2. Хөнгөн цагаан 920 Нафталин 1300
Ус 4200 Мөнгөн ус 140
Төмөр 460 Спирт 2500
Керосин 2100 Шил 840
Тоосго 880 Цайр 380
Гуйль 400 Болд 500
Мөс 2100 Ган 460
Тос ургам 1700 Хар тугалга 140
Зэс 400 Цагаан тугалга 250
Вольфрам 5600 Никель 460
Мод 2730 Сүү 3950

3. Хөнгөн цагаан 6600 Мөнгөн ус -390
Төмөр 15350 Мөнгө 9600
Алт 10630 Спирт -1140
Мөс 00 Болд 15000
Зэс 10850 Цайр 4200
Нафталин 800 Хар тугалга 3270
хайлахын хувийн дулаан (ж/кг)
Хөнгөн цагаан 3,9 ∙ 105 Мөнгөн ус 0,88∙ 105
Төмөр 2,7 ∙ 105 Мөнгө 0,84∙ 105
Алт 0,66 ∙ 105 Спирт 0,13 ∙ 105
Мөс 3,4 ∙ 105 Болд 1,2 ∙ 105
Зэс 1,8 ∙ 105 Цайр 0,98 ∙ 105
Нафталин 1,5 ∙ 105 Хар тугалга 0,25 ∙ 105

4. Азот -1960 Зэс 25800
Аммиак -330 Мөнгөн ус 3570
Ус 1000 Хар тугалга 17500
Төмөр 30500 Спирт 780
Хүчилтөрөгч -1830 Эфир 350
Тос (ургам) 3200 Цагаан тугалга 23000
Уур үүсэхийн хувийн дулаан (ж/кг)
Ус 2,3 ∙ 106 Спирт 0,9 ∙ 106
Мөнгөн ус 0,3 ∙ 106 Эфир 0,4 ∙ 106

5. Бензин 4, 6∙ 107 Керосин 4, 6∙ 107
Модны түлш 3, 4∙ 107 Кокс 2, 9∙ 107
Хуурай мод 1∙ 107 Нефть 1, 4∙ 107
Чулуун нүүрс 2, 7∙ 107 Спирт 2, 7∙ 107

6.  Бодлогын өгүүлбэрийг анхааралтай уншиж ойлгох
 Бодлогын өгүүлбэрт өгөгдсөн нөхцөлүүдийг бичих
 өгсөн нь бодолт
олох нь
 Бодлогыг бодлогын нөхцөлд өгөгдсөн олох зүйлийн
үндсэн томъёог бичих
 Шууд орлуулага хийж бодож болох эсхийг ажиглах
 Шууд бодож болохгүй тохиолдолд тухайн
хэмжигдэхүүнийг олох арга замыг хайх
 Бодолтыг аль болохоор хялбар аргыг сонгож авч хийх
эрэмэлзэх
 Нэгжийг хураах зөв хариу нэгж гаргах тал дээр
анхаарах

7.  Q = mc∆t0 (ж)
 m – биеийн масс (кг)
 с – бодисын хувийн дулаан шингээлт (ж/кг 0с)
 ∆t 0 – температурын өөрчлөлт (0c)
 t 0 – эцсийн температур (0 c)
 t 00– эхний температур (0 c)
 Q= mλ (ж)
 λ – бодисын хайлахын хувийн дулаан (ж/кг)
 Q= mr (ж)
 r – бодисын уур үүсэхийн хувийн дулаан (ж/кг)
 Q = mq (ж)
 q – Түлш шаталтын хувийн дулаан
 c, λ,r,q-ийн утгуудыг хүснэгтээс авна

8. 100м урт, 6м өргөн, 2м гүн усан сан доторх усыг 150c –аас 250хүртэл
халаахад ямар хэмжээний дулаан зарцуулах вэ?
өгсөн нь бодолт
Q = mc ∆t0
a = 100 м Шууд орлуулага хийхэд бодисын масс өгөгдөөгүй учир
В=6м массыг эхлээд олно. Өмнөх ангиуддаа бид бодисын массыг
олохдоо нягтаа эзэлхүүнээр нь үржүүлж олж байсан аргаа
h=2м ашиглана.
С=4200ж/кг 0с
m = ρv
t = 15 0c
Мөн оруулага хийхэд эзэлхүүн өгөгдөөгүй учир нь v –ийг
t = 250c олно
олох нь V=aвh
Q=?
V = 100м∙6м∙2м = 1200м3
Цэвэр усны нягт 1000кг/м3 болохыг хүснэгтээс харна
m =1000кг/м3∙1200м3=1200000кг
Q =1200000кг∙4200ж/кг0с∙100с
=50400000000ж=5.04∙107кЖ

9. Бодлогууд
1. 1,5т масс б¿õèé òîîñãîí çóóõûã 100Ñ-ààñ 200Ñ õ¿ðòýë õàëààõàä ÿìàð
äóëààí çàðöóóëàõ âý? (1. 1320кЖ, 2.13200кЖ, 3. 132∙104Ж, 4.
132∙102Ж)
2. 200 г масстай хөнгөн цагаан жижигхэн тогоон дотор 1,5 л усыг
200С-аас буцлах хүртэл халаахад ямар дулаан шаардлагатай вэ? (1.
518,7кЖ, 2.518,7Ж, 3. 5187∙103Ж, 4. 5187∙102)
3. 800 г масс бүхий хөнгөн цагаан саван дотор 5л эзэлхүүнтэй усыг 100С-
аас буцлах хүртэл халаав. Сав, ус хоёрыг халаахад ямар хэмжээний
дулаан зарцуулав? (1956,24кЖ)
4. 0,5л эзэлхүүн бүхий ус, 500г масстай цагаан тугалга, 2см3 эзэлхүүн
бүхий мөнгө, 0,5м3эзэлхүүнтэй болд, 0,2т масстай гуулийн
температурийг тус тус 10С-аар халаахад ямар хэмжээний дулаан
шаардагдах вэ? (2,1кЖ, 125Ж, 5,25Ж, 1950кЖ, 76кЖ)
5. Буцалгамал ус бүхий шилэн аяга (250см3) 140С хүртэл хөрөхдөө ямар
хэмжээний дулаан алдах вэ? (1. 90,3кЖ, 2. 903кЖ, 3. 903∙103Ж, 4.
903Ж )
6. 60м3эзэлхүүн бүхий тасалгаан доторхи агаарыг 100С-аас 200Схүртэл
халаахад, ямар хэмжээний дулаан шаардагдах вэ? (1. 774кЖ, 2.
77,4кЖ, 3. 774∙102Ж 4. 774∙104Ж)
7. 3 л багтаамж бүхий халуун савыг буцалгасан усаар дүүргэв. Түүн
доторх усны температур хоногийн дараа 770С хүртэл буурав. Усны
дотоод энерги ямар хэмжээгээр өөрчлөгдсөн бэ? (295,8кЖ-аар
хорогдов)

10. 8. 300 ширхэг тоосгоор барьсан тоосгон зуух 700С-аас 200С хүртэл
хөрөхдөө ямар хэмжээний дулаан алдах вэ? Нэг тоосгоны масс 5кг (1.
66000кЖ, 2. 6600кЖ, 3. 66∙105Ж, 4. 66∙104Ж)
9. Хэрэв шилэн аяган доторх усанд 10Ж дулаан өгвөл, усны температур
ямар хэмжээгээр өөрчлөгдөх вэ? Шилэн аяганы багтаамж 200см3
(≈0,010С-аар нэмэгдэнэ)
10. Хэрэв усанд 178,5кЖ энерги өгч байвал, ямар хэмжээний усыг 150С-
аас буцлах хүртэл халааж болох вэ? (1. 500г, 2. 50г, 3. 0,5г, 4. 5∙103г)
11. Хэрэв мөсний анхны температур нь 00С;-10С;-100С байвал,5кг масс
бүхий хэсэг мөсийг хайлуулахын тулд ямар ямар хэмжээний дулаан
шаардагдах вэ? (1700кЖ, 1710,5кЖ, 1805кЖ)
12.2х5х10 см3 хэмжээ бүхий хар тугалган хавтгайг хайлах температурээс
270С хүртэл хөргөж, талсжуулахад ямар хэмжээний энерги суллагдан
гарах вэ? (75,7кЖ)
13.Хэрэв усны уур 1000С температуртэй байвал, 1г усны уурыг ус болгон
хувиргахад дотоод энерги нь яаж, ямар хэмжээгээр өөрчлөгдөх вэ?
(2300Ж-аар багасна)
14.10 г масстай усыг, 2г масс бүхий спиртийг, 8г масстай эфирийг тус тус
уур болгон хувиргахад шаардагдах дулааны тоо хэмжээг тодорхойл.
Шингэн бүхнийг буцлах температур хүртэл халаасан гэж тооц (23кЖ,
1800кЖ, 3200кж)

11. 15.0,75кг масс бүхий усыг 200С-аас 1000С хүртэл халаагаад, дараа нь 250 г
масстай уур болгон хувиргахад ямар хэмжээний энерги зарцуулах вэ? (1.
827кЖ, 2. 827Ж, 3. 827∙104Ж, 4. 827∙102)
16. -100С температурт авсан 2кг масстай мөсийг 1000С температурт уур
болгон хувиргахад ямар дулаан шаардагдах вэ? (1. 6162кЖ, 2. 6162Ж, 3.
6162∙102Ж, 4.616,2кЖ)
17.11 кг усны уур шингэн болон хувирахад ямар хэмжээний дулаан
суллагдсан гарах вэ? (≈25000 кЖ)
18. 5кг масс бүхий бензин, 10кг масстай чулуун нүүрсийг бүрэн шатахад
ямар хэмжээний энерги суллагдах вэ? (2,3∙105кЖ, 3∙104кЖ)
19. 5м3эзэлхүүн бүхий хуурай хус мод бүрэн гүйцэт шатахад ямар дулаан
суллагдан гарах вэ? (1. 4,55∙105кЖ, 2. 4,55∙107кЖ, 3. 455∙1010кЖ, 4.
445∙109Ж)
20. 0,25м3керосин, 0,00005м3спирт, 25л эзэлхүүн бүхий бензин, 250л
эзэлхүүнтэй нефтийг гүйцэт шатаахад суллагдах энергийн хэмжээг тус тус
тодорхойл (9,2∙106кЖ, 1,08∙104кЖ, 8,16∙105кЖ, 8,8∙106кЖ)
21. 1,5 л эзэлхүүн бүхий бензин, 0,5л эзэлхүүнтэй спирт хоёрыг холилоо.
Энэхүү түлшийг гүйцэт шатахад суллагдах дулааныг тооцон бод
(6,14∙104кЖ)