılıp, x100 objektifte inceleme
ASİDO REZİSTAN BOYALIPREPARAT 100x objektiflik (immersiyon objektifi) alanda tarama Yatay ya da dikey
83.
DEĞERLENDİRME En az20 mikroskop alanında 10 veya 10’dan fazla ARB; (+++) ARB En az 50 alanda 1-10 ARB; (++) ARB 100 alanda 10-99 ARB; (+) ARB 100 alanda 1-9 ARB; Tekrar örnek En az 100 alanda hiç ARB yok; Negatif
84.
Mycobacterium tuberculosis kültürTbc tanısında altın standart Duyarlılık; % 80-85 Özgüllük; % 98 Balgamın homojenizasyon, dekontaminasyonu Katı besiyerinde; 4-8 hafta Sıvı besiyerinde; 2 hafta Löwenstein Jensen besiyeri (yumurtalı); 18-24 gün Agarlı katı besiyeri (Middlebrook 7H10/11); 10-12 gün Hızlı kültür sistemleri (sıvı besiyeri- Middlebrook7H9) Otomatize hızlı kültür yöntemleri (BACTEC 460 TB)
SB. TANI VETEDAVİ REHBERİ Akciğer tüberkülozu tanısı *Akciğer grafisi tek başına tanı koydurmaz *3 haftadan uzun süren öksürükte, balgamda 24 sa içinde 3 kez tüberküloz basili aranması *Balgam örnekleri incelendikten sonra kültür için Verem Savaş Dispanserine
88.
SB. TANI VETEDAVİ REHBERİ Yayma (+) akciğer tüberkülozunda tanı; Üç balgam örneğinden en az ikisinde yayma (+) Üç balgam örneğinden bir yayma (+) ve akciğer grafisinde Tbc. ile uyumlu bulgu Üç balgam örneğinden birinde yayma (+) ve bu örneğe ait kültürde Tbc. Basili üremesi