Ang dokumento ay tungkol sa mga pang-abay sa wikang Filipino, na naglalarawan ng iba't ibang uri at gamit nito. Inilalarawan ang mga pang-abay na pamaraan, pamanahon, at panlunan, kasama ang mga halimbawa sa bawat kategorya. Nagbigay din ng mga gawain na nagpapalawak sa kaalaman tungkol sa pang-abay at pagpapahayag ng karanasan gamit ang mga ito.

3. Trivi
a

4. • Sa Cagayan, partikular sa salitang Ibanag ito
ay kilala sa tawag na Pallavun.
• Ang Pallavun ay pampalipas oras ng ating
mga kababayan noon. Karaniwang
isinasagawa ito ng mga kabataan habang
nagpapastol ng mga alagang hayop o sa
gabing maliwanag ang buwan.
• Nagsisilbi din itong pampatalas ng isip.

6. Masarap lumangoy sa
Dalampasigan ng Palawan.
Ano ang inilalarawan ng salitang
masarap?
Anong bahagi ng pananalita ang
lumangoy?
lumangoy
Pandiwa

7. Tunay na masaya ang mag-
anak nang mamasyal sa
Palawan.
Ano ang inilalarawan ng salitang
tunay?
Anong bahagi ng pananalita ang
masaya?
masaya
Pandiwa

8. Talagang masayang
mamasyal sa Palawan.
Ano ang inilalarawan ng salitang
talagang?
Anong bahagi ng pananalita ang
masaya?
masaya
Pang-abay

12. Pangkatang
Gawain

13. Bumuo ng tatlong grupo.
Bawat pangkat ay bibigyan ng
Folder. Bibigyan ng guro ang
bawat grupo ng oras upang
matapos ng grupo ang lahat
ng kailangang sagutin sa
Activity Card.

14. Kapag natapos ang mga
Gawain sa Activity Card, ipapasa
ito sa kabilang grupo at gagawin
naman ang panibagong Activity
Card na naipasa sa sariling
grupo. Kailangang masagutan ang
3 Activity Card na ibibigay sa
inyo.

15. Activity Card 1
Pang-abay na Pamaraaan
Pansinin at suriin ang mga pangungusap:
Magaling sumayaw ng Tinikling si Ana.
Matulin tumakbo ang kabayo ni Mang
Ben.
Nagdasal nang taimtim si Janna.
*Ano ang inilalarawan ng mga salitang
may salungguhit?

16. Pang-abay na
Pamamaraan
Naglalarawan kung paano naganap o magaganap
ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa o ng isang
kayariang hango sa pandiwa. Ito ay sumasagot sa
tanong na PAANO.
Halimbawa:
Mabagal niyang
isinulat ang
kanyang pangalan
Halimbawa:
Kinamayan niya
ako nang mahigpit.

17. Activity Card 2
Pang-abay na Pamanahon
Suriin ang mga pangungusap:
Ang buong pamilya ay nagsisimba tuwing
Linggo.
Mamaya kami bibili ng pagkain
Maghahanda kami ng pagkain pagkatapos
ng simba.
Ano ang inilalarawan ng mga salitang may
salungguhit?

18. Pang-abay na
Pamanahon
Ang pang-abay na pamanahon ay mga pang-abay na
naglalarawan o nagsasabi kung kailan ginagawa ang
kilos o pandiwa. Sumasagot ito sa tanong na
KAILAN.
Halimbawa:
Araw-araw siyang
naglilinis ng
kanyang kwarto.
Halimbawa:
Nagsisimba si
nanay tuwing
Linggo.

19. Activity Card 3
Pang-abay na panlunan
Suriin ang mga pangungusap:
Pumasok sa paaralan ang kambal.
Hinintay nila ang kanilang nanay
sa harap ng gate.
Kumain sila ng cake sa bakery.
Ano ang inilalarawan ng mga salitang
may salungguhit?

20. Pang-abay na
Panlunan
Tumutukoy sa pook na pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos ng pandiwa. Sumasagot
ito sa tanong na SAAN.
Halimbawa:
Maagang umalis si
Aling Gina upang
pumunta sa
palengke.
Halimbawa:
Mamamasyal
kami sa parke ng
aking pamilya.

21. PANGKATANG GAWAIN
Magpangkat-pangkat ang
mga mag-aaral sa tatlo. Batay
sa larawang kanilang hawak,
gumawa ng tatlong
pangungusap na may pang-abay.

22. PANGKATANG GAWAIN
Maari itong may pang-
abay na pamaraan, panlunan o
pamanahon. Salungguhitan ang
pang-abay at bilugan ang
salitang inilalarawan ng pang-
abay.

23. TAKDANG ARALIN:
Magsalaysay ng isang karanasan
sa isang pagdiriwang na hindi
malilimutan tulad ng pasko, pista,
kaarawan at iba pa. Gumamit ng
mga pang-abay sa pagsasalaysay.

25. Pang-abay na
Panlunan
Tumutukoy sa pook na pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos ng pandiwa.
kay o kina sa
Kapag kasunod ay
pangngalang pambalana
o panghalip.
Kapag kasunod ay
pantanging ngalan ng
tao.

26. Pang-abay na
Panlunan
Tumutukoy sa pook na pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos ng pandiwa.
kay o kina sa
Kapag kasunod ay
pangngalang pambalana
o panghalip.
Kapag kasunod ay
pantanging ngalan ng
tao.

27. kina + pangngaalang pantanging ngalan ng tao
Nagpaluto ako kina Aling Ingga ng masarap na
keyk para sa iyong kaarawan.
kay + pangngaalang pantanging ngalan ng tao
Tumawag siya kay Fely upang ipagbigay-alam
ang nangyari.

28. Maaring sundan ng pariralang pusisyunal na pangngalan at ng.
Nakita ko ang hinaharap mo sa likod ng kabinet.
sa + panghalip pamatlig
Nagluto sa ganito ang kanyang ina.
sa + panghalip na panao
Ninawagan sa amin ang mga nasalanta ng bagyo.
sa + pangngaalang pantangi na di ngalan ng tao
Maraming nagsasaliksik sa U.P., sa Ateneo at sa PNC tungkol sa wika.
sa + pangngalang pambalana
Maraming masasarap na ulam ang itininda sa kantina.

29. Pang-abay na
Pang-agam
Nagbabadya ng di-katiyakan sa pagganap sa
kilos ng pandiwa.
marahil, siguro, tila, baka, at iba pa
Halimabawa:
Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa
desisyon ng Sandiganbayan.

30. Pang-abay na
Kundisyunal
Nagsasad ng kundsyon para maganap ang kilos
na isinasaad ng pandiwa.
kung, kapag, o pag at pagka-
Halimbawa:
Luluwag ang ekonomya ng bayan kapag nakapagtatag ng
maraming industriya dito sa atin.

31. Pang-abay na
Panang-ayon
Nagsasaad ng pagsang-ayon.
oo, opo, tunay, talaga, at iba pa
Halimbawa:
Oo, asahan mo ang
aking pagtulong.

32. Pang-abay na
Pananggi
Nagsasaad. pagtanggi
hindi/di at ayaw
Halimbawa:
Hindi pa lubusang
nagagamot ang sakit an
kanser

33. Pang-abay na Panggaano
o Pampanukan
Nagsasaad ng timbang o sukat.
Halimbawa:
Tumaba ako nang limang libra.
Tumagal nang apat na oras ang
opersyon niya.

34. Pang-abay na
Kusatibo
Nagsasaad ng dahilan sa
pagganap ng kilosng pandiwa.
dahil sa,sanhi ng/sa, bunga ng/sa
Halimbawa:
Nagkasakit si Vianing dahil sa
pagpapabaya sa katawan.

35. Pang-abay na
Benepaktibo
Nagsasaad ng benepisyo para sa isang tao dahil
sa pagganap sa kilos ng pandiwa o ng layunin ng
kilos ng pandiwa..
para sa
Halimbawa:
Mag-aroskaldo ka para
sa maysakit.

36. Pang-abay na
Pangkaukulan
Nagsasaad ng pag-uukol.
tungkol, hinggil o ukol
Halimbawa:
Nagpalno kami tungkol
sa gagawin nating
pagdiriwang.