Моле-
              Бодис                                  кул




                                             Атом
маш өчүүхэн жижиг учир хүний нүдэнд харагдаггүй.
Нейтрон




 Протон




Электрон
Сурагчиддаа өмнөх мэдлэгээ
 ашиглан хариулаарай
Химийн элемент гэж юу вэ?
Атом юуг үүсгэдэг вэ? Атом
ямар хэмжээтэй бол та нар юу
гэж бодож байна. Та нарын
нүдэнд атом харагддаг уу?
Атомы н
 бүтэц
Хичээлийн зорилт:

Атомын бүтцийг тодорхойлох
Химийн элементийн атомын
бүтэц, эгэл бөөмсийг тодорхойлох
Сурагч та бүхэнд Лити гэдэг
элементийн атомын бүтцийн
загварыг хараад атом ямар
хэсгээс тогтож байгааг
тодорхойлоорой.
- Атомын төвд нь ямар ямар
жижиг хэсэг байгааг олоорой?
Төв хэсгийг цөм буюу нуклон
гэнэ.
Бүтээлч даалгавар



    Дараах зургийг үзээд
 атомыг бүрдүүлэгч жижиг
хэсгүүд ямар ямар цэнэгүүд
үзүүлж байгааг ялган гаргаж,
 атомын бүтцийн загварыг
       ажиглаарай
ҮЗҮҮЛЭН­ 1
ҮЗҮҮЛЭН­2
ҮЗҮҮЛЭН­3
Р+
             е-




          Атом
                  Электрон бүрхүүл
  Цөм (нуклон)

Протон   Нейтрон
                         e-
 P+         n0
Протон – P+
              Нейтрон - n0
                   Электрон - e-


 Атомыг бүрдүүлэгч жижиг хэсэг
болох протон, нейтрон, электроныг
        эгэл бөөмс гэнэ.
томын
м-сийг тодор-хойлцгооё?
                          Нейтрон




                           Протон




                          Электрон
Электрон бүрхүүл- Электрон – e-
Атом
         Цөм       P+
                   n0
Цөм цэнэгтэй юу?
Цөм цэнэгтэй яагаад гэвэл цөм протон,
нейтрон 2-с тогтоно. Нейтрон нь цэнэггүй
харин протон нь нэмэх цэнэгтэй учир цөмийн
цэнэгийн тоо нь протоны тоотой тэнцүү байна.

Атом цэнэгтэй болов уу?
Атом нь цөм электроноос тогтоно. Цөм нь
томын
м-сийг тодор-хойлцгооё?
                          Нейтрон




                           Протон

 оо = + 3
                          Электрон
Ц.цэнэг тоо= е тоо
нэгийн тоо нь тэнцүү цахил
Дараах зургыг
атомын бүтэц-
тэй харьцуулан
төсөөтэй зүйл-
ийг ярилцан дүг-
нэлт гаргацгаая?
Атом масстай
болов уу?
Хэрвээ та нарыг
Литийн атомын                 Нейтрон
загвараас атомын
массыг олоорой
гэсэн бол та нар
яаж олох вэ?                   Протон
(Электроны масс
маш бага бараг
массгүй гэж хэлж
болохоор масстай              Электрон
учир электроныг
массын тоог атомын
 массын тоог олоход
тооцохгүй гэдгийг санаарай)
нейтроны тооны нийлбэрийг ато
  Цөмийн массын тоо-A
       А= p + n
       n=A-p
Жишээ дасгалыг хамтдаа ажлаарай.




нэр: Нүүрс төрөгч
эг: C
  A = 12                                 e=
Дээрх дасгалыг ажилж чадсан бол дараах хүснэгтийг
             нөхөж өөрийгөө шалгаарай

                                     Ү зү ү лэлт
        Химийн                                               Цөмийн
Ä.ä                   Томьёо                            Ar
        элемент                 Дэс электро                   цэнэг
                                            протон
                               дугаар  н

1     Хү чилтөрөгч      O                8              16


2     Нү ү рстөрөгч                                6           6


3       Устөрөгч        H        1                      1


4         Азот                           7              14


5       Кальци         Ca                          20          20
Гэрийн даалгавар
1-15-р элементийн атомын бүтэц
  зурах, тайлбарлах
Хичээл сонирхолгүй           Хичээл сонирхолтой
   үр дүнгүй бол                үр дүнтэй бол




        2            Эсвэл
                                    5
Хичээлд
              Click icon to add picture
Click icon to add picture
             идэвхитэй
          оролцсон та
                   бүхэнд
              баярлалаа

таомын бүтэц 8 анги

  • 2.
    Моле- Бодис кул Атом маш өчүүхэн жижиг учир хүний нүдэнд харагдаггүй.
  • 3.
  • 4.
    Сурагчиддаа өмнөх мэдлэгээ ашиглан хариулаарай Химийн элемент гэж юу вэ? Атом юуг үүсгэдэг вэ? Атом ямар хэмжээтэй бол та нар юу гэж бодож байна. Та нарын нүдэнд атом харагддаг уу?
  • 5.
  • 6.
    Хичээлийн зорилт: Атомын бүтцийгтодорхойлох Химийн элементийн атомын бүтэц, эгэл бөөмсийг тодорхойлох
  • 7.
    Сурагч та бүхэндЛити гэдэг элементийн атомын бүтцийн загварыг хараад атом ямар хэсгээс тогтож байгааг тодорхойлоорой. - Атомын төвд нь ямар ямар жижиг хэсэг байгааг олоорой? Төв хэсгийг цөм буюу нуклон гэнэ.
  • 8.
    Бүтээлч даалгавар Дараах зургийг үзээд атомыг бүрдүүлэгч жижиг хэсгүүд ямар ямар цэнэгүүд үзүүлж байгааг ялган гаргаж, атомын бүтцийн загварыг ажиглаарай
  • 9.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
    Р+ е- Атом Электрон бүрхүүл Цөм (нуклон) Протон Нейтрон e- P+ n0
  • 13.
    Протон – P+ Нейтрон - n0 Электрон - e- Атомыг бүрдүүлэгч жижиг хэсэг болох протон, нейтрон, электроныг эгэл бөөмс гэнэ.
  • 14.
    томын м-сийг тодор-хойлцгооё? Нейтрон Протон Электрон
  • 15.
    Электрон бүрхүүл- Электрон– e- Атом Цөм P+ n0 Цөм цэнэгтэй юу? Цөм цэнэгтэй яагаад гэвэл цөм протон, нейтрон 2-с тогтоно. Нейтрон нь цэнэггүй харин протон нь нэмэх цэнэгтэй учир цөмийн цэнэгийн тоо нь протоны тоотой тэнцүү байна. Атом цэнэгтэй болов уу? Атом нь цөм электроноос тогтоно. Цөм нь
  • 16.
    томын м-сийг тодор-хойлцгооё? Нейтрон Протон оо = + 3 Электрон
  • 17.
    Ц.цэнэг тоо= етоо нэгийн тоо нь тэнцүү цахил
  • 18.
    Дараах зургыг атомын бүтэц- тэйхарьцуулан төсөөтэй зүйл- ийг ярилцан дүг- нэлт гаргацгаая?
  • 19.
    Атом масстай болов уу? Хэрвээта нарыг Литийн атомын Нейтрон загвараас атомын массыг олоорой гэсэн бол та нар яаж олох вэ? Протон (Электроны масс маш бага бараг массгүй гэж хэлж болохоор масстай Электрон учир электроныг массын тоог атомын массын тоог олоход тооцохгүй гэдгийг санаарай)
  • 20.
    нейтроны тооны нийлбэрийгато Цөмийн массын тоо-A А= p + n n=A-p
  • 21.
    Жишээ дасгалыг хамтдааажлаарай. нэр: Нүүрс төрөгч эг: C A = 12 e=
  • 22.
    Дээрх дасгалыг ажилжчадсан бол дараах хүснэгтийг нөхөж өөрийгөө шалгаарай Ү зү ү лэлт Химийн Цөмийн Ä.ä Томьёо Ar элемент Дэс электро цэнэг протон дугаар н 1 Хү чилтөрөгч O 8 16 2 Нү ү рстөрөгч 6 6 3 Устөрөгч H 1 1 4 Азот 7 14 5 Кальци Ca 20 20
  • 23.
    Гэрийн даалгавар 1-15-р элементийнатомын бүтэц зурах, тайлбарлах
  • 24.
    Хичээл сонирхолгүй Хичээл сонирхолтой үр дүнгүй бол үр дүнтэй бол 2 Эсвэл 5
  • 25.
    Хичээлд Click icon to add picture Click icon to add picture идэвхитэй оролцсон та бүхэнд баярлалаа