การเปลี่ยนแปลง (Change) หมายถึง การที่สิ่ง
ใดสิ่งหนึ่งได้แปรสภาพจากที่เคยเป็นอยู่มาเป็น
สภาพใหม่ โดยองค์ประกอบของเวลาเป็นเครื่อง
กาหนด ธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงมีลักษณะที่
แตกต่างกันไปตามความเข้าใจ
1.การเปลี่ยนแปลงเรื่องของธรรมชาติ
(Change is natural)
2. การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา
(Change is immanent)
3.การเปลี่ยนแปลงเป็นการต่อเนื่อง
(Change is continuous)
4. การเปลี่ยนแปลงเป็นแบบเดียว
(Change is uniform)
5. การเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งจาเป็น
(Change is necessary)
1. ลักษณะการเปลี่ยนแปลงทางปริมาณและ
คุณภาพของตัวคน
2. ลักษณะการเปลี่ยนแปลงทางปริมาณ
และคุณภาพของอุปกรณ์และวิธีการดารงชีวิต
การเปลี่ยนแปลงของชุมชนท้องถิ่นมีจุดเน้นที่แตกต่างไปจากลักษณะ
เดิมหรือในยุคโลกาภิวัตน์ มี 5 ประการดังนี้
1. ชุมชนท้องถิ่นจะมีความผูกพันของคน
ในชุมชนท้องถิ่นกับ “พื้นที่” ลดน้อยลง
2. ชุมชนท้องถิ่นในยุคโลกาภิวัตน์ มีกระแสรัก
ชุมชนถิ่นเพิ่มมากขึ้น
3. ประเด็นเรื่องความมั่นคงและปลอดภัยของ
ชุมชนท้องถิ่น
4.ชุมชนท้องถิ่นในยุคโลกาภิวัตน์ มีฐานความคิดมา
จากความเป็นประชาธิปไตยและเน้นหลักการประชาสังคม
มากขึ้น
5. บทบาทของกลุ่มและองค์กรพัฒนาต่างๆ เข้า
มามีส่วนช่วยเหลือในการพัฒนาและสร้างความ
เข้มแข็งให้กับชุมชนท้องถิ่น
ปัจจัยที่ทาให้ชุมชนท้องถิ่นมีการ
ปรับตัว
ความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยี
สารสนเทศ
วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจที่ระบาดไปทั่ว
โลก
การเข้ามาของเครือข่ายชุมชนใน
ต่างประเทศ
การแพร่ขยายของแนวคิดประชาธิปไตย
และประชาสังคม
ผลกระทบและลักษณะที่เปลี่ยนแปลงไป
ของชุมชนท้องถิ่น
ความผูกพันระหว่าง” คน “กับ “พื้นที่” ลด
น้อยลง
กระแสรักชุมชน/รักท้องถิ่นเพิ่มมากขึ้น
“ความมั่นคงปลอดภัย”ได้รับความสนใจมาก
ขึ้น
มีฐานความคิดประชาธิปไตยและประชา
สังคมมากขึ้น
องค์กรพัฒนาเอกชนต่างๆ มีบทบาทในการ
พัฒนาชุมชนมากขึ้น
ผังแสดงผลกระทบและลักษณะที่เปลี่ยนแปลงไปของชุมชนท้องถิ่นในยุคโลกาภิวัตน
1.ปัจจัยทางชีววิทยา (Biology)
องค์ประกอบต่างๆ ซึ่งกาหนดสมาชิกของสังคม ชุมชน มา
จากคุณภาพทางด้านพันธุกรรมที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ
2. ปัจจัยทางประชากร (Population)
การเปลี่ยนแปลงจานวนประชากรนับว่ามีผลอย่าง
มากต่อการเปลี่ยนแปลง กล่าวคือ ชุมชนท้องถิ่นที่มี
ประชากรเพิ่มขึ้นอย่างมากนั้น จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
ทางเศรษฐกิจและความเป็นอยู่ของประชาชน
3. ปัจจัยทางกายภาพ (Physical)
เป็นปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสภาพทาง
ภูมิศาสตร์ ดาราศาสตร์ และด้านสิ่งแวดล้อมทาง
4. ปัจจัยทางวัฒนธรรม (Culture)
จากการที่บุคคลติดต่อกันทั้งทางตรงหรือทางอ้อม ส่งผลให้
เกิดการขยายตัวทางวัฒนธรรม การเลียนแบบ และการยืมทาง
วัฒนธรรม รวมทั้งการผสมผสานทางวัฒนธรรม ทั้งวัฒนธรรมที่
เป็นวัตถุและไม่ใช่วัตถุ
5. ปัจจัยเทคโนโลยี (Technology)
การนาเอาเทคโนโลยี
หรือการประดิษฐ์สิ่งใหม่
เป็นสาเหตุของการ
เปลี่ยนแปลงในสถาบัน
และประเพณี
6. ปัจจัยด้านขบวนการทางสังคม
(Social Movement)
ขบวนการทางสังคมทาให้มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
เพราะขบวนการทางสังคมใดๆ ก็ตามเมื่อดาเนินการได้
สาเร็จหรือไม่สาเร็จก็ตามจะมีผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
อย่างใดอย่างหนึ่งเสมอ
7. ปัจจัยทางจิตวิทยา (Psychological)
ปัจจัยนี้มีความสาคัญอย่างมากที่ทาให้สังคม
เปลี่ยนแปลง มักจะกล่าวถึงสาเหตุแห่งการ
เปลี่ยนแปลงทางสังคมมาจากจิตใจมนุษย์
เพราะมนุษย์โดยธรรมชาติชอบที่จะ
เปลี่ยนแปลง ค้นคว้าสิ่งใหม่ๆ หา
ประสบการณ์ใหม่ๆ
8. ปัจจัยอื่นๆ (Orther)
ปัจจัยทางเศรษฐกิจ
ปัจจัยทางการเมืองและการทหาร
ปัจจัยทางการศึกษา
ปัจจัยทางศาสนาและอุดมการณ์ ความเชื่อ
แนวคิดการ
พัฒนาชุมชน
การมีส่วน
ร่วมของ
ประชาชน การช่วยเหลือ
ตัวเองของชุมชน
การใช้
ทรัพยากรใน
ชุมชน
การริเริ่มของ
ประชาชนในชุมชน
ขีดความสามารถของ
ชุมชนและรัฐบาลการร่วมมือระหว่างรัฐกับ
ประชาชน
การพัฒนาแบบ
เบ็ดเสร็จ
ความสมดุล
ในการพัฒนา
การศึกษา
ภาคชีวิต
คนเป็น
ทรัพยากรที่
สาคัญมากที่สุด

บทที่ 7 ท้องถิ่นไทยกับการเปลี่ยนแปลง