Ang dokumento ay nagpapahayag ng iba't ibang uri ng pang-abay sa wikang Filipino, kasama ang mga halimbawa at paggamit ng bawat uri. Kabilang dito ang pang-abay na pamanahon, panlunan, pamamaraan, pang-agam, kundisyunal, panang-ayon, pananggi, panggaano, kusatibo, at benepaktibo. Tinatalakay din nito ang mga estruktura at pananda na ginagamit sa paggawa ng mga pang-abay.

1. Pang-abay

2. Pang-abay
Pang-abay na
Kataga o
Ingklitik
Pang-abay na Salita
o Parirala
Pamanahon
Panlunan
Pamamaraan
Pang-agam
Kundisyunal
Panang-ayon
Pananggi
Panggaano
Kusatibo
Benepaktibo
Kahulugan
Istruktural
Pansemantika
Pangkaukulan

3. Istruktural
• Ang pang-abay ay
nakikilala dahil sa kasama
ito sa pandiwa, pang-uri o
isa pang pang-abay na
bumubuo ng parirala.

4. Pansemantika
• Nagbibigay-turing sa
pandiwa, pang-uri o sa iba
pang pang-abay.
• Halimbawa: Malayang
mamumuhay ang
mga mamamayan.

5. Mga katagang
laging sumusunod
sa unang salita ng
kayariang
kinabibilangan.

6. 16 na Kataga
• ba daw/raw pala man
din/rin tuloy
muna lamang/lang kaya
nga naman pa yata
na sana

7. Pang-abay na
Pamanahon
Nagsasaad kung kailan naganap o magaganap
ang kilos na taglay ng pandiwa.
May
pananda
Walang
Pananda
Dalas ng
Pagganap

8. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Kailangan ka
bang pumasok
nang araw-
araw.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

9. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Kung ngayon na
aalis ang magingisda, tiyak
aabutin na siya ng dilim sa
daan.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

10. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Kailangan
niyang mangisda tuwing
umaga upang sila ay may
ulam.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

11. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Pagod na
bumabalik sa tanghali ang
mga kinnaree matapos
makapagtampisaw sa lawa.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

12. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Noong araw
na iyon ay naglakbay si
Prinsipe Suton papunta sa
kagubatan.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

13. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Kapag araw ng
Panarasi, masayang
dumadalaw sa kaaya-ayang
lawa ang mga kinnaree.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

14. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Mula noon ay
namuhay ng masaya’t
matiwasay sina Prinsipe
Suton at Prinsesa Manorah.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

15. nang, sa, noong, kung,
kapag, tuwing, buhat,
mula, umpisa, hanggang
• Halimbawa: Umpisa
kahapon hanggang ikapitong
araw ay walang pagod niyang
nilakbay ang daan patungo sa
kabayanan.
M
A
Y
P
A
N
A
N
D
A

16. kahapon, kangina, ngayon,
bukas, sandali at iba pa
• Halimbawa: Manonood kami
bukas ng
pambansang
pagtatanghal.
W
A
L
A
N
G
P
A
N
A
N
D
A

17. kahapon, kangina, ngayon,
bukas, sandali at iba pa
• Halimbawa: Kahapon
nakipagkita si Prahnbun sa
ermitanyo upang humingi ng
tulong.
W
A
L
A
N
G
P
A
N
A
N
D
A

18. kahapon, kangina, ngayon,
bukas, sandali at iba pa
• Halimbawa: Inabutan
kanina ng mangingisda ang
tagabantay ng tindahan.
W
A
L
A
N
G
P
A
N
A
N
D
A

19. kahapon, kangina, ngayon,
bukas, sandali at iba pa
• Halimbawa: Ngayon
darating ang mga kinnaree
sa kagubatan upang
magliwaliw.
W
A
L
A
N
G
P
A
N
A
N
D
A

20. kahapon, kangina, ngayon,
bukas, sandali at iba pa
• Halimbawa: Mamaya na
lamang kukunin ng babae ang
pasalubong na dala ng
kanyang asawa.
W
A
L
A
N
G
P
A
N
A
N
D
A

21. araw-araw, taon-taon,
oras-oras at iba pa
• Halimbawa: Dinidilig araw-
araw ng masipag
na hardinero
ang malawak na
damuhan sa
paaralan.
N
A
G
S
A
S
A
A
D
N
G
D
A
L
A
S

22. araw-araw, taon-taon,
oras-oras at iba pa
• Halimbawa: Tuwing umaga,
angmagkakapatid na kinnaree
ay masayang tinatanaw ang
nagtatayugang mga puno.
N
A
G
S
A
S
A
A
D
N
G
D
A
L
A
S

23. araw-araw, taon-taon,
oras-oras at iba pa
• Halimbawa: Pumupunta
taon-taon sina Prinsipe
Suton at Prinsipe Manorah
sa kaharian ng Bundok
Grairat.
N
A
G
S
A
S
A
A
D
N
G
D
A
L
A
S

24. araw-araw, taon-taon,
oras-oras at iba pa
• Halimbawa: Lumuluwas
buwan-buwan sa kabayanan
ang mangingisda upang mamili
ng mga kagamitan.
N
A
G
S
A
S
A
A
D
N
G
D
A
L
A
S

25. Pang-abay na
Panlunan
Tumutukoy sa pook na pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos ng pandiwa.
kay o kina sa
Kapag kasunod ay
pangngalang pambalana
o panghalip.
Kapag kasunod ay
pantanging ngalan ng
tao.

26. kina + pangngalang pantanging ngalan ng tao
Nagpaluto ako kina Aling Ingga ng masarap na
keyk para sa iyong kaarawan.
kay + pangngalang pantanging ngalan ng tao
Tumawag siya kay Fely upang ipagbigay-alam
ang nangyari.

27. Maaring sundan ng pariralang pusisyunal na pangngalan at ng.
Nakita ko ang hinaharap mo sa likod ng kabinet.
sa + panghalip pamatlig
Nagluto sa ganito ang kanyang ina.
sa + panghalip na panao
Ninawagan sa amin ang mga nasalanta ng bagyo.
sa + pangngaalang pantangi na di ngalan ng tao
Maraming nagsasaliksik sa U.P., sa Ateneo at sa PNC tungkol sa
wika.
sa + pangngalang pambalana
Maraming masasarap na ulam ang itininda sa kantina.

28. Pang-abay na
Pamamaraan
Naglalarawan kung paano naganap o magaganap
ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa o ng isang
kayariang hango sa pandiwa.
Panandang
nang
Panandang
na/-ng
Halimbawa:
Bakit siya umalis na
umiiyak?
Tumawa siyang parang
sira ang isip.
Halimbawa:
Kinamayan niya ako
nang mahigpit.

29. Pang-abay na
Pang-agam
Nagbabadya ng di-katiyakan sa pagganap sa
kilos ng pandiwa.
marahil, siguro, tila, baka, at iba pa
Halimabawa:
Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa
desisyon ng Sandiganbayan.

30. Pang-abay na
Kundisyunal
Nagsasad ng kundsyon para maganap ang kilos
na isinasaad ng pandiwa.
kung, kapag, o pag at pagka-
Halimbawa:
Luluwag ang ekonomya ng bayan kapag nakapagtatag ng
maraming industriya dito sa atin.

31. Pang-abay na
Panang-ayon
Nagsasaad ng pagsang-ayon.
oo, opo, tunay, talaga, at iba pa
Halimbawa:
Oo, asahan mo ang
aking pagtulong.

32. Pang-abay na
Pananggi
Nagsasaad. pagtanggi
hindi/di at ayaw
Halimbawa:
Hindi pa lubusang
nagagamot ang sakit an
kanser

33. Pang-abay na Panggaano
o Pampanukan
Nagsasaad ng timbang o sukat.
Halimbawa:
Tumaba ako nang limang libra.
Tumagal nang apat na oras ang
opersyon niya.

34. Pang-abay na
Kusatibo
Nagsasaad ng dahilan sa
pagganap ng kilosng pandiwa.
dahil sa,sanhi ng/sa, bunga ng/sa
Halimbawa:
Nagkasakit si Vianing dahil sa
pagpapabaya sa katawan.

35. Pang-abay na
Benepaktibo
Nagsasaad ng benepisyo para sa isang tao dahil sa
pagganap sa kilos ng pandiwa o ng layunin ng kilos
ng pandiwa..
para sa
Halimbawa:
Mag-aroskaldo ka para
sa maysakit.

36. Pang-abay na
Pangkaukulan
Nagsasaad ng pag-uukol.
tungkol, hinggil o ukol
Halimbawa:
Nagpalno kami tungkol sa
gagawin nating pagdiriwang.

37. Maraming
salamat !