ALLAN LLOYD M. MARTINEZ
Tagapag-ulat
Pang-abay
Pang-abay na
Kataga o Ingklitik
Pang-abay na Salita o
Parirala
Pamanahon
Panlunan
Pamamaraan
Pang-agam
Kundisyunal
Panang-ayon
Pananggi
Panggaano
Kusatibo
Benepaktibo
Kahulugan
Istruktural
Pansemantika
Pangkaukulan
Istruktural
• nakikilala dahil sa kasama ito sa
pandiwa, pang-uri o isa pang
pang-abay na bumubuo ng
parirala
Pansemantika
• Nagbibigay-turing sa pandiwa,
pang-uri o sa iba pang pang-abay
• Halimbawa:
• Malayang mamumuhay ang mga
mamamayan.
Mga katagang laging
sumusunod sa unang
salita ng kayariang
kinabibilangan.
KATAGA O INGKLITIK
kaya ba muna
nga daw/raw kasi
naman lamang lang
pa din/rin
yata pala
na man
sana tuloy
MGA KATAGA O INGKLITIK
HALIMBAWA:
1. Naisugod ba sa ospital si Cassie?
2. Alam pala ni Marga na sa Maxwell
siya mag-aaral.
3. Kumain muna sina Nadya bago
magpasok.
Pang-abay na
Pamanahon
Nagsasaad kung kailan naganap o
magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa.
May
pananda
Walang
Pananda
Dalas ng
Pagganap
nang, sa, noong, kung, kapag,
tuwing, buhat, mula, umpisa,
hanggang
• Halimbawa:
• Tuwing Pasko, madalas bumisita si
Khalil Ramos sa aming bayan.
• Maghilig kumanta si Roxanne noong
bata pa siya.
kahapon, kanina, ngayon, bukas,
sandali at iba pa
• Halimbawa:
• Manood kami bukas ng Miss
Universe 2019.
• Magpupulong ngayon sa Russia si
Digong.
araw-araw, taon-taon, oras-oras
at iba pa
• Halimbawa:
• Pumapasok si Mylene sa paaralan
araw-araw.
• Tumaas ang kaso ng dengue sa
Carmen taon-taon.
Pang-abay na
Panlunan
Tumutukoy sa pook na pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos ng pandiwa.
kay o kina sa
Kapag kasunod ay
pangngalang
pambalana o panghalip.
Kapag kasunod ay
pantanging ngalan ng
tao.
kina + pangngaalang pantanging ngalan ng tao
Nagpagawa siya kina Cindy ng disertasyon para
sa Filipino.
kay + pangngalang pantanging ngalan ng tao
Tumawag siya kay Girelyn upang ipagbigay-
alam ang nangyari.
Maaring sundan ng pariralang pusisyunal na pangngalan at ng.
Nakita ni Christian ang hinaharap mo sa likod ng kabinet.
sa + panghalip pamatlig
Nagluto sa ganito si Romina.
sa + panghalip na panao
Lumapit sa amin ang mga biktima ng pang-aabuso.
sa + pangngaalang pantangi na di ngalan ng tao
Maraming nagsasaliksik sa U.P., sa Ateneo at sa PNC tungkol sa wika.
sa + pangngalang pambalana
Halos mga mayayaman ang nag-aaral sa Maxwell.
Pang-abay na
Pamamaraan
Naglalarawan kung paano naganap o magaganap
ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa o ng isang
kayariang hango sa pandiwa.
Panandang
nang
Panandang
na/-ng
Halimbawa:
Bakit siya umalis na
masaya?
Tumawa siyang
parang sira ang isip.
Halimbawa:
Kinamayan ako ni
Tope nang mahigpit.
Pang-abay na
Pang-agam
Nagbabadya ng di-katiyakan sa pagganap sa
kilos ng pandiwa.
marahil, siguro, tila, baka, at iba pa
Halimbawa:
• Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa
pagpapatalsik kay Hector Mangubat.
• Siguro nakaalis na sa bansa si Mang Kulas.
Pang-abay na
Kundisyunal
Nagsasad ng kundsyon para maganap ang kilos
na isinasaad ng pandiwa.
kung, kapag, o pag at pagka-
Halimbawa:
• Lalago ang Camila Sardines kapag napatalsik
na si Daniela Mondragon.
• Makikita ko si Gazini Ganados kung pupunta
ako ng Atlanta.
Pang-abay na
Panang-ayon
Nagsasaad ng pagsang-ayon.
oo, opo, tunay, talaga, at iba pa
Halimbawa:
• Oo, asahan mo ang aking
pagtulong.
• Tunay na anak ni Robert si Cassie.
• Masipag talaga ang mga Ardiente.
Pang-abay na
Pananggi
Nagsasaad. pagtanggi
hindi/di at ayaw
Halimbawa:
• Hindi pa lubusang nagagamot ang
sakit na kanser.
• Ayaw ni Nadya na makita si Marga
sa Xavier University.
Pang-abay na Panggaano
o Pampanukan
Nagsasaad ng timbang o sukat.
Halimbawa:
• Tumaba ako nang limang libra.
• Tumagal nang apat na araw ang
XUFD 2019.
• Bumaba nang 6 kilos ang timbang ni
Camila dela Torre.
Pang-abay na
Kusatibo
Nagsasaad ng dahilan sa
pagganap ng kilos ng pandiwa.
dahil sa,sanhi ng/sa, bunga ng/sa
Halimbawa:
• Bumagsak sa pananaliksik sina Maureen dahil sa
kanilang kapabayaan.
• Nagtapos ng summa cum laude si Romina bunga ng
kanyang pagsisikap.
Pang-abay na
Benepaktibo
Nagsasaad ng benepisyo para sa isang tao dahil sa
pagganap sa kilos ng pandiwa o ng layunin ng kilos
ng pandiwa.
para sa
Halimbawa:
• Magbibigay si Bong Revilla ng pondo para sa
Cotabato Quake victims.
• Luluto si Manang Ester ng arroz caldo para sa mga
Baby Dragon Fans.
Pang-abay na
Pangkaukulan
Nagsasaad ng pag-uukol.
tungkol, hinggil o ukol
Halimbawa:
• Nagpupulong ang miyembro ng board tungkol sa
sales increase ng Camila Sardines.
• Nagsasalita na si Greta Thunberg hinggil sa
climate change.

PANG-ABAY

  • 1.
    ALLAN LLOYD M.MARTINEZ Tagapag-ulat
  • 2.
    Pang-abay Pang-abay na Kataga oIngklitik Pang-abay na Salita o Parirala Pamanahon Panlunan Pamamaraan Pang-agam Kundisyunal Panang-ayon Pananggi Panggaano Kusatibo Benepaktibo Kahulugan Istruktural Pansemantika Pangkaukulan
  • 3.
    Istruktural • nakikilala dahilsa kasama ito sa pandiwa, pang-uri o isa pang pang-abay na bumubuo ng parirala
  • 4.
    Pansemantika • Nagbibigay-turing sapandiwa, pang-uri o sa iba pang pang-abay • Halimbawa: • Malayang mamumuhay ang mga mamamayan.
  • 5.
    Mga katagang laging sumusunodsa unang salita ng kayariang kinabibilangan. KATAGA O INGKLITIK
  • 6.
    kaya ba muna ngadaw/raw kasi naman lamang lang pa din/rin yata pala na man sana tuloy MGA KATAGA O INGKLITIK
  • 7.
    HALIMBAWA: 1. Naisugod basa ospital si Cassie? 2. Alam pala ni Marga na sa Maxwell siya mag-aaral. 3. Kumain muna sina Nadya bago magpasok.
  • 8.
    Pang-abay na Pamanahon Nagsasaad kungkailan naganap o magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa. May pananda Walang Pananda Dalas ng Pagganap
  • 9.
    nang, sa, noong,kung, kapag, tuwing, buhat, mula, umpisa, hanggang • Halimbawa: • Tuwing Pasko, madalas bumisita si Khalil Ramos sa aming bayan. • Maghilig kumanta si Roxanne noong bata pa siya.
  • 10.
    kahapon, kanina, ngayon,bukas, sandali at iba pa • Halimbawa: • Manood kami bukas ng Miss Universe 2019. • Magpupulong ngayon sa Russia si Digong.
  • 11.
    araw-araw, taon-taon, oras-oras atiba pa • Halimbawa: • Pumapasok si Mylene sa paaralan araw-araw. • Tumaas ang kaso ng dengue sa Carmen taon-taon.
  • 12.
    Pang-abay na Panlunan Tumutukoy sapook na pinangyayarihan o pangyayarihan ng kilos ng pandiwa. kay o kina sa Kapag kasunod ay pangngalang pambalana o panghalip. Kapag kasunod ay pantanging ngalan ng tao.
  • 13.
    kina + pangngaalangpantanging ngalan ng tao Nagpagawa siya kina Cindy ng disertasyon para sa Filipino. kay + pangngalang pantanging ngalan ng tao Tumawag siya kay Girelyn upang ipagbigay- alam ang nangyari.
  • 14.
    Maaring sundan ngpariralang pusisyunal na pangngalan at ng. Nakita ni Christian ang hinaharap mo sa likod ng kabinet. sa + panghalip pamatlig Nagluto sa ganito si Romina. sa + panghalip na panao Lumapit sa amin ang mga biktima ng pang-aabuso. sa + pangngaalang pantangi na di ngalan ng tao Maraming nagsasaliksik sa U.P., sa Ateneo at sa PNC tungkol sa wika. sa + pangngalang pambalana Halos mga mayayaman ang nag-aaral sa Maxwell.
  • 15.
    Pang-abay na Pamamaraan Naglalarawan kungpaano naganap o magaganap ang kilos na ipinahahayag ng pandiwa o ng isang kayariang hango sa pandiwa. Panandang nang Panandang na/-ng Halimbawa: Bakit siya umalis na masaya? Tumawa siyang parang sira ang isip. Halimbawa: Kinamayan ako ni Tope nang mahigpit.
  • 16.
    Pang-abay na Pang-agam Nagbabadya ngdi-katiyakan sa pagganap sa kilos ng pandiwa. marahil, siguro, tila, baka, at iba pa Halimbawa: • Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa pagpapatalsik kay Hector Mangubat. • Siguro nakaalis na sa bansa si Mang Kulas.
  • 17.
    Pang-abay na Kundisyunal Nagsasad ngkundsyon para maganap ang kilos na isinasaad ng pandiwa. kung, kapag, o pag at pagka- Halimbawa: • Lalago ang Camila Sardines kapag napatalsik na si Daniela Mondragon. • Makikita ko si Gazini Ganados kung pupunta ako ng Atlanta.
  • 18.
    Pang-abay na Panang-ayon Nagsasaad ngpagsang-ayon. oo, opo, tunay, talaga, at iba pa Halimbawa: • Oo, asahan mo ang aking pagtulong. • Tunay na anak ni Robert si Cassie. • Masipag talaga ang mga Ardiente.
  • 19.
    Pang-abay na Pananggi Nagsasaad. pagtanggi hindi/diat ayaw Halimbawa: • Hindi pa lubusang nagagamot ang sakit na kanser. • Ayaw ni Nadya na makita si Marga sa Xavier University.
  • 20.
    Pang-abay na Panggaano oPampanukan Nagsasaad ng timbang o sukat. Halimbawa: • Tumaba ako nang limang libra. • Tumagal nang apat na araw ang XUFD 2019. • Bumaba nang 6 kilos ang timbang ni Camila dela Torre.
  • 21.
    Pang-abay na Kusatibo Nagsasaad ngdahilan sa pagganap ng kilos ng pandiwa. dahil sa,sanhi ng/sa, bunga ng/sa Halimbawa: • Bumagsak sa pananaliksik sina Maureen dahil sa kanilang kapabayaan. • Nagtapos ng summa cum laude si Romina bunga ng kanyang pagsisikap.
  • 22.
    Pang-abay na Benepaktibo Nagsasaad ngbenepisyo para sa isang tao dahil sa pagganap sa kilos ng pandiwa o ng layunin ng kilos ng pandiwa. para sa Halimbawa: • Magbibigay si Bong Revilla ng pondo para sa Cotabato Quake victims. • Luluto si Manang Ester ng arroz caldo para sa mga Baby Dragon Fans.
  • 23.
    Pang-abay na Pangkaukulan Nagsasaad ngpag-uukol. tungkol, hinggil o ukol Halimbawa: • Nagpupulong ang miyembro ng board tungkol sa sales increase ng Camila Sardines. • Nagsasalita na si Greta Thunberg hinggil sa climate change.